I OSK 1715/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że ostateczna decyzja odmawiająca świadczenia jest wiążąca z uwagi na zasadę res iudicata.
Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na decyzję SKO o umorzeniu postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i p.p.s.a., twierdząc, że nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania i że ponowny wniosek był dopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na zasadę res iudicata i ostateczność poprzedniej decyzji odmawiającej świadczenia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez P. N. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 105 § 1 k.p.a., twierdząc, że nie było podstaw do umorzenia postępowania i że ponowny wniosek o świadczenie był dopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe jest istnienie tożsamości sprawy w rozumieniu zasady res iudicata. Wskazał, że wobec istnienia ostatecznej i prawomocnej decyzji z 21 września 2020 r. odmawiającej świadczenia, nie było możliwe wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie. Dodatkowo, sąd I instancji zauważył, że skarżący nie wzruszył pierwotnej decyzji odmawiającej świadczenia z powodu uchybienia terminowi do złożenia skargi, co czyniło ocenę prawną zawartą w tej decyzji wiążącą. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ponowny wniosek nie jest dopuszczalny, jeśli istnieje ostateczna i prawomocna decyzja odmawiająca przyznania świadczenia, a sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i stanu faktycznego, zgodnie z zasadą res iudicata.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada res iudicata oznacza, iż ostateczna decyzja ma powagę rzeczy osądzonej. Tożsamość sprawy zachodzi, gdy występują te same podmioty, ten sam przedmiot i ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym. Ponieważ istniała ostateczna decyzja odmawiająca świadczenia, a skarżący uchybił terminowi do jej zaskarżenia, kolejna decyzja w tej samej sprawie byłaby niedopuszczalna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie ostatecznej i prawomocnej decyzji odmawiającej świadczenia pielęgnacyjnego, co wyklucza ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na zasadę res iudicata.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez bezzasadne uznanie, iż wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie oraz niedopuszczalny był ponowny wniosek skarżącego o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy.
Skład orzekający
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Stosowanie zasady res iudicata w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście świadczeń powtarzalnych i sytuacji, gdy strona uchybiła terminowi do zaskarżenia pierwotnej decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wzruszenia pierwotnej decyzji z powodu uchybienia terminowi. Interpretacja zasady res iudicata może być szersza lub węższa w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną res iudicata, która ma kluczowe znaczenie w praktyce administracyjnej i sądowej, choć jej zastosowanie w tym przypadku jest dość standardowe.
“Res iudicata: Dlaczego ostateczna decyzja odmawiająca świadczenia pielęgnacyjnego zamyka drogę do ponownego wniosku?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1715/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-09-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Chaciński /sprawozdawca/ Elżbieta Kremer /przewodniczący/ Piotr Niczyporuk Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Ol 377/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2022-06-02 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 6 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 377/22 w sprawie ze skargi P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 14 lutego 2022 r., nr Rep.89/ŚR/22 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 2 czerwca 2022 r. II SA/Ol 377/22, oddalił skargę P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z 14 lutego 2022 r., nr Rep.89/ŚR/22 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył P. N., zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej "p.p.s.a.") w zw. z 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023. 0. 775 t.j., dalej "k.p.a.") przez bezzasadne uznanie, iż wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie oraz niedopuszczalny był ponowny wniosek skarżącego o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką G. K. z uwagi na tożsamość toczących się już spraw w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. W oparciu o powyższy zarzut wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie w całości złożonej skargi, - rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym, ewentualnie - przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Olsztynie, - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji. W niniejszej sprawie kluczowa jest odpowiedź na pytanie – czy wystąpiła tożsamość toczących się spraw w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego? W ugruntowanym piśmiennictwie i orzecznictwie dotyczącym instytucji res iudicata zgodnie przyjęto, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Res iudicata następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Do zaistnienia przypadku res iudicata w ramach podstaw nieważnościowych konieczne jest ustalenie stosunku tożsamości pomiędzy sprawą rozstrzygniętą decyzją, która ma zostać unieważniona, a sprawą, której dotyczy uprzednio wydana decyzja ostateczna (Borkowski/Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2021, s. 1018-1020, nb 65-72; M. Jaśkowska w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2020, s. 896-900, uw. 1-10; także M. Jaśkowska w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, cz. III Uprzednie rozstrzygnięcie sprawy jako przyczyna nieważności; T. Kiełkowski w: red. H. Knysiak-Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2019, s. 1080-1084, uw. 12; K. Glibowski w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2021, s. 1308-1312, nb 63-78; B. Kuś w: red. M. Karpiuk, P. Krzykowski, A. Skóra, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 127-269. Tom III, Olsztyn 2021; wyroki NSA z: 27.1.2016 r. I OSK 787/14, Lex 2032840; 28.11.2000 r. I SA/Ka 1458/99, Lex 47122). Z przytoczonych wyżej poglądów orzecznictwa i piśmiennictwa w sposób jednoznaczny wynika, że dla przyjęcia, że doszło do wydania decyzji naruszającej zasadę res iudicata konieczne jest istnienie tożsamości spraw, zarówno pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt omawianej sprawy należy podzielić ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że prawidłowo organy orzekające uznały, że wobec pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji z 21 września 2020 r. nie jest możliwe wydanie kolejnej decyzji rozstrzygającej o uprawnieniu skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie renty. Nadto Sąd I instancji zauważył, że skarżący popróbował dochodzić swoich racji, zaskarżając do sądu administracyjnego pierwotną decyzję odmawiającą mu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże nie wzruszył jej ze swojej winy, tj. uchybiając terminowi do złożenia skargi. Dlatego też słuszna była konstatacja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że w tej sytuacji ocena prawna zawarta w ostatecznej i prawomocnej decyzji odmawiającej skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia jest wiążąca, dopóki pierwotna decyzja pozostaje w obrocie prawnym. W związku z prawidłową oceną dokonaną przez Sąd I instancji, niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI