I OSK 1719/16

Naczelny Sąd Administracyjny2018-09-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
protokół rozprawyuzupełnienie protokołuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiopłata adiacenckaoperat szacunkowyskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił odwołanie od zarządzenia o uzupełnieniu protokołu rozprawy, uznając, że protokół zawierał wszystkie istotne wnioski strony.

Strona wniosła o uzupełnienie protokołu rozprawy, domagając się dopisania wyjaśnień dotyczących wad operatu szacunkowego oraz wniosku o przyjęcie uzupełnienia skargi kasacyjnej. NSA częściowo uwzględnił wniosek, uzupełniając protokół o kwestię uzupełnienia zarzutów skargi kasacyjnej, ale oddalił żądanie dotyczące wyjaśnień o operacie szacunkowym. Strona złożyła odwołanie od tego zarządzenia. NSA oddalił odwołanie, wskazując, że protokół nie musi zawierać wszystkich oświadczeń stron, a jedynie istotne dla rozstrzygnięcia, a kwestia operatu szacunkowego była już przedmiotem skargi kasacyjnej.

Po wyroku NSA z 27 czerwca 2018 r. oddalającym skargę kasacyjną P. N. od wyroku WSA w Łodzi w sprawie opłaty adiacenckiej, P. N. złożył wniosek o uzupełnienie protokołu rozprawy z 27 czerwca 2018 r. Wniosek dotyczył dopisania wyjaśnień o wadach operatu szacunkowego oraz wniosku o przyjęcie uzupełnienia skargi kasacyjnej o dodatkowe zarzuty. Zarządzeniem z 26 lipca 2018 r. NSA uzupełnił protokół o drugi element wniosku, a w pozostałym zakresie go oddalił. W. i P. N. złożyli odwołanie od tego zarządzenia, twierdząc, że protokół jest niepełny i narusza ich prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił odwołanie, powołując się na art. 101 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym protokół powinien zawierać istotne wnioski i stwierdzenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a nie wszystkie oświadczenia stron. Sąd uznał, że protokół, po uzupełnieniu, odzwierciedlał istotne elementy rozprawy, a kwestia operatu szacunkowego była już wystarczająco uwzględniona w skardze kasacyjnej i piśmie procesowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Protokół rozprawy nie musi zawierać wszystkich oświadczeń i twierdzeń stron w ich dosłownym brzmieniu; wystarczy, jeśli zawiera istotne wnioski i stwierdzenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 101 § 1 p.p.s.a. i orzecznictwo NSA, wskazując, że protokół jest spisywany pod kierunkiem przewodniczącego, który decyduje o tym, które twierdzenia są istotne i jak zostaną odnotowane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 101 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Protokół powinien zawierać istotne wnioski i stwierdzenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a nie wszystkie oświadczenia stron.

p.p.s.a. art. 103

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu na następnym posiedzeniu, nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia, z którego sporządzono protokół. Od zarządzenia przewodniczącego strony mogą odwołać się do sądu w terminie siedmiu dni od doręczenia im zarządzenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 160

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § ust. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 4 § pkt 16

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 385 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protokół rozprawy nie musi zawierać wszystkich oświadczeń stron, a jedynie te istotne dla rozstrzygnięcia. Kwestia wad operatu szacunkowego była już przedmiotem skargi kasacyjnej i nie wymagała dodatkowego szczegółowego omówienia w protokole.

Odrzucone argumenty

Protokół rozprawy był niepełny i powinien zawierać wszystkie zgłoszone na rozprawie zarzuty. Niewpisanie do protokołu wszystkich istotnych zarzutów narusza przepisy prawa i działa na szkodę strony.

Godne uwagi sformułowania

Protokół zgodnie z przepisami prawa powinien zawierać wszystkie zgłoszone na rozprawie zarzuty, a nie tylko wybiórczo wybrane przez sędziego. Powyższy przepis nie może być rozumiany w ten sposób, że protokół rozprawy powinien odzwierciedlać wszystkie oświadczenia i twierdzenia stron w ich dosłownym i szczegółowym brzmieniu. Wystarczy, jeżeli protokół zawiera jedynie istotne wnioski i stwierdzenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Skład orzekający

Jolanta Sikorska

przewodniczący sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Przemysław Szustakiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sporządzania protokołów rozpraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz zakresu odwołania od zarządzeń przewodniczącego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzupełniania protokołu i odwołania od zarządzenia przewodniczącego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z protokołem rozprawy, co jest istotne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1719/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2018-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-07-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sikorska /przewodniczący sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 853/15 - Wyrok WSA w Łodzi z 2016-03-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono odwołanie o odmowie uzupełnienia protokołu rozprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 101 § 1 i art. 103
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej odwołania P. N. od zarządzenia Przewodniczącego Składu Orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 1719/16 w przedmiocie wniosku P. N. o uzupełnienie protokołu rozprawy przeprowadzonej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym 27 czerwca 2018 r. w sprawie ze skargi kasacyjnej P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 853/15 w sprawie skargi P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić odwołanie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 marca 2016 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 16 lipca 2015 r. w przedmiocie opłaty adiacenckiej.
Pismem z 3 lipca 2018 r. P. N. wniósł o uzupełnienie protokołu rozprawy w niniejszej sprawie, która odbyła się 27 czerwca 2018 r. poprzez:
"- dopisanie brakujących a złożonych na rozprawie przez stronę postępowania -skarżącego w tym dniu wyjaśnień potwierdzających, że organy w trakcie postępowania administracyjnego nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku dotyczącego przeprowadzenia prawidłowej weryfikacji operatu szacunkowego po zgłoszonych zarzutach wskazujących na wady w operacie co do przyjętych przez biegłego niewłaściwych działek użytych do porównania pod względem ich przeznaczenia jak i powierzchni oraz, że Sąd I instancji nie dopatrzył się także nieprawidłowości w sporządzonym operacie,
- dopisanie złożonego w tym dniu przez stronę postępowania-skarżącego w trakcie jego wypowiedzi wniosku o przyjęcie uzupełnienia skargi kasacyjnej o dodatkowy zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 175 ust. 1 w zw. z ark 174 ust. 3 Ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z pkt 3.3. Noty Interpretacyjnej, jak i art. 4 pkt 16 Ustawy o gospodarce nieruchomościami.".
Zarządzeniem z 26 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny uzupełnił protokół rozprawy o tiret drugi powyższego wniosku, w pozostałym zakresie wniosek ten oddalił.
Pismem z 13 sierpnia 2018 r. W. i P. N. złożyli odwołanie od punktu drugiego powyższego zarządzenia. W uzasadnieniu wskazali, że niewpisanie do protokołu wszystkich istotnych dla sprawy zarzutów złożonych przez skarżącego, które mogły stanowić o uznaniu skargi kasacyjnej narusza nie tylko obowiązujące przepisy prawa, ale działaniem takim Naczelny Sąd Administracyjny działał na szkodę strony postępowania, wyrządzając mu krzywdę. Na przedmiotowej rozprawie P. N. wnosił o uzupełnienie skargi kasacyjnej o kolejne dwa zarzuty, ale sędzia przewodnicząca poinformowała go, że działanie skarżącego jest spóźnione. W protokole powyższe okoliczności nie zostały odnotowane. Zdaniem odwołujących się brak przyjęcia przez Sąd dodatkowych zarzutów spowodował wydanie orzeczenia oddalającego skargę, czym Sąd ten naruszył art. 183 § 1 i § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Odwołujący się wskazali, że dopiero 3 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał się do popełnienia błędu i uzupełnił protokół, ale wpisując tylko jeden zarzut. Rozszerzenie skargi na rozprawie o kolejne zarzuty było kluczowe dla przedmiotowej sprawy. Protokół zgodnie z przepisami prawa powinien zawierać wszystkie zgłoszone na rozprawie zarzuty, a nie tylko wybiórczo wybrane przez sędziego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), "p.p.s.a.", strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu na następnym posiedzeniu, nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia, z którego sporządzono protokół. Od zarządzenia przewodniczącego strony mogą odwołać się do sądu w terminie siedmiu dni od doręczenia im zarządzenia.
Zarządzeniem z 26 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny częściowo uwzględnił żądanie P. N. i uzupełnił protokół rozprawy z 27 czerwca 2018 r. o dodatkowe zarzuty przedstawione przez skarżącego na rozprawie, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. W odwołaniu W. i P. N. nie zgodzili się z zarządzeniem Przewodniczącego, wskazując, że protokół ten jest niepełny i powinien zawierać wszystkie zgłoszone na rozprawie zarzuty.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 101 § 1 p.p.s.a. protokół powinien zawierać:
1) oznaczenie sądu, miejsca i daty posiedzenia, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta, prokuratora, stron, jak również obecnych na posiedzeniu przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz oznaczenie sprawy i wzmiankę co do jawności;
2) przebieg posiedzenia, w szczególności wnioski i twierdzenia stron, wymienienie zarządzeń i orzeczeń wydanych na posiedzeniu oraz stwierdzenie, czy zostały ogłoszone; jeżeli sporządzenie odrębnej sentencji orzeczenia nie jest wymagane, wystarcza zamieszczenie w protokole treści samego rozstrzygnięcia; zamiast podania wniosków i twierdzeń można w protokole powołać się na pisma przygotowawcze;
3) czynności stron mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Powyższy przepis nie może być rozumiany w ten sposób, że protokół rozprawy powinien odzwierciedlać wszystkie oświadczenia i twierdzenia stron w ich dosłownym i szczegółowym brzmieniu. Wystarczy, jeżeli protokół zawiera jedynie istotne wnioski i stwierdzenia dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2009 r., I OSK 889/08, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., I OSK 629/11, LEX nr 1149400). Co ważne, protokół spisywany jest pod kierunkiem przewodniczącego składu orzekającego, a więc to on decyduje, które z twierdzeń, wniosków i czynności stron powinny się w nim znaleźć i w jaki sposób zostaną w protokole odnotowane.
Protokół rozprawy z 27 czerwca 2018 r. został uzupełniony zaskarżonym zarządzeniem o wniosek o uzupełnienie zarzutów skargi kasacyjnej, który faktycznie skarżący składał, a którego ocena przedstawiona została w uzasadnieniu wyroku. Przewodniczący ocenił, że uzupełnienie o ten wniosek protokołu będzie lepiej odzwierciedlać przebieg rozprawy.
Odnośnie zaś drugiego żądania skarżącego należy stwierdzić, że stanowi ono polemikę ze sporządzonym na potrzeby przedmiotowej sprawy administracyjnej operatem szacunkowym. Swoje zastrzeżenia do operatu P. N. przedstawił i w skardze kasacyjnej, i w piśmie procesowym z 29 maja 2018 r., co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wymagało dodatkowego i szczegółowego omówienia w protokole. Wystąpienie P. N. na rozprawie w tym zakresie można było zaprotokołować odnosząc je do skargi kasacyjnej.
Uzupełniony zarządzeniem z 26 lipca 2018 r. protokół rozprawy z 27 czerwca 2018 r. zawiera więc wszystkie istotne wnioski i twierdzenia strony postępowania. W treści protokołu wskazano, że skarżący stawił się na rozprawie, wnosi i wywodzi jak w skardze kasacyjnej oraz żąda uzupełnienia zarzutów skargi kasacyjnej. Odwołanie od zarządzenia w dużej części stanowi polemikę z zapadłym w sprawie wyrokiem, którego uzasadnienie zostanie przesłane stronom postępowania.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 160 w zw. z art. 103 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI