I OSK 1703/21

I OSK 1703/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Maciej Dybowski /przewodniczący/
Piotr Przybysz
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Gd 853/20 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-05-05
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. i S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 853/20 w sprawie ze skargi A. M. i S. M. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia[...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 maja 2021 r., II SA/Gd 853/20 oddalił skargę A. M. i S. M. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. Starosta Pucki, na wniosek B. Sp. z o.o. i Wspólnicy Sp.k. z siedzibą w G., orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb M., ark. [...], gmina P., stanowiącej własność A. i S. małżonków M., w celu wykonania czynności związanych z zakładaniem i przeprowadzeniem gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN500 wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Decyzję tą utrzymał w mocy Wojewoda Pomorski ww. decyzją z dnia [...] września 2020 r. Następnie, decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Starosta Pucki zezwolił B. Sp.k. z siedzibą w G. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, której sposób korzystania ograniczono w związku z realizacją inwestycji celu publicznego, a decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Na skutek rozpoznania odwołania Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] września 2020 r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podano, że wobec wydania w stosunku do przedmiotowej nieruchomości decyzji ograniczającej korzystanie w związku z zakładaniem i przeprowadzeniem gazociągu wysokiego ciśnienia, spełniona została przesłanka do zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, zaistniały też okoliczności uzasadniające nadaniu temu zezwoleniu rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem inwestycja służy interesom społecznym oraz ważnym interesom gospodarczym państwa. Budowa gazociągu wysokiego ciśnienia jest realizacją celu publicznego, na co wskazuje jego lokalne i ponadlokalne, a także krajowe znaczenie. Jak wskazał inwestor, planowana inwestycja obejmuje swoją lokalizacją obszar kilku wspólnot samorządowych i jest niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu. Stanowi też przedsięwzięcie strategiczne dla bezpieczeństwa energetycznego państwa oraz w znacznym stopniu zwiększy dywersyfikację dostaw gazu ziemnego przez jego wydobycie ze złóż własnych państwa, co w konsekwencji zwiększy poczucie bezpieczeństwa oraz niezależność Polski na europejskim rynku gazowym. Zdaniem organu odwoławczego zapewnienie dostaw gazu ma nie tylko podstawowe znaczenie dla poszczególnych jednostek samorządowych, ale jest również istotne z punktu widzenia ogółu społeczeństwa. Ma ono bowiem bezpośredni wpływ na poziom życia obywateli, jak również jest elementem zaspokojenia zbiorowych potrzeb mieszkańców w zakresie lokalnej infrastruktury. Rozbudowa sieci gazowej w rejonie, dzięki projektowanej inwestycji, zapewni poprawę jakości i niezawodności zasilania odbiorców energii gazowej, wzrost bezpieczeństwa jej dostawy oraz zapewni stały dopływ gazu do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze. W konsekwencji przedmiotowe zamierzenie służyć będzie uzasadnionemu interesowi społecznemu i ważnym interesom gospodarczym, co przemawiało za nadaniem kontrolowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odnosząc się kwestii wystarczalności aktualnie istniejącej w regionie infrastruktury dla zapewnienia dostaw gazu, organ wskazał, że poziom gazyfikacji w Polsce jest na stosunkowo niskim poziomie, a dodatkowo istniejąca infrastruktura gazowa, z uwagi na czas, który upłynął od jej wybudowania, wymaga modernizacji i budowy nowych sieci dystrybucyjnych, które mają zapewnić stałe i nieprzerwane dostawy gazu. Przedmiotowa inwestycja jest etapem w kierunku zwiększenia niezależności Polski od dostaw gazu ziemnego z zagranicy. Z kolei odnosząc się do kwestii niewykonywania przez kilkadziesiąt lat projektowanej inwestycji gazowniczej, organ wskazał na utożsamienie przedmiotowej inwestycji z inwestycją planowaną przez inny podmiot w 2001 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. i S. małżonkowie M., domagając się uchylenia ww. decyzji Starosty Pomorskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Puckiego, zarzucili naruszenie:
1. art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2020.65 ze zm.), dalej jako "u.g.n.", przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki do zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości;
2. art. 108 § 1 k.p.a. w związku z art. 124 ust. 1 u.g.n. przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że inwestycji niezbędne jest nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na interes społeczny oraz interes gospodarczy, w sytuacji gdy instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji ostatecznych i powinna zostać poddana ścisłej wykładni;
3. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez niezasadne uznanie przez organ, iż inwestor dostarczenie wykazał interes społeczny i gospodarczy pozwalający na zezwolenie na natychmiastowe zajęcie nieruchomości należącej do odwołujących się i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy z wniosku z dnia [...] lipca 2019 r. nie wynika, w jaki sposób inwestycja ma wpłynąć na rozwój ekonomiczny regionu, służyć stałemu dopływowi gazu do gospodarstw domowych i przedsiębiorstw oraz zabezpieczyć "szybki rozwój infrastruktury energetycznej", jak również nie zachodzi nagląca potrzeba "szybkiego rozwoju infrastruktury energetycznej".
Zdaniem skarżących z okoliczności sprawy nie wynika, aby jakiekolwiek opóźnienia w realizacji inwestycji miałyby zagrozić dostępności gazu na poziomie lokalnym czy ponadlokalnym. Na terenie regionu istnieje już infrastruktura gazowa zaopatrująca gospodarstwa domowe oraz przedsiębiorstwa w gaz, a z wniosku nie wynika aby brak budowy nowego gazociągu miał wiązać się z przerwami w dostawie gazu do gospodarstw i przedsiębiorstw, zarówno na terenie regionu jak i na większym obszarze. Wnioskodawca nie przedstawił również żadnych dowodów na przedmiotową okoliczność, poza gołosłownymi twierdzeniami. Brak jest także dowodów, że realizacja inwestycji pozwoli na rozwój regionu. Ponadto, zwrócono uwagę, że skarżący dokonali już skutecznych i wiążących ustaleń dotyczących wyrażenia zgody na przeprowadzenie robót na terenie ich nieruchomości, mających na celu ułożenie gazociągu na mocy umowy z dnia 12 czerwca 2001 r. zawartej z Polskim [...] SA z siedzibą w W. Co więcej, w dniu 30 sierpnia 2001 r. podjęta została przez Radę Gminy P. uchwała nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na trasie przebiegu przez teren Gminy P. gazociągu wysokiego ciśnienia wraz ze sferą ochronną. Tym samym, skoro nawet nie przystąpiono do realizacji inwestycji przez 19 lat, to nie ma podstaw do niezwłocznego zajęcie nieruchomości należącej do skarżących.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 12 lutego 2021 r. uczestnik postępowania, ww. Spółka B., wniosła o jej oddalenie, przedstawiając swoje stanowisko i argumentację na jego poparcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 5 maja 2021 r. wskazał, iż w niniejszej sprawy prawidłowo uznały orzekające organy, że wystąpiły przesłanki do zastosowania dyspozycji art. 124 ust. 1a u.g.n. Sąd podkreślił, że decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. Starosta Pucki zezwolił ww. Spółce B. na założenie i przeprowadzenie na części ww. nieruchomości gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN500 wraz z infrastrukturą towarzyszącą w celu realizacji inwestycji pod nazwą: "Budowa gazociągu dystrybucyjnego [...] wysokiego ciśnienia (MOP 8,4Mpa) łączącego Zakład Uzdatniania Gazu we W. z siecią [...] w rejonie KPMG K. wraz z infrastrukturą niezbędną do prawidłowej pracy układu", jednocześnie w decyzji określając zakres tego zezwolenia. Analizując akta sprawy, w szczególności wniosek inwestora z lipca 2019 r. oraz odpowiedź na skargę i pismo procesowe Spółki z dnia [...] lutego 2021 r., Sąd I instancji potwierdził, że inwestycja ma znaczenie ponadlokalne i wpłynie korzystnie na rozwój ekonomiczny regionu i kraju, a ze względu na przebieg gazociągu, między wyjściem ze stacji pomiarowej W., zlokalizowanej na terenie stacji uzdatniania gazu we W., a wejściem do stacji pomiarowej K., zlokalizowanej w pobliżu KPMG K. i gazociągu [...] relacji R. i jego cel, w postaci tłoczenia gazu ze złóż położonych w wyłącznej strefie ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej Morza Bałtyckiego do krajowego systemu sieci przesyłowej, inwestycja w znacznym stopniu zwiększy dywersyfikację dostaw gazu ziemnego ze złóż własnych państwa. To z kolei pozwoli na zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego i uzyskanie niezależności od dostaw energii gazowej z innych krajów. Tym samym gazociąg służyć będzie zarówno interesom jednostek, jak i ogółu społeczeństwa, zwiększając dostępność i zapewniając stabilność dostaw gazu do domów lub obiektów użyteczności publicznej, tym samym pozwalając na prawidłowe funkcjonowanie ważnych społecznie instytucji, których działanie jest zależne m.in. od dostaw gazu, a także będzie korzystne dla interesów gospodarczych państwa przez zwiększenie krajowej sieci przesyłowej, niezależnej od innych rynków.
Odnosząc się następnie do przesłanek przemawiających za nadaniem decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności Sąd I instancji wskazał, że inwestor nie jest zobligowany do przedłożenia dowodów świadczących o konieczności jak najszybszej budowy instalacji. W szczególności nie jest konieczne wykazanie, że bezpieczeństwo energetyczne regionu jest zagrożone, a przedmiotowa inwestycja stan ten niweluje, czy też wykazanie wpływu realizacji inwestycji na stabilności dostaw energii cieplnej. Wystąpienie przesłanki ważnego interesu społecznego czy też ważnego interesu gospodarczego nie jest kwestią wykazania, lecz raczej uargumentowania, nie odnosi się bowiem wyłącznie do sfery faktów, lecz wymaga ich ewaluacji, dokonanej przez organ. Nie istnieje zatem potrzeba przedstawiania dowodów na okoliczność spełnienia powyższych przesłanek, a wystarczające jest ograniczenie się do przedstawienia cech, parametrów i przeznaczenia inwestycji.
Sąd I instancji zgodził się także z argumentacją organów, że planowana rozbudowa sieci i zwiększenie dostępności energii cieplnej, wobec postępującego rozwoju cywilizacyjnego i rosnącego uzależnienia społeczeństwo od nieprzerwanych dostaw mediów, w tym energii cieplnej, pełni szczególną rolę i działania w tym zakresie wypełniają przesłankę ważnego interesu gospodarczego. Zatem minimalizowanie ryzyka awarii przez rozwijanie sieci zaopatrującej w energię leży w interesie społecznym, a także niweluje ewentualne straty ekonomiczne państwa w przypadku awarii, gdyż umożliwia konserwację i naprawę sieci bez przestojów w dostawie energii. W związku z tym nie może mieć decydującego znaczenia fakt, że inwestor nie wykazał, iż brak realizacji gazociągu będzie się aktualnie wiązać z przerwami w dostawie gazu do gospodarstw i przedsiębiorstw. Sąd I instancji uznał także, że bez znaczenia dla kwestii nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest fakt, że zgody na przeprowadzenia na terenie działki skarżący udzielili już w roku 2001 r., a przewidziana w planie miejscowym inwestycja gazociągu nie była realizowana od 19 lat, co ich zdaniem świadczy o tym, że obecnie nie jest niezbędne niezwłoczne zajęcie ich działki. Zdaniem Sąd I instancji, decydujące znaczenie dla zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. ma nie to, po jak długim czasie przystąpiono do realizacji inwestycji, lecz jej publiczny charakter. Podkreślono również, że w postępowaniu toczącym się w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n., nie prowadzi się szczegółowego postępowania dowodowego, a podstawowym materiałem jest wniosek inwestora i zawarta w nim argumentacja, które determinują ocenę organu. Prawidłowo więc orzekające w sprawie organy swoje stanowisko o spełnieniu przesłanek zarówno wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, jak i nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, oparły na wniosku Spółki z lipca 2019 r., w którym inwestor wykazał, że ze względu na parametry, a także lokalizację i zasięg inwestycji, jej natychmiastowa realizacja jest uzasadniona zarówno interesem społecznym jak i ważnym interesem gospodarczym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli A. i S. małżonkowie M., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) "art. 146 § 1 pkt 1 lit. c)" (powinno być: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)) p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że organy administracji naruszyły art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez niezasadne uznanie, iż inwestor dostatecznie wykazał interes społeczny i gospodarczy pozwalający na zezwolenie na natychmiastowe zajęcie nieruchomości należącej do skarżących, co uzasadniało nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy z wniosku z dnia 17 lipca 2019 r. nie wynika, aby dla realizacji inwestycji konieczne było nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności oraz zezwolenia na zajęcie nieruchomości, w szczególności nie sposób z treści przedmiotowego pisma wywnioskować, w jaki sposób inwestycja ma wpłynąć na rozwój ekonomiczny regionu, służyć stałemu dopływowi gazu do gospodarstw domowych i przedsiębiorstw oraz zabezpieczyć "szybki rozwój infrastruktury energetycznej", w sytuacji gdy zarówno region jak i znajdujące się na jego terenie gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa posiadają stały dopływ gazu w ramach istniejącej już infrastruktury; nie sposób również uznać, iż obecnie zachodzi nagląca potrzeba "szybkiego rozwoju infrastruktury energetycznej" mając na uwadze fakt, iż realizowana przez inwestora inwestycja zaplanowana została już w 2001 r., a więc przez 19 lat nie przystąpiono do jej realizacji.
2. prawa materialnego, tj.:
a) art. 124 ust. 1a u.g.n. przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy na gruncie tej sprawy nie zachodzą przesłanki do zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości oraz nadania decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności;
b) art. 108 § 1 k.p.a. w związku z art. 124 ust. 1 u.g.n. przez jego błędną wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, że dla realizacji przedmiotowej inwestycji niezbędne jest nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na interes społeczny oraz interes gospodarczy, w sytuacji gdy instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji ostatecznych i powinna zostać poddana ścisłej wykładni.
Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. Sp.k. z siedzibą w G. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Przechodząc do oceny zarzutów kasacyjnych wypada stwierdzić, iż przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Jakkolwiek w takiej sytuacji zasadą winno być rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, to jednak z uwagi na sposób sformułowania poszczególnych zarzutów pozostający ze sobą w związku, zarzuty te winny być rozpoznane łącznie.
Na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. stanowi natomiast, że w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z przywołanych przepisów wynika, że decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. ogranicza podmiot, któremu przysługują prawa rzeczowe względem nieruchomości, w zakresie możliwości korzystania z nieruchomości, uprawniając jednocześnie wnioskodawcę do korzystania z tej nieruchomości w takim zakresie, w jakim ograniczono właściciela (użytkownika wieczystego). Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dokonane mocą decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi administracyjnoprawną formę inferencji w prawo własności (vide: A.Bródka [w:] E.Klat-Górska (red.) A.Nikiforów, J.Wilk, Gospodarka nieruchomościami. Komentarz, WKP 2024, uwagi do art. 124). Decyzja taka stanowi zatem przymusowy tytuł administracyjnoprawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (vide: wyrok NSA z dnia 11 września 2024 r., II OSK 2559/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Wydawana natomiast w odrębnym postępowaniu decyzja na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, stanowi szczególny sposób zapewnienia natychmiastowej wykonalności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Celem takiego zezwolenia jest zapewnienie możliwości kontynuowania procesu inwestycyjnego, gdy na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. wydano już decyzję, ale nie podlega ona jeszcze wykonaniu. W konsekwencji, natychmiastowo wykonalna decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości umożliwia inwestorowi bezpośrednie przystąpienie do realizacji prac objętych decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości.
Zestawienie ww. przepisów art. 124 ust. 1 i 1a u.g.n. prowadzi zatem do wniosku, iż udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może nastąpić, gdy uprzednio została wydana decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości z uwagi potrzebę realizacji inwestycji celu publicznego, a inwestycja nie została zrealizowana. Spełniona jest natomiast przynajmniej jedna z przesłanek wskazanych w przepisie art. 108 k.p.a., tj. za niezwłocznym przystąpieniem do realizacji inwestycji przemawia: konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony albo też przemawia za tym ważny interes gospodarczy. Przy czym zaistnienie przynajmniej jednej z powyższych przesłanek uprawnia, a jednocześnie zobowiązuje organ administracyjny do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. Decyzja ta ma bowiem charakter związany, gdyż kwestii wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadku spełnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie, ustawodawca nie pozostawił uznaniu organu administracji. Obligatoryjne jest także wówczas nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (vide: E.Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, uwagi do art. 124 i przywołane tam orzecznictwo).
Z okoliczności badanej sprawy wynika, iż organy doszły do przekonania, że wniosek inwestora o niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących celem realizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego jest uzasadniony interesem społecznym oraz ważnym interesem gospodarczym. Tym samym uznały wystąpienie w niniejszej sprawie dwóch przesłanek wymienionych w art. 124 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 108 k.p.a. Wniosek ten należy uznać za trafny i mający oparcie w okolicznościach badanej sprawy, w szczególności w charakterze planowanej inwestycji. Z niekwestionowanych okoliczności wynika bowiem, że inwestycja ta ma znaczenie ponadlokalne i wypłynie korzystnie na rozwój ekonomiczny regionu i kraju. Stanowi element infrastruktury technicznej, której celem pozostaje tłoczenie gazu ze złóż położonych w polskiej strefie ekonomicznej Morza Bałtyckiego do krajowego systemu sieci przesyłowej. Inwestycja ta zwiększy dywersyfikację dostaw gazu ziemnego ze złóż własnych państwa polskiego i zwiększy bezpieczeństwo energetyczne Polski przez uniezależnienie od dostaw gazu z innych krajów. Projektowany gazociąg służyć będzie zatem ogółowi społeczeństwa, zwiększając dostępność i zapewniając stabilność dostaw gazu. Umożliwi to generalnie realizację nowych inwestycji, polepszając warunki rozwoju gospodarczego regionu. Trafna jest także argumentacja podnoszona w dotychczasowym postępowaniu, iż rezultatem planowanej rozbudowy sieci gazowej będzie zwiększenie dostępności energii cieplnej. Ma to istotne znaczenie wobec postępującego rozwoju cywilizacyjnego i konieczności zapewnienia nieprzerwanych dostaw mediów, w tym energii cieplnej. Tym samym minimalizowanie ryzyka awarii przez rozwijanie sieci zaopatrującej w energię leży w interesie społecznym, a także niweluje ewentualne starty ekonomiczne państwa w przypadku awarii, gdyż umożliwia nieprzerwaną eksploatację sieci, w tym dokonywanie konserwacji i napraw bez przestojów w dostawie energii. Ma to także bezpośredni wpływ na samo przedsiębiorstwo przesyłowe i działania w tym zakresie wypełniają przesłankę ważnego interesu gospodarczego. Przedsiębiorstwo to obciążone jest bowiem obowiązkiem zapewnienia w sposób ciągły i niezawodny zaopatrzenia w energię. Z tym zaś wiąże się konieczność rozbudowy sieci i jej utrzymania w stanie zdatności do wykonania powyższych obowiązków. Zadania związane z zaspokajaniem potrzeb energetycznych uznaje się bowiem za kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania państwa i społeczeństwa (vide: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2019 r., I OSK 1834/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Brak jest zatem podstaw do kwestionowania poprawności zastosowania w niniejszej sprawie art. 124 ust. 1a u.g.n. Nie można także doszukać się wad wykładni art. 124 ust. 1a u.g.n. w związku z art. 108 k.p.a. Wyjątkowy charakter instytucji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nie może przesądzać o niemożliwości jej zastosowania, skoro w okolicznościach badanej sprawy spełnione zostały przesłanki interesu społecznego i ważnego interesu gospodarczego przemawiające za wydaniem zezwolenia w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. Powyższe wskazuje na ujawnienie tego rodzaju wartości, których wagę należy oceniać nad interes skarżących jako właścicieli nieruchomości.
Nie można także potwierdzić zasadności zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Trafnie wskazał Sąd I instancji, iż wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 124 ust. 1a u.g.n., w tym interesu społecznego czy ważnego interesu gospodarczego nie jest kwestią dowodzenia wystąpienia określonych korzyści wskutek realizacji inwestycji i prawdopodobieństwa wystąpienia konkretnych zagrożeń w razie jej niezrealizowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest w tym zakresie pogląd, iż chodzi raczej o prezentację argumentacji odwołującej się do charakteru planowanej inwestycji wskazującej na wystąpienie przynajmniej jednej z przesłanek podanych w owym przepisie. W badanej sprawie taka argumentacja została zaprezentowana i nie sposób odmówić jej słuszności. Natomiast odwoływanie się w skardze kasacyjnej do faktu zaspokojenia już interesów lokalnej społeczności w zakresie dostaw gazu nie podważa powyższej argumentacji skoro ta odwołuje się do ponadlokalnego charakteru inwestycji, dalszego uniezależnienia się od dostaw gazu z innych państw oraz wskazuje na dywersyfikację dostaw gazu mającą wpływ m.in. na zapewnienie nieprzerwanych dostaw gazu.
Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.