I OSK 1645/24

I OSK 1645/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska
Elżbieta Kremer /przewodniczący/
Monika Nowicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1878/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-03-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 111
art. 17b ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Sentencja
Dnia 27 sierpnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 1878/23 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 18 października 2023 r. nr SKO.NP/4115/317/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz J.P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 marca 2024 r. (sygn. akt III SA/Kr 1878/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 18 października 2023 r.
nr SKO.NP/4115/317/2023 w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad bratem.
W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, że wnioskiem z dnia 14 lipca 2023 r., J. P. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania nad niepełnosprawnym z stopniu znacznym bratem – A,. Twierdził przy tym, że z dniem 13 lipca 2023 r. zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż w tym dniu odstąpił od umowy dzierżawy gruntów rolnych zawartej z bratem w dniu 25 kwietnia 2019 r.
Decyzją z dnia 6 września 2023 r. nr GOPS.5211-7-23, Wójt Gminy [...] odmówił jednak uwzględnienia w/w wniosku, a rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej (na skutek wniesionego przez J. P. odwołania) Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, decyzją z dnia 18 października 2023 r., utrzymało w mocy ww. decyzję Wójta Gminy [...].
W uzasadnieniu stanowiska Kolegium wyjaśniło, że ze zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż odwołujący się podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach:
- 2005-01-01 do 2015-04-30 z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik,
- 2016-01-18 do 2018-04-19 na wniosek w zakresie emerytalno-rentowym jako ubezpieczony pobierający świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna,
- 2018-10-23 do 2019-04-24 z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik,
- 2019-04-25 do 2023-07-13 z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik,
- 2023-07-14 do nadal z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 31 lipca 2023 r., Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformował GOPS w [...], iż J. P. był zarejestrowany w krajowym systemie producentów prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i od 2019 r. składał wnioski o dopłaty bezpośrednie, w tym ostatni wniosek o płatność złożył w roku 2023.
W związku z powyższym, zdaniem Kolegium, strona nie spełniała przesłanki warunkującej przyznanie wnioskowanego świadczenia, wynikającej z art. 17b ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390; dalej: "u.ś.r."). Skoro bowiem J. P. nadal był zarejestrowany jako producent rolny i posiada nadany nr ID w Ewidencji Producentów w ARiMR, to tym samym nie można było uznać, że w dacie składania przedmiotowego wniosku zaprzestał on prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym. Zwłaszcza, że nie utracił on możliwości do jego zarządzania, a - co zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym – winno być traktowane na równi z pracą w gospodarstwie rolnym.
Dodatkowo Kolegium uznało również, że w analizowanej sytuacji nie zachodził także związek przyczynowy między rezygnacją przez stronę z zatrudnienia bądź jego niepodejmowaniem, a koniecznością sprawowania opieki nad bratem.
Na wyżej przedstawioną decyzję Kolegium z dnia 18 października 2023 r. J. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W skardze podniesiono zarzuty naruszenia: art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 17b ust. 1 i 2 u.ś.r., art. 17 ust. 1 u.ś.r., art. 17b ust. 1 i 2 u.ś.r., art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 17b ust. 2 u.ś.r. w zw. z art. 6, art. 8, art. 9, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 20002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że niebyła ona zasadna.
Przytaczając treść art. 17b ust.1 u.ś.r., Sąd wskazał, że – w świetle treści art. 17b ust. 2 u.ś.r. - dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego jest stosowne oświadczenie złożone przez rolnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Taka forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika.
Z oczywistych względów, nie ma bowiem w tym przypadku innych dokumentów, które wskazywałyby na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak ma to miejsce w przypadku osób rezygnujących zatrudnienia wykonywanego na podstawie stosunku pracy. Powyższe ułatwienie dowodowe – jak wywodził Sąd Wojewódzki - nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby bowiem sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej – art. 7 k.p.a.). Nie przeczy temu również fakt, że wspomniane oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej, gdyż potencjalne sankcje karne, jakie mogą być zastosowane względem rolnika, który złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, pozostają bez związku z obowiązkiem organu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko Kolegium, że informacja uzyskana z Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa z dnia 31 lipca 2023 r., iż skarżący był zarejestrowany w krajowym systemie producentów prowadzonym przez ARiMR i od 2019 r. składał wnioski o dopłaty bezpośrednie w tym ostatni wniosek o płatność złożył w roku 2023, świadczyła w istocie, że skarżący nie przestał być rolnikiem przed końcem 2023 r., a tym samym nie spełnił przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Ponadto, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, zebrany w sprawie materiał dowodowy był także wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącego opieką nad bratem a niepodejmowaniem przez niego pracy w gospodarstwie rolnym, nie istniał związek przyczynowy.
Konkludując zatem Sąd Wojewódzki stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na szczegółowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, J. P., zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie naruszenie:
1. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.) - przez dokonanie jego błędnej wykładni, zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczonej przez wnoszącego skargę kasacyjną nie wypełnia dyspozycji tego przepisu, ponieważ nie obejmuje czynności ekstraordynaryjnych, podczas gdy, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, wnoszący skargę kasacyjną sprawuje nad bratem opiekę w pełnym zakresie, pomagając również w czynnościach samoobsługowych; w rozumieniu ww. przepisu, osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga, w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia, opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej; zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, w konsekwencji spowodowało niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną (rezygnację z pracy w gospodarstwie rolnym) a sprawowaniem przez niego opieki nad bratem,
2. art. 17b ust. 1 pkt 2 u.ś.r. - przez nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym twierdzenie organu, że wnoszący skargę kasacyjną nie zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym (z uwagi na brak wyrejestrowania z krajowego systemu ewidencji producentów rolnych) i wydanie decyzji odmawiającej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo spełnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną przesłanki faktycznego zaprzestania pracy w gospodarstwie (prowadzenia gospodarstwa) potwierdzonego przez niego stosownym oświadczeniem.
3. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi i niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że zarówno organ I instancji, jaki organ II instancji naruszyły normy: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez całkowicie błędną ocenę, że skarżący nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego, co do określenia charakteru sprawowanej opieki nad bratem, podczas gdy opieka nad bratem sprawowana jest codziennie w sposób ciągły, co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji obu instancji, a także na treść wyroku Sądu I instancji, gdyż doprowadziło to do odmowy przyznania świadczenia.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych.
Jednocześnie skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych.
Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to jest: na obrazie prawa materialnego w postaci: błędnej wykładni i wadliwym niezastosowaniu: art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 17b ust. 1 pkt 2 uś.r. a także na istotnym naruszeniu przepisów postępowania takich jak: art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie składu orzekającego, zarzuty oparte na art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. okazały się zasadne, gdyż z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynikało, iż Sąd Wojewódzki dokonał w tym przypadku rzetelnej oceny zaskarżonej decyzji. Analizując treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie można w nim było bowiem doszukać się pełnego ustosunkowania się do istotnych dla sprawy zagadnień, w tym do wszystkich dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie do Sądu Wojewódzkiego dotyczyła decyzji wydanej na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., to jest decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Tarnowie z dnia 18 października 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 6 września 2023 r. o odmowie przyznania J. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad bratem.
Jak wyżej to nadmieniono, oddalając przedmiotową skargę, Sąd I instancji podzielił stanowisko Kolegium, iż skarżący nie spełniał wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. przesłanki wynikającej z art. 17b ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Nie zaprzestał bowiem prowadzenia gospodarstwa rolnego jako rolnik. Stanowisko to Sąd Wojewódzki oparł na informacji zawartej w piśmie Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 lipca 2023 r., w którym wskazano, że skarżący jest zarejestrowany w krajowym systemie producentów rolnych prowadzonym przez ARiMR i od 2019 r. składał wnioski o dopłaty bezpośrednie, w tym ostatni wniosek o płatność złożył w roku 2023.
Należy jednak zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się także pismo z KRUS -u z dnia 31 lipca 2023 r., w którym wskazano, iż J. P. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach:
- 2005-01-01 do 2015-04-30 z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik,
- 2016-01-18 do 2018-04-19 na wniosek w zakresie emerytalno-rentowym jako ubezpieczony pobierający świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna,
- 2018-10-23 do 2019-04-24 z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik,
- 2019-04-25 do 2023-07-13 z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik,
- 2023-07-14 do nadal z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikało przy tym, że choć Kolegium dokument ten włączyło do materiału dowodowego na etapie prowadzonego postępowania odwoławczego, to dowód ten został jednak całkowicie pominięty przy ocenie statusu skarżącego jako osoby wykonującej pracę w gospodarstwie rolnym. Jak bowiem wyżej wskazano, pogląd o braku zaprzestania przez skarżącego prowadzenia działalności rolniczej (rozumianej jako wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze rolnika) Sąd I instancji uzasadniał tylko treścią informacji zawartej w piśmie Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 lipca 2023 r. Wyrażając tego rodzaju pogląd, Sąd Wojewódzki nie rozważył natomiast, czy w niniejszym przypadku nie miała znaczenia okoliczność, iż skarżący – jak wynikało to z treści pisma z KRUS z dnia 31 lipca 2023 r. - podlegał cały czas ubezpieczeniu społecznemu rolników, chociaż w różnych okresach czasu z innego tytułu (raz jako rolnik w okresie pokrywającym się z okresem trwania umowy dzierżawy, tj. od 25 kwietnia 2019 r. do dnia 13 lipca 2023 r., drugi raz od dnia 14 lipca 2023 r. był już objęty ubezpieczeniem jako domownik rolnika).
Ocena powyższej kwestii wydaje się natomiast o tyle istotna, że skarżący przez cały czas trwania postępowania twierdził, iż nie wykonuje żadnej pracy w gospodarstwie rolnym jako rolnik. Polemizując przy tym ze stanowiskiem organu, iż przyczyną odmowy przyznania mu wnioskowanego świadczenia był brak wykreślenia jego osoby z rejestru producentów rolnych oraz fakt pobierania przez niego dopłat, skarżący w uzasadnieniu skargi zwracał uwagę na fakt, że nabór wniosków o przyznanie dopłat bezpośrednich za rok 2023 rozpoczął się w dniu 15 marca 2023 r. Z tego powodu złożył swój wniosek, dotyczący areału łąkowego, jeszcze w kwietniu 2023 r. a więc w okresie, w którym prowadził jeszcze gospodarstwo rolne. W okresie późniejszym zaś tego rodzaju wniosków już nie składał. Nadto zwracał też uwagę, że prace, objęte w/w wnioskiem, zostały przez niego zakończone jeszcze w maju 2023 r. (koszenie łąk) a więc również przed zakończeniem prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego.
Poza tym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślał, że pomimo, iż w/w wnioski musiały być złożone w terminie od dnia 15 marca 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. to Agencja Rolnictwa i Modernizacji Rolnictwa dokonywała wypłaty objętych tymi wnioskami środków finansowych dopiero od dnia 16 października 2023 r. do dnia 30 listopada 2023 r. Warunkiem przy tym otrzymania w/w środków było posiadanie przez wnioskodawcę odpowiedniego numeru identyfikacji rolnika (odpowiednik numeru NIP dla przedsiębiorców). Numer ten jest przy tym niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego. Służy on do kontaktów z ARiMR, a z przepisów nie wynika by rolnik po zaprzestaniu działalności produkcyjnej (jako podmiot nieaktywny) miał obowiązek wyrejestrowania się z ewidencji producentów rolnych.
W takiej zatem sytuacji, w ocenie składu orzekającego, istotne było – jak wyżej wspomniano - rozważenie, czy w niniejszej sprawie nie miała jednak istotne znaczenia informacja z KRUS-u, z której wynikało, iż w dniu składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżący wprawdzie nie był już objęty ubezpieczeniem społecznym jako rolnik, ale był on objęty tego rodzaju ubezpieczeniem jako domownik rolnika. Stosownie bowiem do treści art. 17b ust.1 u.ś.r., w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:
1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;
2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 1).
Jednocześnie po myśli art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 933 ze zm.), ilekroć w ustawie mowa jest o domowniku - rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:
a) ukończyła 16 lat,
b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
Ponadto podkreślić przy tym także należy, że ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników wprowadza w art. 38 pkt 4 domniemanie, że osoba bliska rolnikowi, spełniająca warunki określone w art. 6 pkt 2 lit. a i b, stale pracuje w gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy - jeżeli okoliczność ta została stwierdzona zgodnym oświadczeniem rolnika i tej osoby.
W rozpoznawanej sprawie należałoby zatem ocenić czy mimo, że skarżący od dnia 14 lipca 2023 r. (od dnia złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego) nie był objęty ubezpieczeniem społecznym jako rolnik, ale jednocześnie był objęty tego rodzaju ubezpieczeniem jako domownik rolnika to – mając na uwadze w/w definicję domownika rolnika, zawartą w ustawie ubezpieczeniu społecznym rolników – oznaczało to, iż musiał on jednak stale pracować w gospodarstwie rolnym mimo, iż na potrzeby niniejszego postępowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego twierdził, że nie wykonuje żadnej pracy w gospodarstwie rolnym.
W zaistniałej więc sytuacji, w ocenie składu orzekającego, odniesienie się do powyższej kwestii było dla niniejszej sprawy kluczowe, gdyż stanowisko, które przyjął Sąd Wojewódzki, a zgodnie z którym skarżący (cyt.): "nie przestał być rolnikiem przed końcem 2023 r." stało w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Poza tym zauważyć też trzeba, że inna jest podstawa prawna przyznania/odmowy/ prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do rolnika (art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r.) a inna w stosunku do domownika rolnika (art. art. 17b ust. 1 pkt 2 u.ś.r.).
Niezależnie również od powyższego nie bardzo wiadomym było także, z jakiego powodu Sąd Wojewódzki uznał, że (cyt.): "stanowisko Kolegium, że z uwagi na brak stosownej dyspozycji, skarżący nie sprostał wymaganiom, które dałyby skuteczną możliwość ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne". W zakresie bowiem sprawowania przez skarżącego opieki nad bratem Sąd wskazał bowiem właśnie na szereg czynności, które wykonuje skarżący i jednocześnie opisał jakich czynności nie wykonuje jego brat, podkreślając m. in., że (cyt.): " Nie sprząta, nie pierze, nie robi zakupów, nie wychodzi z domu, nie spotyka się z nikim. Wymaga nadzoru podczas mycia i stałej mobilizacji do utrzymywania stałej higieny ciała. Niczym się nie interesuje. Nie obchodzi go stan finansowy, czy ma środki do życia, czasami wręcz niszczył pieniądze z pobudek chorobowych. Nie sygnalizuje żadnych potrzeb nawet jeśli dochodzi do pogorszenia stanu somatycznego."
Sąd Wojewódzki wprawdzie podkreślił, że wnioskujący o przyznanie mu przedmiotowego świadczenia musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną, i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, ze w związku z tym rezygnuje z zatrudnienia lub go nie podejmuje, ale nie odniósł powyższego stanowiska do stanu, jaki w tym przypadku zachodził.
Biorąc więc powyższe pod uwagę, skład orzekający uznał, że wprawdzie zarzuty procesowe, oparte na art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. były przez skarżącego w inny nieco sposób argumentowane, tym niemniej zarzuty te okazały się zasadne. W tym więc stanie rzeczy, odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należało uznać za co najmniej przedwczesne. Rozpoznając zaś ponownie przedmiotową sprawę, Sąd Wojewódzki, mając na uwadze przedstawione powyżej treści, winien tym razem wszechstronnie i rzetelnie ocenić legalność zaskarżonej decyzji.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 203 pkt 1 p.p.s.a.