I OSK 170/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-12-06
NSAtransportoweWysokansa
drogi publicznepojazdy nienormatywnewaga samochodowalegalizacjakontrola metrologicznakara pieniężnaprawo o miarachprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikontrola celna

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że waga użyta do pomiaru nacisku osi pojazdu miała ważną legalizację, mimo że przepisy wykonawcze dotyczące jej stosowania były niejasne.

Sprawa dotyczyła kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym, gdzie WSA uchylił decyzję organu celnego, uznając wady pomiaru wagi. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że waga posiadała ważną legalizację zgodnie z obowiązującymi przepisami, a zarządzenie nr 39 Prezesa GUM, choć wewnętrzne, było podstawą legalizacji. Sąd kasacyjny uznał, że brak przepisów wykonawczych nie dyskwalifikuje pomiaru, jeśli waga była legalizowana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej nakładającą karę za przejazd pojazdem ponadnormatywnym, wskazując na wadliwość pomiaru wagi i brak przepisów regulujących jego sposób. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że waga użyta do pomiaru posiadała ważną legalizację do 2005 roku, a zarządzenie nr 39 Prezesa GUM, mimo swojego wewnętrznego charakteru, było podstawą tej legalizacji. NSA podkreślił, że nawet jeśli przepisy wykonawcze były niejasne, legalizacja wagi zgodnie z wcześniejszymi przepisami była wystarczająca do dopuszczenia jej do użytku. Sąd kasacyjny uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące prawa miar i naruszył prawo materialne, uchylając decyzję organu celnego z powodu rzekomego braku podstaw prawnych do pomiaru. NSA przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując na konieczność zbadania zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie nr 39, mimo swojego wewnętrznego charakteru, było podstawą legalizacji wag, a waga z ważną legalizacją mogła być używana do pomiarów, nawet jeśli przepisy wykonawcze były niejasne.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarządzenie nr 39 Prezesa GUM, wydane na podstawie delegacji ustawowej, było podstawą legalizacji wag. Waga z ważnym świadectwem legalizacji, wystawionym na podstawie tego zarządzenia, spełniała wymogi formalnoprawne do użytkowania, co oznaczało, że pomiar był prawidłowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.o.m. art. 8 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

u.p.o.m. art. 27

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach

u.d.p. art. 13g § ust. 1-4

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 40b § ust. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.p.o.m. art. 8 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Waga użyta do pomiaru posiadała ważną legalizację. Zarządzenie nr 39 Prezesa GUM, mimo wewnętrznego charakteru, było podstawą legalizacji i dopuszczało wagę do użytku. Brak przepisów wykonawczych nie dyskwalifikuje pomiaru, jeśli waga była legalizowana.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że brak przepisów wykonawczych czyni pomiar dowolnym i narusza zasady postępowania (art. 7, 77 kpa). WSA uznał, że zarządzenie nr 39 nie może stanowić podstawy decyzji wobec obywateli.

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. ... jest aktem o charakterze wewnętrznym. Przepisy zarządzenia nr 39 nie stanowiły jednakże podstawy prawnej do wydania decyzji w tej sprawie, regulowały one bowiem zasady prawnej kontroli metrologicznej... waga ... posiadała ważną legalizację do dnia 30 listopada 2005 r. Błędnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny z naruszeniem prawa materialnego przyjął, iż brak było przepisów dotyczących legalizacji wag samochodowych i z tego powodu ustalenia organów w zakresie ważenia noszą cechy dowolności.

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

sprawozdawca

Ludwik Żukowski

przewodniczący

Małgorzata Borowiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalizacji przyrządów pomiarowych (wag samochodowych) i ich wpływu na ważność pomiarów w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście braku przepisów wykonawczych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z lat 2004-2005 i specyfiki przepisów o prawie miar z tamtego okresu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność przepisów metrologicznych i ich interpretację przez sądy, co jest istotne dla branży transportowej i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Ważna legalizacja wagi kluczem do wygranej w sporze o karę za przejazd ponadnormatywny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 170/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janina Antosiewicz /sprawozdawca/
Ludwik Żukowski /przewodniczący/
Małgorzata Borowiec
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
III SA/Lu 420/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-11-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 243 poz 2441
art. 8 ust. 1 pkt 4, art. 27
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ludwik Żukowski, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz( spr), Małgorzata Borowiec, Protokolant Anna Harwas, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 listopada 2004r. sygn. akt III SA/Lu 420/04 w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2. zasądza na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej od Z. B. kwotę 280 zł (dwieście osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 listopada 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 420/04, uwzględniając skargę Z. B. uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z [...] i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...], wymierzającą karę za przejazd pojazdem ponadnormatywnym.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył ustalenia i treść decyzji z których wynikało, że 24 lutego 2004 r. funkcjonariusze z Urzędu Celnego w Koroszczynie dokonali pomiaru dynamicznego osi pojazdu ciągnika z naczepą nr rej. [...], użytkowanego przez Przedsiębiorstwo Transportowo-Handlowe "T." Z. B., ustalając, iż przekroczony został dopuszczalny nacisk na piątą oś pojazdu o 1,24 kN. Pomiaru dokonano nieautomatyczną elektroniczną wagą samochodową do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu, znak fabryczny ASN 4301, typu RPT 98233, nr fabryczny 4301100498, posiadającą ważne świadectwo legalizacji z terminem ważności do 30 listopada 2005 r., wydane 5 listopada 2003 r. przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Siedlcach. Wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, na mocy decyzji nr ZT 797/98 z 14 września 1998 r.
Decyzją z [...], wydaną na podstawie art. 13g ust. 1-4 i 40b ust. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wymierzył Z. B. karę pieniężną w kwocie 720 zł za przejazd środka transportowego po drogach publicznych bez właściwego zezwolenia.
Odwołania wniesionego przez stronę, kwestionującą prawidłowość pomiarów ze względu na to, iż przed wjazdem na wagę nastąpiła awaria poduszki powietrznej piątej osi naczepy, Dyrektor Urzędu Celnego nie uwzględnił, utrzymując decyzję w mocy.
Skargę od powyższej decyzji wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. B. zarzucając decyzjom naruszenie art. 7, 10, 68 § 1, 77, 78, 79, 80, 107 § 1 i 3 oraz art. 42 Konstytucji RP. W skardze podnosi się, iż kierowca informował o awarii poduszki, lecz mimo to dokonano pomiaru i z tej czynności sporządzono protokół mimo że po usunięciu usterki ponowne ważenie wykazało prawidłowy nacisk na wszystkie osie. Sporządzony protokół zawiera błędy formalne i nie odpowiada wymogom z art. 68 kpa, w szczególności ze względu na brak stosownych podpisów strony i pełnomocnika. Sporządzono go bez udziału strony, kierowca nie miał umocowania, zaś ustalenia w nim zawarte stały się podstawą do wydania decyzji nakładającej karę.
W dacie dokonania pomiarów nie było żadnych przepisów regulujących proces ważenia pojazdów, a za wiążące przepisy nie można uznać zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa z 2000 r. Nr 6, poz. 40). Wobec braku stosownych przepisów wykonawczych metody i warunki w jakich dokonano pomiary były dowolne, uznaniowe i nieobiektywne i jako takie nie mogły stanowić podstawy do wymierzenia kary pieniężnej.
Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów dotyczących sposobu ważenia, jako przesłanki ustalenia ponadnormatywnego nacisku osi pojazdu, co stanowiło podstawę do wymierzenia kary pieniężnej.
W myśl art. 40b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy, w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Na podstawie art. 13g ust. 1 tej ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających określone wielkości, bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami pobierane są kary pieniężne.
Podstawa prawna w tej sprawie była więc właściwa, natomiast wadliwość działania organów administracji związana jest z metodą dokonywania pomiarów.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636 z późn. zm.) prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe, stosowane m.in. przy pobieraniu opłat, podatków i niepodatkowych należności budżetowych, zaś art. 8 ust. 2 ustawy zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw gospodarki do określenia w drodze rozporządzenia, przyrządów pomiarowych, o których mowa w ust. 1.
W myśl art. 29 cyt. ustawy – do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż przez 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy. Ustawa weszła w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. (z pewnymi wyjątkami).
Na podstawie cytowanej delegacji wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lutego 2003 r. w sprawie przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz rodzajów przyrządów pomiarowych, które są legalizowane bez zatwierdzenia typu (Dz. U. Nr 41, poz. 351), zgodnie z którym prawnej kontroli metrologicznej podlegają m.in. niektóre przyrządy pomiarowe służące do pomiaru masy, w tym wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu.
Nie ulega zatem wątpliwości, że wagi tego typu podlegają obowiązkowej kontroli metrologicznej, która definiowana jest jako działanie zmierzające do wykazania, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania metrologiczne określone we właściwych przepisach (art. 4 ust. 9 cyt. ustawy). Zdaniem Sądu na dzień dokonania pomiaru nie istniały przepisy określające te wymogi. Stosowne przepisy zostały zawarte dopiero w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. Nr 35, poz. 316), które weszły w życie 13 marca 2004 r.
Zgodnie z art. 29 ustawy w ocenie stanu prawnego na dzień wydania skarżonej decyzji muszą być brane pod uwagę wcześniejsze przepisy, w tym przepisy metrologiczne o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu wprowadzone zarządzeniem nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6, poz. 40), które określają między innymi ogólne warunki właściwego stosowania wag nieautomatycznych. Zarządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach.
Zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268) zmienił się organ uprawniony do wydawania przepisów wykonawczych w zakresie prawa miar i kompetencję we wskazanym wyżej zakresie od Prezesa Głównego Urzędu Miar przejęła z dniem 29 marca 2001 r. Rada Ministrów. Jednak stosownie do brzmienia art. 78 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. – akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy.
W ocenie Sądu w dniu wydawania decyzji w obrocie prawnym znajdowało się cyt. zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. wraz z załącznikiem – Przepisy metrologiczne o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Przepisy te stanowią podstawę oceny poprawności i legalności pomiarów skutkujących nałożeniem kary.
Zgodnie z art. 93 ust. 1 Konstytucji zarządzenie to ma charakter wewnętrzny i obowiązuje tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu te akty. Stosownie do art. 93 ust. 2 Konstytucji zarządzenia te nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów.
Źródłami powszechnie obowiązującego prawa w myśl art. 87 ust. 1 Konstytucji są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.
Jeśli brak było przepisu określającego w jaki sposób należy dokonywać pomiaru wagi, wszelkie ustalenia organów administracji noszą cechy dowolności. Organy naruszyły więc zasadę wyrażoną w art. 7 kpa, obligującą organy do ustalania prawdy obiektywnej, a także art. 77 kpa zobowiązującego organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Brak wymaganych przepisów nie pozwala na ustalenie stanu faktycznego w sposób możliwy do zaakceptowania w ramach porządku prawnego. Tym samym nie jest możliwe zastosowanie określonej normy o charakterze sankcjonującym. W konsekwencji Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania art. 7, 77 § 1 i 80 kpa mającym istotny wpływ na wynik sprawy i uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej reprezentowany przez radcę prawnego J. K. i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego: - art. 13 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13g ust. 1-4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w zw. z art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach w brzmieniu obowiązującym do 29 marca 2001 r. przez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów polegające na błędnym przyjęciu braku związku pomiędzy ustaleniami faktycznymi a normą prawną zawartą w naruszonych przepisach, art. 27 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach poprzez błędną wykładnię polegającą na tym, że przepis ten nie miał zastosowania, naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. art. 7, 77, 80 i 10 kpa oraz art. 40b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez przyjęcie, iż uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i oddalenia skargi, względnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podnosi się, iż waga użyta w tym przypadku spełniała wymagania prawne, posiadała ważną legalizację, a jej konstrukcja nie stwarza możliwości ingerowania w wynik ważenia bez uszkodzenia cechy legalizacyjnej.
Błędne jest stanowisko WSA kwalifikujące zarządzenie nr 39 Prezesa GUM z dnia 22 grudnia 2000 r. poza źródłami obowiązującego prawa w rozumieniu art. 92 ust. 2 Konstytucji. Bezspornym jest, że zarządzenie to wydano na podstawie art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach, a przepis ten nowelizowany był dwukrotnie: pierwszy raz ustawą z dnia 22 grudnia 2000 r., która w art. 47 upoważniła Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wymagań technicznych i metrologicznych jakim powinny odpowiadać specjalistyczne wagi, a drugi raz ustawą z dnia 21 grudnia 2001 r. (Dz. U. Nr 154, poz. 1800), która zamieniła upoważnienie przyznane Radzie Ministrów na rzecz ministra właściwego do spraw gospodarki. Delegacji tej organy nie wykonały.
Sąd wydając wyrok całkowicie pominął to, że do dnia 29 marca 2001 r. pozostawał w obrocie art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach, upoważniający Prezesa GUC do wydania zarządzenia określającego wymagania jakim powinny odpowiadać urządzenia pomiarowe, podlegające kontroli metrologicznej. Tak więc zarządzenie nr 39 z dnia 22 grudnia 2000 r. posiadało delegację ustawową i zostało wydane w wyniku jej wykonania. Zarządzenie to zachowało nadal swą moc. Art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2002 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw stanowi o ustaniu mocy aktów normatywnych organów administracji rządowej jeżeli zawierają normy prawne o charakterze powszechnie obowiązującym lub wewnętrznym z wyjątkiem rozporządzeń. Wśród aktów prawnych ogłoszonych w obwieszczeniu Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. (MP Nr 47, poz. 782) nie zostało wymienione zarządzenie nr 39. Poza tym art. 78 ww. ustawy stanowił, że akty prawne wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienionych tą ustawą zachowują moc do czasu zastąpienia ich przez akty prawne wydane na podstawie tej ustawy. Podobne stanowisko wyraża art. 29 nowej ustawy – Prawo o miarach, zgodnie z którym do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych nie dłużej, iż rok od dnia wejścia w życie ustawy, co oznacza, że okres obowiązywania zarządzenia skończył się 1 stycznia 2004 r.
W demokratycznym państwie prawa akty prawne posiadają swój byt prawny, polegający na ich obowiązywaniu przez ściśle określony czas. Zasada praworządności, legalizmu prawnego i racjonalizmu ustawodawcy nakazują do stanów faktycznych stosować dany akt prawny do momentu wyczerpania uregulowanego danym aktem, stanu prawnego. Jeśli więc instalacja specjalistycznych urządzeń pomiarowych została dokonana na podstawie zarządzenia nr 39 to w dalszym ciągu kontrola warunków stanowiących wymagania jakim powinny odpowiadać urządzenia pomiarowe, podlegające kontroli metrologicznej, warunki właściwego ich stosowania, okresy ważności dowodów kontroli, winny odbywać się na tych samych zasadach. Potwierdzeniem tego jest treść art. 27 ustawy z dnia 11 maja 2001 r., stanowiącego, że przyrządy pomiarowe, zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy, niespełniające jej przepisów mogą być nadal legalizowane o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, lecz nie dłużej niż 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Błędnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny zastosował art. 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy zmieniającej kompetencję, zgodnie z którym do czasu wydania przepisów wykonawczych, nie dłużej niż do 30 czerwca 2002 r. zachowują moc przepis dotychczasowe jeżeli nie są sprzeczne z ustawą. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny warunkowo zakwalifikował zarządzenie nr 39 do źródeł prawa to powinien skargę oddalić. Zarządzenie nr 39 stanowiło podstawę wydania świadectwa legalizacji z dnia 18 kwietnia 2002 r., co potwierdza jego obowiązywanie w świetle art. 27 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Ponadto zgodnie z art. 29a obowiązującym od 6 lipca 2004 r. przyrządy pomiarowe zalegalizowane do 31 grudnia 2002 r., zgodnie z zasadami określonymi w art. 29, mogą być nadal legalizowane do 31 grudnia 2012 r. Skarżący wywodzi, iż organ celny nie ma obowiązku wskazywania w decyzjach uregulowań prawnych dot. urządzeń pomiarowych i techniki dokonywania pomiaru i tego nie czyni. Ewentualne naruszenie przepisów postępowania art. 7, 77 i 80 kpa nie miało wpływu na wynik sprawy, tym bardziej na naruszenie prawa materialnego.
Naruszenie art. 40b ust. 1 ustawy o drogach wiąże się z tym, iż zgodnie z tym przepisem osoby upoważnione przez Naczelnika Urzędu Celnego uprawnione są do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym. W ocenie organu uprawnionym jest taki funkcjonariusz , który posiada upoważnienie do kontroli pojazdów, z racji pełnienia służby na danym stanowisku. Zakres obowiązków wynika z indywidualnych dokumentów, w których znajduje się, upoważnienie, bez którego funkcjonariusz nie mógłby wykonywać obowiązków. Każda pieczęć "P." z oznaczeniem cyfrowym, jest przyporządkowane konkretnemu funkcjonariuszowi i umożliwia identyfikację indywidualną. Nie są zasadne zastrzeżenia Sądu i wątpliwości jakiej wagi użyto skoro ważenie odbywa się na jednej wadze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał swobodnej oceny dowodów dyskwalifikując je ze względów formalnych, a także tych które znajdują się w protokole z kontroli ważenia pojazdu i wydruku komputerowym. Na obu dokumentach znajduje się opis pojazdu i godzina ważenia, które to dane pokrywają się, co wyklucza możliwość ważenia tego samego pojazdu na dwóch różnych wagach. Zarzut Sądu pod adresem decyzji naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa nie jest uzasadniony. Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 77 i 80 kpa, gdyż literalne zastosowanie go uniemożliwiałoby prowadzenie przez stronę działalności gospodarczej. Zastosowanie art. 61 § 4 kpa przez zawiadomienie strony pocztą połączone z zatrzymaniem pojazdu z kierowcą w przypadku towarów ulegających zepsuciu powodowałoby powstanie szkód narażających Skarb Państwa na straty w wyniku procesów odszkodowawczych.
Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi względnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, a zarzut naruszenia prawa materialnego, art. 27 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Sąd odwoławczy uznał za trafny.
Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie przyjmuje, że zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa z 2000 r. Nr 6, poz. 40), wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 55, poz. 248 z późn. zm.), w myśl przepisów Konstytucji RP, jest aktem o charakterze wewnętrznym. Zawarte w nim przepisy nie mogą więc stanowić podstawy do wydania decyzji kierowanych do obywateli, osób prawnych i innych podmiotów. Przepisy zarządzenia nr 39 nie stanowiły jednakże podstawy prawnej do wydania decyzji w tej sprawie, regulowały one bowiem zasady prawnej kontroli metrologicznej jakiej poddawane były przyrządy pomiarowe przez organy administracji w formie legalizacji, uwierzytelnienia bądź zatwierdzenia typu. Zważyć należy, że zarówno pod rządami ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. – Prawo o miarach, jak i obecnie obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441) mogły być użytkowane tylko te przyrządy pomiarowe, które posiadały ważną legalizację. W sprawie tej istotne jest czy waga, której użyto do ważenia w dniu 24 lutego 2004 r. pojazdu stanowiącego własność Z. B. odpowiadała tym wymaganiom. Ze znajdującego się w aktach sprawy świadectwa legalizacji wagi nieautomatycznej, elektronicznej, samochodowej do wyznaczenia dynamicznego obciążenia osi pojazdów nr 1880/2003 z dnia 5 listopada 2003 r. wynika, iż waga ASM 4301 o nr fabrycznym 4301100498 typu RPT 98233 posiadała ważną legalizację do dnia 30 listopada 2005 r. Świadectwo to zostało wystawione przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Siedlcach a jako użytkownika urządzenia wskazano Lubelski Zarząd Drogowych Przejść Granicznych w [...]. Podstawę świadectwa stanowiło omówione zarządzenie nr 39 Prezesa GUM, które obowiązywało w dacie legalizacji. Zważyć bowiem należy, iż obowiązujący od dnia 1 stycznia 2003 r. przepis art. 27 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach stanowił, iż przyrządy pomiarowe zalegalizowane przed dniem wejścia w życie ustawy, niespełniające jej przepisów, mogą być nadal legalizowane, o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, lecz nie dłużej niż przez 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy.
W świetle powyższej regulacji należy przyjąć, iż waga, do której odnosiło się omawiane świadectwo legalizacji, spełniała od strony formalnoprawnej wymagania warunkujące dopuszczenie jej do użytkowania. Błędnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny z naruszeniem prawa materialnego przyjął, iż brak było przepisów dotyczących legalizacji wag samochodowych i z tego powodu ustalenia organów w zakresie ważenia noszą cechy dowolności.
Nie można było zatem przyjąć, jak to uczynił sąd I instancji, iż z tych powodów organy orzekające naruszyły ogólną zasadę postępowania wyrażoną w art. 7 kpa oraz art. 77 kpa, obligujące do ustalenia prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Zaskarżony wyrok Naczelny Sąd Administracyjny uchylił więc na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uznając, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd winien odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, wskazanych w skardze na decyzję ostateczną, co nie było przedmiotem badania Sądu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 3 ustawy P.o.p.s.a., będąc związanym granicami skargi kasacyjnej na podstawie art. 183 § 1 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zarzut ten jest nietrafny. Powołany przepis odnosi się bowiem do przypadków wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 i 158 § 2 kpa), które w przedmiotowej sprawie nie miały zastosowania.
O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 203 pkt 2 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI