I OSK 1738/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozstrzygnęła o statusie strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przebudowy zjazdu publicznego. A. S. i K. H., użytkownicy wieczyści działki nr 4, zostali pozbawieni statusu strony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które umorzyło postępowanie odwoławcze, oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który oddalił ich skargę. Sądy uznały, że interes prawny w postępowaniu na podstawie art. 29 ustawy o drogach publicznych przysługuje zasadniczo tylko właścicielom lub użytkownikom nieruchomości przyległych do drogi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał jednak, że w tej konkretnej sytuacji skarżący mieli interes prawny. Zmiana decyzji zezwalającej na przebudowę zjazdu dotyczyła bowiem obsługi komunikacyjnej działki nr 4, której skarżący byli użytkownikami wieczystymi. NSA podkreślił, że decyzja administracyjna rozstrzygająca o prawach lub obowiązkach innego podmiotu może wpływać na prawa lub obowiązki skarżącego, co uzasadnia przyznanie mu statusu strony. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję SKO, przyznając skarżącym prawo do merytorycznego rozpoznania ich sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu stron w postępowaniach dotyczących zjazdów z dróg publicznych, gdy decyzja wpływa na prawa osób niebędących bezpośrednimi właścicielami lub użytkownikami nieruchomości przyległych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja dotycząca zjazdu ma bezpośredni wpływ na interes prawny użytkownika wieczystego sąsiedniej działki, która korzysta z tego zjazdu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, której obsługa komunikacyjna jest zapewniana przez zjazd publiczny, posiada status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zezwolenia na przebudowę tego zjazdu, nawet jeśli nie jest właścicielem lub użytkownikiem nieruchomości bezpośrednio przyległych do drogi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posiada status strony, jeśli decyzja administracyjna bezpośrednio odnosi się do jego prawa i wpływa na sposób korzystania z nieruchomości.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo iż skarżący nie byli właścicielami lub użytkownikami nieruchomości bezpośrednio przyległych do drogi, decyzja zmieniająca zezwolenie na przebudowę zjazdu dotyczyła obsługi komunikacyjnej ich działki nr 4. W związku z tym decyzja ta miała bezpośredni wpływ na korzystanie przez nich z przysługującego im prawa, co uzasadniało przyznanie im statusu strony postępowania na podstawie art. 28 K.p.a.
Czy interes prawny w postępowaniu na podstawie art. 29 ustawy o drogach publicznych może wynikać z posiadania służebności gruntowej zapewniającej dostęp do drogi publicznej?
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie służebności gruntowej na działce sąsiedniej nie uzasadnia statusu strony w postępowaniu dotyczącym zjazdu z drogi publicznej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że interes prawny w postępowaniu na podstawie art. 29 ustawy o drogach publicznych nie może być wywodzony z posiadania służebności gruntowej, ponieważ postępowanie to jest ograniczone do właścicieli lub użytkowników nieruchomości przyległych do drogi, a służebność gruntowa nie nadaje takiego statusu.
Czy przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub Prawa budowlanego mogą stanowić podstawę do przyznania statusu strony w postępowaniu dotyczącym przebudowy zjazdu publicznego?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie nie dotyczy bezpośrednio kwestii planistycznych lub budowlanych, a jedynie zjazdu z drogi publicznej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawa budowlanego są nieadekwatne do oceny interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zjazdu z drogi publicznej, jeśli nie dotyczy ono bezpośrednio naruszeń planu miejscowego lub kwestii budowlanych, a jedynie samego zjazdu.
Przepisy (21)
Główne
u.d.p. art. 29
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu zezwolenia zarządcy drogi. W postępowaniu tym interes prawny, w rozumieniu art. 28 K.p.a., przysługuje co do zasady jedynie właścicielom i użytkownikom nieruchomości przyległych do drogi, do której ma być wykonany lub jest przebudowywany zjazd. Jednakże, jeśli decyzja administracyjna rozstrzyga o prawach lub obowiązkach innego podmiotu, co wpływa na prawa lub obowiązki tej osoby, przysługuje jej status strony.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego danej osoby, jeżeli decyzja wydawana w postępowaniu rozstrzyga o prawach lub obowiązkach takiej osoby – opartych na przepisie prawa materialnego – bądź też o prawach lub obowiązkach innego podmiotu, co jednak wpływa na prawa lub obowiązki tej osoby.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 285
Kodeks cywilny
k.c. art. 222 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 251
Kodeks cywilny
u.p.z.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
P.b. art. 28 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 33 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący kasacyjnie, jako użytkownicy wieczyści działki nr 4, mieli interes prawny w postępowaniu dotyczącym przebudowy zjazdu publicznego, ponieważ decyzja ta dotyczyła obsługi komunikacyjnej ich nieruchomości i miała bezpośredni wpływ na korzystanie z ich prawa. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, który nieprawidłowo zinterpretował art. 28 K.p.a. w związku z art. 29 ustawy o drogach publicznych, odmawiając skarżącym statusu strony.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zjazdu, gdyż nie są właścicielami ani użytkownikami nieruchomości bezpośrednio przyległych do drogi. • Interes prawny nie może być wywodzony z posiadania służebności gruntowej. • Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawa budowlanego nie mają zastosowania w ocenie interesu prawnego w tym postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego danej osoby, jeżeli decyzja wydawana w postępowaniu rozstrzyga o prawach lub obowiązkach takiej osoby – opartych na przepisie prawa materialnego – bądź też o prawach lub obowiązkach innego podmiotu, co jednak wpływa na prawa lub obowiązki tej osoby. • W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 ustawy o drogach publicznych interes prawny, w rozumieniu art. 28 K.p.a., przysługuje co do zasady jedynie właścicielom i użytkownikom nieruchomości przyległych do drogi, do której ma być wykonany lub jest przebudowywany zjazd. • Mimo bowiem tego, że skarżący kasacyjnie nie są ani właścicielami, ani użytkownikami nieruchomości bezpośrednio przyległych do drogi, na której zlokalizowany jest zjazd publiczny – z uwagi na treść decyzji, która była przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji, sytuacja prawna skarżących kasacyjnie wymagała przyznanie im statusu strony w przedmiotowym postępowaniu.
Skład orzekający
Maria Wiśniewska
przewodniczący-sprawozdawca
Irena Kamińska
członek
Tomasz Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach dotyczących zjazdów z dróg publicznych, gdy decyzja wpływa na prawa osób niebędących bezpośrednimi właścicielami lub użytkownikami nieruchomości przyległych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja dotycząca zjazdu ma bezpośredni wpływ na interes prawny użytkownika wieczystego sąsiedniej działki, która korzysta z tego zjazdu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych i jak szeroko można interpretować 'interes prawny', gdy decyzja wpływa na prawa osób trzecich.
“Kto jest stroną w sprawie budowy zjazdu? NSA rozszerza krąg uprawnionych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.