I OSK 1670/22

I OSK 1670/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Przybysz
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 801/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-06-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1876
art. 61 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 104 ust. 1 i 3
Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 801/21 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 13 września 2021 r. nr SKO/PS-411/126/2021 w przedmiocie ustalenia należności podlegającej zwrotowi z tytułu zaległych opłat za pobyt w Domu Pomocy Społecznej i ustalenia terminu zwrotu oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 801/21 (dalej wyrok IV SA/Wr 801/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z 13 września 2021 r. nr SKO/PS-411/126/2021 utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Działu Usług Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubinie działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Lubina z 19 lipca 2021 r. nr DU.4033.I.104-2/21 ustalającą A.B. należność podlegającą zwrotowi z tytułu zaległych opłat za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w J. w wysokości 1968,06 zł za okres od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. i termin zwrotu tych wydatków do 30 listopada 2021 r. (k. 12, 15-17v akt sądowych).
Skargę kasacyjną wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej skarżący kasacyjnie lub Kolegium), reprezentowane przez r. pr. J.S., zaskarżając wyrok IV SA/Wr 801/21 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:
1. prawa materialnego: art. 104 ust. 4 w zw. z art. 98 i art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z "2021 r. poz. 2268 ze zm." [winno być "2020 r. poz. 1876, zm. poz. 2369; z 2021 r. poz. 794 i 803" - uw. NSA, dalej ups]) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a [ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej] ppsa przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w wydawanej z urzędu decyzji dotyczącej zobowiązania do zwrotu należności z tytułu zaległych opłat za pobyt w Domu Pomocy Społecznej należy równocześnie rozstrzygnąć sprawę odstąpienia od żądania zwrotu tych należności w oparciu o art. 104 ust. 4 ups, w sytuacji gdy przepis ten wyraźnie wskazuje, że ulgi przewidziane w tym przepisie można zastosować wyłącznie na wniosek i to tylko po wydaniu decyzji w sprawie zwrotu należności;
2. przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez niezasadny zarzut pod adresem organu administracji naruszenia art. 7, art. 8 [§ 1], art. 9, art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 "ze zm." [w istocie bez zmian - uw. NSA], dalej kpa) w zw. z art. 100 ust. 1 ups przez niepoinformowanie strony postępowania o jej uprawnieniach i możliwościach złożenia wniosku w trybie art. 104 ust. 4 ups, w sytuacji gdy wskazany przepis stanowi podstawę prawną do prowadzenia odrębnego postępowania niż postępowanie, które było przedmiotem zaskarżonej decyzji, t.j. [dotyczącej] zwrotu należności.
Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi; zasądzenie [zwrotu] niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych; zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie (k. 27-30v akt sądowych).
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd I instancji. Sporządzone przez Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnienie wyroku może zostać zawężone wyłącznie do oceny tych aspektów prawnych, które świadczą o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, z którego to uprawnienia Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie postanowił skorzystać.
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie - na podstawie art. 176 § 2 ppsa - zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie. W rezultacie, rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 2 i 3 ppsa).
Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 8 [§ 1], art. 9, art. 11 kpa w zw. z art. 100 ust. 1 ups przez niepoinformowanie strony postępowania o jej uprawnieniach i możliwościach złożenia wniosku w trybie art. 104 ust. 4 ups.
Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się na zagadnieniu możliwości zastosowania art. 104 ust. 4 ups w toku postępowania o ustalenie wobec skarżącego kasacyjnie należności podlegającej zwrotowi z tytułu zaległych opłat za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w J. za okres od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. i terminu ich zwrotu do 30 listopada 2021 r. W przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty (art. 104 ust. 4 ups).
Analiza przytoczonego przepisu wskazuje, że decyzja w przedmiocie zastosowania ulgi w spłacie nienależnie pobranych świadczeń wydawana jest na skutek złożenia wniosku przez osobę zainteresowaną lub przez pracownika socjalnego. Wniosek złożony przez pracownika socjalnego powoduje, że organ wszczyna postępowanie z urzędu (I. Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, WK 2023, s. 483, akapit 1 do art. 104). Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie należności wszczynane jest nie tylko na wniosek, ale także z urzędu (wyrok NSA z 22.10.2021 r. I OSK 520/21, cbosa).
Art. 104 ust. 4 ups przewiduje różne formy ulg w spłacie należności takie jak odstąpienie od żądania zwrotu, umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń w całości lub części, odroczenie terminu płatności albo rozłożenie należności na raty. O ile zdecydowana większość wskazanych form ulgi w spłacie należności wymaga ustalenia, że należność istnieje, określenia jej wysokości oraz terminu spłaty, a zatem wydania decyzji o zwrocie należności, to pierwsza ze wspomnianych form - odstąpienie od żądania zwrotu - polega na rezygnacji z domagania się zwrotu. Do skorzystania z tej formy nie jest konieczne określenie wysokości kwoty do zwrotu ani terminu dokonania zwrotu. Domaganie się, by ta forma ulgi dotyczyła kwot o ustalonej wielkości i dacie spłaty powodowałoby, że brak byłoby czytelnego rozróżnienia pomiędzy odstąpieniem od żądania zwrotu a umorzeniem należności. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że kwestia wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 104 ust. 4 ups winna być badana już na etapie postępowania mającego na celu ustalenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń podlegającej zwrotowi (wyrok NSA z 28.4.2020 r. I OSK 4/20). Umożliwia to bowiem nie tylko pracownikowi socjalnemu uruchomienie postępowania mającego na celu udzielenie ulgi w spłacie, ale także umożliwia zastosowanie ulgi w postaci odstąpienia od żądania zwrotu należności (wyrok NSA z 16.4.2020 r. I OSK 3345/19).
Art. 104 ust. 4 ups - wbrew zarzutowi skarżącego kasacyjnie - nie musi każdocześnie stanowić podstawy do prowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego od postępowania w przedmiocie ustalenia należności podlegającej zwrotowi i terminu jej zwrotu. Podkreślenia wymaga, że postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organy administracji winno obejmować nie tylko kwestie związane z ustaleniem określonych kwot podlegających zwrotowi z tytułu zaległych opłat za pobyt w domu pomocy społecznej w określonym czasie i wyliczeniem ich wysokości oraz ustaleniem terminu ich zwrotu, ale także ustalenie, czy zwrot takiej należności nie stanowiłby dla osoby obowiązanej nadmiernego obciążenia lub nie niweczyłby skutków udzielonej pomocy. W niniejszej sprawie organy zaniechały czynności w tym aspekcie, co słusznie skonstatował Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wskazując, że wszczynając z urzędu postępowanie o zwrot poniesionych zastępczo wydatków za pobyt w domu pomocy społecznej, organ administracji właściwy do wydania decyzji na podstawie art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 ups obowiązany jest, w myśl art. 104 ust. 4 ups, ocenić, czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu należności. Sąd I instancji trafnie uznał, że za taką wykładnią przemawia przyjęta w postępowaniach z zakresu pomocy społecznej zasada uproszczenia procedur i treść art. 100 ust. 1 ups wskazującego, że w tych postępowaniach należy kierować się, przede wszystkim, dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych. Za odmienną wykładnią nie przemawiał wyrok z 17 listopada 2021 r. IV SA/Wr 410/21, który uprawomocnił się bez kontroli kasacyjnej.
Zarzut naruszenia art. 104 ust. 4 w zw. z art. 104 ust. 3 ups należało uznać za niezasadny.
Art. 98 ups był w kontrolowanej sprawie nierelewantny. Instytucja nienależnie pobranego świadczenia dotyczy wyłącznie pomocy pieniężnej (I. Sierpowska - op. cit., s. 444 akapit 1 do art. 98; s. 477 akapit 1 do art. 104 ppsa). Tym samym argumenty podniesione w skardze kasacyjnej o konieczności wydania decyzji stwierdzającej "że świadczenie zostało pobrane nienależnie, [określenie] wysokość[i] nienależnie pobranego świadczenia, obowiązek jego zwrotu oraz termin wykonania obowiązku" (s. 4 skargi kasacyjnej) nie dotyczą kontrolowanej sprawy. Nadto w niniejszej sprawie wysokość należności do zwrotu była bezsporna (s. 6 akapit 3 skargi kasacyjnej).
Sąd I instancji trafnie wskazał, że - w świetle zasad ogólnych postępowania [administracyjnego], w szczególności zasad: prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 [§ 1] kpa) i informowania stron (art. 9 kpa) - obowiązkiem organu jest pouczenie strony postępowania o jej uprawnieniach i możliwości złożenia takiego wniosku, natomiast z akt niniejszej sprawy wynika, że organy wymogowi temu nie sprostały, ponieważ skarżący na żadnym etapie postępowania nie został poinformowany i pouczony o możliwości złożenia takiego wniosku. Słusznie Sąd I instancji uznał, że pouczenie takie, w świetle przywołanych przepisów i art. 11 kpa, było w realiach kontrolowanej sprawy konieczne.
W doktrynie trafnie wskazuje się, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest czuwanie "nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek". Pod względem przedmiotowym, ustanowiony w drugiej normie prawnej obowiązek jest węższy, dotyczy bowiem jedynie informacji prawnej, i to udzielanej dla ochrony przed poniesieniem szkody przez stronę lub innych uczestników postępowania. Wprawdzie obowiązek pod względem przedmiotowym ograniczony jest do informacji prawnej, ale jego realizacja, jak stanowi to expressis verbis art. 9 kpa, nie może ograniczyć się wyłącznie do informacji o przepisie prawa, ale obejmuje udzielenie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. "(...) organ nie może ograniczyć się li tylko do udzielenia informacji prawnej, lecz również musi podać niezbędne wyjaśnienia co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, by uniknąć szkody. W pewnym zakresie organ jest więc powołany do roli doradcy i obrońcy uczestników postępowania" (J. Borkowski w: J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, W. Pr. 1989, s. 67, uw. 1 akapit 2; E. Iserzon w: E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W. Pr. 1970, s. 56-57, uw. 3).
Utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Sądów administracyjnych i doktrynie jest pogląd, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 kpa), winien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe. Urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami. Jest to jedyny odpowiadający zasadzie art. 1 Konstytucji [z 22 lipca 1952 r., pozostającego w mocy na podstawie art. 77 in fine Ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. - Dz. U. nr 84, poz. 426 ze zm.; obecnie art. 2 Konstytucji RP] sposób rozumienia art. 9 kpa (wyrok SN z 23.7.1992 r. III ARN 40/92 z aprobującymi glosami: W. Tarasa - PiP 1993/3/112; J. Zimmermanna - PiP 1993/8/116 i n.; akceptowany przez B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2022, s. 109-110 nb 2 i Zespół pod red. A. Wróbla, Kodeks postępowania administracyjnego, orzecznictwo, piśmiennictwa, Zakamycze 2002, s. 144, uw. 8).
Zasada ogólna obowiązku organów administracji publicznej udzielania informacji faktycznej i prawnej ma kapitalne znaczenie dla ukształtowania relacji administracja - jednostka. "Organom administracyjnym nie wolno, dla rzekomych korzyści państwowych, wykorzystywać nieznajomości prawa przez laików, gdy stoją oni - jak gdyby bezbronni - twarz w twarz z administracją. Obowiązek ten jest zresztą szerszy, gdyż dotyczy on nie tylko stosunku «państwo a strona», ale również wypadków, gdy wskutek nieznajomości prawa jedna ze stron postępowania mogłaby ponieść szkodę z korzyścią dla innej strony. W tym ostatnim wypadku organ administracji powinien przyjść z pomocą" (S. Rozmaryn, O zasadach ogólnych, s. 894). "Jakkolwiek organ administracji państwowej jest jedną ze stron stosunku administracyjnoprawnego, nie wolno mu ograniczać się do ochrony interesów państwa. Jest on bowiem zarazem piastunem administracji państwowej, podmiotem działalności zmierzającej do dobra powszechnego, jako do ostatecznego celu, a więc i dobra jednostki, której sprawę załatwia. Dlatego też organ powinien być również obrońcą interesów prawnych jednostki, tj. interesów uznanych przez prawo, a więc niekolidujących z interesem powszechności" (E. Iserzon - op. cit., s. 56, uw. 1; B. Adamiak - op. cit., s. 113, nb 4).
W orzecznictwie podkreśla się obowiązek udzielenia informacji o całokształcie regulacji materialnoprawnej uprawnień lub obowiązków wynikających z normy prawnej będącej przedmiotem autorytatywnej konkretyzacji w danej sprawie. "Art. 9 kpa nakładał na organ I instancji obowiązek pouczenia strony o możliwości złożenia wniosku o rozłożenie opłaty adiacenckiej na raty. Mogło to nastąpić w zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania, lub w innej formie. Jeżeli strona ma uprawnienie do złożenia wniosku na podstawie art. 147 ust. 1 ugn, a obowiązkiem organu jest pouczenie strony o przysługujących jej prawach (art. 9 kpa), to organ I instancji miał obowiązek poinformowania strony przed wydaniem decyzji ustalającej opłatę o możliwości rozłożenia opłaty na raty, czego nie uczynił i którego to uchybienia po stronie organu I instancji nie dopatrzyło się Kolegium" (wyrok NSA z 5.3.2015 r. I OSK 1622/13, akceptowany przez B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 106-107 nb 2). Konstrukcja obowiązku z art. 9 kpa, zaprezentowana w wyroku I OSK 1622/13 na tle art. 147 ust. 1 ugn, znajduje takżee zastosowanie na tle art. 104 ust. 1 i 4 ppwd. Mając na uwadze zasadę informowania strony o przysługujących jej prawach, organ prowadzący postępowanie winien poinformować stronę o obowiązujących regulacjach, tak by mogła przedłożyć dokumenty, które będą uzasadniały zgłoszone przez nią żądanie, ponieważ ciężar dowodu najczęściej będzie spoczywał na stronie (wyrok WSA w Białymstoku z 27.10.2022 r. II SA/Bk 463/22, Lex 3436674, aprobowany przez S. Niteckiego, Dom pomocy społecznej. Kierowanie i umieszczanie osób ustalanie odpłatności za pobyt, Wolters Kluwer 2023, s. 362, przypis 10). Pogląd ten, prezentowany na tle zagadnienia zwolnienia z odpłatności w oparciu o przesłanki ustawowe (art. 64 pkt 2 i 7, art. 64a ups), znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu opartym na art. 104 ust. 1 i 4 ups, bowiem zasada informowania (art. 9 kpa), obowiązuje również w postępowaniu dotyczącym żądania zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz odstąpienia od żądania takiego zwrotu.
W świetle powyższego, organ I instancji winien był poinformować skarżącego o możliwości złożenia wniosku o odstąpienie od żądania takiego zwrotu, zwłaszcza że wyłącznymi źródłami niskiego dochodu skarżącego są świadczenia z zabezpieczenia społecznego (kwoty: 516,58 zł zasiłku stałego; 215,84 zł zasiłku pielęgnacyjnego; 500 zł świadczenia uzupełniającego - łącznie 1.232,42 zł miesięcznie).
Skarżący (ur. 30 sierpnia 1961 r.) jest osobą poważnie schorowaną (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zanik móżdżku, stan po 4-krotnym nawrocie gruźlicy, złamanie szyjki udowej, miażdżyca; z trudnością porusza się za pomocą kul łokciowych), wymagającą pomocy osoby trzeciej w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych. Od 1 listopada 2019 r. opłata wynosiła 840,70 zł miesięcznie, co stanowiło 70% dochodu skarżącego. Na leki wydawał on 500 zł miesięcznie. Mając na uwadze już tylko to zestawienie, stwierdzić trzeba, że skarżący nie był w stanie ponosić opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, co skutkowało powstaniem zaległości (w łącznej kwocie 1.968,06 zł - na dzień 30 czerwca 2021 r.). Z doświadczenia życiowego wynika, że nawet osoba przebywająca w domu pomocy społecznej ponosi także inne koszty utrzymania, które mają charakter usprawiedliwiony (zwłaszcza konieczne wydatki na leki i inne świadczenia medyczne; wywiad środowiskowy z 28 czerwca 2021 r.; odwołanie skarżącego z 3 sierpnia 2021 r. - w błędnie nieponumerowanych aktach administracyjnych), a więc są niezbędne dla zapewnienia bytu tej osoby. Wszystkie te okoliczności, składające się na aktualną sytuację zdrowotną i bytową skarżącego przemawiają za zakwalifikowaniem go jako osoby, co do której należało rozważyć odstąpienie od żądania zwrotu określonej w ustawie opłaty poniesionej czasowo przez gminę za jego pobyt w domu pomocy społecznej dla przewlekle somatycznie chorych (art. 104 ust. 4 ups). O ile zasadą jest zwrot kosztów lub części kosztów za udzieloną pomoc społeczną, które poniosła tymczasowo gmina, o tyle w wyjątkowych przypadkach - jak w niniejszej sprawie - udzielona pomoc społeczna nie może skutkować wykreowaniem sytuacji pogarszającej sytuację osoby otoczonej uprzednio opieką społeczną. W niniejszej sprawie niweczyłoby to bowiem skutki udzielanej pomocy społecznej.
W konsekwencji, zaskarżony wyrok w całości odpowiada prawu, a skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.