Orzeczenie · 2025-08-27

I OSK 1693/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
reforma rolnadekret PKWNnieruchomośćprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneNSAWSAskarżący kasacyjnyprawo materialneprawo procesowe

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.G., P.G. i M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Decyzja ta utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie Wojewody Podkarpackiego stwierdzające, że określona nieruchomość (obejmująca działki o numerach [...]) podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Skarżący zarzucili WSA naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 151, 145 § 1, 141 § 4, 90, 119, 122 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, art. 21 w zw. z art. 64 Konstytucji RP). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty procesowe dotyczące rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym były nieuzasadnione ze względu na podstawę prawną w przepisach o stanie epidemii oraz poinformowanie stron o trybie postępowania. Zarzuty dotyczące oceny dowodów i wyczerpania materiału dowodowego uznano za ogólnikowe. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA spełniało wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. W kwestii prawa materialnego, NSA stwierdził, że wykładnia art. 2 ust. 1 lit. e dekretu dokonana przez WSA była prawidłowa, a nieruchomość miała charakter rolny i mogła być przeznaczona na cele reformy rolnej, przy czym postępowanie nie obejmowało działki z zespołem dworsko-parkowym. Zarzuty konstytucyjne dotyczące ochrony własności uznano za nieadekwatne do przedmiotu sprawy, która dotyczyła skutków prawnych historycznego dekretu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dekretu o reformie rolnej z 1944 r. oraz stosowanie przepisów proceduralnych w sprawach administracyjnych, w tym w kontekście stanu epidemii.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z reformą rolną i historycznym aktem prawnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny naruszył przepisy postępowania, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w sytuacji, gdy strona wniosła o rozpoznanie na rozprawie i sprzeciw od trybu uproszczonego?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te okazały się nieuzasadnione, gdyż rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym miało podstawę prawną w przepisach o stanie epidemii, a strony zostały poinformowane o możliwości zajęcia stanowiska.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zarządzenie o rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym miało podstawę prawną w ustawie o stanie epidemii, a strony były informowane i miały możliwość przedstawienia stanowiska.

Czy Sąd Wojewódzki naruszył przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, poprzez jego błędną wykładnię?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wykładnia tego przepisu dokonana przez Sąd Wojewódzki była prawidłowa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nieruchomość miała charakter rolny i mogła być wykorzystana na cele reformy rolnej, zgodnie z intencją ustawodawcy i orzecznictwem, a postępowanie nie obejmowało działki z zespołem dworsko-parkowym.

Czy Sąd Wojewódzki naruszył przepisy Konstytucji RP (art. 21, art. 64 ust. 1 i 3) poprzez ich niezastosowanie w sprawie dotyczącej skutków prawnych reformy rolnej z 1944 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te okazały się niezasadne.

Uzasadnienie

Powoływanie się na przepisy Konstytucji RP dotyczące ochrony własności, uchwalonej w 1997 r., w celu zwalczania skutków prawnych reformy rolnej z 1944 r. nie mogło odnieść skutku, gdyż dekret pozostaje w obrocie prawnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (22)

Główne

Dz.U. 1945 nr 3 poz 13 art. 2 § ust. 1 lit. e

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 90 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 122

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 art. 15 zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem sytuacji kryzysowych

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, w tym rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. • Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędna wykładnia art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej. • Niezastosowanie przepisów Konstytucji RP dotyczących ochrony własności.

Godne uwagi sformułowania

nie można było skutecznie zarzucić Sądowi Wojewódzkiemu, iż naruszył – i to w sposób istotny - przepisy postępowania sądowoadministracyjnego • uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełniało wymogi zawarte w art. 141 § 4 p.p.s.a. • zarzuty te należy jednak uznać za nieskuteczne. • dekret ten jest aktem prawnym o znaczeniu już historycznym, ale nadal pozostaje w obrocie prawnym a dokładnie pozostają w mocy skutki prawne, wywołane wprowadzeniem reformy rolnej, objętej w/w aktem.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący

Monika Nowicka

sprawozdawca

Anna Wesołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dekretu o reformie rolnej z 1944 r. oraz stosowanie przepisów proceduralnych w sprawach administracyjnych, w tym w kontekście stanu epidemii."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z reformą rolną i historycznym aktem prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy historycznego prawa (reforma rolna) i kwestii proceduralnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym, ale mniej dla szerokiej publiczności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst