Orzeczenie · 2025-01-27

I OSK 1704/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-27
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
przewlekłość postępowaniaponaglenieZUSświadczenie wychowawczeelektroniczne postępowanieePuapKPAPPSasąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.S. od postanowienia WSA w Gliwicach, które odrzuciło skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa ZUS w sprawie świadczenia wychowawczego. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, ponieważ ponaglenie zostało wniesione przez platformę ePuap, a zgodnie z art. 13a ust. 7 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, pisma w tej sprawie powinny być składane wyłącznie w formie elektronicznej na profilu elektronicznym. NSA uchylił zaskarżone postanowienie, uznając skargę kasacyjną za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że ponaglenie jest instytucją procesową uregulowaną w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 37 KPA) i stanowi gwarancję procesową służącą zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości postępowania. Jest to postępowanie odrębne od postępowania merytorycznego. NSA stwierdził, że art. 13a ust. 7 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, wprowadzający obowiązek składania pism w formie elektronicznej, odnosi się do pism wnoszonych w procesie związanym ze stricte merytorycznym rozpoznaniem sprawy (wnioski, decyzje, postanowienia), a nie do ponaglenia. Przepisy ustawy nie przewidują szczególnych rozwiązań w odniesieniu do ponaglenia, a w sprawach nieuregulowanych odsyłają do KPA (art. 28 ust. 1). Zgodnie z art. 63 § 1 KPA, podania (w tym ponaglenia) mogą być wnoszone w formie elektronicznej na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu. NSA uznał, że wniesienie ponaglenia przez ePuap było skuteczne, a tym samym skarżący wyczerpał środki zaskarżenia, co czyniło odrzucenie skargi przez WSA nieprawidłowym. Sąd uchylił postanowienie WSA na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących formy składania ponagleń w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście specyficznych regulacji dotyczących świadczeń rodzinnych i elektronicznego obiegu dokumentów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie ustawa szczególna (o pomocy państwa w wychowaniu dzieci) wprowadza wymóg elektronicznego składania pism, ale NSA rozróżnił te pisma od ponaglenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ponaglenie wniesione w postępowaniu o świadczenie wychowawcze za pośrednictwem platformy ePuap jest skuteczne, czy też należy stosować szczególny reżim elektronicznego składania pism wynikający z ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ponaglenie wniesione za pośrednictwem platformy ePuap jest skuteczne, ponieważ nie jest pismem w rozumieniu art. 13a ust. 7 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, a przepisy KPA dopuszczają taką formę wniesienia ponaglenia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ponaglenie jest instytucją odrębną od postępowania merytorycznego i nie podlega szczególnym przepisom dotyczącym formy składania pism w sprawie świadczenia wychowawczego. Przepisy KPA dopuszczają wniesienie ponaglenia w formie elektronicznej, w tym przez ePuap.

Czy sąd administracyjny może odrzucić skargę na przewlekłość postępowania z powodu nieskuteczności ponaglenia, jeśli ponaglenie zostało wniesione w formie elektronicznej za pośrednictwem ePuap?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może odrzucić skargi na przewlekłość postępowania z powodu nieskuteczności ponaglenia wniesionego przez ePuap, jeśli ponaglenie to było wniesione zgodnie z przepisami KPA.

Uzasadnienie

Skoro ponaglenie wniesione przez ePuap jest skuteczne, to skarżący wyczerpał środki zaskarżenia, a tym samym podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. nie zachodzi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie WSA o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania.

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 37

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje instytucję ponaglenia jako środka zwalczania bezczynności lub przewlekłości organu.

k.p.a. art. 63 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszcza wnoszenie podania (w tym ponaglenia) w formie elektronicznej na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu.

p.p.s.a. art. 52 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki odrzucenia skargi, w tym niewyczerpanie środków zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia przez NSA.

Pomocnicze

u.p.w.d. art. 13a § ust. 7

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Przepis ten dotyczy wyłącznie pism wnoszonych w procesie związanym ze stricte merytorycznym rozpoznaniem sprawy (wnioski, decyzje, postanowienia), a nie ponaglenia.

u.p.w.d. art. 28 § ust. 1

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

W sprawach nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

u.p.w.d. art. 13 § ust. 5

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Dotyczy elektronicznego składania wniosków i doręczania pism w sprawie świadczenia wychowawczego.

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku organu wezwania do uzupełnienia braków pisma.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa odrzucenia skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ponaglenie jest instytucją odrębną od postępowania merytorycznego i nie podlega szczególnym przepisom o formie elektronicznej dotyczącym wniosków o świadczenie wychowawcze. • Przepisy KPA dopuszczają wniesienie ponaglenia w formie elektronicznej za pośrednictwem ePuap. • Wniesienie ponaglenia przez ePuap jest skuteczne, co oznacza, że skarżący wyczerpał środki zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Ponaglenie wniesione przez ePuap jest nieskuteczne, ponieważ nie spełnia wymogów art. 13a ust. 7 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci dotyczących elektronicznego składania pism.

Godne uwagi sformułowania

ponaglenie jest instytucją uregulowaną w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 37 k.p.a.) i stanowi gwarancję procesową strony służącą zwalczaniu bezczynności organu lub przewlekłości prowadzonego przed nim postępowania. • Postępowanie w zakresie przewlekłości postępowania administracyjnego jest zatem postępowaniem odrębnym od postępowania właściwego, którego przewlekłości dotyczy. Jest niejako postępowaniem wpadkowym. • przepis ten nie stanowi przepisu szczególnego wyłączającego ogólne przepisy k.p.a. regulujące instytucję ponaglenia, w tym tryb jego wnoszenia do organu.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy składania ponagleń w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście specyficznych regulacji dotyczących świadczeń rodzinnych i elektronicznego obiegu dokumentów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie ustawa szczególna (o pomocy państwa w wychowaniu dzieci) wprowadza wymóg elektronicznego składania pism, ale NSA rozróżnił te pisma od ponaglenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dostępem do wymiaru sprawiedliwości i możliwością skutecznego dochodzenia swoich praw w przypadku przewlekłości postępowania administracyjnego, co jest problemem powszechnym.

Czy wysłałeś ponaglenie przez ePuap? Sąd Najwyższy Administracyjny wyjaśnia, kiedy jest ono skuteczne!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst