I OSK 1688/23

I OSK 1688/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1473/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-01-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Podjęto zawieszone postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 128 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/GI 1473/22 w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2419/2022/12542 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: podjąć zawieszone postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/GI 1473/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D. R. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 19 sierpnia 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2419/2022/12542 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Od powyższego wyroku Skarżący wniósł skargę kasacyjną. W dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wydano postanowienie, którym zawieszono postępowanie kasacyjne. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu wskazano, że wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy będą miały dwa pytania prawne przedstawione składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. W pierwszej z nich Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 903/23 (I OPS 1/25), wydanym na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:
"Czy podstawę do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, przez osoby wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 615, zm. poz. 1265 - dalej uśr) stanowi wyłącznie legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr) orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czy też dopuszczalne jest przyznanie, osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w sytuacji, gdy współmałżonek osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uśr) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale z przyczyn obiektywnych nie może sprawować realnie i efektywnie opieki nad osobą wymagającą wsparcia, zwłaszcza gdy współmałżonek osoby wymagającej opieki ukończył 75 lat (art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 uśr)?".
Na tej samej podstawie prawnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 22 listopada 2024 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Po 460/24 (I OPS 2/24) przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:
"Czy podstawę do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, przez osoby wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej u.ś.r.), stanowi wyłącznie legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czy też dopuszczalne jest przyznanie, osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, w sytuacji, gdy współmałżonek osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale zachodzą w stosunku do niego przesłanki uzasadniające przyznanie mu dodatku pielęgnacyjnego lub zasiłku pielęgnacyjnego, wskazujące, iż z przyczyn obiektywnych nie może sprawować realnie i efektywnie opieki nad osobą wymagającą wsparcia?".
W dniu 6 października 2025 r., Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwały w ww. sprawach o sygn. akt I OPS 1/25 i I OPS 2/24, pozostawiając przedstawione zagadnienia prawne bez rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie. Wobec podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów uchwał z dnia 6 października 2025 r. w sprawie I OPS 1/25 i I OPS 2/24 o pozostawieniu bez rozpoznania ww. zagadnień prawnych, ustała przyczyna zawieszenia postępowania kasacyjnego.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.