I OSK 1658/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza celnego, który pełnił służbę w stanie nietrzeźwości, uznając karę wydalenia ze służby za współmierną do czynu, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych kar dyscyplinarnych.
Funkcjonariusz celny P.S. został ukarany dyscyplinarnie wydaleniem ze służby za pełnienie obowiązków w stanie nietrzeźwości. Sąd pierwszej instancji oddalił jego skargę. W skardze kasacyjnej P.S. zarzucał m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących kar dyscyplinarnych i pominięcie okoliczności łagodzących, takich jak jego uzależnienie od alkoholu i podjęte leczenie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając karę za współmierną, szczególnie w świetle faktu, że czyn został popełniony w okresie odbywania już dwóch kar dyscyplinarnych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P.S. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. P.S. pełnił obowiązki służbowe w stanie nietrzeźwości, co potwierdziły badania i jego własne wyjaśnienia, mimo prób tłumaczenia spożyciem leków. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy dyscyplinarne prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały karę współmierną do czynu, uwzględniając również fakt, że P.S. był już w trakcie odbywania dwóch wcześniejszych kar dyscyplinarnych. W skardze kasacyjnej P.S. podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia o postępowaniu dyscyplinarnym, zarzucając pominięcie okoliczności łagodzących (uzależnienie od alkoholu, leczenie) oraz wymierzenie nadmiernie surowej kary. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że wiele zarzutów zostało sformułowanych błędnie, nie spełniając wymogów formalnych. NSA uznał, że kara wydalenia ze służby była współmierna, zwłaszcza w kontekście popełnienia przewinienia w okresie odbywania już dwóch kar dyscyplinarnych, co stanowiło przesłankę do zaostrzenia kary. Sąd podkreślił, że ustawodawca nie określił ściśle, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z kar, pozostawiając to uznaniu organu, a kontrola sądowa jest w tym zakresie ograniczona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, kara wydalenia ze służby jest współmierna, szczególnie gdy czyn został popełniony w okresie odbywania już dwóch kar dyscyplinarnych, co stanowi przesłankę do zaostrzenia kary.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo podjętego leczenia odwykowego, popełnienie przewinienia dyscyplinarnego w stanie nietrzeźwości, będąc już pod wpływem wcześniejszych kar, uzasadnia zastosowanie najsurowszej kary, jaką jest wydalenie ze służby.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u. Służbie Celnej art. 62 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 roku o Służbie Celnej
u. Służbie Celnej art. 63
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 roku o Służbie Celnej
rozp. MF art. 21 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 roku w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych
rozp. MF art. 21 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 roku w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych
rozp. MF art. 21 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 roku w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych
u. Służbie Celnej art. 63 § ust. 1 pkt. 7
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 roku o Służbie Celnej
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u. Służbie Celnej art. 32 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 roku o Służbie Celnej
u. Służbie Celnej art. 79
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 roku o Służbie Celnej
u. o wychowaniu w trzeźwości art. 1 § pkt. 1
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
u. o wychowaniu w trzeźwości art. 2 § pkt. 1, 2 i 5
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane błędnie, nie spełniając wymogów formalnych. Niektóre przepisy wskazane w skardze kasacyjnej (np. z ustawy o wychowaniu w trzeźwości) nie miały zastosowania w sprawie. Kara wydalenia ze służby była współmierna do popełnionego czynu, zwłaszcza w kontekście popełnienia przewinienia w okresie odbywania już dwóch kar dyscyplinarnych.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami. Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba naruszenia łącznie. Ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każda z kar, pozostawiając to do uznania dyrektorowi właściwego urzędu celnego.
Skład orzekający
Jan Paweł Tarno
sprawozdawca
Jolanta Rajewska
członek
Maria Wiśniewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi kasacyjnej, wymogów formalnych skargi kasacyjnej, zasad wymierzania kar dyscyplinarnych funkcjonariuszom służby celnej, zwłaszcza w kontekście popełnienia przewinienia w okresie odbywania już kar."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza służby celnej i przepisów obowiązujących w czasie wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza publicznego i konsekwencji popełnienia czynu pod wpływem alkoholu, co jest tematem budzącym zainteresowanie, choć z perspektywy prawniczej jest to analiza formalna skargi kasacyjnej.
“Funkcjonariusz celny stracił pracę za alkohol w służbie. Czy leczenie odwykowe mogło go uratować?”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1658/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-08-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /sprawozdawca/
Jolanta Rajewska
Maria Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Sygn. powiązane
II SA/Rz 45/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2006-05-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie Jolanta Rajewska NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 45/06 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 19 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 45/06 oddalił skargę P. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...], nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że problematykę odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy celnych regulują przepisy zawarte w Rozdziale 12 ustawy z 24 lipca 1999 roku o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156 poz. 1641 ze zm.) w art. od 62 do 80, zwanej w dalszym ciągu ustawą. Procedurę prowadzenia postępowania dyscyplinarnego określa Rozporządzenie Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 roku w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 156 poz. 1520), zwane dalej rozporządzeniem. Ponadto - stosownie do przepisu art. 79 ustawy, w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 12, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Obowiązki służbowe funkcjonariuszy celnych wymienia przepis art. 32 ust. l ustawy. Nierzetelne wykonywanie tych obowiązków może stanowić podstawę do pociągnięcia do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Stosownie do treści przepisu art. 62 ust. l ustawy, funkcjonariusze celni ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie obowiązków służbowych. Katalog kar dyscyplinarnych wymienia przepis art. 63, a są nimi: upomnienie, nagana, nagana z ostrzeżeniem, przeniesienie na niższe stanowisko służbowe lub obniżenie stopnia służbowego, zakaz podwyższania stopnia służbowego przez 2 lata, zakaz zajmowania, stanowisk kierowniczych przez 2 lata oraz wydalenie ze Służby Celnej. Ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każda z kar, pozostawiając to do uznania dyrektorowi właściwego urzędu celnego.
W sprawie niesporne jest, że 2 czerwca 2005 roku P. S.. pełnił obowiązki służbowe w stanie nietrzeźwości. Wyjaśnił ten fakt spożyciem leków na bazie alkoholu, a w toku postępowania przyznał, że w dniu poprzedzającym zdarzenie spożył około 400 mg 40% alkoholu. Podniósł też, że jest uzależniony od alkoholu, z którą to chorobą walczy od 2000 roku. Wydana w sprawie opinia biegłego w zakresie toksykologii alkoholu stwierdza, że zastosowane przez P. S. leki na bazie alkoholu nie miały wpływu na uzyskane przez niego wyniki pomiarów zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu i wskazują, że niezależnie od leków, funkcjonariusz musiał przed badaniami spożywać inny alkohol. Opinia ta, a także wyjaśnienia obwinionego i wyniki badań alkometrem, dały organowi podstawę do ustalenia, że P. S. stawił się do pracy pod wpływem alkoholu. W świetle tych ustaleń, Sąd nie podziela zarzutu skargi, że w postępowaniu dyscyplinarnym nie zbadano wnikliwie okoliczności stosowania przez obwinionego wskazanych przez niego leków i ich wpływu na wynik badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu oraz, że nie ustalono, kiedy obwiniony zastosował przepisane mu środki.
Pozostałe zarzuty skargi odnoszą się do zastosowanej kary wydalenia ze służby, w szczególności jej niewspółmierności do ewentualnego stopnia zawinienia. Warunkiem zastosowania powołanego przepisu art. 62 ust. l ustawy jest jednoznaczne ustalenie faktu naruszenia przez funkcjonariusza celnego ciążących na nim obowiązków. Ten fakt został wykazany w postępowaniu dyscyplinarnym, a próba wyjaśnienia, w jakich proporcjach lekarstwa, czy wypity alkohol, wpłynęły na wynik badania, nie ma znaczenia wobec faktu przyznania przez skarżącego, że pił alkohol. Mimo to, skarżący uważa, że został zbyt surowo potraktowany przez Naczelnika, a następnie Dyrektora Urzędu Celnego, którzy nie uwzględnili faktu uzależnienia od alkoholu, walki z nałogiem i skruchy wyrażonej po zdarzeniu. Zgodnie z przepisem par. 21 ust. l Rozporządzenia, wymierzona kara dyscyplinarna powinna być współmierna do czynu popełnionego przez obwinionego. Przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się w szczególności rodzaj i wagę czynu, skutki i okoliczności jego popełnienia, pobudki działania obwinionego, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową okres pozostawania w służbie oraz zachowanie się obwinionego przed i po popełnieniu zarzuconego mu czynu, a także inne okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające, istotne w sprawie (par. 21 ust. 2). Na zaostrzenie wymiaru kary ma wpływ w szczególności popełnienie czynu przez funkcjonariusza celnego będącego w stanie po spożyciu alkoholu lub środka odurzającego (ust.3 pkt.l), w czasie odbywania uprzednio wymierzonej kary dyscyplinarnej (ust.3 pkt.2). W wypadku skarżącego obie wymienione sytuacje miały miejsce, bowiem oprócz faktu przystąpienia do służby po spożyciu alkoholu, skarżący był w okresie odbywania dwóch kar dyscyplinarnych: 1) orzeczeniem dyscyplinarnym z 9 marca 2004 roku PD-14/2003 został uznany winnym popełnienia czynu naruszającego przepis art. 32 ust. l pkt. 2 ustawy o Służbie Celnej polegający na nierzetelnym przeprowadzeniu kontroli celnej trzech samochodów wjeżdżających do Polski, co spowodowało wprowadzenie na terytorium Polski znacznych ilości papierosów bez polskich znaków akcyzy, za co orzeczono karę dyscyplinarną upomnienia, 2) orzeczeniem dyscyplinarnym z 21 października 2004 roku PD- 07/2004 został uznany winnym popełnienia czynu naruszającego przepis art. 32 ust. l pkt. 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej polegający na nierzetelnym wykonywaniu i niedopełnieniu obowiązków służbowych przez fakt posiadania i przenoszenia po zakończeniu służby towaru w postaci papierosów marki Marlboro, w ilości 16 kartonów, bez polskich znaków akcyzy oraz przez składanie sprzecznych wyjaśnień, niezachowanie należytej staranności przy wyjaśnianiu sprawy, a tym samym - niegodne zachowanie się funkcjonariusza w służbie, za co orzeczono karę dyscyplinarną obniżenia stopnia służbowego. Oceniając materiał dowodowy według kryteriów określonych w par. 21 ust. 2 organ wskazał, że jako okoliczność łagodzącą przyjął fakt nieuleczalnej choroby, charakteryzującej się nawrotami, fakt podjętego przez obwinionego leczenia oraz brak bezpośrednich skutków czynu w sferze wykonywanych obowiązków służbowych a także wyrażenie skruchy i woli poprawy. Niemniej, w ocenie organu, o zastosowaniu kary zadecydowały okoliczności wpływające na zaostrzenie kary. Sąd podziela pogląd, że przystąpienie przez obwinionego do służby w stanie po spożyciu alkoholu w czasie odbywania dwóch kar dyscyplinarnych wymierzonych w 2004 roku, nie rokuje zmiany postępowania obwinionego. Rodzaj i waga czynności wykonywanych przez funkcjonariusza celnego powoduje, że przypadek pełnienia służby w stanie nietrzeźwym, zwłaszcza a czasie wykonywania kar dyscyplinarnych, uzasadnia zastosowanie kary w postaci zwolnienia ze służby. Wybór kary dyscyplinarnej należy do organu określonego w art. 64 ustawy. Sądowa kontrola takich decyzji jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. W ocenie sądu, organy orzekające w sprawie uzasadniły w sposób w pełni przekonywujący wybór zastosowanej kary wobec obwinionego.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł P. S. zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na treść wyroku, a polegające na obrazie:
a) par. 21 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych przez przyjęcie, że w sprawie dopuszczalne było zaostrzenie kary, gdyż czyn został popełniony przez obwinionego w stanie po spożyciu alkoholu, gdy w zasadzie istota naruszenia zasad etyki funkcjonariusza służby celnej w przedmiotowej sprawie polegać miała na tym, że był on w dniu po spożyciu alkoholu, czyli spożycie alkoholu jest elementem czynu karalnego,
b) par. 21 pkt. 2 cyt. Rozporządzenia Ministra Finansów przez pominięcie przy ustalaniu rodzaju i wymiaru kary dyscyplinarnej faktu, iż obwiniony od dłuższego czasu leczy się odwykowo i jak wynika z opinii przedstawionych przez niego w sprawie leczenie to przynosi efekty,
c) par. 21 pkt. 2 i 3 cyt. Rozporządzenia Min. Finansów przez wymierzenie obwinionemu kary wydalenia ze służby i ustaleniu, że w stosunku do obwinionego nie można było zastosować kary łagodniejszej, np. zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych przez 2 lata,
d) art. l pkt. l oraz art. 2 pkt l, 2 i 5 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez brak rozważenia przy ustalaniu rodzaju kary zastosowanej w stosunku do obwinionego skutków, jakie w odniesieniu do niego wywoła pozbawienie go faktycznie pracy w sytuacji, gdy jak to wynika z dokumentacji leczenia obwinionego leczy się on nadal i przynosi to efekty,
e) art. 63 ust. l pkt. 7 ustawy o Służbie Celnej przez uznanie P. S. za winnego zarzucanego mu czynu pełnienia służby w stanie wskazującym na spożycie alkoholu i wymierzenie mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby,
f) art. 63 ustawy o Służbie Celnej oraz par. 21 ust. l cyt. rozporządzenia Ministra Finansów przez orzeczenie w stosunku do obwinionego najsurowszej kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia ze służby
g) naruszenie art. 5 § l i art. 5 § 2 kpk w związku z art. 79 ustawy o Służbie Celnej przez brak udowodnienia winy oraz całkowite pominięcie art. 5 § 2 kpk, a tym samym rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego.
Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu podniesiono, że następstwem naruszenia powołanych w skardze przepisów było oddalenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przyjęcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że wymierzona obwinionemu na podstawie par. 21 ust. l Rozporządzenia kara była współmierna do popełnionego czynu. Tymczasem, w trakcie trwania postępowania dyscyplinarnego i sądowego złożyła obszerne wyjaśnienia dokładnie opisujące okoliczności które mogły być bezpośrednią przyczyną stwierdzenia u niego zawartości alkoholu we krwi. Z analizy treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku można wysnuć wniosek, że w ramach postępowania dyscyplinarnego nie zbadano nader wnikliwie zarzutów obwinionego dotyczących konieczności stosowania przez obwinionego zaleconych mu leków oraz ich wpływu na wynik badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Zdaniem skarżącego oparcie się jedynie na ustaleniach biegłego, które jak wynika z pism obwinionego są przez niego kwestionowane nie spełnia wymogów wnikliwego rozpoznania sprawy. Podniesiony zarzut ma istotne znaczenie dlatego, że nie ustalono kiedy rzeczywiście obwiniony zastosował przepisane mu środki, a okoliczność powyższa wpływa na późniejsze wyniki badań na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu i w krwi.
Ponadto, skarżący zarzucał, że w ramach postępowania dyscyplinarnego zastosowano wobec niego nadmiernie surową karę niewspółmierną do ewentualnego stopnia jego zawinienia. Nie można zgodzić się z twierdzeniami Sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku, że wybór został dokonany przez organ określony w art.64 ustawy w sposób prawidłowy a sądowa kontrola jest ograniczona i sprowadza się do oceny czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych i czy badał cały materiał dowodowy. Zdaniem skarżącego Sąd nie uwzględnił jednak faktu, że pracodawca oraz wszyscy przełożeni obwinionego wiedzieli o problemach alkoholowych obwinionego. Posiadali także informacje o podjętym przez niego procesie leczenia. W okresie oczekiwania na przyjęcie na leczenie w Ośrodku miało miejsce zdarzenie, które później stanowiło podstawę do wydania kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Podkreślić jednak należy, że w zakreślonym przez Ośrodek terminie obwiniony podjął 7-mio tygodniowe leczenie które przyniosło efekty gdyż obwiniony zaprzestał spożywania alkoholu. W ramach postępowania dyscyplinarnego zarówno przed organem I-szej instancji jak i II-ej instancji oraz przed Sądem nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy w sposób wnikliwy a co istotne przy ustalaniu kary jaką winien ponieść obwiniony nie uwzględniono szeregu istotnych okoliczności przemawiających za jej złagodzeniem w stosunku do kary finalnie przyjętej.
Orzekając karę wydalenia ze służby naruszono par. 21 pkt. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 r. o art. l pkt. l oraz art. 2 pkt l. 2 i 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Obwiniony zarzuca, że ustalając rodzaj kary faktycznie pominięto fakty, które przemawiały na jego korzyść, a to iż:
- swoje obowiązki służbowe wykonywał praktycznie bez kontaktu z osobami trzecimi,
- przez cały czas pełnienia swoich obowiązków w dniu 2.06.2005 r. nie popełnił żadnego uchybienia i błędu,
- leczy się na chorobę alkoholową,
- skutki związane z utratą pracy mogą zniweczyć dotychczasowy trud związany z leczeniem choroby alkoholowej.
Uzasadniając zaskarżony wyrok Sąd nie odniósł się w ogóle do podniesionego w skardze zarzutu, iż wadliwie przyjęto, iż okolicznością obciążającą jest fakt pełnienia obowiązków służbowych w stanie po spożyciu alkoholu. Okoliczność powyższa nie może być okolicznością obciążającą gdyż zarzucany obwinionemu czyn polegał na pełnieniu obowiązków w stanie po spożyciu alkoholu a stan po spożyciu alkoholu jest elementem wykroczenia obwinionego. Ponadto wykluczono możliwość zastosowania wobec obwinionego kary zakazu podwyższania stopnia służbowego prze 2 lata lub zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych przez okres 2 - ch lat. Analiza akt sprawy pozwala na wyrażenie stanowiska, iż wykluczenie dopuszczalności zastosowania wobec obwinionego którejkolwiek z dwóch wyżej opisanych kar nie było wykluczone i niedopuszczalne w stosunku do obwinionego. Z dotychczasowej postawy obwinionego wynika, że poza zarzutami będącymi konsekwencją jego choroby alkoholowej nie można mu postawić poważnych zarzutów dotyczących jego jako funkcjonariusza. Orzekając karę wydalenia ze służby zdaniem obwinionego zastosowano w stosunku do niego nazbyt dolegliwą karę.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniesiono w szczególności, że Dyrektora Izby Celnej w [...] podziela w pełni interpretację przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami. Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. dopuszcza się dwie podstawy kasacyjne:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1),
- naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba naruszenia łącznie. Nie wystarczy przy tym powtórzyć treść art. 174 p.p.s.a., lecz konieczne jest wskazanie konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu (ewentualnie innych jednostek redakcyjnych) oraz na czym to naruszenie polegało (art. 176 p.p.s.a.). Dopełnienie tych wymogów jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi związany jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.)
W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącej strony powołał się na pierwszą z podstaw skargi kasacyjnej wymienionych w przepisie art. 174 p.p.s.a. Zgodnie z treścią pkt 1 tego przepisu naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.
Wziąwszy to pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że znaczna część sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, tj. zarzuty wymienione w punktach b ("pominięcie przy ustalaniu"), d ("brak rozważenia przy ustalaniu"), e (przez uznanie ... za winnego) i g skargi kasacyjnej ("rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego") została sformułowana błędnie, ponieważ nie da się ich rozpoznać bez zamieszczenia w skardze zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania. W istocie swej dotyczą one bowiem niewzięcia przez ten Sąd pod uwagę istotnych – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – okoliczności stanu faktycznego sprawy, a nie błędnej wykładni czy niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego.
Zarzut podniesiony w punkcie d skargi kasacyjnej jest bezzasadny także i z tego powodu, że wskazane w nim przepisy nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Nawet gdyby przyjąć, że zadania wymienione w art. l pkt l oraz art. 2 pkt l, 2 i 5 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi spoczywają również na organach administracji celnej, to i tak nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie mogą być one realizowane w toku postępowania dyscyplinarnego. Należy wszak mieć na uwadze, że przedmiotem wszelakich zresztą postępowań dyscyplinarnych nie jest działalność organizatorska administracji, ale ustalenie faktu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez funkcjonariusza i zastosowanie w stosunku do sprawcy przewidzianej prawem sankcji.
Z kolei zarzuty wymienione w punktach a – c skargi kasacyjnej należy uznać za błędnie sformułowane, ponieważ w rozporządzeniu Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych nie ma przepisów oznaczonych jako "par. 21 pkt. 3", "par. 21 pkt. 2", czy "par. 21 pkt. 2 i 3". Skoro więc w tym zakresie nie sprecyzowano granic skargi kasacyjnej, to tym samym uniemożliwiono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne rozpoznanie tak sformułowanych zarzutów.
Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego, sformułowanego w punkcie e skargi kasacyjnej, zacząć należy od stwierdzenia, że art. 63 ust. l pkt. 7 ustawy o Służbie Celnej stwierdza, że jedną z kar dyscyplinarnych jest wydalenie ze Służby Celnej. Trafnie przy tym podniósł Sąd I instancji, że ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każda z kar wymienionych w art. 63, pozostawiając zastosowanie którejś z nich uznaniu dyrektora właściwego urzędu celnego. Zatem zastosowanie w stosunku do skarżącego kary wydalenia ze Służby Celnej nie może być uznane za sprzeczne z art. 63 ust. l pkt. 7 ustawy o Służbie Celnej, ponieważ ta właśnie kara została wymieniona w tym przepisie.
Nie można również uznać, aby miał usprawiedliwione podstawy zarzut naruszenia art. 63 ustawy o Służbie Celnej oraz par. 21 ust. l cyt. rozporządzenia Ministra Finansów przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na orzeczeniu w stosunku do obwinionego P. S. najsurowszej kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia ze służby. Wbrew bowiem twierdzeniu skarżącego, kara ta jest współmierna do popełnionego przez niego czynu, ponieważ popełnione przez niego przewinienie dyscyplinarne nastąpiło w czasie odbywania uprzednio wymierzonej mu kary dyscyplinarnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI