I OSK 1662/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. H. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżąca kasacyjnie podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 229 u.g.n. poprzez jego niewłaściwą interpretację, a także naruszenia przepisów postępowania. Argumentowała, że czynności prawne dotyczące nieruchomości były nieważne z powodu zmiany celu wywłaszczenia bez poinformowania poprzedniego właściciela, co powinno skutkować możliwością wystąpienia o zwrot lub odszkodowanie. Podnosiła również zarzuty naruszenia Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie może rozpoznać zarzutów, które nie odnoszą się do przedmiotu sprawy. Wskazał, że przedmiotem sprawy był zwrot nieruchomości, a nie odszkodowanie, które powinno być dochodzone w odrębnym postępowaniu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zastosowanie art. 229 u.g.n., zgodnie z którym zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed 1 stycznia 1998 r. została ona oddana w użytkowanie wieczyste, a prawa nabywcy ujawniono w księdze wieczystej. Sąd stwierdził, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz Narodowego Banku Polskiego przed tą datą i ujawnienie go w księdze wieczystej wyłącza możliwość skutecznego zgłoszenia roszczenia o zwrot nieruchomości. Sąd odrzucił również argumentację, że NBP jako bank centralny jest wyłączony z zastosowania art. 229 u.g.n., wskazując, że 'osobą trzecią' w rozumieniu tego przepisu jest każdy podmiot inny niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Zarzuty procesowe również uznano za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 229 u.g.n. w kontekście ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz NBP przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz NBP przed 1998 r. i ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz Narodowego Banku Polskiego przed 1 stycznia 1998 r. i ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej wyłącza możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz Narodowego Banku Polskiego przed 1 stycznia 1998 r. i ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej wyłącza możliwość skutecznego zgłoszenia roszczenia o zwrot nieruchomości.
Uzasadnienie
Art. 229 u.g.n. stanowi, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. została ona oddana w użytkowanie wieczyste, a prawa nabywcy ujawniono w księdze wieczystej. Narodowy Bank Polski jest 'osobą trzecią' w rozumieniu tego przepisu, a fakt, że jest bankiem centralnym, nie wyłącza stosowania tej regulacji.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące odszkodowania są zasadne w sprawie, której przedmiotem jest żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące odszkodowania nie są zasadne w sprawie, której przedmiotem jest żądanie zwrotu nieruchomości, gdyż są to odrębne kwestie prawne i powinny być dochodzone w osobnym postępowaniu.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i przedmiotem sprawy. Żądanie zwrotu nieruchomości i żądanie odszkodowania opierają się na innych podstawach prawnych i stanowią odrębne sprawy administracyjne. Skarżąca powinna złożyć odrębny wniosek w sprawie odszkodowania.
Przepisy (24)
Główne
u.g.n. art. 229
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
u.g.n. art. 128
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 136 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz NBP przed 1 stycznia 1998 r. i ujawnienie go w księdze wieczystej wyłącza możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 229 u.g.n.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 229 u.g.n. poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie. • Naruszenie art. 128 i 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. poprzez brak zastosowania w przypadku sformułowania żądania alternatywnego. • Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. • Naruszenie art. 136 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez wykorzystanie nieruchomości na inny cel i niepoinformowanie poprzedniego właściciela. • Naruszenie art. 20, 21, 64 Konstytucji RP poprzez ingerencję w prawo własności i brak uwzględnienia słusznego odszkodowania. • Naruszenie art. 1 Protokołu Nr 1 do EKPC i art. 17 ust. 1 KPP UE poprzez ingerencję w prawo własności i brak słusznego odszkodowania. • Naruszenie przepisów postępowania p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. została ona oddana w użytkowanie wieczyste, a prawa nabywcy ujawniono w księdze wieczystej. • Osobą trzecią w rozumieniu przepisu art. 229 u.g.n. jest każda osoba fizyczna, a także każda osoba prawna, niebędąca Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego. • Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane.
Skład orzekający
Aleksandra Łaskarzewska
przewodniczący
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Maciej Dybowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 229 u.g.n. w kontekście ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz NBP przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz związanie NSA granicami skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz NBP przed 1998 r. i ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego przepisu (art. 229 u.g.n.) regulującego zwrot wywłaszczonych nieruchomości, z istotnym elementem dotyczącym Narodowego Banku Polskiego. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego na dzień wejścia w życie ustawy.
“Czy NBP może zatrzymać wywłaszczoną nieruchomość? NSA wyjaśnia kluczowy przepis.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.