I OSK 1686/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Polskich Kolei Państwowych S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu. Spór dotyczył interpretacji art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Podstawowym warunkiem nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. na podstawie wspomnianego przepisu było to, aby grunt stanowił własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. W niniejszej sprawie, na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody Śląskiego z 2017 r., stwierdzono, że przedmiotowy grunt stał się własnością Gminy [...] z dniem 27 maja 1990 r. na mocy przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym. W związku z tym, zarówno w dacie 5 grudnia 1990 r., jak i 27 października 2000 r. (data wejścia w życie ustawy o komercjalizacji), grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa. NSA, podzielając stanowisko Sądu I instancji, uznał, że brak spełnienia tej kluczowej przesłanki uniemożliwia uwłaszczenie PKP S.A. Tym samym, zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego podniesione w skardze kasacyjnej uznano za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że ostateczna decyzja komunalizacyjna jest wiążąca i nie można było badać sprawy pod kątem innych przepisów, niż te, na których oparto pierwotny wniosek PKP S.A. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja warunków nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. na podstawie przepisów przejściowych, w szczególności wymogu własności Skarbu Państwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej PKP S.A. i przepisów z początku lat 90. XX wieku oraz początku lat 2000. Własność gruntu ustalona na podstawie ostatecznej decyzji komunalizacyjnej jest decydująca.
Zagadnienia prawne (1)
Czy grunty będące w posiadaniu PKP S.A. w dniu 5 grudnia 1990 r. mogły zostać nabyte z mocy prawa przez PKP S.A. jako użytkowanie wieczyste, jeśli w tym dniu nie stanowiły własności Skarbu Państwa, lecz własności gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ podstawowym warunkiem nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. jest to, aby grunt stanowił własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. Skoro grunt stanowił własność Gminy, warunek ten nie został spełniony.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ostateczna decyzja komunalizacyjna stwierdzająca nabycie własności przez Gminę z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. jest wiążąca. W związku z tym, w kluczowych datach (5 grudnia 1990 r. i 27 października 2000 r.) grunt nie był własnością Skarbu Państwa, co uniemożliwiało uwłaszczenie PKP S.A. na podstawie art. 34 ustawy.
Przepisy (9)
Główne
ustawa z dnia 8 września 2000 r. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Warunkiem nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. jest, aby grunt stanowił własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. Posiadanie gruntu przez PKP w tym dniu jest drugorzędne, jeśli pierwszy warunek nie jest spełniony.
Pomocnicze
ustawa z dnia 10 maja 1990 r. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Przepis ten stanowił podstawę do nabycia przez gminy z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności nieruchomości państwowych.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r., co wyklucza możliwość nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1-2 k.p.a. i art. 37a ust. 1-2 ustawy z dnia 8 września 2000 r.)
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem uwłaszczenia mogą być wyłącznie grunty będące własnością Skarbu Państwa. • Ostateczna decyzja komunalizacyjna jest wiążąca, tak dla organów wydających w sprawie decyzje, jak też dla sądu administracyjnego kontrolującego ich zgodność z prawem. • Nie została spełniona podstawowa przesłanka zawarta w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r., tj. posiadanie przez Skarb Państwa tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości w dacie 5 grudnia 1990 r. i w dacie 27 października 2000 r., co uniemożliwiało pozytywne rozpoznanie wniosku PKP S.A.
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
sprawozdawca
Piotr Przybysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. na podstawie przepisów przejściowych, w szczególności wymogu własności Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej PKP S.A. i przepisów z początku lat 90. XX wieku oraz początku lat 2000. Własność gruntu ustalona na podstawie ostatecznej decyzji komunalizacyjnej jest decydująca.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem majątku kolejowego i jego własnością, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Czy PKP mogło przejąć grunt, który nie należał do Skarbu Państwa? NSA wyjaśnia kluczowy warunek uwłaszczenia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.