I OSK 1658/12

I OSK 1658/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-07-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Janina Antosiewicz /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1117/11 - Wyrok WSA w Krakowie z 2012-02-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 141 par. 4, art. 183, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
art. 40 ust. 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 19 września 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1117/11 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I OSK 1658/12
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie zasiłku celowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu [...] czerwca 2010 r. A. S. wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy S. z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej w wysokości do 100.000 zł na remont i odbudowę budynku mieszkalnego w miejscowości [...][...], uszkodzonego w wyniku powodzi. W następstwie wyceny szkody, jaką poniosła wnioskodawczyni, rzeczoznawca majątkowy określiła szacunkowy koszt odtworzenia robót budowlanych na kwotę 21.344 zł. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. Burmistrz S. wystąpił do Wojewody Małopolskiego o przyznanie środków finansowych na zasiłek celowy w kwocie do 100.000 zł włącznie na remont lub odbudowę budynku zniszczonego lub uszkodzonego wskutek wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, wskazując wysokość pomocy ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego na poziomie 21.344 zł. W dniu [...] października 2010 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Dąbrowie Tarnowskiej przeprowadził kontrolę budynku mieszkalnego w miejscowości [...] na działce nr [...], stanowiącego własność A. S., w wyniku której decyzją z dnia [...] października 2010 r. nakazał rozbiórkę budynku mieszkalnego i uporządkowanie terenu objętego rozbiórką.
W dniu [...] listopada 2010 r. A. S. wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy S. o udzielenie pomocy finansowej do 300.000 zł w związku ze zniszczeniem budynku w wyniku powodzi. W jego treści oświadczyła, że przyznane środki finansowe wykorzysta na zakup mieszkania. Tego samego dnia pełnomocnik A. S. - H. S. złożyła oświadczenie, iż w związku z tym, że nie może ubiegać się o przyznanie kolejnego zasiłku na odbudowę/budowę budynku wycofuje wniosek o zasiłek celowy do 100.000 zł.
Burmistrz Miasta i Gminy S., decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., odmówił przyznania świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego w wysokości do
300.000 zł z przeznaczeniem na zakup mieszkania w związku z uszkodzeniem budynku mieszkalnego położonego w miejscowości [...][...] w następstwie niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, jakie miały miejsce na terenie gminy S. w maju i czerwcu 2010 r.
Po rozpatrzeniu odwołania A. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Powtórnie rozpoznając sprawę Burmistrz, decyzją z dnia [...] marca 2011 r., odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., uchyliło w całości decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ I instancji winien przez przeprowadzenie stosownego wywiadu środowiskowego zbadać, na ile powódź wpłynęła negatywnie na sytuację finansową A.S., szczególnie w kontekście konieczności odbudowy czy też budowy budynku mieszkalnego. Nadto organ I instancji winien rozważyć, mając na uwadze przeprowadzone oględziny budynku oraz orzeczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, udzielenie w ramach swoich możliwości finansowych stosownej pomocy. Jednocześnie, z powołaniem się na art. 107 § 3 kpa podniesiono, że organ wyższego stopnia nie narzuca organowi I instancji konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie, niemniej wskazuje, że rozstrzygnięcie w sprawie jak i w sprawach szczególnie istotnych ze społecznego punktu widzenia, winno być poprzedzone wnikliwym postępowaniem dowodowym, które znajdzie swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta i Gminy S., działając na podstawie art. 40 ust 2, 3, art. 101 ust.1, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej, decyzją z dnia [...] maja 2011 r., przyznał A. S. zasiłek celowy z pomocy społecznej, który nie podlega zwrotowi, z przeznaczeniem na częściowe pokrycie strat powstałych wskutek powodzi w maju i czerwcu 2010 r. w wysokości 600 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, A. S. poniosła straty
w domu, którego jest właścicielem, w którym jednak nie zamieszkuje i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Są to zatem straty poniesione w budynku, w którym nie znajduje się jej centrum życiowe. Organ przytoczył treść złożonego w dniu [...] marca 2011 r. oświadczenia H. S., pełnomocnika A. S., zgodnie z którym jej córka A. S. zamieszkuj od urodzenia miejscowości [...]. W czasie powodzi w 2010r. przebywała za granicą. Po powodzi przyjeżdżała dwukrotnie do domu pomagając w robieniu porządków w S. Aktualnie nadal przebywa za granicą. W toku postępowania ustalono, że A. S. zamieszkuje w miejscowości [...] nr domu [...] gmina S., natomiast w miejscowości [...][...] posiada budynek mieszkalny w którym zamieszkiwała babcia w/w. Wobec powyższego organ przyjął, że Gmina S. nie może ubiegać się o pomoc finansową na wypłatę zasiłku celowego dla skarżącej w wysokości do 300 tys. złotych w związku ze zniszczeniem budynku w miejscowości [...] nr [...] w ramach Trybu II (dotacja z Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie). Dodał także, że GOPS na skutek powodzi, która nawiedziła teren Gminy w 2010 r. ma bardzo ograniczone środki finansowe ponieważ z pomocy finansowej Ośrodka korzysta aktualnie coraz większa ilość świadczeniobiorców. Ośrodek w miarę posiadanych możliwości finansowych przyznaje tym osobom niewielkie zasiłki na podstawowe potrzeby tj. żywność, opał, leczenie. W związku z powyższym przyznano zasiłek celowy w wysokości odpowiadający możliwościom finansowym Ośrodka Pomocy Społecznej.
W odwołaniu od decyzji A. S. podniosła zarzut naruszenia art. 40 ustawy o pomocy społecznej, jak również art. 7 i 8 kpa poprzez przyjęcie, że spełnia ona przesłanki do udzielenia pomocy w postaci zasiłku jedynie w wysokości 600 zł, przy jednoczesnym braku wyjaśnieniu przyczyn ustalenia wysokości zasiłku jedynie w w/w kwocie.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ zauważył, że ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że A.S., jako właścicielka budynku położonego w miejscowości [...] nr [...], poniosła straty będące następstwem powodzi z 2010r. Kolegium nie podzieliło jednak poglądu organu I instancji, że istotnym dla sprawy był brak zamieszkiwania strony w budynku położonym w miejscowości [...]. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, przedmiotowy budynek został zniszczony na tyle, że Powiatowy
Inspektor Nadzoru Budowlanego w Dąbrowie Tarnowskiej wydał decyzję nakazującą
jego rozbiórkę. Tym samym zamieszkiwanie w budynku, z oczywistych względów nie
było możliwe przez babcię A.S. która zamieszkała czasowo u P. S. w [...], jak i samą stronę. Jak wynika z treści rozstrzygnięcia organu I instancji okoliczność ta nie stanowiła istotnej przeszkody do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego w wysokości 600 zł. Ponadto badając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Kolegium dopatrzyło się dowodów świadczących o przyznaniu uprzednio już pomocy w postaci zasiłku celowego w związku ze stratami jakie dotknęły na skutek powodzi budynek mieszkalny położony w [...] nr [...] . W dniu [...] maja 2010 r. spisany został przez Gminną Komisję powołaną przez Burmistrza protokół na okoliczność poniesionych strat w budynku mieszkalnym w [...] nr [...]. Komisja opisując wszelkie straty, jakie stały się następstwem powodzi zaproponowała kwotę dofinansowania w wysokości 6.000 zł. W tym stanie rzeczy w dniu [...] czerwca 2010 r. M.P.- babcia A. S. zamieszkująca pod wskazanym adresem wystąpiła do GOPS w S. o udzielenie pomocy finansowej. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego i ocenie strat w gospodarstwie domowym M.P. Kierownik GOPS w S., decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., przyznał wnioskodawczyni pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 6.000 zł z dotacji budżetu państwa, po dokonaniu weryfikacji wniosku przez Małopolski Urząd Wojewódzki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło również, że pomoc społeczna nie nosi znamion odszkodowania za poniesione straty, albowiem temu służą inne instytucje i środki. Ma ona charakter incydentalny, pomocniczy. Ze swej istoty jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych. Środki na wypłatę zasiłków celowych pochodzą, na co wskazywał organ I instancji, ze środków budżetu państwa. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda Małopolski przydzielił stronie środki finansowe na "pierwszą pomoc" w kwocie 6.000 zł, zaś środki jakimi gmina dysponuje w ramach własnego budżetu nie pozwoliły na przyznanie wnioskowanego świadczenia w oczekiwanej wysokości. Gmina, jak wskazał Kierownik GOPS, udzieliła pomocy w ramach swoich możliwości budżetowych.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.S. odniosła zarzut naruszenia art. 40 ustawy o pomocy społecznej, jak również naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 8 kpa, polegające na niewyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy. Zdaniem skarżącej
organ I instancji zlekceważył zalecenie SKO, iż prawidłowa decyzja w sprawie winna w sposób logiczny, jasny i zrozumiały dla strony opisywać, po pierwsze, czynności dokonane w postępowaniu dowodowym, kolejno wartość oraz rodzaj poniesionych strat, wskazanie zaproponowanej pomocy i jej wysokości, względnie odmowy jej przyznania - ze szczególnym uwzględnieniem motywów podjętego rozstrzygnięcia -co pominięto w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, a organ II instancji w ogóle się do tego zarzutu nie odniósł w zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła również, że fakt przyznania pomocy finansowej w kwocie 6.000 zł nie powinien mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Zgodnie z pismem Dyrektora Biura do Spraw Usuwania Skutków Klęsk Żywiołowych MSWiA z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] kierowanym do skarżącej, w przypadku budynku, który nadaje się do remontu przewidziana jest pomoc w postaci zasiłku celowego w wysokości do 20 tys. zł lub do 100 tys. zł na zasadach określonych, w przekazanych wojewodom, pismach Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja, znak: [...], z dnia [...] czerwca, znak: [...], z dnia [...] sierpnia, znak: [...] oraz z dnia [...] października 2010 r., znak: [...]. Zgodnie z pismem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2010 r., znak: [...], o pomoc w postaci zasiłku celowego do 300 tys. zł może ubiegać się właściciel budynku lub lokalu mieszkalnego, jeżeli w zniszczonym budynku prowadził gospodarstwo domowe w dniu zdarzenia (pkt 11.2.4) albo osoba posiadająca spółdzielcze własnościowe lub lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. W przedmiotowym piśmie podniesiono, że w sprawie nie ulega wątpliwości, iż M.P. jako osoba prowadząca gospodarstwo domowe w budynku położonym w miejscowości [...][...], miała prawo do zasiłku do 6.000 zł, z tytułu zniszczeń spowodowanych działaniem żywiołu, po stwierdzeniu i oszacowaniu poniesionych w gospodarstwie domowym strat. Uprawnionymi do zasiłku na odbudowę budynku, który nie może już pełnić funkcji mieszkalnych jest właściciel zniszczonego mieszkalnego obiektu budowlanego, ale także osoba posiadająca ograniczone prawo rzeczowe, w przedmiotowej sprawie ujawnione w księdze wieczystej. Dyrektor Biura do Spraw Usuwania Skutków Klęsk Żywiołowych MSWiA podniósł nadto, że dotychczasowe postępowanie w zasadzie sprowadzało się do rozpatrzenia kwestii uprawnionego do świadczenia. Zdaniem skarżącej powyższe okoliczności sprawiają, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonej decyzji, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa oraz że organ I instancji przeprowadził postępowanie w sposób wystarczający. Ponadto nie jest trafne stwierdzenie organu II instancji, iż środki, jakimi gmina dysponuje w
ramach własnego budżetu nie pozwoliły na przyznanie wnioskowanego świadczenia w oczekiwanej przez stronę wysokości oraz że gmina udzieliła odwołującej pomocy w ramach swoich możliwości budżetowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Sąd I instancji wskazał, ze stosownie do art. 40 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej, niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
Jednocześnie Sąd zauważył, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy
społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na
celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych,
których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i
możliwości. Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i
rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia
im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy
społecznej jest zatem zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez
podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin
oraz ich integracji ze środowiskiem. Przepis art. 40 ust. 2 ustawy przewiduje
możliwość przyznania zasiłku celowego osobie albo rodzinie, które poniosły straty w
wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Decyzja w przedmiocie przyznania takiego
świadczenia ma charakter uznaniowy co powoduje, że dokonywana kontrola decyzji
jest znacznie ograniczona. Sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie
decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z
zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności, czy zebrano
wszystkie niezbędne dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia
ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie
decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, to jest, czy nie nosi
cech dowolności.
Sąd I instancji zwrócił także uwagę, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest
ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej są zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd przyjął, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Dąbrowie Tarnowskiej decyzją z dnia [...] października 2010 r. nakazał A. S. rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego w miejscowości [...] nr [...] i uporządkowanie terenu objętego rozbiórką. Tym samym zamieszkiwanie w budynku z oczywistych względów nie było możliwe zarówno przez A. S., jak i jej babcię M. P. Jak wynika jednak z treści rozstrzygnięcia organu I instancji, okoliczność ta nie stanowiła jednak przeszkody do przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku celowego w wysokości 600,00 zł.
Ponadto badając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadnie, zdaniem Sądu, Kolegium dopatrzyło się dowodów świadczących o przyznaniu uprzednio już pomocy w postaci zasiłku celowego w związku ze stratami jakie wystąpiły w budynku mieszkalnym położonym w [...] nr [...] .
Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. S., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, podniosła zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w rozważaniach Sądu I instancji zarzutów skarżącej w odniesieniu do decyzji organu I instancji w przedmiocie zlekceważenia przez Wójta Gminy S. zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego poczynionych w sprawie, sprowadzających się do wymogu opisywania w sposób logiczny, jasny i zrozumiały czynności dokonanych w postępowaniu dowodowym, wartości oraz rodzaju poniesionych strat, wskazania zaproponowanej pomocy i jej wysokości, względnie odmowy jej przyznania ze szczególnym uwzględnieniem motywów podjętego rozstrzygnięcia, co pominięto w
uzasadnieniu organu I instancji, a organ II instancji w ogóle nie odniósł się do tego zarzutu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że nieodniesienie się do wymienionych zarzutów, a nawet ich nieprzedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku musi być uznane za naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Właściwe pisemne motywy orzeczenia nie tylko pozwalają stronom postępowania sądowego poznać stanowisko Sądu I instancji i jego argumentację, ale także umożliwiają sądowi kasacyjnemu dokonanie kontroli tego orzeczenia. Brak jakiegokolwiek stanowiska Sądu I instancji co do określonych zarzutów uniemożliwia taką kontrolę. W ocenie autora skargi kasacyjnej naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. należy uznać za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie można bowiem wykluczyć, że gdyby Sąd I instancji rozważył całkowicie pominięte zarzuty skarżącej, to mógłby zapaść wyrok o innej treści.
Przytaczając takie argumenty w ramach podstawy kasacyjnej autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostawała natomiast zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa.
Rozpoznawana skarga kasacyjna oparta została na zarzucie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżąca upatruje naruszenia wymienionego przepisu poprzez pominięciu w rozważaniach Sądu I instancji zarzutów zgłaszanych w odniesieniu do decyzji organu I instancji w przedmiocie zlekceważenia przez Wójta Gminy S. zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego poczynionych w sprawie, sprowadzających się do wymogu opisywania w sposób logiczny, jasny i zrozumiały czynności dokonanych w postępowaniu dowodowym, wartości oraz rodzaju
poniesionych strat, wskazania zaproponowanej pomocy i jej wysokości, względnie odmowy jej przyznania ze szczególnym uwzględnieniem motywów podjętego rozstrzygnięcia, co pominięto w uzasadnieniu organu I instancji, a organ II instancji w ogóle nie odniósł się do tego zarzutu.
Tak sformułowany zarzut nie może wywołać oczekiwanego rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że art. 141 § 4 p.p.s.a. obliguje Sąd do przedstawienia w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Uzasadnienie wyroku spełniające określone ustawą warunki stwarza bowiem podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa. Art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie, brak przedstawienia w stanie faktycznym uzasadnienia określonego jego elementu składowego oraz brak bezpośredniego odniesienia się do zarzutu przedstawionego w skardze bądź zgłaszanego w toku postępowania administracyjnego, nie stanowi o wadliwości, która czyniłaby niemożliwym ocenę i tym samym kontrolę instancyjną zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku istotnie pomija kwestię opisu wartości i dokładnych rozmiarów poniesionych strat, czy ustosunkowania się do wysokości otrzymanej już pomocy materialnej. Okoliczności te pozostają jednak bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego wyroku. Nie polega natomiast na prawdzie twierdzenie, że nie zostały uwzględnione poniesione w wyniku powodzi szkody, gdyż w treści uzasadnienia wskazano wielokrotnie, iż na skutek powodzi decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dąbrowie Tarnowskiej z dnia [...] października 2010 r. orzeczono o nakazaniu rozbiórki budynku mieszkalnego położonego w miejscowości [...].
Należy też zauważyć, że podstawę prawną kwestionowanej w skardze do s
du administracyjnego decyzji stanowił art. 40 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zrn.), stosownie do którego osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, niezależnie od dochodu, może być przyznany zasiłek celowy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że decyzja wydana na podstawie art. 40 ustawy o pomocy społecznej jest decyzją o charakterze uznaniowym, a kontrola decyzji uznaniowych jest przeprowadzona przez sąd administracyjny pod względem ich zgodności z prawem jest ograniczona. W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej - kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 - 4 ustawy o pomocy społecznej.
Zasiłek celowy dla osoby lub rodziny, która poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej jest świadczeniem, które przyznaje się niezależnie od spełnienia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust.1 powoływanej ustawy. Podkreślić jednak należy, że wyłączenie stosowania kryterium dochodowego nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że zasiłek taki przysługuje każdemu, kto poniósł szkody i kto się o niego ubiega. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, że zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy jest świadczeniem o charakterze pomocowym, a środki przeznaczone na pomoc społeczną są środkami publicznymi i muszą być przydzielane zgodnie z celami i zasadami polityki społecznej, zawartymi przede wszystkim w art. 2 ustawy o pomocy społecznej. Jak wynika z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna ma wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Powyższe przepisy wyrażają zasadę, iż pomoc państwa ma charakter subsydiarny, to znaczy, interwencja organów Państwa jest uprawniona w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina nie ma możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom wyrażonym przez Sąd I instancji, okolicznością, która przesądzić musiała o braku
satysfakcjonującego stronę sposobu załatwienia wniosku o udzielenie pomocy finansowej do 300.000 zł na zakup mieszkania, na którą zwrócił uwagę organ I instancji, było to, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało jednoznacznie, że miejscowość [...] nie stanowiła centrum życiowego A.S., a w konsekwencji spowodowane powodzią uszkodzenia znajdującego się tam budynku mieszkalnego i konieczność jego rozbiórki nie dały podstaw do przyjęcia, że skarżąca kasacyjnie w wyniku powodzi utraciła możliwości funkcjonowania i zaspokajania potrzeb bytowych. Z niekwestionowanych skargą kasacyjną ustaleń organów administracji wynika bowiem, że A. S. od urodzenia zamieszkuje pod adresem [...], a aktualnie przebywa za granicą. Tym samym zaistniałe w wyniku powodzi straty nie pozbawiły jej możliwości funkcjonowania i zaspokajania potrzeb bytowych, gdyż może je realizować w dotychczasowym miejscu zamieszkania. Mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada zatem prawu.
Wobec powyższego, skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.