I OSK 169/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-20
NSAochrona środowiskaWysokansa
inspekcja weterynaryjnakontrola paszpobór próbekreprezentatywność próbekpostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegobrojlery kurzedecyzja administracyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną organu weterynaryjnego, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję zakazującą wprowadzania na rynek brojlerów z powodu niewłaściwego przeprowadzenia kontroli i poboru próbek.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii od wyroku WSA w Bydgoszczy, który uchylił decyzję zakazującą wprowadzania na rynek brojlerów kurzych. NSA rozpoznał zarzuty organu dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędnego zastosowania art. 145 § 1 p.p.s.a. oraz przepisów k.p.a. i ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. Sąd kasacyjny uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ nie wykonał wytycznych sądów z poprzednich postępowań, w szczególności dotyczących konieczności uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie sposobu przeprowadzenia kontroli i poboru próbek.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który uchylił decyzję zakazującą wprowadzania na rynek brojlerów kurzych. Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i administracyjnego, w tym błędne uwzględnienie skargi, mimo że decyzja była zgodna z prawem, oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania wyjaśniającego i uzasadnienia decyzji. Skarżący kasacyjnie twierdził również, że organy zastosowały się do wytycznych sądów, badając wpływ ewentualnych uchybień w poborze próbek na wyniki badań. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że organ był zobowiązany do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanym w poprzednich orzeczeniach sądów, w szczególności dotyczących sposobu przeprowadzenia kontroli i poboru próbek paszy. Brak takiego uzupełnienia, mimo przyznania przez organ odstępstw od procedury, uniemożliwił ocenę reprezentatywności próbek i wpływu uchybień na wyniki badań. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ nie wykazał, że odstępstwa od metodologii nie miały wpływu na pozyskanie reprezentatywnej próbki. Sąd kasacyjny oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykonał prawidłowo wytycznych sądów, ponieważ nie uzupełnił postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, co uniemożliwiło ocenę reprezentatywności próbek i wpływu ewentualnych uchybień na wyniki badań.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organ był zobowiązany do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie sposobu przeprowadzenia kontroli i poboru próbek, zgodnie z wytycznymi sądów. Brak takiego uzupełnienia, mimo przyznania przez organ odstępstw od procedury, skutkował niemożnością oceny reprezentatywności próbek i wpływu uchybień na wyniki badań, co było podstawą do uchylenia decyzji przez WSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.Ins.Wet. art. 19 d

Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej

u.Ins.Wet. art. 19 e

Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej

u.Ins.Wet. art. 19 f

Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozp. 152/2009 art. 1

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 152/2009

Dotyczy metod pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie uzupełnił postępowania wyjaśniającego w zakresie sposobu przeprowadzenia kontroli i poboru próbek, mimo wytycznych sądów. Brak uzupełnienia postępowania uniemożliwił ocenę reprezentatywności próbek i wpływu uchybień na wyniki badań. Naruszenie przepisów proceduralnych przez organ było podstawą do uchylenia decyzji przez WSA.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona decyzja była zgodna z prawem materialnym i procesowym. Strona przeciwna jedynie po raz kolejny podejmuje próbę polemiki z ustalonym stanem faktycznym. Organy zastosowały się do wytycznych sądów, badając wpływ ewentualnych uchybień w poborze próbek na wyniki badań. Ewentualne nieprawidłowości formalne protokołów nie miały wpływu na wynik kontroli. Odpowiedzialność podmiotu kontrolowanego ma charakter obiektywny i jest powiązana wyłącznie ze skutkiem, bez względu na przyczyny.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie uzupełniając postępowania wyjaśniającego w zakresie dotyczącym przeprowadzenia czynności kontrolnych, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 26 listopada 2013 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2019 r., uchybił tym samym tym wytycznym oraz postanowieniom art. 153 i art. 190 ppsa. Przystąpienie zatem przez wojewódzkiego lekarza weterynarii do rozważań w zakresie braku wpływu uchybień na reprezentatywność pobranych próbek i wynik badania bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rzeczywistego przebiegu kontroli przeprowadzonej w zakładzie skarżącego powoduje, że nie został wyjaśniony zakres stanu faktycznego uznany przez Sąd I instancji za istotny dla wyjaśnienia sprawy i wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego reprezentatywność próbki oznacza nie tylko uzyskanie uśrednionego wyniku badania paszy dla całej jej partii ale także, a być może przede wszystkim, że wynik ponownej kontroli przeprowadzonej na tej samej partii paszy da takie same, a przynajmniej zbliżone wyniki, a ewentualna rozbieżność będzie się mieściła w ramach normalnego, dopuszczalnego odchylenia statystycznego. Nie można zatem uznać, że ustanowiona w rozporządzeniu nr 152/2009 metodologia pobierania próbek i przeprowadzania kontroli paszy stanowi jedynie wytyczne co do tego procesu, od których można odstąpić z jakichkolwiek przyczyn bez uszczerbku dla rzetelności pozyskanej próbki i uzyskanego na jej podstawie wyniku badania.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący

Maria Grzymisławska-Cybulska

członek

Zygmunt Zgierski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie obowiązków organu w zakresie postępowania wyjaśniającego i kontroli poboru próbek, znaczenie wytycznych sądów administracyjnych, zasady reprezentatywności próbek pasz."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli weterynaryjnej i poboru próbek pasz, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe przeprowadzenie procedury kontrolnej i poboru próbek, nawet w sprawach dotyczących bezpieczeństwa żywności. Podkreśla znaczenie wytycznych sądów i konsekwencje ich ignorowania przez organy.

Organ weterynaryjny przegrywa w NSA przez błędy w poborze próbek paszy.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 169/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący/
Maria Grzymisławska-Cybulska
Zygmunt Zgierski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Inspekcja weterynaryjna
Sygn. powiązane
II SA/Bd 1026/19 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2020-02-25
Skarżony organ
Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1557
art. 19 d, art. 19 e i art. 19 f
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 152, art. 183 § 1 i 2, art. 184, art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: NSA Zygmunt Zgierski (spr.) del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 1026/19 w sprawie ze skargi H.R. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Bydgoszczy z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania na rynek brojlerów kurzych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 25 lutego 2020 r., po rozpoznaniu skargi H.R. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Bydgoszczy z [...] września 2019 r. w przedmiocie zakazu wprowadzenia na rynek brojlerów kurzych, uchylił tę decyzję i zasądził od organu zwrot kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ. Zaskarżył to rozstrzygnięcie w całości, wniósł o jego uchylenie i oddalenie skargi bądź przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, przez uwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja była zgodna z prawem materialnym i procesowym, a strona przeciwna jedynie po raz kolejny podejmuje próbę polemiki z ustalonym stanem faktycznym, powracając do okoliczności, które były już wielokrotnie wyjaśniane;
2) art. 145 § 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art. 78 § 1 art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: kpa, w zw. z art. 107 § 3, art. 8, art. 9 i art. 11 kpa przez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że doszło do naruszenia ww. przepisów procedury administracyjnej, mimo że brak jest podstaw, aby stwierdzić, że zebrany materiał dowodowy jest niekompletny, stan faktyczny został niewystarczająco wyjaśniony, a uzasadnienie decyzji zawierało luki uzasadniające jej uchylenie, oraz że naruszono m.in. zasadę przekonywania, bowiem Sąd całkowicie pominął okoliczność, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie, a więc do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa skutkującego uchyleniem decyzji może dojść wyłącznie w przypadkach, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści, natomiast w przedmiotowej sprawie przesłanki wskazane przez Sąd, jako skutkujące uchyleniem decyzji organów obu instancji, nie uzasadniały eliminacji z obrotu prawnego tych rozstrzygnięć;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 153 i art. 190 ppsa przez ich zastosowanie i błędne przyjęcie, że organy administracji weterynaryjnej nie zastosowały się do ocen i wytycznych, zawartych w wyrokach sądowoadministracyjnych, pomimo że istota wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadzała się do nakazania organom zbadania, czy próbki zostały pobrane zgodnie z rozporządzeniem nr 152/2009, czy też nie i czy nawet jeśli doszło do naruszenia przepisów o poborze próbek, to czy te naruszenia wpłynęły na wyniki badań, co też organ uczynił, bowiem procedując ponownie, przeanalizował zarzuty w zakresie pobierania próbek, jakie sformułowała strona przeciwna, stwierdzając, że do uchybień co prawda doszło m.in. w zakresie wymagań ilościowych pobranego materiału badawczego, ale w żaden sposób nie wpłynęło to na reprezentatywność próbki i finalny wynik badania;
4) art. 145 § 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art. 78 § 1 art. 80 kpa w zw. z art. 19d, art. 19e i art. 19f ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1557), przez uchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy strona przeciwna nie przedstawiła żadnych przekonujących, racjonalnych i logicznych argumentów dyskwalifikujących lub podważających wiarygodność uzyskanych w sprawie wyników badań, natomiast ewentualne nieprawidłowości natury "formalnej" sporządzonych protokołów, na które powołuje się strona przeciwna, tak jak np. prawidłowe oznaczenia osób kontrolujących, kwestii posiadania przez te osoby stosownych upoważnień, właściwe omówienia poprawek, skreśleń i uzupełnień do sporządzonych protokołów, opisania w protokołach warunków poboru próbek, kwestii wniesienia zastrzeżeń do protokołu, prawidłowości zawartego w nich pouczenia, które to jako mające formalny charakter nie mają wpływu na wynik kontroli, bowiem nie dotyczą istotnego ustalenia kontrolnego, jakim jest stwierdzenie obecności przetworzonego białka zwierzęcego w badanej paszy, przy czym odpowiedzialność podmiotu kontrolowanego na podstawie art. 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 882/2004, co całkowicie pominął Sąd, ma charakter obiektywny i jako taka powiązana jest wyłącznie ze skutkiem w postaci umieszczenia białka w paszy, bez względu na przyczyny tego stanu rzeczy, a więc niezależnie od jakichkolwiek okoliczności związanych z zaistnieniem niezgodności;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa w zw. z art. 153 i art. 190 ppsa w zw. z art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiającego metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz (Dz.U.UE. L z 2009 r. Nr 54, str. 1, z późn. zm.), dalej: Rozporządzenie 152/2009, oraz i pkt 1-8 załącznika nr I do rozporządzenia nr 152/2009 przez:
a) uchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy z wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikała m.in. konieczność rozstrzygnięcia przez organ administracji weterynaryjnej czy w przypadku ewentualnych odstępstw od przepisów w zakresie poboru próbek, powyższe wpływa na ich reprezentatywność, a zatem kwestia dopuszczalności występowania uchybień nie była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, co w konsekwencji oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny dopuszcza odstępstwa od metodologii, znaczenie wówczas jedynie ma ustalenie, czy naruszenia metodologii finalnie wpływa na reprezentatywność próbki i wyniki badań;
b) błędne przyjęcie, że samo wystąpienie uchybień w zakresie poboru próbek przesądza o wiarygodności i reprezentatywności próbek.
W piśmie z 12 marca 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i poinformowanie w trybie art. 155 ppsa właściwych organów o naruszeniach prawa jakich dopuścił się organ w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 ppsa w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego postanowienia determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji.
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ administracji wydając zaskarżoną decyzję, spełnił wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniach wydanych w tej sprawie na poprzednich etapach postępowania sądowoadministracyjnego.
Zauważyć bowiem należy – co zresztą prawidłowo zaakcentował Sąd pierwszej instancji – że w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia organu odwoławczego były już kilkukrotnie przedmiotem kontroli ze strony sądów administracyjnych, które formułowały określone wytyczne co do dalszego postępowania organów administracji.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że podsumowanie wspomnianych wytycznych miało miejsce w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1718/17, w którym skład orzekający w tej sprawie nakazał wojewódzkiemu lekarzowi weterynarii nie tylko prawidłowe ustalenie sposobu pobrania próbek pasz co do ich jakości i reprezentatywności stosownie do załącznika nr I rozporządzenia nr 152/2009 i dopiero na tej podstawie dokonanie oceny, czy wyniki badań próbek pasz pozwalały na nałożenie obowiązków na stronę, ale także zastosowanie wytycznych zawartych w wydanym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 26 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 934/13 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1087/14.
Jak z kolei wynika z lektury wspomnianego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 26 listopada 2013 r., Sąd ten nakazał organowi, aby ten ponownie rozpoznając sprawę, poczynił niezbędne ustalenia w przedmiocie przebiegu kontroli i ustaleń poczynionych w toku kontroli przeprowadzonej w zakładzie skarżącego zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego regulującymi sposób przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w ramach ogólnego postępowania administracyjnego.
Wytyczne sądów administracyjnych wiążące organ co do dalszego postępowania, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie sprowadzały się wyłącznie do nakazania organom zbadania, czy próbki zostały pobrane zgodnie z właściwymi przepisami i czy ewentualne uchybienia w tym zakresie wpłynęły na wyniki badań. Organ nie uzupełniając postępowania wyjaśniającego o zakres dotyczących przeprowadzenia czynności kontrolnych, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 26 listopada 2013 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2019 r., uchybił tym samym tym wytycznym oraz postanowieniom art. 153 i art. 190 ppsa, co prawidłowo zostało wytknięte przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tym samym niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 i art. 190 ppsa.
Konsekwencją powyższego musi być także uznanie za nietrafny zarzutu naruszenia art. 145 § 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art. 78 § 1 art. 80 kpa w zw. z art. 107 § 3, art. 8, art. 9 i art. 11 kpa. Jak wskazano bowiem powyżej, organ był zobowiązany na podstawie art. 153 ppsa do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 26 listopada 2013 r. Przystąpienie zatem przez wojewódzkiego lekarza weterynarii do rozważań w zakresie braku wpływu uchybień na reprezentatywność pobranych próbek i wynik badania bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rzeczywistego przebiegu kontroli przeprowadzonej w zakładzie skarżącego powoduje, że nie został wyjaśniony zakres stanu faktycznego uznany przez Sąd I instancji za istotny dla wyjaśnienia sprawy i wydania prawidłowego rozstrzygnięcia.
W wyroku z dnia 23 maja 2019 r., sygn.. akt II OSK 1718/17, Naczelny Sąd Administracyjny, przywołując wyrok tegoż Sądy wydany w sprawie II OSK 1087/14, podniósł, że prowadzenie postępowania dowodowego pozwala na dopuszczenie jako dowodu każdego dokumentu lub innego nośnika informacji, które pozwolą na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Tym samym stanowiło naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 1 kpa brak przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu zgłoszonego przez stronę. Każdy dowód, który pozwoli na ustalenie stanu faktycznego tej sprawy w zakresie oceny prawidłowości pobierania próbek powinien być uwzględniony przez organ administracyjny. Tymczasem wydając decyzją w dniu [...] września 2019 r. organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego dowodu i ograniczył się jedynie, jak to podniósł Sąd I instancji, do kontestacji i polemiki z wyrażoną we wcześniejszych wyrokach sądów administracyjnych oceną prawną i wytycznymi.
Trafne zatem w tym względzie pozostaje stanowisko reprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Z przyczyn podanych powyżej brak było także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art. 78 § 1 art. 80 kpa w zw. z art. 19d, art. 19e i art. 19f ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. Organ na mocy wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawartych w wyroku z 26 listopada 2013 r. zobowiązany był do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie sposobu przeprowadzenia kontroli w zakładzie skarżącego. Zadanie to zostało nałożone na organ, co odpowiadało treści art. 7 kpa i wynikającemu z tego przepisu ciężarowi dowodowemu w postępowaniu administracyjnym. Niezasadne jest zatem stanowisko skarżącego kasacyjnie organu, który podjęcie określonych czynności i wyjaśnienie okoliczności związanych ze sposobem przeprowadzenia wspomnianej kontroli zdaje się uzależniać od wniosków dowodowych złożonych przez skarżącego. Obowiązek wyjaśnienia stanu sprawy jest obowiązkiem organu i nie można przerzucać go na stronę ani uzależniać od jej aktywności w zakresie przedstawiania dowodów i formułowania wniosków dowodowych.
Na marginesie powyższych uwag należy także podnieść, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem w podstawach skargi kasacyjnej należy powołać wyraźnie normę prawa materialnego lub procesowego, tj. wskazać właściwy artykuł lub paragraf, a także konkretny ustęp czy punkt, jeżeli w danym przepisie one występują. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Sąd kasacyjny nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie bada ponownie legalności zaskarżonej decyzji w takim zakresie, w jakim może i powinien to czynić sąd pierwszej instancji. Nawet wówczas, gdy wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego jest wadliwy, Naczelny Sąd Administracyjny nie może tej wadliwości usunąć, jeżeli w skardze kasacyjnej nie zostały postawione i uzasadnione zarzuty konkretnych norm prawa materialnego i procesowego, chyba że zachodzi nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1788/06). Analizowany powyżej zarzut skargi kasacyjnej nie spełnia powyższych warunków. Zauważyć bowiem należy, że zarówno art. 19d, jak i art. 19e ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej dzielą się na ustępy. Tym samym obowiązkiem autora skargi kasacyjnej było wskazanie tych jednostek redakcyjnych powyższych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji, tak aby Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną nie miał wątpliwości, które przepisy i w jaki sposób zostały naruszone. Brak wskazania konkretnych jednostek redakcyjnych powyższych przepisów powoduje, że zarzut ten jest wadliwy w sposób istotny.
Nietrafny w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okazał się także zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa w zw. z art. 153 i art. 190 ppsa w zw. z art. 1 rozporządzenia nr 152/2009 oraz pkt 1-8 załącznika nr I do tego rozporządzenia. Ponownie należy podkreślić, że na organie ciążył nałożony w poprzednich wyrokach sądów administracyjnych wydanych w tej sprawie obowiązek ustalenia rzeczywistego przebiegu kontroli w zakresie pobrania próbek paszy, a następnie na podstawie tych ustaleń porównanie go z modelowym przebiegiem tej procedury wynikającej z rozporządzenia nr 152/2009. W przypadku zaś stwierdzenia, że w toku kontroli doszło do odstępstw od procedury wynikającej z zapisów przywołanego aktu unijnego, w tym w szczególności załącznika, organ miał obowiązek zbadać czy rozbieżności te miały wpływ na możliwość uznania pobranych próbek za reprezentatywne. Zbadanie takiego wpływu uzależnione jest zatem w pierwszej kolejności od dokonania ustaleń co do rzeczywistego przebiegu kontroli, które w realiach rozpoznawanej sprawy nie miało miejsca z uwagi na nieuzupełnienie postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie.
Zasadnie Sąd I instancji podniósł, że organ odwoławczy całkowicie pominął wskazania co do zakresu koniecznego rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przede wszystkim przebiegu konkretnych czynności kontrolnych i pobierania próbek paszy, w aspekcie zgodności: działań osób dokonujących urzędowej kontroli na fermie skarżącego, metodologii pobierania próbek, ich jakości - z przepisami załączników do rozporządzenia nr 152/2009, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli. Organ nie przeprowadził żadnego z wnioskowanych przez stronę dowodów, jak również z urzędu jakiegokolwiek postępowania w celu wyjaśnienia zasadniczej a spornej okoliczności, tj. możliwości uznania pobranych w toku kontroli próbek za reprezentatywne, w rozumieniu obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.
Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w motywach swojej decyzji z dnia [...] września 2019 r. przyznał, że w toku pobierania próbek doszło do odstępstw od wymaganej przepisami załącznika do rozporządzenia 152/2009 procedury. Nie zostało to jednak ujawnione w protokole, a zatem uniemożliwia ocenę wpływu tychże odstępstw na wyniki kontroli.
Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy wszelkie wywody organu co do przydatności pozyskanych próbek do rozstrzygnięcia sprawy należało uznać za dowolne.
W konsekwencji powyższego Sąd pierwszej instancji – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – zasadnie przyjął, że organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, nie wykazał, że odstępstwa od metodologii próbek nie miały wpływu na pozyskanie reprezentatywnej próbki do celów urzędowej kontroli paszy.
Na marginesie powyższego należy dodatkowo zauważyć, że stwierdzenie autora skargi kasacyjnej, zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił odstępstwa od metodologii poboru próbek, nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących w dacie kontroli przepisach ani treści uzasadnienia wyroku Sądu kasacyjnego. Zauważyć bowiem należy, że celem ustanowienia przepisów dotyczących kontroli pasz i metodologii ich przeprowadzania jest pozyskanie reprezentatywnych i rzetelnych próbek, które zostaną poddane ustandaryzowanym badaniom. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego reprezentatywność próbki oznacza nie tylko uzyskanie uśrednionego wyniku badania paszy dla całej jej partii ale także, a być może przede wszystkim, że wynik ponownej kontroli przeprowadzonej na tej samej partii paszy da takie same, a przynajmniej zbliżone wyniki, a ewentualna rozbieżność będzie się mieściła w ramach normalnego, dopuszczalnego odchylenia statystycznego. Uzyskaniu takiego stanu służy m.in. przeprowadzenie kontroli przez uprawnione, prawidłowo przeszkolone osoby, przy zastosowaniu określonych metod czy pobranie próbek w określonej ilości i wielkości. Okoliczności te powinny zatem być ustalone w sprawie tak, aby nie zachodziły wątpliwości co do miarodajności uzyskanych wyników badań z uwagi na uchybienia w metodologii poboru próbki reprezentatywnej. Oznacza to, że w toku kontroli nie powinno dochodzić do jakichkolwiek odstępstw od metodologii mających wpływ na uzyskanie próbki reprezentatywnej, a ewentualne odstępstwa powinny zostać zbadane pod kątem ewentualnego wpływu na uzyskany wynik. Inny bowiem wpływ na docelowy wynik badania będzie miało pobranie próbek w niewłaściwy sposób i niewłaściwej ilości a inny przeprowadzenie kontroli przez osobę przeszkoloną w zakresie metodologii poboru próbek, która z przyczyn administracyjno-technicznych nie legitymowała się w dniu kontroli dokumentem uprawniającym ją do przeprowadzenia kontroli w określonym zakładzie. Nie można zatem uznać, że ustanowiona w rozporządzeniu nr 152/2009 metodologia pobierania próbek i przeprowadzania kontroli paszy stanowi jedynie wytyczne co do tego procesu, od których można odstąpić z jakichkolwiek przyczyn bez uszczerbku dla rzetelności pozyskanej próbki i uzyskanego na jej podstawie wyniku badania.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa sformułowany jako pierwszy zarzut skargi kasacyjnej. Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą wskazany powyżej przepis ma charakter ogólny (blankietowy). Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów, zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym jej zdaniem Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie wymienionych wyżej przepisów ogólnych (blankietowych) jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym. (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 3380/21, czy z 15 lutego 2023 r., sygn. akt I GSK 1021/22). W rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa nie został formalnie przez autora skargi kasacyjnej powiązany z zarzutem naruszenia określonych przepisów prawa materialnego i procesowego, jednakże konstrukcja tego zarzutu wskazuje, że jego trafności pełnomocnik organu upatruje w zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Skoro zatem zarzuty te okazały się niezasadne, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było podstaw uwzględnienia powiązanego z nimi funkcjonalnie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI