I OSK 1703/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. i S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod budowę gazociągu wysokiego ciśnienia. Właściciele zarzucali naruszenie przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1a u.g.n.) oraz przepisów KPA (art. 108 § 1 w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n.), twierdząc, że nie wykazano wystarczająco interesu społecznego i gospodarczego uzasadniającego natychmiastowe zajęcie, zwłaszcza w kontekście długiego okresu od pierwotnego planowania inwestycji. Sąd pierwszej instancji uznał, że inwestycja ma znaczenie ponadlokalne, przyczynia się do rozwoju ekonomicznego regionu i kraju, zwiększa dywersyfikację dostaw gazu oraz bezpieczeństwo energetyczne Polski. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził trafność tej oceny. Sąd podkreślił, że przesłanki z art. 124 ust. 1a u.g.n. (ważny interes społeczny lub gospodarczy) nie wymagają ścisłego dowodzenia korzyści czy zagrożeń, lecz prezentacji argumentacji odwołującej się do charakteru inwestycji. Uznał, że budowa gazociągu wysokiego ciśnienia, służąca zwiększeniu niezależności energetycznej i dywersyfikacji dostaw, wypełnia te przesłanki. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że interes społeczny i gospodarczy związany z inwestycją o znaczeniu ponadlokalnym przeważa nad interesem właścicieli nieruchomości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod inwestycje celu publicznego, zwłaszcza w sektorze energetycznym, z uwzględnieniem ważnego interesu społecznego i gospodarczego oraz znaczenia ponadlokalnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 124 ust. 1a u.g.n. i inwestycjami celu publicznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod inwestycję celu publicznego, wraz z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności, jest uzasadnione, gdy inwestycja ma znaczenie ponadlokalne i służy ważnemu interesowi społecznemu oraz gospodarczemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadanie mu rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione, gdy inwestycja ma znaczenie ponadlokalne, przyczynia się do rozwoju ekonomicznego regionu i kraju, zwiększa dywersyfikację dostaw gazu oraz bezpieczeństwo energetyczne państwa, co wypełnia przesłanki ważnego interesu społecznego i gospodarczego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że inwestycja w gazociąg wysokiego ciśnienia ma znaczenie ponadlokalne, zwiększa bezpieczeństwo energetyczne i dywersyfikację dostaw gazu, co stanowi ważny interes społeczny i gospodarczy. Wystarczająca jest argumentacja odwołująca się do charakteru inwestycji, a nie ścisłe dowodzenie korzyści czy zagrożeń.
Czy długi okres od pierwotnego planowania inwestycji (19 lat) wyklucza możliwość nadania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, długi okres od pierwotnego planowania inwestycji nie wyklucza możliwości nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, jeśli spełnione są przesłanki ważnego interesu społecznego lub gospodarczego.
Uzasadnienie
Decydujące znaczenie dla zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. ma publiczny charakter inwestycji i spełnienie przesłanek interesu społecznego lub gospodarczego, a nie czas, jaki upłynął od pierwotnego planowania.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 124 § 1a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Umożliwia zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania, gdy przemawia za tym ważny interes gospodarczy lub przesłanki z art. 108 KPA.
Pomocnicze
k.p.a. art. 108 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja w gazociąg wysokiego ciśnienia ma znaczenie ponadlokalne i przyczynia się do rozwoju ekonomicznego regionu i kraju. • Budowa gazociągu zwiększa dywersyfikację dostaw gazu ziemnego ze złóż własnych państwa, co podnosi bezpieczeństwo energetyczne Polski. • Rozbudowa sieci gazowej zwiększa dostępność energii cieplnej i minimalizuje ryzyko awarii, co leży w interesie społecznym i gospodarczym. • Przesłanki z art. 124 ust. 1a u.g.n. (interes społeczny, gospodarczy) nie wymagają ścisłego dowodzenia korzyści, lecz prezentacji argumentacji odwołującej się do charakteru inwestycji.
Odrzucone argumenty
Niewystarczające wykazanie przez inwestora interesu społecznego i gospodarczego uzasadniającego natychmiastowe zajęcie nieruchomości. • Brak pilnej potrzeby realizacji inwestycji, zwłaszcza w kontekście 19-letniego okresu od pierwotnego planowania. • Istniejąca infrastruktura gazowa zapewnia już stały dopływ gazu do gospodarstw domowych i przedsiębiorstw.
Godne uwagi sformułowania
inwestycja ma znaczenie ponadlokalne i wpłynie korzystnie na rozwój ekonomiczny regionu i kraju • w znacznym stopniu zwiększy dywersyfikację dostaw gazu ziemnego ze złóż własnych państwa • zwiększy bezpieczeństwo energetyczne Polski oraz uzyskanie niezależności od dostaw energii gazowej z innych krajów • minimalizowanie ryzyka awarii przez rozwijanie sieci zaopatrującej w energię leży w interesie społecznym • decydujące znaczenie dla zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. ma nie to, po jak długim czasie przystąpiono do realizacji inwestycji, lecz jej publiczny charakter
Skład orzekający
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Maciej Dybowski
przewodniczący
Piotr Przybysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod inwestycje celu publicznego, zwłaszcza w sektorze energetycznym, z uwzględnieniem ważnego interesu społecznego i gospodarczego oraz znaczenia ponadlokalnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 124 ust. 1a u.g.n. i inwestycjami celu publicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście strategicznej inwestycji energetycznej. Pokazuje, jak sądy balansują te wartości.
“Gazociąg ważniejszy niż własność? NSA rozstrzyga spór o natychmiastowe zajęcie nieruchomości.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.