I OSK 1725/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Powiatu M. od postanowienia WSA w Olsztynie odrzucającego skargę na zawieszenie postępowania odszkodowawczego, uznając brak legitymacji procesowej Powiatu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę Powiatu M. na postanowienie Wojewody o odmowie zawieszenia postępowania odszkodowawczego, uznając, że Powiat nie jest stroną w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną Powiatu. Sąd podkreślił, że organ administracji publicznej, wykonując swoje zadania, nie działa we własnym interesie prawnym i nie może kwestionować własnych rozstrzygnięć.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Powiat M. - Powiatowy Zarząd Dróg od postanowienia WSA w Olsztynie, które odrzuciło skargę Powiatu na postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego. Wojewoda odmówił zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Sąd I instancji uznał, że Powiat nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi, ponieważ jako organ wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej nie działa we własnym interesie prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił to stanowisko, powołując się na ugruntowane orzecznictwo, w tym uchwały NSA. Sąd podkreślił, że jednostka samorządu terytorialnego, działając poprzez swoje organy, nie może jednocześnie być władczą stroną kształtującą sytuację prawną innych podmiotów i następnie kwestionować własne rozstrzygnięcia w drodze skargi. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona, a postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia umorzone jako bezprzedmiotowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, Powiat M. - Powiatowy Zarząd Dróg nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi, ponieważ jako organ wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej nie działa we własnym interesie prawnym i nie może kwestionować rozstrzygnięć wydanych w ramach tych zadań.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że organ administracji publicznej, w tym jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania publiczne, nie jest stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym tych zadań, gdyż nie działa we własnym interesie prawnym. Wniesienie skargi przez taki podmiot jest niedopuszczalne i skutkuje jej odrzuceniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
ppsa art. 58 § 1 pkt 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odrzucenie skargi w przypadku braku legitymacji procesowej skarżącego.
ppsa art. 50 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definicja strony uprawnionej do wniesienia skargi.
Pomocnicze
kpa art. 97 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego.
u.d.r. art. 12 § 4a
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
usp art. 38 § 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
Zakres kompetencji starosty.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 165 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powiat M. - Powiatowy Zarząd Dróg nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi, gdyż jako organ administracji publicznej nie działa we własnym interesie prawnym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 50 § 1 ppsa, art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, art. 28 i 29 kpa, art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., art. 45 ust. 1 i art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
organ administracji publicznej nie kieruje się własnym interesem prawnym nie można utożsamiać posiadania interesu prawnego z wykonywaniem zadań z zakresu administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego [...] najpierw jest władna [...] kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku legitymacji procesowej jednostek samorządu terytorialnego i ich organów do zaskarżania własnych rozstrzygnięć administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ JST działa w ramach swoich kompetencji administracyjnych, a nie np. jako właściciel nieruchomości w sprawach cywilnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej dotyczącej legitymacji stron w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków.
“Czy samorząd może skarżyć własne decyzje? NSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1725/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-11-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-10-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane II SA/Ol 261/25 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2025-08-19 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 33 § 1 i 2, art. 50 § 1 i art. 58 § 1 pkt 6 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Powiatu M. - Powiatowego Zarządu Dróg w M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/OI 261/25 o odrzuceniu skargi Powiatu M. - Powiatowego Zarządu Dróg w M. na postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 marca 2025 r. nr WIN-III.7581.8.2025.NG w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania postanawia 1. oddalić skargę kasacyjną; 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/OI 261/25 (dalej postanowienie z 19 sierpnia 2025 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 [zm. poz. 1685; z 2025 r. poz. 769], dalej ppsa), odrzucił skargę Powiatu M. - Powiatowego Zarządu Dróg w M. (dalej skarżący, Powiat) na postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego (dalej Wojewoda) z 3 marca 2025 r. nr WIN-III.7581.8.2025.NG w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania (k. 3-6, 35, 37-38v akt sądowych). W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że skargę w niniejszej sprawie wniósł Powiat - Powiatowy Zarząd Dróg na rozstrzygnięcie organu II instancji, którym uchylono wydane wcześniej przez Starostę M. (dalej Starosta) postanowienie z 14 stycznia 2025 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania i odmówiono zawieszenia postępowania z urzędu. Zdaniem Sądu I instancji, wnoszący skargę Powiat - Powiatowy Zarząd Dróg nie może być uznany za podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa. W ocenie Sądu I instancji, w zakresie w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej nie jest ani on, ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki, ani wreszcie sama jednostka samorządu terytorialnego uprawniona do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. W tej kwestii Sąd I instancji przywołał uchwały składu siedmiu sędziów NSA z: 19.5.2003 r. OPS 1/03 [ONSA 2003/4/115, dalej uchwała OPS 1/03] i 16.2.2016 r. I OPS 2/15, [ONSAiWSA 2016/4/54, dalej uchwała I OPS 2/15 - uw. NSA] a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29.10.2009 r. K 32/08 (OTK-A 2009/9/139), które potwierdzają stanowisko przyjęte przez Sąd I instancji w tej sprawie. Skargę kasacyjną wniósł Powiat M. - Powiatowy Zarząd Dróg w M., zaskarżając postanowienie z 19 sierpnia 2025 r. w całości, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1. art. 50 § 1 ppsa polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że Powiat nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi na postanowienie Wojewody z 3 marca 2025 r. uchylające w całości postanowienie Starosty z 14 stycznia 2025 r. w sprawie zawieszania z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydanych decyzji, w trybie art. 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 311, dalej ustawa z 10 kwietnia 2003 r.), ustalającej odszkodowanie i odmawiające zawieszenia postępowania z urzędu; 2. art. 58 § 1 pkt 6 ppsa polegające na błędnym przyjęciu, że Powiat nie ma przymiotu strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a w konsekwencji odrzuceniu skargi; 3. art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej kpa) przez niewłaściwe uznanie braku przymiotu strony postępowania odszkodowawczego skutkujące pozbawieniem ochrony praw majątkowych jednostki samorządu terytorialnego, co doprowadziło do błędnego stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia skargi; 4. art. 7, art. 77 § 1 i [art.] 80 kpa przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, jakim podmiotom przysługiwał przymiot strony w postępowaniu dotyczącym wniesienia skargi na postanowienie Wojewody z 3 marca 2025 r.; 5. art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia "20" [winno być "10" - uw. NSA] kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 311) polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że odwołanie wniósł podmiot (organ) orzekający w sprawie w I instancji; 6. art. 45 ust. 1 i [art.] 165 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej [z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946, dalej Konstytucja RP) - uw. NSA] gwarantujących prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, respektując zasadę ochrony samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, przez ich niezastosowanie. Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie; zasądzenie na jego rzecz [zwrotu] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych; rozpoznanie sprawy po przeprowadzeniu rozprawy; wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia (k. 49-52 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania Gmina M. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej (k. 67-69 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wskazać należy, że analogiczne sprawy skarżącego rozstrzygnięte zostały przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z: 22.10.2025 r. I OSK 1481/25 i I OSK 1482/25 oraz z: 18.11.2025 r. I OSK 1600/25, I OSK 1601/25, I OSK 1602/25 i OSK 1603/25 (cbosa). Rozpoznając niniejszą sprawę, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone w niniejszych postanowieniach, w związku z tym w dalszej części uzasadnienia posłuży się przedstawioną tam argumentacją. W świetle art. 182 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 182 § 3 ppsa, rozpoznając tego rodzaju sprawę na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 ppsa i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 ppsa, które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W świetle art. 174 ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej nie sprecyzowano, które zarzuty dotyczą naruszenia norm prawa materialnego, a które procesowego. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 ppsa). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni i stosowania wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (wyrok NSA z 13.11.2007 r. I FSK 1448/06, cbosa). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (wyroki NSA z: 19.3.2014 r. II GSK 16/13 i 17.2.2015 r. II OSK 1695/13, cbosa). Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich naruszenie. Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, przypomnieć należy istotę zaistniałego w sprawie sporu. Starosta M., na podstawie decyzji nr 2/2024 z 24 kwietnia 2024 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji w trybie art. 12 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. ustalającej odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działki nr: [...], [...], [...], obr. Miasto M. Po rozpatrzeniu ponaglenia Burmistrza M. (dalej Burmistrz), postanowieniem z 24 grudnia 2024 r. Wojewoda stwierdził, że organ I instancji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji w trybie art. 12 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., bez rażącego naruszenia prawa oraz zobowiązał Starostę do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Decyzją Starosty nr 8/2024 z 10 września 2024 r. została wygaszona decyzja nr 2/2024 z 24 kwietnia 2024 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Po rozpatrzeniu odwołania Gminy M., Wojewoda decyzją z 6 grudnia 2024 r. uchylił w całości decyzję nr 8/2024 z 10 września 2024 r. i umorzył w całości postępowanie I instancji. Na powyższą decyzję skargę do Sądu I instancji wniósł Powiat. Postanowieniem z 14 stycznia 2025 r. Starosta, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji w trybie art. 12 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd zagadnienia dotyczącego wygaszenia decyzji nr 2/2024 z 24 kwietnia 2024 r. Po rozpatrzeniu zażalenia Burmistrza, Wojewoda zaskarżonym postanowieniem z 3 marca 2025 r. uchylił w całości powyższe postanowienie i odmówił zawieszenia postępowania z urzędu wskazując, że zawieszenie postępowania przez Starostę było nieuprawnione, ponieważ w sprawie nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania określone w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że skargę Powiatu - Powiatowego Zarządu Dróg należało odrzucić jako niedopuszczalną, gdyż nie miał on legitymacji procesowej do działania w niniejszej sprawie jako strona w rozumieniu art. 50 § 1 ppsa, mimo że był jednym z adresatów zaskarżonego postanowienia. Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (art. 50 § 1 ppsa). Skarżącym, czyli podmiotem, który (zasadniczo) ma interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, może być nie tylko ten podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej, ale także ten, którego interes prawny wywodzony jest z przepisów prawa procesowego. Uprawnienie do wniesienia skargi nawiązuje zatem do unormowania z art. 28 kpa, zgodnie z którym, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, ale jest od niego kategorią szerszą. Prawo złożenia skargi nie przysługuje organowi administracji publicznej, który - pozostając w strukturze instancyjnej organów orzekających w danej sprawie - wydał rozstrzygnięcie I instancji, ponieważ wydając rozstrzygnięcie administracyjne, organ nie kieruje się własnym interesem prawnym, jak również nie kieruje się interesem prawnym podmiotu, który reprezentuje, lecz wykonuje zadanie z zakresu administracji publicznej nałożone na ten organ w stosownych przepisach prawa stanowiących podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Organ taki ma obowiązek wydania rozstrzygnięcia zgodnie z prawem niezależnie od tego, czy pozostaje z jej adresatem w stosunkach uzależnionych od jego treści. Tym samym, w zakresie, w jakim Powiat, jako organ jednostki samorządu terytorialnego, wykonuje funkcję organu administracji publicznej - zarówno z zakresu zadań własnych, jak i zadań zleconych z zakresu administracji rządowej - nie jest uprawniony do reprezentowania interesu prawnego jednostki samorządu terytorialnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie posiada również takich uprawnień jednostka organizacyjna, która wykonuje uprawnienia Zarządu Powiatu, działając w granicach jego kompetencji. Powiatowy Zarząd Dróg w M., według swego statutu (dalej Statut), nadanego uchwałą Nr [...] Rady Powiatu w M. z 26 października 2022 r., jest jednostką organizacyjną Zarządu Powiatu M. nie posiadającą osobowości prawnej, prowadzoną w formie jednostki budżetowej, przy pomocy której Zarząd Powiatu M. wykonuje swoje obowiązki jako zarządca dróg publicznych powiatowych. Według § 4 pkt 3 Statutu, pracą Zarządu Dróg kieruje Dyrektor, którego powołuje i odwołuje Zarząd Powiatu. Zgodnie z § 4 pkt 4 Statutu, Dyrektor kieruje działalnością w zakresie upoważnienia udzielonego przez Zarząd Powiatu, zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy [z dnia 5 czerwca 1998 r.] o samorządzie powiat[owym] [(Dz.U. z 2024 r. poz. 107, dalej usp)]. Wynika z tego, że Powiatowy Zarząd Dróg w M. jest jednostką organizacyjną wykonującą ustawowe i statutowe zadania Zarządu Powiatu, której pracownicy działają w granicach upoważnień i pełnomocnictw udzielonych przez Zarząd Powiatu. Powiatowy Zarząd Dróg w M. wywodzi wszystkie swoje uprawnienia od Zarządu Powiatu w M., nie mając odrębnych, samodzielnych uprawnień. Starosta nie jest organem powiatu w rozumieniu ustrojowym. Jest on przewodniczącym zarządu powiatu, a zarząd stanowi organ wykonawczy powiatu. Starosta organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz. Starosta wydaje decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości powiatu, chyba że przepisy szczególne przewidują wydawanie decyzji przez zarząd powiatu (art. 8 ust. 2 pkt 2, art. 26 ust. 1 i 2, art. 34 ust. 1 i art. 38 ust. 1 usp). Za organ jednostki samorządu terytorialnego starostę uznaje Kodeks postępowania administracyjnego (art. 5 § 2 pkt 6 kpa). Starosta stanowi więc organ powiatu w znaczeniu funkcjonalnym (uchwała I OPS 2/15). Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, który wskazał, że wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Takim podmiotem jest jednostka samorządu terytorialnego w sytuacji, w której jej organ, choćby w znaczeniu funkcjonalnym, orzekał w sprawie w postępowaniu administracyjnym. Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie administracyjnym, które Sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu prawidłowo przywołał. W niniejszej sprawie w postępowaniu administracyjnym orzeczenie w I instancji wydał Starosta, w drugiej - Wojewoda. Skargę na postanowienie organu drugiej instancji wniósł Powiat - Powiatowy Zarząd Dróg. W uchwale I OPS 2/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. oraz art. 38 ust. 1 usp. Z uzasadnienia uchwały wynika, że w sprawie, w której starosta wykonuje zadanie należące do powiatu, inny organ powiatu nie może występować i powoływać się na to, że realizuje zadania powiatu. Jeżeli kompetencja w tych sprawach została powierzona staroście, który wykonuje zadanie powiatu, to zarząd powiatu, którego przewodniczącym jest starosta, nie może w tej samej sprawie kwestionować rozstrzygnięcia starosty. W konsekwencji, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w omawianej uchwale, w takiej sprawie powiat nie może wywodzić swojego interesu prawnego z faktu bycia zobowiązanym do wypłaty odszkodowania i stać się stroną postępowania. Powiat stanowi jednolity podmiot, niezależnie od tego jak wskazano jego sposób reprezentacji i dlatego, niezależnie od tego, który z jego organów jest właściwy do wydania decyzji administracyjnej, nie zmienia to faktu, że jest to decyzja wydana przez organ powiatu. W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego, realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. Powyższe rozważania odnoszą się w sposób oczywisty do postępowania sądowoadministracyjnego. Wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Z tej przyczyny odrzuceniu podlegają, m.in., skargi wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w I albo II instancji lub jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w I instancji, ponieważ podmioty te nie mają legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 ppsa. Powierzenie organowi administracyjnemu właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przezeń swego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. W odniesieniu do jednostek samorządu terytorialnego nie ma najmniejszego znaczenia fakt, że skarga tej jednostki na decyzję organu odwoławczego została wniesiona przez inny organ tej jednostki niż ten, który wydał decyzję pierwszoinstancyjną, zaś nałożonych na organ samorządu terytorialnego zadań z zakresu administracji publicznej nie można utożsamiać z posiadaniem interesu prawnego. Skoro Starosta, działając w sprawie, jako organ I instancji, nie ma własnego interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ppsa w sposobie jej rozstrzygnięcia przez organ II instancji, to również Powiat M. - Powiatowy Zarząd Dróg w M., jako jednostka organizacyjna wykonująca zadania Zarządu Powiatu, działając w granicach udzielonych przez niego upoważnień i pełnomocnictw, nie posiada własnego interesu prawnego uprawniającego do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu II instancji. Nie mogą bowiem być przedmiotem upoważnienia te kompetencje, które nie przysługują organowi upoważniającemu. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniesiona skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ppsa. Nie można Sądowi I instancji stawiać zarzutu naruszenia art. 28, art. 29 kpa w zw. z art. 50 § 1 ppsa. W konsekwencji, całkowicie niezasadne okazały się pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa; art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. oraz art. 45 ust. 1 i art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Dlatego skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 ppsa, oddalił skargę kasacyjną. Wobec oddalenia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 ppsa, umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, które stało się bezprzedmiotowe.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI