I OSK 1731/20

Naczelny Sąd Administracyjny2020-12-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo jazdyzatrzymanie prawa jazdydłużnik alimentacyjnyalimentypostępowanie administracyjneNSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiuchylanie się od zobowiązań

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, uznając, że organ nie mógł weryfikować statusu dłużnika w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy.

NSA rozpatrzył skargę kasacyjną R.P. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jego skargę na decyzję SKO o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że nie spełniał przesłanek dłużnika alimentacyjnego i że zatrzymanie prawa jazdy uniemożliwia mu pracę. Sąd uznał, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie mógł weryfikować statusu dłużnika alimentacyjnego, gdyż jest to odrębne postępowanie. Skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez R.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego. R.P. zarzucił naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że błędnie uznano go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań, mimo że wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego. Podniósł również naruszenia przepisów postępowania, wskazując na brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Skarżący argumentował, że zatrzymanie prawa jazdy uniemożliwia mu wykonywanie pracy zawodowej, co pozbawia go możliwości spłaty zobowiązań. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty nie są zasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie dotyczące zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu nie jest miejscem do weryfikacji jego statusu jako dłużnika uchylającego się od zobowiązań. Okoliczności te powinny być ustalane w odrębnym postępowaniu, które poprzedza zatrzymanie prawa jazdy. Ponieważ decyzja o uznaniu R.P. za dłużnika alimentacyjnego stała się ostateczna i nie została skutecznie zakwestionowana w tamtym postępowaniu, organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie mógł jej ponownie badać. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok WSA i decyzje organów administracji odpowiadają prawu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie może weryfikować statusu dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. Okoliczności te są ustalane w odrębnym postępowaniu, które poprzedza zatrzymanie prawa jazdy.

Uzasadnienie

Status dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań jest ustalany w odrębnym postępowaniu. Organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy nie ma kompetencji do ponownej weryfikacji tej kwestii, jeśli decyzja w tym przedmiocie stała się ostateczna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.al. art. 5 § 3

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

u.al. art. 5 § 5

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne uznanie skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący braku dokładnego zbadania stanu faktycznego. Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez podtrzymanie stanowiska organu o prawidłowości zatrzymania prawa jazdy.

Godne uwagi sformułowania

Organ administracji orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu nie może bowiem weryfikować jego statusu, jako dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Tego rodzaju okoliczności ustalane są w postępowaniu dotyczącym uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, które jest postępowaniem odrębnym i poprzedza zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący

Marian Wolanin

członek

Dariusz Chaciński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kompetencji organów w sprawach zatrzymania prawa jazdy dłużnikom alimentacyjnym oraz rozgraniczenie postępowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy status dłużnika alimentacyjnego został już ustalony w odrębnym postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście egzekwowania alimentów i zatrzymania prawa jazdy, co jest istotne dla prawników procesowych i osób w podobnej sytuacji.

Zatrzymanie prawa jazdy za alimenty: Kiedy organ przekracza swoje kompetencje?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1731/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński /sprawozdawca/
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
III SA/Lu 589/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2020-01-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 589/19 w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 16 stycznia 2020 r. III SA/Lu 589/19, oddalił skargę R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R.P. zarzucając, na podstawie art. 174 ust. 1 i 2 p.p.s.a.:
I. obrazę przepisów prawa materialnego, mającą istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 5 ust. 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędne przyjęcie, że R.P. spełnia przesłanki uznające go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, w sytuacji gdy organy zaniechały wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, a w tym w szczególności ustalenia w sposób jednoznaczny stanu faktycznego;
II. obrazę przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez uznanie, iż organy w kontrolowanych postępowaniach w sposób dokładny zbadały stan faktyczny sprawy;
b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez podtrzymanie stanowiska organu i uznanie, iż zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy było prawidłowe.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jednocześnie skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono między innymi, że postawa skarżącego nie upoważniała organu do uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, bowiem wywiązuje się on z obowiązku alimentacyjnego w orzeczonej wysokości. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, wbrew stanowisku organów obu instancji, zatrzymanie prawa jazdy nie tylko nie zapewnia skuteczności wyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych, ale przede wszystkim uniemożliwia skarżącemu kasacyjnie wykonywanie pracy zawodowej a tym samym pozbawia realnej możliwości zabezpieczenia spłaty na przyszłość.
W skardze kasacyjnej podniesiono również, że Sąd I instancji nie dokonał rozstrzygającego stwierdzenia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący spełniał przesłanki do zatrzymania prawa jazdy, a także nie dokonał szczegółowej analizy przesłanek uzasadniających ich zastosowanie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - p.p.s.a. - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd I instancji.
Skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydanego wyroku, został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Czasami jednak zakres wyjaśnienia sprawy zależy od prawidłowej wykładni normy prawa materialnego.
Kwestionowana przez skarżącego kasacyjnie decyzja SKO [...] z [...] sierpnia 2019 r. utrzymała w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2019 r., w przedmiocie zatrzymania skarżącemu R.P. prawa jazdy kategorii "B" wydanego [...] listopada 1999 r. przez Starostę [...] (nr [...], nr druku: [...]). Natomiast decyzją z [...] grudnia 2018 r., nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] uznano R.P. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że – zdaniem skarżącego kasacyjnie – zaskarżona decyzja obarczona jest wadą w postaci braku rzetelności w ustaleniu stanu faktycznego, co błędnie zaaprobował Sąd I instancji. W ocenie strony, Sąd kontrolując decyzję zupełnie pominął okoliczność wywiązywania się dłużnika z obowiązku alimentacyjnego w orzeczonej wysokości, a także konsekwencje wynikające z zatrzymania prawa jazdy w postaci uniemożliwienia skarżącemu wykonywania pracy zawodowej.
Wskazać należy, że zarzut ten nie dotyczy jednak przedmiotowego postępowania, prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2019 r., poz. 670, ze zm. – "u.al."). Zarzut taki mógł być stawiany jedynie wobec decyzji orzekającej o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (art. 5 ust. 3 u.al.), na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Organ administracji orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu nie może bowiem weryfikować jego statusu, jako dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Tego rodzaju okoliczności ustalane są w postępowaniu dotyczącym uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, które jest postępowaniem odrębnym i poprzedza zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu.
Tymczasem decyzja z [...] grudnia 2018 r. dotycząca uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych została doręczona skarżącemu w trybie art. 44 § 4 k.p.a. ("doręczenie zastępcze"), zaś skarżący na żadnym etapie tamtego postępowania skutecznie nie zakwestionował jej treści co sprawiło, że stała się ostateczna. Jak już wspomniano wyżej, przedmiotowe postępowanie nie dotyczy zaś decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Dlatego też, podniesione w skardze kasacyjnej okoliczności nie podlegały ponownej weryfikacji w niniejszym postępowaniu, bowiem wykraczały poza granice niniejszej sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że zarówno wyrok Sądu I instancji jak i decyzje wydane przez organy w niniejszym postepowaniu w pełni odpowiadają prawu. Istota sprawy sprowadzała się jedynie do dokonania ustaleń ograniczonych przesłankami zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, co zostało w sposób prawidłowy poczynione przez Sąd I instancji oraz organy przy uwzględnieniu zasady zaufania (art. 8 k.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), analizie dowodów przedstawionych w sprawie (art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).
Konkludując uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie naruszył podniesionych w zarzutach skargi kasacyjnej przepisów, co skutkowało uznaniem, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI