I OSK 17/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie odszkodowania za szkodę tymczasową, uznając, że organ odwoławczy miał obowiązek rozpoznać sprawę w całości po wniesieniu odwołania tylko od części decyzji dotyczącej szkody trwałej.
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za szkody powstałe w związku z budową gazociągu. WSA stwierdził nieważność decyzji organów administracji w zakresie odszkodowania za szkodę tymczasową, uznając, że część ta stała się prawomocna, ponieważ strona odwołała się tylko od części dotyczącej szkody trwałej. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organ odwoławczy miał obowiązek rozpoznać sprawę w całości, gdyż odszkodowanie za szkodę tymczasową nie było samodzielnym rozstrzygnięciem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 stycznia 2020 r. stwierdził nieważność decyzji organów administracji w zakresie ustalenia odszkodowania za szkodę tymczasową, uznając, że ta część decyzji Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. stała się prawomocna, ponieważ strona skarżąca odwołała się wyłącznie od części dotyczącej odszkodowania za szkodę trwałą. NSA w wyroku z 23 stycznia 2025 r. uchylił ten wyrok WSA w części dotyczącej stwierdzenia nieważności, uznając, że organ odwoławczy miał obowiązek rozpoznać sprawę w całości. Sąd kasacyjny podkreślił, że odszkodowanie za szkodę tymczasową nie było samodzielnym rozstrzygnięciem, a jedynie częścią składową całości należnego odszkodowania za szkody wyrządzone inwestycją. W związku z tym, organ odwoławczy, uchylając decyzję Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. w całości, nie naruszył prawa, a WSA błędnie przyjął, że część dotycząca szkody tymczasowej stała się prawomocna. NSA uchylił zatem wyrok WSA w części dotyczącej stwierdzenia nieważności i w tym zakresie oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać sprawę w całości, jeśli odszkodowanie za szkodę tymczasową nie stanowiło samodzielnego rozstrzygnięcia, a jedynie część składową całości należnego odszkodowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że odszkodowanie za szkodę tymczasową nie było samodzielnym rozstrzygnięciem, a jedynie częścią składową całości należnego odszkodowania. W związku z tym, odwołanie od części dotyczącej szkody trwałej skutkowało obowiązkiem rozpoznania sprawy w przedmiocie odszkodowania w całości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku rażącego naruszenia prawa.
k.p.a. art. 127 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 128
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji.
k.p.a. art. 104 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność wydania decyzji częściowej.
k.p.a. art. 157 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb przedstawienia własnego operatu szacunkowego.
u.g.n.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepisy dotyczące wyceny nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy miał obowiązek rozpoznać sprawę w całości, ponieważ odszkodowanie za szkodę tymczasową nie było samodzielnym rozstrzygnięciem, a jedynie częścią składową całości należnego odszkodowania.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że część decyzji dotycząca odszkodowania za szkodę tymczasową stała się prawomocna, ponieważ strona odwołała się tylko od części dotyczącej szkody trwałej.
Godne uwagi sformułowania
Z istoty postępowania odwoławczego wynika, że jest ono oparte na zasadzie skargowości, a tym samym organ odwoławczy nie może działać z urzędu w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej części ewentualne odszkodowanie za szkodę tymczasową nie mogło samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym, skoro odszkodowanie było należne za całość szkody wyrządzonej inwestycją
Skład orzekający
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Marek Stojanowski
członek
Piotr Przybysz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Granice rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy w przypadku częściowego zaskarżenia decyzji, gdy poszczególne rozstrzygnięcia nie są samodzielne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której odszkodowanie jest ustalane jako całość, a nie dla poszczególnych elementów szkody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu administracyjnym – granic rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy można zaskarżyć tylko część decyzji? NSA wyjaśnia granice postępowania odwoławczego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 17/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Chaciński /sprawozdawca/ Marek Stojanowski Piotr Przybysz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane I SA/Wa 825/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-23 Skarżony organ Minister Infrastruktury~Minister Rozwoju Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tej części skargę oddalono Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 156 § 1 pkt 2, 127 § 1, 128, 138 § 1 i 2, 16 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 825/19 w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 26 października 2017 r. nr DLI.6.6617.5.2017.AS w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla punkt 1 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie oddala skargę; 2. zasądza od R.R. na rzecz Ministra Rozwoju i Technologii kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 stycznia 2020 r. I SA/Wa 825/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 26 października 2017 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania: 1. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody Pomorskiego z 9 grudnia 2016 r. oraz decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 12 marca 2015 r. – wszystkie w zakresie w jakim dotyczą ustalenia odszkodowania za szkodę tymczasową określoną w decyzji Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. jako pkt 1 ppkt 2; 2. w pozostałej części oddalił skargę; 3. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewoda Pomorski decyzją z 15 stycznia 2010 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z 21 czerwca 2011 r., ustalił lokalizację inwestycji polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500, pr 8,4 Mpa relacji Wiczlino-ŻEG Żarnowiec, etap I, odcinek II, teren gminy Wejherowo. Pismem z 12 października 2012 r. O[...] wskazał, iż budowa gazociągu DN 500 relacji Wiczlino - Żarnowiec została zakończona. Spółka wystąpiła również o wycenę szkód powstałych w związku z przeprowadzonymi pracami budowlanymi m.in. na nieruchomości stanowiącej działki nr [...], obręb [...], położonych w gminie Wejherowo, stanowiących własność R. Z. Rzeczoznawca majątkowy J. B. sporządził w 27 listopada 2012 r. operat szacunkowy, w którym oszacował wartość powstałych szkód na nieruchomości na kwotę [...] zł. Decyzją z 24 stycznia 2014 r. Wojewoda Pomorski ustalił odszkodowania na rzecz Z. R. w wysokości [...] zł - z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w gminie Wejherowo, obrębie [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod realizację inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu dla zadania: Budowa gazociągu wysokiego napięcia DN 500, pr 8,4 MPa relacji Wiczlino - ZEG Żarnowiec, w tym za szkodę trwałą w wysokości 11.084 zł, a za szkody tymczasowe w wysokości [...] zł. Odwołanie wniosła R. R. zaskarżając powyższą decyzję Wojewody Pomorskiego wyłącznie w zakresie wysokości przyznanego odszkodowania za "szkodę trwałą". Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z 12 marca 2015 r., uchylił powyższą decyzję Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego z uwagi na utratę jego ważności. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda Pomorski decyzją z 9 grudnia 2016 r.: 1) ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł za szkody powstałe wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], położonej w gminie Wejherowo, obręb [...], powiat wejherowski, przeznaczonej pod inwestycję w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu dla inwestycji polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500, pr 8,4 MPa relacji Wiczlino - ŻEG Żarnowiec - Etap I, odcinek II na terenie gminy Wejherowo, w tym za szkodę trwałą w wysokości [...] zł oraz za szkodę tymczasową w wysokości [...] zł, 2) przyznał ww. odszkodowanie na rzecz R. R., 3) zobowiązał O[...] do wypłaty ustalonego odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła R. R., kwestionując prawidłowość dokonanej wyceny. W efekcie rozpatrzenia odwołania Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z 26 października 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego. Minister stwierdził, że podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu szkód powstałych na opisanej na wstępie nieruchomości, oznaczonej jako działki nr [...], stanowi operat szacunkowy sporządzony 27 października 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego A. R. W operacie biegła wskazała, że przedmiotem wyceny jest teren strefy kontrolowanej oraz pasa montażowego gazociągu DN500 w następującym zakresie: szerokość strefy kontrolowanej wynosi 8 m, a jej powierzchnia [...] ha, natomiast szerokość pasa montażowego wynosi 20 m, a jego powierzchnia 0,2812 ha. Przedmiotem wyceny są tereny rolne o ukształtowaniu płaskim. Wskazała również, iż na dzień wydania decyzji Wojewody Pomorskiego z 15 stycznia 2010 r. przedmiotowa nieruchomość była użytkowana rolniczo, w tym działka nr [...] w obrębie inwestycji obsiana była żytem, działka nr [...] stanowiła teren zaorany, w części użytkowana jako łąka i trawa, natomiast działka nr [...] była użytkowana jako łąka, a w jej granicy znajdowały się zakrzaczenia i zadrzewienia śródpolne. Dodała, że na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, tj. na 24 października 2012 r. (data przekazania terenu właścicielowi po zakończeniu inwestycji) teren działki nr [...] został zaorany, powierzchnia wyrównana, w granicy działki umieszczono słupek betonowy znacznikowy i słupek ochrony katodowej gazociągu, działka nr [...] w obrębie inwestycji bez roślinności, natomiast działka nr [...] stanowi teren płaski, bez roślinności, w obrębie pasa montażowego powierzchnia działki została wyrównana. Biegła podała, że przedmiotowa nieruchomość zlokalizowana jest na terenie, dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr N//26/2002 Rady Gminy Wejherowo z 30 grudnia 2002 r. dotyczącym liniowego przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia DN500mm; pr=8,4 MPa od węzła W. do miasta R.. W przedmiotowym planie działki nr [...] znajdują się w obszarze strefy ochronnej wokół projektowanego gazociągu, na terenie oznaczonym symbolem MR - mieszkalnictwo zagrodowe. Pozostały teren nieruchomości objęty był ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Wejherowo nr XXXIII/331/2009 z 30 lipca 2009 r., w którym wskazano, iż ww. działki znajdują się na terenie predysponowanym dla rozwoju funkcji usługowych i produkcyjnych. Rzeczoznawca majątkowy, wyceniając grunt, zastosowała podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Minister dokonując oceny operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego A. R. stwierdził, że został on wykonany w sposób prawidłowy. Biegła prawidłowo ustaliła zbiór nieruchomości podobnych, których cechy zbliżone były do cech nieruchomości wycenianej - co jest jej obowiązkiem wynikającym z u.g.n. Natomiast przyjęcie do porównań nieruchomości podobnych nie jest tożsame z przyjęciem do porównań nieruchomości identycznych. Przy czym ten zarzut strony nie został poparty żadnymi konkretnymi ustaleniami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wspomnianym na wstępie wyrokiem z 23 stycznia 2020 r. I SA/Wa 825/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody Pomorskiego z 9 grudnia 2016 r. oraz decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 12 marca 2015 r. – wszystkich w zakresie, w jakim dotyczą ustalenia odszkodowania za szkodę tymczasową określoną w decyzji Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r.; w pozostałej części oddalił skargę. Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie, strona w odwołaniu z 14 lutego 2014 r. zaskarżyła decyzję Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. wyłącznie w zakresie wysokości przyznanego odszkodowania za "szkodę trwałą", a to oznacza, że w części niezaskarżonej, a więc w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za szkodę tymczasową - stała się ona prawomocna. Tym samym decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 12 marca 2015 r., jak również wydane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy: decyzja Wojewody Pomorskiego z 9 grudnia 2016 r. i zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 26 października 2017 r. - w zakresie w jakim dotyczą ustalenia odszkodowania za szkodę tymczasową, a wiec części decyzji Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. nie zaskarżonej odwołaniem - rażąco naruszają prawo, co stanowi określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji w tym zakresie. Zdaniem Sądu I instancji w przypadku, gdy strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej, dającej się wyodrębnić części, to organ II instancji nie może wykroczyć poza tak wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego. W konsekwencji nie może on poddać kontroli niezaskarżonej części decyzji organu pierwszej instancji i ponownie rozpatrzyć sprawę także w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią orzeczenia. Natomiast Sąd I instancji zgodził się z organem odwoławczym, że operat szacunkowym z 27 października 2016 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. R. spełnia wymogi wynikające z przepisów u.g.n. oraz przepisów rozporządzenia i może stanowić dowód w sprawie w zakresie wysokości odszkodowania. Rzeczoznawca w operacie wskazała podstawę prawną oraz dokładnie opisała stan prawny, lokalizację i stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, sposób wyboru transakcji, określenie rynku, z którego były one brane, a także wskazanie co do korekty ich cech. Dodała, że zastosowała podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Ustaliła również przeznaczenie nieruchomości wskazując, iż nieruchomość zlokalizowana jest na terenie, dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr N/26/2002 Rady Gminy Wejherowo z 30 grudnia 2002 r. dotyczącym liniowego przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia DN500mm; pr=8,4 MPa od węzła Wiczlino do miasta Redy. W przedmiotowym planie działki nr [...] znajdują się w obszarze strefy ochronnej wokół projektowanego gazociągu, na terenie oznaczonym symbolem MR - mieszkalnictwo zagrodowe. Pozostały teren nieruchomości objęty był ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Wejherowo nr XXXIII/331/2009 z 30 lipca 2009 r., w którym wskazano, iż ww. działki znajdują się na terenie predysponowanym dla rozwoju funkcji usługowych i produkcyjnych. Zdaniem Sądu I instancji nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi dotyczący wadliwego przyjęcia przez biegłą, że wartość nieruchomości o przeznaczeniu MR – mieszkalnictwo zagrodowe odpowiada wartości 185.587,93 zł/ha. Skarżąca nie skorzystała bowiem z trybu opisanego w art. 157 ust. 1 u.g.n. i nie przedstawiła własnego operatu szacunkowego, który zawierałby dane podważające prawidłowość wyliczeń rzeczoznawcy. Zarzuty skarżącej w tym zakresie dotyczą sfery, która wymaga wiadomości specjalnych. Powinny być w związku z tym poparte stosownymi dokumentami - opinią organizacji zawodowej rzeczoznawców lub kontroperatem sporządzonym przez osoby uprawnione. Biegła na stronie 9 operatu wskazała, że współczynnik zmniejszenia wartości nieruchomości (S) w przypadku, gdy dodatkowe ograniczenia w rolniczym wykorzystaniu obszaru mogą wynikać z występowania na nieruchomości "świadków" infrastruktury (słupków sygnalizacyjnych, wąchaczy, czy studzienek itp.) - współczynnik powinien być większy, aż do 0,20. Z treści operatu wynika wprost, że biegła do wyliczenia wartości szkód trwałych zaistniałych na przedmiotowej nieruchomości zastosowała współczynnik obniżenia wartości nieruchomość w wysokości 0,20. Podsumowując Sąd uznał, że zarówno Wojewoda Pomorski jak i Minister Infrastruktury i Budownictwa - w części decyzji dotyczącej ustalenia odszkodowania za "szkodę trwałą" - wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyli stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśnili motywy, jakimi się kierowali przy jej rozstrzyganiu oraz dokonali prawidłowej oceny operatu szacunkowego. Uzasadnili przy tym przekonująco swoje stanowisko - zyskując całkowitą aprobatę Sądu - zaś wydane decyzje zawierają niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Od powyższego wyroku skargi kasacyjne złożyli R. R. i Minister Rozwoju, przy czym skarga kasacyjna R. R. została odrzucona postanowieniem Sądu I instancji z 2 września 2021 r. Minister Rozwoju (obecnie Minister Rozwoju i Technologii), zaskarżając wyrok w pkt 1 zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, art. 127 § 1, art. 128, art. 138 § 1 i 2 oraz art. 16 § 1 k.p.a., przez przyjęcie, iż decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 12 marca 2015 r., jak również wydane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy: decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia 9 grudnia 2016 r. i zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 26 października 2017 r. - w zakresie w jakim dotyczą ustalenia odszkodowania za szkodę tymczasową, a wiec części decyzji Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. nie zaskarżonej odwołaniem - rażąco naruszają prawo, co stanowi określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji w tym zakresie. W oparciu o powyższe wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i oddalenie skargi względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji w tym zakresie, - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. - rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Orzekając jak w pkt 1 zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji przyjął, że w odwołaniu z 14 lutego 2014 r. strona zaskarżyła decyzję Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. wyłącznie w zakresie wysokości przyznanego odszkodowania za "szkodę trwałą", a to oznacza, że w części niezaskarżonej, a więc w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za szkodę tymczasową - stała się ona prawomocna. Tym samym decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 12 marca 2015 r., jak również wydane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy: decyzja Wojewody Pomorskiego z 9 grudnia 2016 r. i zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 26 października 2017 r. - w zakresie w jakim dotyczą ustalenia odszkodowania za szkodę tymczasową, a wiec części decyzji Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. nie zaskarżonej odwołaniem - rażąco naruszają prawo, co stanowi określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji w tym zakresie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach tej sprawy nie jest to teza poprawna. Zgodzić należy się z powszechnie przyjętym w orzecznictwie stanowiskiem, że "Z istoty postępowania odwoławczego wynika, że jest ono oparte na zasadzie skargowości, a tym samym organ odwoławczy nie może działać z urzędu oraz, że w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej części, jeżeli część ta nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć nią objętych, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Skoro bowiem art. 104 § 2 k.p.a. dopuszcza wydanie decyzji częściowej to w przypadku wniesienia odwołania jedynie od wyodrębnionej części decyzji, organ odwoławczy jest zobowiązany do rozpoznania odwołania we wskazanym w nim zakresie" (wyrok NSA z 16.12.2014 r. I OSK 872/13, LEX nr 1636871). Na gruncie tej sprawy powstaje jednak pytanie, czy rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 decyzji Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. w odniesieniu do szkody tymczasowej, było rozstrzygnięciem samodzielnym, mogącym stanowić osobny przedmiot zaskarżenia. W decyzji tej Wojewoda Pomorski ustalił odszkodowanie w kwocie [...] zł z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w gminie Wejherowo, obrębie [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Na wysokość tego odszkodowania miała wpływ szkoda trwała w kwocie [...] zł i szkoda tymczasowa w kwocie [...] zł. Wbrew temu, co stwierdził w rozstrzygnięciu Sąd I instancji, decyzja Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. nie zawierała w pkt 1 ppkt 2, a pkt 1 zawierał jedynie wyliczenie, co składa się na wysokość odszkodowania. Niezależnie jednak od tego, że decyzja z 24 stycznia 2014 r. w pkt 1 nie zawierała ppkt 2, co już rodzi problem z identyfikacją wyodrębnionej części rozstrzygnięcia, to stwierdzić należy, że nie było tam mowy o ustaleniu odszkodowaniu za szkodę tymczasową, a jedynie podana została wysokość tej szkody. Poza tym, ewentualne odszkodowanie za szkodę tymczasową nie mogło samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym, skoro odszkodowanie było należne za całość szkody wyrządzonej inwestycją wykonaną na podstawie decyzji Wojewody Pomorskiego z 15 stycznia 2010 r., utrzymanej w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z 21 czerwca 2011 r. Wysokość szkody tymczasowej była zatem jedynie częścią składową należnego odszkodowania, a nie osobnym rozstrzygnięciem, pomijając fakt, że – jak wskazano już wyżej – powołana decyzja nie zawierała rozstrzygnięcia o odszkodowaniu za szkodę tymczasową, a tylko wskazywała jej wysokość. W pkt 2 decyzja Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. przyznawała natomiast odszkodowanie ustalone w pkt 1 w całości na rzecz R. R.. Nie mogło być więc mowy o osobnym rozstrzygnięciu w odniesieniu do szkody tymczasowej. Tymczasem w orzecznictwie wskazuje się, że wniesienie odwołania tylko od części decyzji pierwszoinstancyjnej jest możliwe "w sytuacji, gdy z jednej decyzji da się wyodrębnić niejako poszczególne rozstrzygnięcia, które mogłyby stanowić w rzeczywistości niejako odrębne decyzje" (wyrok NSA z 9.05.2014 r. I OSK 2492/12, LEX nr 1574641). O częściowym rozstrzygnięciu można byłoby mówić np. wówczas, gdyby odszkodowanie było ustalane za poszczególne działki wchodzące w skład nieruchomości objętej inwestycją. W tej sprawie z pewnością tak nie było. Rację ma zatem skarżący kasacyjnie organ, że skutkiem odwołania musiało być rozpoznanie sprawy w przedmiocie odszkodowania w całości. W tej sytuacji za usprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 k.p.a., gdyż ponowne rozpoznanie w całości sprawy zaskarżoną decyzją (na skutek uchylenia w wyniku odwołania strony w całości decyzji Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2014 r. decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 12 marca 2015 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia) nie naruszało rażąco prawa. Mając to na uwadze, na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 151 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił pkt 1 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie oddalił skargę (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI