I OSK 1723/17

Naczelny Sąd Administracyjny2018-04-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo jazdycofnięcie uprawnieńkontrola kwalifikacjipunkty karneruch drogowypostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, uznając, że niepodjęcie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji po ostatecznej decyzji kierującej na nie, obliguje organ do cofnięcia uprawnień.

Sprawa dotyczyła cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, C, BE, CE K. D. po tym, jak nie poddał się on kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu uprawnień. Skarżący kasacyjnie zarzucał m.in. wadliwe zastosowanie przepisów i brak uwzględnienia różnic między nimi. NSA uznał skargę kasacyjną za wadliwie skonstruowaną i nieusprawiedliwioną, oddalając ją.

Sprawa dotyczyła cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, C, BE, CE K. D. W 2011 roku, po uzbieraniu 31 punktów karnych, prawo jazdy zostało mu zatrzymane do czasu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W 2016 roku Starosta wydał decyzję o skierowaniu na egzamin kontrolny, której skarżący nie poddał się w wyznaczonym terminie. W konsekwencji, decyzją z kwietnia 2016 r., Starosta cofnął K. D. uprawnienia do kierowania pojazdami. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując, że przepisy nie przewidują przedawnienia w takich sprawach. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując m.in. przedawnieniem i zmianami przepisów. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że mimo drobnego uchybienia w podstawie prawnej decyzji Starosty, skutek był analogiczny, a niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji po ostatecznej decyzji kierującej na nie, obliguje organ do cofnięcia uprawnień. Skarga kasacyjna K. D. zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie różnic między art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami a art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za wadliwie skonstruowaną, wskazując na brak spełnienia wymogów formalnych, w szczególności niepodniesienie zarzutów naruszenia prawa materialnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieusprawiedliwione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji po ostatecznej decyzji kierującej na nie, obliguje organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeśli jest ostateczna i nie została wykonana przez kierowcę, stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia uprawnień. Organ nie może uchylić się od tej czynności, a kwestia ewentualnego przedawnienia czy zmian przepisów nie ma zastosowania w kontekście wykonania tej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt. 1 lit. d

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

p.r.d. art. 140 § ust. 1 pkt. 4 lit. a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.r.d. art. 114 § ust. 1 pkt. 1 lit. b

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.s.k.o.

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 17 § pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji po ostatecznej decyzji kierującej na nie obliguje organ do cofnięcia uprawnień. Skarga kasacyjna była wadliwie skonstruowana i nie spełniała wymogów formalnych.

Odrzucone argumenty

Wadliwe zastosowanie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami zamiast art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym. Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie różnic między wskazanymi przepisami. Przedawnienie możliwości wydania decyzji z uwagi na upływ czasu od przekroczenia punktów karnych.

Godne uwagi sformułowania

niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez osobę skierowaną na ww. egzamin decyzją starosty skutkuje cofnięciem uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, ale nie wiąże tego ze ściśle określonym terminem. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest decyzją ostateczną i jako taka musiała być respektowana także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W postępowaniu administracyjnym zasadą jest, że sprawę rozstrzyga się w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie orzekania. Kierowca nie może skutecznie, w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, kwestionować przypisanej mu ilości punktów karnych, czy skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o wysokim stopniu sformalizowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne.

Skład orzekający

Czesława Nowak-Kolczyńska

sędzia

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności cofnięcia uprawnień w przypadku niepodjęcia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji po ostatecznej decyzji kierującej na nie, a także dla oceny formalnych wymogów skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niepodjęcia egzaminu kontrolnego po ostatecznej decyzji. Nacisk na formalne wymogi skargi kasacyjnej może ograniczać jej zastosowanie w sprawach merytorycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje nieprzestrzegania obowiązków nałożonych przez organy administracji w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami. Nacisk na formalne aspekty skargi kasacyjnej czyni ją mniej interesującą dla szerokiego grona odbiorców, ale istotną dla prawników procesowych.

Nie podszedłeś do egzaminu po utracie punktów? Prawo jazdy może być cofnięte – nawet po latach.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1723/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1372/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-04-26
I OSK 1723/16 - Wyrok NSA z 2016-11-18
II SAB/Ol 78/15 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2016-03-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 176 § 1 pkt 2, art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1372/16 w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B, C ,BE ,CE oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017r., sygn. akt VII SA/Wa 1372/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016r., znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B, C, BE, CE.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu 7 czerwca 2011r. złożył wniosek o sprawdzenie kwalifikacji K.D. na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym w związku z wielokrotnym naruszeniem przepisów ruchu i zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, za co otrzymał łącznie 31 punktów karnych.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011r. Starosta [...], zw. dalej Starostą, zatrzymał skarżącemu prawo jazdy Kategorii B, C, BE i CE do czasu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Powyższej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu 5 stycznia 2016r. Starosta wydał K.D. skierowanie na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy, któremu skarżący nie poddał się w wyznaczonym terminie.
Dyrektor Wydziału Komunikacji i Drogownictwa Starostwa Powiatowego w [...], działając z upoważnienia Starosty na podstawie art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami oraz art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. cofnął K.D. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, C, BE i CE, nr [...], wydane 15 października 2003r. przez Starostę [...], do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu kontrolnego w zakresie posiadanych uprawnień. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł K.D.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zw. dalej SKO, decyzją z [...] maja 2016r., nr [...], działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015, poz. 1659 z późn. zm.), art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016r. poz. 23), zw. dalej k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący pomimo otrzymania skierowania na egzamin kontrolny, nie zgłosił się na egzamin. W związku z tym, w ocenie SKO, Starosta [...] zobowiązany był do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, C, BE i CE. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie przewidują przedawnienia w sprawach związanych z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami. Stwierdził również, że cytowane w decyzji przepisy nie uległy zmianie. Nadto wywiódł, że postępowanie kierowcy stanowiło zagrożenie dla niego, jak i innych uczestników ruchu drogowego, dlatego uznał, iż nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione.
Skargę na powyższą decyzję złożył K.D. Skarżący wskazał, że przekroczenie punktów karnych miało miejsce w 2010r. Zwrócił przy tym uwagę, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nieuregulowanych odsyłając do kodeksu postępowania cywilnego. W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, ze względu na upływ czasu "doszło do przedawnienia niemożności wydania decyzji".
W uzupełnieniu skargi skarżący wskazał, że postępowanie powinno ulec umorzeniu w świetle art. 105 § 1 k.p.a., tym bardziej, że unormowania prawne od 2010r. uległy zmianom.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2017r., sygn. akt VII SA/Wa 1372/16 wskazał, że organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami, zaś organ odwoławczy uchybienia tego nie skorygował.
W ocenie Sądu, prawidłowo Starosta [...] powinien był zastosować art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym, jednak uchybienie to nie mogło stanowić podstawy wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, gdyż powołane wyżej przepisy zawierają co do zasady analogiczną sankcję w postaci cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami spowodowaną niepoddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Sąd wskazał, że dyspozycja art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym pozwala na przyjęcie, że niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez osobę skierowaną na ww. egzamin decyzją starosty skutkuje cofnięciem uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, ale nie wiąże tego ze ściśle określonym terminem. Oznacza to, że organ każdorazowo ocenia, kiedy w okolicznościach konkretnej sprawy można mówić o niewykonaniu nałożonego obowiązku, a w konsekwencji kiedy zostaną spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Przy czym dostrzec trzeba, że okres, w jakim osoba miałaby się poddać egzaminowi kontrolnemu, powinien być krótki, ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, ale jednocześnie na tyle realny, by umożliwić zainteresowanemu przystąpienie do jego zdawania. Stąd kwestia ta podlega ocenie właśnie w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa o ruchu drogowym, przy czym skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami podlega wykonaniu z dniem, w którym stanie się ono ostateczne. Wobec tego dla zasadności podjęcia decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami istotne jest czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma charakter ostateczny oraz, czy do dnia orzeczenia o pozbawieniu uprawnienia strona nie poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W wypadku niepoddania się temu sprawdzeniu orzeczenie o cofnięciu uprawnień jest obligatoryjne.
Sąd argumentował, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że w stosunku do skarżącego [...] lipca 2011r. została wydana przez Starostę decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B, C, BE, i CE do czasu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami, w związku z otrzymaniem w okresie od 31 sierpnia 2010r. do 24 maja 2011r. 31 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Skarżący nie poddał się przedmiotowemu badaniu. Następnie w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. Starosta decyzją z [...] stycznia 2016r. skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Starosta decyzję tę wydał na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], w związku z przekroczeniem przez skarżącego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ powyższym aktem skierował więc skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wskazując jednocześnie, że niedopełnienie tego obowiązku w trybie natychmiastowym skutkować będzie wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzja ta nie była przez skarżącego kwestionowana w drodze odwołania (ani też w innym trybie), zatem decyzja w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest ostateczna (i pozostaje w obrocie prawnym), a tym samym korzysta z domniemania legalności i prawidłowości. Decyzja ta musiała być więc respektowana przez skarżącego. Tymczasem, akta sprawy wskazują, że skarżący nie wykonał obowiązku nałożonego na niego ww. orzeczeniem z 5 stycznia 2016r. Okoliczności tej skarżący nie kwestionuje. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji została wydana [...] stycznia 2016r., ostatnia decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami została wydana w pierwszej instancji w dniu [...] kwietnia 2016r., zaś w drugiej instancji – w dniu [...] maja 2016r. W postępowaniu administracyjnym zasadą jest, że sprawę rozstrzyga się w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie orzekania. Skarżący mógł więc w okresie pięciu miesięcy od dnia wydania decyzji – przystąpić do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, czego jednak nie uczynił.
Podsumowując powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016rr. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest decyzją ostateczną i jako taka musiała być respektowana także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący decyzji tej nie wykonał, nadto – nie podejmował żadnych działań zmierzających do jej wykonania. Nie przystąpił do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. To zaś obligowało organ do wydania decyzji o cofnięciu posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami. Okoliczności sprawy wypełniały bowiem dyspozycję art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r.d., zgodnie z którym jedyną przesłanką wydania orzeczenia o cofnięciu prawa jazdy jest fakt niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1.
Sąd zaznaczył, iż sprawa cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jest odrębną od spraw dotyczących prawidłowości wpisu ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (art. 130 u.p.r.d.), czy skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 u.p.r.d.). Kierowca nie może skutecznie, w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, kwestionować przypisanej mu ilości punktów karnych, czy skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, iż organy administracji działały w sprawie w granicach i na podstawie prawa, a zarzuty naruszenia przepisów: art.6 i art. 107 k.p.a. pozbawione były usprawiedliwionych podstaw.
Dodatkowo wyjaśnił, iż nie mogły odnieść zamierzonego skutku także te zarzuty, które dotyczyły przewlekłości postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji "przedawnienia" o którym mowa w skardze, gdyż przewlekłość postępowania nie była przedmiotem skargi wniesionej przez niego do sądu administracyjnego, a tym samym kwestia ta nie mogła być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Samo zaś ewentualne naruszenie art. 12 i art. 35 k.p.a. nie mogło skutkować uwzględnieniem skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie i uchyleniem wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
W skardze kasacyjnej K.D. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oświadczając, iż koszty zastępstwa procesowego nie zostały opłacone ani w całości ani w części.
Przedmiotowemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono:
- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 107 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że Sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym bez uwzględnienia innych naruszeń mogących mieć wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie istotnych różnic wynikających z zestawienia art. 103 ust. 1 pkt 1 lit d. ustawy o kierujących pojazdami (wadliwie zastosowanego wobec skarżącego) z art. 140 ust 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym, co skutkowało
- naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w konsekwencji oddaleniem skargi, co doprowadziło do odmowy uchylenia orzeczeń z dnia [...] maja 2016r. (decyzji administracyjnej wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze) i z dnia [...] kwietnia 2016r. (decyzji administracyjnej wydanej przez Starostę [...]).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że jakkolwiek skutek zastosowania przepisów art. 103 ust 1 pkt 1 lit d ustawy o kierujących pojazdami i art. 140 ust 1 pkt 4 lit. a Prawa o mchu drogowym jest zbliżony, to podstawa ich zastosowania (podstawa czynności władczej organu w postaci cofnięcia uprawnień) jest odmienna. Zdaniem skarżącego, organ nie był uprawniony do wskazywania skarżącemu terminu do poddania się ponownemu egzaminowi kontrolnemu, bowiem przesłanka określająca datę - termin egzaminu kontrolnego jest przesłanką skonkretyzowaną podczas gdy sformułowanie "niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji" ma językowo charakter ogólny. Nadto, organ wydający zaskarżoną decyzję nie przeprowadził oceny kiedy w okolicznościach tej konkretnej sprawy można było mówić o niewykonaniu nałożonego obowiązku, bowiem działał na podstawie odmiennej - wadliwej podstawie prawnej.
Końcowo, pełnomocnik skarżącego podtrzymał argumentację podniesioną w piśmie z dnia 7 grudnia 2016r. odnoszącą się do zmian przepisów prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o wysokim stopniu sformalizowania, a jej sporządzenie zostało objęte ustanowionym w art. 175 § 1 P.p.s.a. przymusem adwokacko-radcowskim. Od profesjonalnego pełnomocnika oczekiwać należy w szczególności jasnego i zgodnego z wymaganiami stawianymi przez przepisy ustawy sporządzenia skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wiąże się z koniecznością prawidłowego ich sformułowania w samej skardze, poprzez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego − uchybił sąd wojewódzki, uzasadnienia ich naruszenia, a w przypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2012 r., II OSK 151/12). Tylko prawidłowe opracowanie skargi kasacyjnej pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10).
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Wymaga to zatem prawidłowego ich określenia. Kontrola instancyjna orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji w ramach postępowania kasacyjnego opiera się bowiem na ocenie zasadności stawianych zarzutów kasacyjnych, zaś systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 § 1 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane (por. np. wyrok NSA z 16 grudnia 2010 r., II FSK 2076/10, wyrok NSA z 20 października 2016 r., I FSK 359/16, wyroki dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").
Poczynienie powyższych uwag było niezbędne zważywszy na konstrukcję i uzasadnienie rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Nie odpowiada ona wymogom z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Formułując zarzut natury procesowej pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wskazał, że doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z zw. z art. 6 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że Sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym bez uwzględnienia innych naruszeń mogących mieć wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie istotnych różnic wynikających z zestawienia art. 103 ust. 1 pkt 1 lit d. ustawy o kierujących pojazdami (wadliwie zastosowanego wobec skarżącego) z art. 140 ust 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym, w konsekwencji czego doszło do naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Po pierwsze wskazać należy, że w drodze tak przedstawionego zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie można wyrokowi Sądu I instancji zarzucić naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c p.p.s.a. Przepis ten nie był bowiem podstawą rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok oddalający skargę, zatem podstawą prawną działania Sądu I instancji był art. 151 p.p.s.a., a nie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Nadto zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest nieuzasadniony nie tylko dlatego, że nie stanowił podstawy orzekania przez Sąd I instancji, ale również dlatego, że w świetle powyższych wskazań nie było podstaw do jego zastosowania. Również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.151 p.p.s.a., który był podstawą orzekania w niniejszej sprawie jest nieuzasadniony, gdyż w świetle okoliczności faktycznych i prawnych wykazanych w aktach sprawy został on prawidłowo zastosowany. Podkreślić także należy, że przepisy art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie pozostają względem siebie w związku - jak sugeruje to zarzut skargi kasacyjnej (oba przepisy znajdują swoje odpowiednie zastosowanie na zasadzie alternatywy rozłącznej), a nadto oba przepisy mają charakter wynikowy. Ich zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej, albo też takie naruszenie prawa nie zachodziło. Pomimo zatem nie spełnienia w tym zakresie wymagań formalnych skargi kasacyjnej należy jedynie podnieść, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku co do rozstrzygnięcia organu jest prawidłowe.
Zupełnie niezrozumiała jest ta część postawionego zarzutu, w której to pełnomocnik skarżącego kasacyjnie czyni nieuprawnione uwagi natury de lege ferenda, poszerzając zakres zawartych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanek mogących rzutować na uwzględnienie skargi – o inne, nie znane ustawie p.p.s.a. naruszenia (mogące mieć wpływ na wynik sprawy) polegające na nieuwzględnieniu istotnych różnic wynikających z zestawienia wskazanych przepisów (natury materialnoprawnej).
W ocenie NSA, tak określny zarzut skargi kasacyjnej należy uznać jedynie za postulaty de lege ferenda, które powinny zostać skierowane do ustawodawcy, a do którego Sąd nie ma możliwości się ustosunkować, bowiem w obowiązującym stanie prawnym powołany przez skarżącego kasacyjnie przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie przewiduje takiego wariantu.
Na marginesie poczynionych uwag wskazać jedynie należy, że zarzut wadliwego zastosowania wobec skarżącego kasacyjnie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami, mógłby zostać skutecznie powołany w ramach pierwszej z podstaw skargi kasacyjnych ujętej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - ma on bowiem charakter materialnoprawny (cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy). Również w ramach ww. podstawy mógłby zostać powołany zarzut "nieuwzględnienia różnic wynikających z zestawienia" dwóch powołanych w petitum skargi przepisów natury materialnoprawnej, odpowiadający przesłance naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię.
Skarżący kasacyjnie nie zgłosił jednak zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji powołanych wyżej przepisów prawa materialnego (tj. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit d. ustawy o kierujących pojazdami, art. 140 ust 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym), przez co nie wykazał, aby WSA w Warszawie naruszył te przepisy, których wykładnia legła u podstaw oddalenia skargi. Podkreślić należy, że zarówno decyzja organu I instancji, jak i decyzja organu odwoławczego powoływały obie podstawy prawne.
Jednakże przede wszystkim z uwagi na wyżej wypunktowaną przez NSA rażącą wadliwość skonstruowanych przez profesjonalnego pełnomocnika zarzutów skargi i nie podniesienia podstawy zaskarżenia z art.174 pkt 1 p.p.s.a., nie mogły one zostać merytorycznie rozpoznane.
Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. W tym zakresie zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS10/09, CBOSA (vide wyr. NSA z 20 października 2017r., sygn. akt I FSK 359/16, CBOSA)
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione i nie dopatrując się podstaw do stwierdzenia z urzędu nieważności wyroku Sądu I instancji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Wniosek o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z tytułu pomocy udzielanej z urzędu zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.
-----------------------
1

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI