I OSK 1710/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-11-25
NSAAdministracyjneWysokansa
straż pożarnarównoważnik pieniężnyremont lokaluprawo administracyjneemeryturawygaśnięcie decyzjiprawo pracyfunkcjonariuszświadczenia socjalne

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji przyznającej równoważnik za remont lokalu strażakowi przechodzącemu na emeryturę, w trybie art. 162 KPA, było rażącym naruszeniem prawa.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania strażakowi w stanie spoczynku równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Organy administracji stwierdziły wygaśnięcie wcześniejszej decyzji przyznającej ten równoważnik, powołując się na zmiany w przepisach i bezprzedmiotowość decyzji. WSA w Rzeszowie uznał te działania za rażące naruszenie prawa i stwierdził nieważność decyzji. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną organu, utrzymał w mocy wyrok WSA, podkreślając, że brak przepisu prawa nakazującego wygaśnięcie decyzji oraz brak przesłanek społecznych lub interesu strony uniemożliwiały zastosowanie art. 162 KPA.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. B., strażakowi Państwowej Straży Pożarnej przechodzącemu na emeryturę, równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Decyzją z marca 2001 r. przyznano mu ten równoważnik. Następnie, decyzją z września 2006 r., Komendant Miejski PSP stwierdził wygaśnięcie tej decyzji jako bezprzedmiotowej, powołując się na zmiany w ustawie o PSP od 1 lipca 2005 r., które zawęziły krąg uprawnionych do strażaków mianowanych na stałe lub w służbie przygotowawczej. Podkarpacki Komendant Wojewódzki utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność obu decyzji, uznając zastosowanie trybu wygaśnięcia decyzji (art. 162 KPA) za rażące naruszenie prawa, ponieważ brak było przepisu prawa nakazującego wygaśnięcie ani przesłanek interesu społecznego czy strony. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, oddalił ją. Sąd podkreślił, że bezprzedmiotowość decyzji nie wynikała ze zmiany stanu prawnego, a wykonanie decyzji nie stanowi przesłanki jej wygaszenia. NSA uznał, że łączne rozpatrywanie sprawy w trybie nadzwyczajnym (wygaśnięcie decyzji) i zwykłym (odmowa przyznania równoważnika) stanowiło naruszenie prawa, a stwierdzenie nieważności przez WSA było zasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie trybu wygaśnięcia decyzji w takich okolicznościach stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Bezprzedmiotowość decyzji musi wynikać z konkretnego przepisu prawa lub uzasadnionych przesłanek interesu społecznego/strony. Sama zmiana stanu prawnego nie powoduje bezprzedmiotowości, jeśli nie jest to wprost przewidziane. Wykonanie decyzji nie jest przesłanką jej wygaszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.s.p. art. 77

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

u.p.s.p. art. 11a

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

k.p.a. art. 162 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.z.f. art. 29

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

u.z.f. art. 30

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

rozp. MSWiA art. 1 § §1 i 4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

rozp. MSWiA

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu (Dz. U. z 1998r. Nr 15, poz.67)

rozp. MSWiA

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego ( Dz. U. 2005.241.2033 )

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie trybu wygaśnięcia decyzji (art. 162 KPA) bez podstawy prawnej lub przesłanek interesu społecznego/strony jest rażącym naruszeniem prawa. Połączenie w jednej decyzji stwierdzenia wygaśnięcia decyzji (tryb nadzwyczajny) z odmową przyznania świadczenia (tryb zwykły) jest niedopuszczalne. Zmiana stanu prawnego nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości decyzji, jeśli przepisy nie stanowią inaczej. Wykonanie decyzji nie jest przesłanką jej wygaszenia.

Odrzucone argumenty

Decyzja z 2001 r. stała się bezprzedmiotowa z dniem 1 stycznia 2002 r. lub z dniem przejścia na emeryturę. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leżało w interesie społecznym. Wadliwość uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie uzasadnia stwierdzenia nieważności, jeśli nie zastosowano art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

"nie można było więc przyjąć za organami, iż w niniejszej sprawie bezprzedmiotowość jest wynikiem zmiany stanu prawnego." "Znamiona rażącego naruszenia prawa wyczerpuje także łączne rozpatrywanie sprawy rozpoznawanej w trybie nadzwyczajnym oraz sprawy rozpoznawanej w trybie zwykłym i wydanie w tych sprawach jednej decyzji." "Celem instytucji z art. 162§1 kpa jest wyeliminowanie z obrotu decyzji, a nie ponowne merytoryczne rozstrzyganie w danej sprawie."

Skład orzekający

Anna Łuczaj

przewodniczący

Barbara Adamiak

członek

Aleksandra Łaskarzewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia decyzji administracyjnych (art. 162 KPA), dopuszczalności łączenia trybów postępowania, oraz zasad przyznawania równoważników pieniężnych dla funkcjonariuszy służb mundurowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji strażaków PSP i przepisów obowiązujących w danym okresie. Interpretacja art. 162 KPA ma jednak szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur administracyjnych i jak organy mogą nadużywać trybów nadzwyczajnych. Jest to przykład walki obywatela o swoje prawa przeciwko aparatom państwowym.

Czy strażak na emeryturze może stracić prawo do równoważnika za remont mieszkania? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1710/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-11-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /sprawozdawca/
Anna Łuczaj /przewodniczący/
Barbara Adamiak
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1145/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2007-07-25
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 88 poz 400
art. 77
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.
Dz.U. 2006 nr 96 poz 667
art. 11a
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 162 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie NSA Barbara Adamiak del. WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 1145/06 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 lipca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność decyzji Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Krośnie z dnia [...] września 2006r. nr [...].
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Dnia [...] marca 2001r. decyzją nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Krośnie na podstawie art. 77 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 1991r. nr 88, poz.400 ze zm.) , §1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu ( Dz. U. z 1998r. Nr 15, poz.67) przyznał J. B. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu. Jednocześnie nakazał wypłatę przyznanego równoważnika do dnia 30 czerwca za cały rok kalendarzowy, przyjął, że jego wysokość ustalana będzie każdorazowo według obowiązujących stawek, przysługujących norm zaludnienia. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że do ustalenia uprawnień przysługują wnioskującemu 4 normy zaludnienia.
Dnia [...] września 2006r. Nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Krośnie decyzją, wydaną na podstawie art. 11a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej ( Dz.U.2006.96.667 ze zm.) oraz art.162 §1kpa w związku z art. 77 ust. 1 cyt. ustawy o Straży Pożarnej stwierdził wygaśnięcie decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2001r w sprawie przyznania J. B. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego wobec stwierdzenia jej bezprzedmiotowości, co leży w interesie społecznym. Jednocześnie odmówił przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za rok 2006.
W uzasadnieniu podniesiono, że z dniem 1 lipca 2005r. nastąpiła zmiana ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej. Aktualnie zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy równoważnik za remont lokalu przysługuje strażakowi mianowanemu na stałe oraz strażakowi w służbie przygotowawczej. Zmiana zacytowanego przepisu zawęża krąg osób posiadających wskazane w tym artykule uprawnienia do strażaków mianowanych na stałe oraz strażaków mianowanych w służbie przygotowawczej. Organ I instancji wywiódł, że z posiadanej dokumentacji wynika, że na dzień rozpatrywania sprawy J. B. nie pełni służby jako strażak mianowany na stałe ani jako strażak mianowany w służbie przygotowawczej. Decyzją administracyjną został zwolniony ze służby, organ emerytalno rentowy MSWiA przyznał mu świadczenia emerytalno rentowe, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( Dz. U. 2004.8.67 ze zm.). Wskazane przepisy emerytalne nie nakładają na organ jakim jest Komendant Miejski obowiązku wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Także przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w cyt. wyżej brzmieniu nie uprawniają Komendanta Miejskiego do przyznania takiego równoważnika osobom nie będącym strażakami w służbie czynnej.
Oznacza to, że z dniem 1 lipca 2005r. wyłącza się prawo emeryta strażaka do takiego ekwiwalentu pieniężnego.
Zgodnie zatem z postanowieniami art. 162 §1 kpa jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym organ administracji wydaje decyzje o wygaśnięciu.
Wypłata równoważnika pieniężnego za remont stanowiłaby w tych warunkach naruszenie interesu społecznego.
Odwołanie od decyzji złożył J. B., żądając jej unieważnienia i przyznania równoważnika za remont mieszkania w 2006r. według praw nabytych przy przejściu na emeryturę.
Decyzją nr [...] Podkarpacki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie utrzymał w mocy opisaną decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Krośnie w sprawie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu.
W ocenie organu II instancji emerytowanemu strażakowi przysługuje na podstawie art. 2 pkt.2lit.c) ustawy z dnia 18 lutego 1994r. w ramach zaopatrzenia emerytalnego prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym na zasadach określonych w art.29 i 30 tejże ustawy. Zgodnie z tymi przepisami uprawnieni do emerytury mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozmiarze przysługującym mu w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy tj. art.74-76 i 81-84 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Stosownie do art. 30 ustawy emerytalnej emerytom i rencistom zapewnia się pomoc w budownictwie na zasadach określonych w art. 80 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Ustawa emerytalna poza wymienionym prawem do lokalu oraz pomocą w budownictwie nie wymienia innych uprawnień np. w postaci równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu. Tym samym za nieuprawnione uznać należy zarzuty odwołania co do nabycia tych uprawnień przed dniem 1 lipca 2005r., albowiem również przed ta datą obowiązujące przepisy takiego uprawnienia nie przewidywały.
J. B. wniósł skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W uzasadnieniu wywiódł, ze w roku przejścia na emeryturę t j. w 2002r. otrzymywał równoważnik za remont mieszkania i taki też otrzymywał za lata następne, aż do 2005r. Zdaniem skarżącego wbrew stanowisku organów obu instancji emerytom przysługuje nie tylko prawo do lokalu, ale także świadczenie na jego bieżącą konserwację. Przemawia za powyższym stanowiskiem wykładnia przepisu art.29 ustawy emerytalnej. Zażądał uchylenia decyzji i polecenia wypłaty przysługującego mu równoważnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie pod rozwagę wziął dwa przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, art.156§1 pkt.2 oraz art.162§1 pkt.1.
Podkreślił w uzasadnieniu, że cechą rażącego naruszenia prawa jest pozostawanie treści decyzji w sprzeczności z treścią przepisu poprzez ich proste zestawienie ze sobą, przy czym nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W ocenie Sądu I instancji skorzystanie przez organy z trybu z art. 162pkt. 1 kpa nie było prawidłowe, miało znamiona rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 162 §1 pkt.1 kpa organ, administracji państwowej, który wydał decyzje w I instancji stwierdza jej wygaśnięcie jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Zasadniczą przesłanką bezprzedmiotowości w rozumieniu tego przepisu jest brak podmiotu bądź przedmiotu stosunku prawnego. Sąd podkreślił, że przypadek braku podmiotu będzie miał miejsce w przypadku śmierci strony bądź utraty przez nią kwalifikacji do wykonywania uprawnień. Przypadek braku przedmiotu zaś będzie miał miejsce wówczas, gdy strona zrezygnowała z uprawnień albo gdy w decyzji rozstrzygnięto co do praw obowiązków dotyczących rzeczy, a wskutek jej zniszczenia prawa i obowiązki nie mogą być realizowane. Nie jest kwestionowane, że przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wg. stanu istniejącego w dniu orzekania przez organ odwoławczy ustanawiają uprawnienie do równoważnika za remont lokalu dla strażaka mianowanego na stałe oraz strażaka w służbie przygotowawczej ( art.77 ust.1).
Nie wynika z tego jednak, że decyzja z dnia [...] marca 2001r. stała się bezprzedmiotowa tzn. że wynikające z niej prawa przestały istnieć i teraz chodzi tylko o potwierdzenie takiego stanu rzeczy. Bezprzedmiotowość nie zachodziła, albowiem przyznanie uprawnień nastąpiło w czasie obowiązywania ustawy w brzmieniu, który nie wykluczał emerytowanego funkcjonariusza. Sąd I instancji podkreślił, że ani w przepisach ustawy emerytalnej m.in. funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej z dnia 18 lutego 1994r. ani w przepisach o Państwowej Straży Pożarnej nie znajduje się przepis nakazujący wygaśnięcie takiej decyzji. Tymczasem dla stosowania tego przepisu wymagane jest istnienie przepisu prawa zawierającego nakaz wygaśnięcia decyzji wydanej w sprawie albo może też być zastosowany po ustaleniu przez organ administracji, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W rozpoznawanej sprawie tymczasem sytuacja taka nie występowała.
Podstawę prawną wyroku Sąd wskazał w art. 145 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.2002.153.1270), dalej p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od wydanego wyroku złożył Podkarpacki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie.
Skargę kasacyjną oparł na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt.2 p.p.s.a., a także przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w rozumieniu art. 174 pkt.1 p.p.s.a.
Zdaniem składającego skargę kasacyjną doszło w sprawie do naruszenia przepisów niżej wymienionych przepisów proceduralnych :
a) Art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez zastosowanie tego przepisu w związku z art. 156 p1 kpt.2 kpa wskutek błędnego ustalenia, że art. 162 §1 pkt.1 kpa nie mógł mieć w sprawie zastosowania,
b) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w zw. z art. 162 §1 pkt.1 kpa i ustalenie, że decyzja z 2001r. nie stała się bezprzedmiotowa mimo uregulowań zawartych w;
- §4 ust.2, §9, §10 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu (Dz.U.1998.15.67.ze zm.),
- §2 ust.1 i §3 ust.3 rozporządzenia wym. Ministra z dnia 18 listopada 2005r.w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego ( Dz. U. 2005.241.2033 )
- art. 79 ust. 2, 43 ust.1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej ( Dz.U. z 2006r. Nr 96 poz.667 ze zm.),
c) art. 141 §4 p.p.s.a. poprzez brak przedstawienia w uzasadnieniu wyroku stanowiska organu odwoławczego przedstawionego w odpowiedzi na skargę odnośnie zastosowania §2 i §3 cyt. rozporządzenia z dnia 18 listopada 2005r. , wynikiem czego był brak analizy powyższych przepisów pod kątem zasadności wygaszenia decyzji z dnia [...] marca 2001r.
Składający skargę kasacyjną wskazał na naruszenie przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie następujących przepisów prawa materialnego:
§ 4 ust. 2, §9 i §10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998r. w s prawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego
§ 2 ust.1 i § 3 ust. 3 rozporządzenia tegoż ministra z dnia 18 listopada 2005r. w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego
79 ust.2, 43 ust.1ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006r. Nr96, poz.667).
W skardze kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego do rozpoznania ew. uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia złożonej skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że decyzja z [...] marca 2001r. stała się bezprzedmiotowa z dniem 1 stycznia 2002r. W istocie bowiem decyzja w sprawie przyznawania równoważnika winna być wydawana corocznie, po złożeniu oświadczenia mieszkaniowego. Wydanie decyzji z dnia [...] marca 2001r. nie zwalniało organu I instancji od rozpatrzenia kolejnych oświadczeń i zakończenia postępowania w formie decyzji. Zatem w roku 2002 po złożeniu oświadczenia J. B. winien otrzymać decyzje rozstrzygającą o równoważniku za ten rok.
Decyzja z 2001r. stała się również bezprzedmiotowa z uwagi na przejście na emeryturę uprawnionego. Stwierdzenie bezprzedmiotowości leżało także w interesie społecznym z uwagi na to, że dotychczasowe świadczenia były wydawane w oparciu o nieobowiązującą decyzję. Prawomocne rozstrzygnięcie w tej sprawie usunie wątpliwości co do jej zaistnienia w obrocie. A zatem skoro były podstawy do rozstrzygnięcia w oparciu o art. 162 §1 pkt.1 kpa brak było podstaw do przyjęcia, że w sprawie dopuszczono się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art.156§1 pkt.2 kpa.
Skarżący organ podkreślił, że nawet przypadku stwierdzenia przez Sąd I instancji, że uzasadnienie skarżonych decyzji nie konkretyzuje przesłanek ich wygaśnięcia stosownie do art. 107§3 kpa to zastosowanie sankcji nieważności było przedwczesne przed zastosowaniem art. 145 §1 pkt. 1lit.c) p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 19 października 2007r. J. B. wniósł o spowodowanie wypłaty należnego równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za 2006r. i następne lata.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjna można oprzeć na następujących podstawach;
1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie
2) naruszenie prawa procesowego, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 §1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania .
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga ich prawidłowego określenia w samej skardze.
Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego- wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia Sądowi ocenę jej zasadności.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
I tak nie sposób zgodzić się zarzutami skargi kasacyjnej co do naruszenia przepisu art. 141§4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia, jej wyjaśnienie. Do naruszenia art. 141§4 dochodzi zarówno wówczas, gdy brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć Sądu jak i wtedy gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie którego nie ma w sentencji orzeczenia, przy czym powyższe naruszenia mogą stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, gdy mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie dopuścił się zarzucanego naruszenia. Wskazał bowiem podstawę prawną wyroku, wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia.
Za niezasadny uznać należało także zarzut naruszenia art. 145 §1 pkt. 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 §1 pkt. 2 kpa poprzez ich zastosowanie oraz zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a przez to przyjęcie, ze decyzje tak organu I jak II instancji naruszają prawo w stopniu rażącym, co było podstawą do wydania zaskarżonego wyroku stwierdzającego nieważność wskazanych decyzji.
Na wstępie rozważenia wymagały przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności.
I tak zgodzić należy się z Sądem I instancji, iż jedną z wad stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wydanie jej z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Jako rażące kwalifikowane jest nie tylko naruszenie przepisów prawa materialnego, ale także prawa procesowego. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą, przy czym nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i
niedwuznaczny. Charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji dopatrzył się omawianej wadliwości odnośnie decyzji wydanej w trybie art. 162 §2 pkt.1 kpa. Przedmiotem badania uczynił wystąpienie przesłanek warunkujących skorzystanie z trybu dopuszczonego tym przepisem. W myśl postanowień tego przepisu organ administracji publicznej obowiązany jest stwierdzić wygaśnięcie decyzji jeżeli ta stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym.
Aby stwierdzić wygaśnięcie decyzji konieczne jest zatem łączne spełnienie przesłanek, o jakich mowa w tym przepisie.
W doktrynie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialno prawnego, nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji uprawnień prze stronę, czy tez na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek ( por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J.Borkowski Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2003, s.754-755; B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, PWN, Warszawa 1996, s.245 )
Zgodzić należy się z Sądem I instancji, iż w istocie żaden przepis prawa, obowiązujący w dacie wydania obu decyzji nie nakazywał wydania w stosunku do osoby będącej emerytowanym strażakiem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie poprzedniej przyznającej równoważnik za remont lokalu mieszkalnego.
W szczególności zaś normy takiej jak słusznie podkreślił sąd I instancji brak zarówno w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej ( Dz.u.z 2006r. Nr 96, poz. 667 ze zm.) jak i w ustawie z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu , Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej I Służby Więziennej ( Dz.U.z 2004r. Nr. 8 poz. 67 ze zm.).
Nie zawiera jej także ustawa zmieniająca ustawę o Państwowej Straży Pożarnej z dnia 6 maja 2005r. (Dz. U. z 2005r. nr 100, poz. 836)
Nie można było więc przyjąć za organami, iż w niniejszej sprawie bezprzedmiotowość jest wynikiem zmiany stanu prawnego.
Podkreślić należy, że bezprzedmiotowość decyzji z powodu zmiany w stanie prawnym następuje wyłącznie w wypadku gdy przepisy prawa przewidują taki skutek.
Żaden inny przypadek bezprzedmiotowości nie zaistniał w tej sprawie. Nie sposób było przyjąć jak domaga się składający skargę kasacyjną , iż decyzja z dnia [...] marca 2001r. stała się bezprzedmiotowa z dniem 1 stycznia 2002r., albowiem na mocy tej decyzji J. B/ mógł otrzymać równoważnik tylko za jeden rok. W istocie bowiem wykonanie decyzji nie stanowi przesłanki jej wygaszenia, nie staje się bowiem z tego powodu bezprzedmiotowa.
Ewentualna jej wadliwość w świetle norm obowiązujących w dacie jej wydania nie skutkuje bezprzedmiotowością takiej decyzji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mając na względzie powyższe stwierdzić należało, że w okolicznościach niniejszej sprawy wątpliwości nie budzi, że zastosowanie trybu z art. 162§1 pkt.1 kpa przez organy administracji stanowiło w istocie naruszenia prawa w rozumieniu art. 156§1pkt. 2 kpa. Zasadnym było zatem stwierdzenie przez sąd I instancji nieważności obu decyzji.
Znamiona rażącego naruszenia prawa wyczerpuje także łączne rozpatrywanie sprawy rozpoznawanej w trybie nadzwyczajnym oraz sprawy rozpoznawanej w trybie zwykłym i wydanie w tych sprawach jednej decyzji. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. W istocie bowiem Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Krośnie w decyzji z dnia [...] września 2006r. stwierdził wygaśnięcie decyzji tegoż Komendanta z dnia [...]03.2001r. i jednocześnie odmówił przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za 2006r.
Przepis art.162 kpa stanowiący o instytucji wygaśnięcia znajduje się w rozdziale 13 tegoż kodeksu normującym nadzwyczajne tryby wzruszania decyzji. Odmowa przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego stanowi tryb zwykły.
Zakres rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej wyznaczony jest przepisami regulującymi dane postępowanie. Przepis art. 162§1 kpa normujący postępowanie w trybie nadzwyczajnym nie pozwala na objęcie tym trybem kwestii zastrzeżonych dla postępowania zwykłego. Celem instytucji z art. 162§1 kpa jest wyeliminowanie z obrotu decyzji, a nie ponowne merytoryczne rozstrzyganie w danej sprawie.
Nie znajduje też żadnego uzasadnienia zarzut naruszenia §4ust.2,§9 i §10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu ( Dz.U. Nr 15, poz. 67 ze zm. ) oraz §2 ust. 1 i §3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005r. w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr241, poz.2033) , art. 79 ust.2, 43 ust.1 ustawy z dnia 24.08.1991r. o Państwowej Straży Pożarnej ( Dz.u.z 2006r. nr 96. poz 667 ze zm.) w związku z art.61§3 kpa przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Sąd I instancji nie dokonywał wykładni tych przepisów. Nie mógł zatem dopuścić się ich naruszenia przez błędną wykładnię. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że sąd administracyjny nie stosuje wskazanych wyżej przepisów prawa a jedynie kontroluje zgodność z prawem zaskarżonych decyzji. Z tych samych przyczyn sądowi administracyjnemu nie można skutecznie zarzucać niezastosowania tych przepisów.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie
art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI