I OSK 1675/22

I OSK 1675/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Skiba
Karol Kiczka /sprawozdawca/
Piotr Niczyporuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Gl 216/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-06-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 137 ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8, art. 77 § 1 ,art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1a i c, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 216/21 w sprawie ze skargi G.M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 15 grudnia 2020 r. nr NWXIV.7581.3.26.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 216/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 15 grudnia 2020 r. nr NWXIV.7581.3.26.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję Starosty Cieszyńskiego z dnia 5 października 2020 r. o umorzeniu postępowania z wniosku [...] i [...] w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w gminie Skoczów, obręb [...], stanowiącej część dz. [...] o powierzchni 9,1170 ha objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność gminy Skoczów. Zdaniem organu odwoławczego, zainicjowane przez wnioskodawców wnioskiem z dnia 23 marca 2017 r. postępowanie jest bezprzedmiotowe ponieważ sprawa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości została rozpatrzona poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, a co nastąpiło w drodze decyzji Starosty Cieszyńskiego z dnia 30 listopada 2005 r. Z tego względu postępowanie to powinno zostać umorzone. W sytuacji, w której sprawa zwrotu została już wcześniej rozpatrzona - organ I instancji winien był odmówić wszczęcia postępowania. Wojewoda uznał jednak za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania, ze względu na ekonomikę i szybkość postępowania. Sprawa została już rozstrzygnięta i brak jest możliwości ponownego jej rozpatrywania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła [...].
Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu, kwestia zwrotu przedmiotowej nieruchomości stanowiła już przedmiot decyzji administracyjnej. Od decyzji tej nie zostało wniesione odwołanie. W związku z tym zyskała ona przymiot ostateczności. Organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Słusznie przy tym wskazał, że w sprawie zachodziła od samego początku podstawa do odmowy wszczęcia postępowania i wydania postanowienia o którym mowa w art. 61a § 1 k.p.a. Skoro jednak pomimo istnienia podstawy do odmowy wszczęcia postępowania organ I instancji prowadził to postępowanie, w tym prowadził postępowanie dowodowe, a nawet przeprowadził rozprawę administracyjną, to po choćby spóźnionym stwierdzeniu wskazanej powyżej tożsamości ze sprawą zakończoną ostateczną decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia 30 listopada 2005 r. zasadnym było umorzenie prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 137 ust. 2 u.g.n. poprzez jego błędne niezastosowanie;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi kiedy należało ją uwzględnić ze względu na uzasadnione podstawy skargi oraz niezgodne z prawem orzeczenie organu;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy organ lI instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, a to - art. 137 ust. 2 u.g.n. - przez błędną jego wykładnię i jego niezastosowanie, jak i naruszenia przepisów prawa procesowego (błędną interpretację tożsamości spraw i tym samym błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 140 i art. 105 § 1 k.p.a.), w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, ustalając stan faktyczny sprawy i wadliwie przyjmując stan rzeczy rozstrzygniętej jako przeszkodę do orzekania w sprawie, a w konsekwencji bezprzedmiotowość tego postępowania;
c) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo, że Wojewoda Śląski swoim rozstrzygnięciem naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. na skutek utrzymania w mocy wadliwej decyzji Starosty Cieszyńskiego;
d) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez naruszenie funkcji kontrolnej sądu, polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy skarga ta powinna zostać uwzględniona.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonych decyzji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zrzeczono się rozprawy.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Burmistrz Miasta Skoczów dochodząc jej oddalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna (środek zaskarżania) została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.
W związku z sformułowanymi zarzutami kasacyjnymi pamiętać także należy, że kontrola sądowa, sprawowana w oparciu o kryterium legalności, następuje na podstawie stanu faktycznego istniejącego w czasie podejmowania kontrolowanego aktu oraz na podstawie stanu prawnego obowiązującego w tej dacie, a nie w dniu orzekania (por. wyrok TK z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/33; wyroki NSA z dnia: 19 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2658/15, 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 614/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie powołano się na obie podstawy kasacyjne. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach środek odwoławczy należy stwierdzić, iż nie zawiera on usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępnie realizowanej sądowoadministracyjnej kontroli instancyjnej należy przypomnieć, że przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wiadomo, skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakacyjnych aktu normatywanego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862; B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2020, s. 612–620).
Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2020, s. 612–620).
Wadliwość w sformułowaniu zarzutów nie musi jednocześnie uniemożliwiać rozpoznania skargi kasacyjnej i Naczelny Sąd Administracyjny może zbadać jej podstawy, przychylając się do stanowiska, że nie każde nieprawidłowe przedstawienie podstaw kasacyjnych wynikających z art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. dyskwalifikuje skargę kasacyjną (zob. uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Poczynienie powyższych uwag było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie odpowiada w pełni omówionym wyżej wymogom p.p.s.a. Tytułem przykładu ilustrującego wzmiankowane wyżej mankamenty skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji można wskazać następującą niestaranność, w zarzucie nr 2a wskazuje się na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a Jest to nieprawidłowo sformułowany zarzut, gdyż wyrok nie może naruszać jednocześnie norm (przepisów) o przeciwstawnej treści jurydycznej, jednej stanowiącej o uwzględnianiu, a drugiej o nieuwzględnieniu skargi. Przykładowo przywołane niedociągnięcie (nieprawidłowość) jest niewątpliwie usterką środka odwoławczego obniżającą jego skuteczność.
Pierwszorzędne znaczenie dla rozstrzygnięcia zaistniałego sporu ma to, czy Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę na ostateczną decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 15 grudnia 2020 r. nr NWXIV.7581.3.26.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości utrzymującą w mocy decyzję Starosty Cieszyńskiego z dnia 5 października 2020 r. nr 7 orzekającą – z wniosku skarżącej kasacyjnie – o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w gminie Skoczów, obręb Ochaby Małe, stanowiącej część dz. 515/1 o powierzchni 9,1170 ha objętej księgą wieczystą nr BB1C/00026157/1, stanowiącej własność gminy Skoczów.
Jak trafnie zauważył Sąd I instancji okolicznością, która odgrywa kluczowe znaczenie dla rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy jest to, że kwestia zwrotu przedmiotowej nieruchomości stanowiła już przedmiot decyzji administracyjnej. Jak bowiem wynika z akt sprawy Starosta Cieszyński decyzją z dnia 30 listopada 2005 r. nr WNS.Si.7229-21/99/05 odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr 515/1 (w części odpowiadającej działce nr 539/3). Od decyzji tej nie zostało wniesione odwołanie. W związku z tym zyskała ona przymiot ostateczności.
Tym samym podstawową kwestią dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej przez Sąd kasacyjny sprawy jest ustalenie, czy sprawa zakończona ostateczną decyzją Wojewody Śląskiego z dnia 15 grudnia 2020r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania jest tożsama ze sprawą zakończoną ostateczną decyzją decyzję Starosty Cieszyńskiego z dnia 30 listopada 2005 r.
Należy podzielić pogląd, że warunkiem dokonania prawidłowej oceny omawianej kwestii jest ustalenie tożsamości spraw – pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Wskazywane w środku odwoławczym piśmiennictwo zasadnie przyjmuje na kanwie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., że "(...). Podstawowym elementem tej podstawy stwierdzenia nieważności decyzji jest tożsamość sprawy rozstrzygniętej decyzją ze sprawą będącą przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego we wcześniejszej decyzji ostatecznej. Na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe oraz przedmiotowe. Ustalenie tożsamości sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym sprowadza się do stwierdzenia identyczności strony (stron) w danych postępowaniach administracyjnych z uwzględnieniem następstwa prawnego. Pod względem przedmiotowym na sprawę administracyjną składa się treść żądania strony (jej uprawnienia) lub treść obowiązku, podstawa prawna oraz stan faktyczny. Identyczność tych elementów przesądza o tożsamości spraw. Z tożsamością spraw administracyjnych mamy więc do czynienia wtedy, gdy pokrywają się ze sobą zarówno ich elementy podmiotowe, jak i przedmiotowe" (B. Adamiak, Wyroki wojewódzkiego sądu administracyjnego, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Warszawa 2020, s. 351). Także orzecznictwo sądowe uwypukla artykułowane w doktrynie znamiona tożsamości spraw na gruncie postępowania administracyjnego (zob. m. in.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2001 r. sygn. akt III RN 116/00, OSNP 2001/22/656; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2010r. sygn. I OSK 1277/09 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe w realia rozpoznawanej przez Sąd odwoławczy sprawy, wbrew zarzutom kasacyjnym należy stwierdzić, że zachodzi tożsamość podmiotowa pomiędzy sprawą zakończoną decyzją ostateczną, a sprawą zainicjowaną wnioskiem z dnia 23 marca 2017 r. i zakończoną wydaniem decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 15 grudnia 2020r. Decyzja Starosty Cieszyńskiego z dnia 30 listopada 2005 r. została wydana w ramach postępowania wszczętego wnioskiem [...], matki strony skarżącej. Skarżąca jako spadkobierczyni swojej matki jest zatem następcą prawnym osoby, która zainicjowała poprzednie postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, oraz która była adresatem wskazanej powyżej odmownej decyzji Starosty Cieszyńskiego z dnia 30 listopada 2005 r. Zachodzi zatem tożsamość podmiotowa pomiędzy sprawą zakończoną decyzją ostateczną, a sprawą zainicjowaną wnioskiem z dnia 23 marca 2017 r. (złożonym także przez wnioskodawcę jako drugiego, obok skarżącej, spadkobiercę [...]). Pokreślić też trzeba, jak wynika z akt sprawy, że również Polski Związek Wędkarski (Zarząd Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego Koło Polskiego Związku Wędkarskiego w Skoczowie) był, wbrew stanowisku skargi kasacyjnej, adresatem decyzja Starosty Cieszyńskiego z dnia 30 listopada 2005 r. (s. 5 decyzji).
Sąd wojewódzki zasadnie przyjął, że oprócz tożsamości podmiotowej w sprawie zachodzi także tożsamość przedmiotowa. Przedmiotem sprawy zakończonej ostateczną decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia 30 listopada 2005 r., jak i przedmiotem wniosku z dnia 23 marca 2017 r. jest zwrot tej samej nieruchomości. Jednocześnie z perspektywy przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, mających zastosowanie w realiach rozpoznawanej sprawy, zmianie nie uległ zarówno stan faktyczny sprawy, jak i stan prawny, ukształtowany przez mające znaczenie w sprawie obowiązujące przepisy prawa. Podnoszona przez środek odwoławczy zmiana stanu prawnego nie wprowadzała zmiany porządku prawnego, która w okolicznościach rozpoznawanej sprawy miała znaczenie jurydyczne dla kontrolowanego obecnie wyroku Sądu I instancji, a uprzednio ostatecznej decyzji z dnia 15 grudnia 2020 r. Podnoszona przez skarżącą kasacyjnie zmiana normy (przepisu) prawnej – ulokowanej w art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – w rezultacie zmiany dokonanej ustawą z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 42, poz. 335), nie daje podstawy do modyfikacji (zmiany) wyniku postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia 30 listopada 2005 r., gdyż cel wywłaszczenia został zrealizowany uprzednio w stosunku do całej wywłaszczonej nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2022 r. I OSK 1965/19, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl, por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2022, s. 1039–1041).
Tym samym zasadnie przyjął, Sąd wojewódzki, że organ wobec stwierdzenia wskazanej powyżej tożsamości wydał decyzję o umorzeniu postępowania, opierając swoje rozstrzygnięcie o przepis art. 105 § 1 k.p.a. W związku z tym zauważyć należy, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Do przypadków bezprzedmiotowości zalicza się również sytuacje, w których żądanie strony dotyczy rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej już decyzją ostateczną. W razie stwierdzenia zatem, że w obrocie prawnym znajduje się wydana wcześniej ostateczna decyzja, obowiązkiem organu jest umorzenie wszczętego po raz kolejny postępowania. W przeciwnym wypadku ponowne, merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy już zakończonej w sposób ostateczny, funkcjonującą w obrocie prawnym, decyzją Starosty z dnia 30 listopada 2005 r. o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, skutkowałoby naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. i obligatoryjnym stwierdzeniem nieważności takiej, ponownie wydanej, decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym ostatnim przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co prawidłowo zaakceptował Sąd I instancji.
Za nieusprawiedliwione należy więc uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c) p.p.s.a. w zw. z przywoływanymi przepisami p.p.s.a. jak i k.p.a. Naruszenie w/w przepisów może bowiem mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dostrzegł, iż rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. W niniejszej sprawie Sąd zasadnie podzielił stanowisko organu i uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, a przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie zinterpretowane (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 1453/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie zostały też naruszone art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 i następne k.p.a. Do ich naruszenia mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Zarzut naruszenia tych przepisów można byłoby postawić, gdyby sąd odrzucił skargę mimo jej dopuszczalności. Ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie. Tak więc jeżeli podnosząc w/w zarzuty naruszenia p.p.s.a. oraz k.p.a., skarżący w istocie zmierza do podważenia oceny prawnej poczynionej przez sąd pierwszej instancji, to nie może być to skuteczne, gdyż przepisy te zakreślają jedynie zakres sądowej kontroli działalności organów administracji, natomiast sposób przeprowadzania tej kontroli regulowany jest w dalszych przepisach p.p.s.a.
Tym samym za niezasadne uznać należało wszystkie wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz prawa procesowego.
Reasumując, przeprowadzona przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna prowadzi do wniosku, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a tym samym Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.