I OSK 1726/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy wydania prawa jazdy, uznając, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych nie rozpoczął biegu z powodu niewykonania obowiązku zwrotu dokumentu.
Sprawa dotyczyła odmowy wydania prawa jazdy J. K. z powodu orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że bieg okresu zakazu prowadzenia pojazdów nie rozpoczyna się do momentu zwrotu dokumentu prawa jazdy, co nie zostało przez skarżącego wykonane.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wydania prawa jazdy. Podstawą odmowy było orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przez sąd rejonowy, który nałożył również obowiązek zwrotu dokumentu prawa jazdy. Skarżący argumentował, że okres zakazu się przedawnił, ponieważ nie został powiadomiony o konieczności zwrotu dokumentu i nie otrzymał wezwania, a jego prawo jazdy z 1976 r. podlegało wymianie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że zgodnie z art. 29 § 3 Kodeksu wykroczeń, okres zakazu prowadzenia pojazdów nie biegnie do chwili wykonania obowiązku zwrotu dokumentu. Ponieważ skarżący nie zwrócił dokumentu, okres zakazu nie rozpoczął biegu, co czyniło zasadnym zastosowanie art. 91 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, który stanowi, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów w okresie jego obowiązywania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Okres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nie biegnie do chwili wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 29 § 3 Kodeksu wykroczeń, do chwili wykonania obowiązku zwrotu dokumentu, okres zakazu nie biegnie. Niewykonanie tego obowiązku przez skarżącego oznacza, że zakaz nadal obowiązuje.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
prd art. 91 § pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której orzeczony został prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie obowiązywania tego zakazu.
k.w. art. 29 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 29 § § 3
Kodeks wykroczeń
Orzekając zakaz prowadzenia pojazdów, nakłada się obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu. Do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie.
Pomocnicze
k.k.w. art. 182 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 45 § § 3
Kodeks karny wykonawczy
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 39 § ust. 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.k.o.
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 17 § pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykonanie obowiązku zwrotu dokumentu prawa jazdy wstrzymuje bieg okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Prawo jazdy nie może być wydane w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, nawet jeśli okres ten nie rozpoczął biegu z powodu niewykonania obowiązku zwrotu dokumentu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego o przedawnieniu wykonania orzeczonego środka karnego z powodu braku powiadomienia o obowiązku zwrotu dokumentu i nieotrzymania wezwania. Argumentacja skarżącego, że okres zakazu powinien rozpocząć bieg od daty uprawomocnienia się orzeczenia lub od daty wymiany prawa jazdy.
Godne uwagi sformułowania
Do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie. Skoro zatem skarżący dokumentu powyższego nie zwrócił, to okres orzeczonego zakazu nie rozpoczął swojego biegu. Zaistniała więc negatywna przesłanka wydania uprawnień do kierowania pojazdami określona w art. 91 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy.
Skład orzekający
Jolanta Rajewska
przewodniczący
Małgorzata Stahl
członek
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i jego związku z obowiązkiem zwrotu dokumentu prawa jazdy, a także przesłanek odmowy wydania prawa jazdy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów i nałożono obowiązek zwrotu dokumentu, a osoba zobowiązana nie wykonała tego obowiązku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest wykonanie formalnych obowiązków nałożonych przez sąd, nawet jeśli wydają się one niejasne lub nie zostały skutecznie zakomunikowane. Podkreśla konsekwencje prawne zaniedbania proceduralnego.
“Niewykonany obowiązek zwrotu prawa jazdy wstrzymał bieg zakazu prowadzenia pojazdów – kluczowa lekcja z orzecznictwa NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1726/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-04-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-10-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jolanta Rajewska /przewodniczący/ Małgorzata Stahl Marek Stojanowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane VI SA/Wa 359/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-05-11 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie Małgorzata Stahl NSA Marek Stojanowski (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 359/06 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 11 maja 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 359/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. K. od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] r. odmawiającej wydania w/w nowego prawa jazdy - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż podstawą faktyczną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było orzeczenie Sądu Rejonowego dla [...] Wydział IV Karny z dnia 12 grudnia 2000 r. o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych w stosunku do J. K. na okres 1 roku i 6 miesięcy, zobowiązując go jednocześnie do zwrotu dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień do prowadzenia takich pojazdów. J. K. do chwili wydania zaskarżonej decyzji obowiązku tego nie wykonał, w związku z powyższym bieg okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jeszcze się nie rozpoczął, a co za tym idzie – w chwili wydania powyższej decyzji jeszcze nie obowiązywał. Dlatego w ocenie organu odwoławczego, powołanie się na treść art. 91 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm.) przez organ pierwszej instancji należało uznać za zasadne. Biorąc pod uwagę treść tego artykułu, który stanowi, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której orzeczony został prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie obowiązywania tego zakazu, jak również to, iż do chwili zwrotu dokumentu prawa jazdy, okres na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów nie biegnie, skutkowało to odmową wydania nowego prawa jazdy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji jej poprzedzającej, bądź o jej zmianę i zobowiązanie organów do wydania nowego prawa jazdy. Skarżący zarzucił organom nierozważenie w sposób prawidłowy całego materiału dowodowego i wyciągnięcie z niego błędnych wniosków. W ocenie skarżącego nie został on powiadomiony o fakcie, iż musiał on oddać dokument prawa jazdy, jak również nie przyszło do niego pisemne wezwanie, a sam nie znał procedury jak należało postąpić. Dodał, że kiedy już został o tym poinformowany w maju 2005 r., to żaden z rozpoznających sprawę organów nie wziął pod uwagę, że nie miał on czego oddać, bo wydane w 1976 r. prawo jazdy podlegało wymianie do 31 grudnia 2002 r. Ponadto skarżący zarzucił, iż organy nie przeanalizowały relacji między art. 91 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 43 § 3 k.k. i art. 182 § 1 i § 2 k.k.w. W ocenie skarżącego orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów powinien trwać od 1 stycznia 2003 r., a zatem okres orzeczonego zakazu 18 miesięcy już upłynął. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Rozpoznając skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszyła prawa. W ocenie Sądu, stosownie do treści art. 29 § 3 zd. 3 k.w. w brzemieniu obowiązującym od dnia 1 września 1998 r. do chwili wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu okres, na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu nie biegnie. W związku z tym rozpoczęcie biegu tego okresu jest uwarunkowane wyłącznie wykonaniem obowiązku zwrotu dokumentu, nie zaś okoliczności, do których skarżący odwołuje się w skardze. Skoro zatem skarżący dokumentu powyższego nie zwrócił, to okres orzeczonego zakazu nie rozpoczął biegu. Dlatego twierdzenia skarżącego co do upływu tego okresu i daty rozpoczęcia jego biegu nie znajdują uzasadnienia w obowiązującym prawie. W sprawie niniejszej znajduje zatem zastosowanie art. 91 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której orzeczony został prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie obowiązywania tego zakazu. Biorąc powyższe pod uwagę, skoro skarżący wystąpił z wnioskiem o wydanie nowego prawa jazdy w okresie obowiązywania orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, to tym samym spełniona została w świetle powołanego przepisu przesłanka do odmowy jego wydania. Od powyższego wyroku J. K. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jako podstawę skargi wskazano naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 91 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 182 § 2 k.k.w. w związku z art. 45 § 3 k.w., poprzez nieuwzględnienie faktu przedawnienia wykonania orzeczonego środka karnego – zakazu prowadzenia pojazdu. W skardze kasacyjnej skarżący podniósł, iż zgodnie z treścią art. 45 § 3 k.w. orzeczony środek karny – w tym przypadku zakaz prowadzenia pojazdów – nie podlega wykonaniu, jeżeli od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia upłynęły 3 lata. Dlatego w ocenie skarżącego wykonanie orzeczonego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi wobec J. K. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych uległo przedawnieniu w dniu 24 kwietnia 2004 r. i ze względu na powyższe należy uznać, że w chwili odmowy wydania w/w dokumentu wykonanie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów uległo przedawnieniu i dlatego powoływanie się przez Sąd na przesłankę wymienioną w art. 91 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym uznać należy za nieuprawnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zasadności wniesionej przez J. K. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2006 r. o którym wyżej mowa Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie w skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) przez niewłaściwe zastosowanie art. 91 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 182 § 2 k.k.w. w związku z art. 45 § 3 k.w. poprzez nieuwzględnienie przedawnienia wykonania orzeczonego środka karnego (zakazu prowadzenia pojazdu). Zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionej podstawy. Na wstępie należy zwrócić uwagę na treść przepisu art. 29 § 1 i § 3 Kodeksu wykroczeń, który stanowi, że zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Orzekając zakaz nakłada się obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany. Do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie. Treść niniejszego unormowania nie budzi wątpliwości. Zwrot dokumentu – prawa jazdy jest warunkiem rozpoczęcia biegu terminu zakazu orzeczonego środkiem karnym. Zgodnie bowiem z art. 29 § 3 orzekając zakaz prowadzenia pojazdów, sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu i do chwili wykonania obowiązku zwrotu okres, na który orzeczono zakaz nie biegnie. W świetle treści wskazanego przepisu oczywistym jest, że obowiązek zwrotu przez sprawcę dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu ma urzeczywistnić zakaz prowadzenia pojazdu. Tym samym jeżeli skarżący nie zwrócił dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdem to okres orzeczonego zakazu nie rozpoczął swojego biegu. Wobec powyższego nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej braku uwzględnienia zarówno przez organ I jak i II instancji, a także przez Sąd przedawnienia wykonania orzeczonego środka karnego. W niniejszej sprawie chybionym jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 91 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem skarżący wystąpił z wnioskiem o wydanie nowego prawa jazdy w czasie ciągłego obowiązywania orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (art. 29 § 3 k.w.). Zaistniała więc negatywna przesłanka wydania uprawnień do kierowania pojazdami określona w art. 91 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy. W myśl przepisu art. 91 ust. 2 prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której orzeczony został - prawomocnym wyrokiem sądu, orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń lub orzeczeniem innego organu uprawnionego do orzekania w sprawach o wykroczenia w trybie dyscyplinarnym – zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie obowiązywania tego zakazu. Norma przewidująca zakaz prowadzenia pojazdów (art. 29 § 3 k.w.) skonkretyzowana w orzeczeniu w formie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów lub pojazdów określonego rodzaju, w korelacji z przepisami regulującymi warunki uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami stała się ujemną przesłanką materialną uniemożliwiającą zrealizowanie prawa w postaci otrzymania przez skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdem objętego zakazem. Z uwagi na powyższe skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem wbrew stanowisku skarżącego, Sąd I instancji, przy rozpoznawaniu sprawy, nie naruszył przepisów prawa materialnego. Mając na względzie, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI