II SA/Rz 666/21

II SA/Rz 666/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
I OSK 27/22 - Wyrok NSA z 2024-09-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 2052
art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 oraz ust. 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2019 poz 393
§ 12, § 36
Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. T. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] (zwany dalej: WINGiK) z dnia [...] lutego 2021 r. Nr [...], którą uchylono decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i jednocześnie umorzono postępowanie organu pierwszej instancji w całości.
W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U.
z 2020 r. poz. 2052 ze zm. – zwana dalej "P.g.k.").
Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że Starosta [...] po rozpoznaniu wniosku B. T. z dnia 21 marca 2019 r., sprecyzowanego pismem z 17 kwietnia 2019 r., decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] orzekł o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...] miasta [...] polegającej na powrocie do stanu prawnego istniejącego przed podziałem dawnej drogi dojazdowej, wg mapy katastralnej i wykazania w niej pgr 1179/3 i pgr 1174/11. Decyzja ta w administracyjnym toku instancji została uchylona – mocą decyzji WINGiK z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] – a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i nieprecyzyjne ustalenia w zakresie żądań wnioskodawcy.
W toku ponownie prowadzonego postępowania B. T. w piśmie z dnia 12 czerwca 2020 r. sprecyzował, że wnioskowana aktualizacja ma dotyczyć działek 1989/20, 1993, 1994, 1995, 1998, 1999 poprzez zwrot bezprawnie zajętych udziałów i wpisanie wnioskodawcy jako współwłaściciela tych nieruchomości. Jego zdaniem działka nr 1994 posiada zawyżoną powierzchnię, a działka nr 1999 ma niemal dwukrotnie zawyżoną powierzchnię. Wskazał, że jego żądania wynikają z treści aktów notarialnych Rep. A [...] i Rep. A [...] oraz zapisów w LWH nr [...], papierowej wersji KW nr 3658 i katastru nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o odmowie aktualizacji danych podmiotowych dotyczących działek nr 1989/20, 1993, 1994, 1995, 1998 i 1999. Także i ta decyzja została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania na mocy decyzji WINGiK z dnia [...] października 2020 r. nr [...]. Zdaniem organu wniosek B. T. nie został w całości rozpatrzony, tj. nie przeprowadzono postępowania dowodowo-wyjaśniającego odnośnie działek nr 1994 i 1999.
W toku ponownie prowadzonego postępowania wnioskodawca w protokole z dnia 26 listopada 2020 r. podtrzymał swoje żądanie zwrotu zawłaszczonych udziałów i powierzchni w nieruchomości i związanego z tym powrotu do stanu prawnego sprzed modernizacji ewidencji gruntów z 1971 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków miasta [...] obręb [...] dotyczącej danych podmiotowych działek nr 1989/20, 1993, 1994, 1995, 1998 i 1999 oraz danych przedmiotowych w zakresie powierzchni działek nr 1994 i 1999.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że informacje dotyczące ww. działek, zawarte w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków, są zgodne z materiałami źródłowymi. Ustalił, że żadna z ww. działek, ani też żadna z działek sąsiadujących z działkami nr 1994 i 1999 (co do których strona wnosiła o zmianę powierzchni) nie jest przedmiotem własności ani samoistnego posiadania B. T.
Odwołanie od ww. decyzji złożył B. T., domagając się "powrotu do stanu prawnego nieruchomości pgr nr 1179/3 stanowiącej współwłasność sprzed bezprawnego podziału z 1972 r.". Wskazał nadto, że działka nr 1174/11 została wywłaszczona w sposób niezgodny ze sztuką geodezyjną. Przy dzieleniu nieruchomości stanowiącej współwłasność w częściach ułamkowych należy powierzchnię rozliczyć zgodnie z udziałem tych części w nieruchomości.
WINGiK wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
Podał, że krąg podmiotów mających legitymację procesową w postępowaniu aktualizacyjnym samodzielnie zakreśla art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 Pgk, nie odwołując się przy tym do pojęcia interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Z kolei, zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 Pgk, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się m. in. właścicieli nieruchomości i samoistnych posiadaczy. Art. 24 ust. 2a pkt 2 Pgk stanowi normę lex specialis wobec art. 28 k.p.a., wyłączając ten przepis jako podstawę wyznaczającą zakres podmiotowy postępowania aktualizacyjnego. Stronami postępowania dotyczącego zmiany danych ewidencyjnych są właściciele lub inne podmioty władające konkretną działką ewidencyjną.
Organ stwierdził, że B. T. nie wykazał istnienia po swojej stronie interesu prawnego do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego wskazanego w art. 24 ust. 2a pkt 2 Pgk. Działki nr 1989/20, 1993, 1994, 1995, 1998 i 1999 zostały ujawnione w jednostkach rejestrowych, w których jako właścicieli ujawniono inne podmioty. Dla ww. działek prowadzone są księgi wieczyste, z których jednoznacznie wynika, że odwołujący nie jest właścicielem tych działek, nie legitymuje się do nich innym tytułem prawnym. Nie wykazał też by władał przedmiotowymi nieruchomościami na zasadach samoistnego posiadania.
Organ zwrócił uwagę, że kwestię własności ww. działek rozstrzyga treść ksiąg wieczystych urządzonych dla tych nieruchomości i które pełnią funkcję dowodową, służącą wykazaniu stanu prawnego nieruchomości i korzystają z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe.
WINGiK wskazał, że katalog dokumentów, na podstawie których można dokonywać aktualizacji danych dotyczących właścicieli gruntów jest katalogiem zamkniętym, a organy służby geodezyjnej i kartograficznej nie mogą samodzielnie rozstrzygać o kwestiach dotyczących praw do dysponowania gruntem. W okolicznościach sprawy do organu nie wpłynęły żadne nowe dokumenty, na podstawie których mogłyby zostać zaktualizowane (zmienione) dane podmiotowe. Dowodów takich nie przestawił skarżący. WINGiK wyjaśnił, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek (nieruchomości) nie stanowią podstawy zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym, nowszym dokumentem.
Z powyższych przyczyn organ odwoławczy stwierdził, że zachodzi konieczność uchylenia decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. B. T. nie posiada legitymacji do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego w zakresie danych podmiotowych działek nr 1989/20, 1993, 1994, 1995, 1998 i 1999 oraz przymiotu strony w zakresie danych przedmiotowych działek nr 1994 i 1999. Ww. działki mają urządzone księgi wieczyste, zatem na gruncie art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 Pgk tylko właściciele tych działek lub władający nimi na zasadach samoistnego posiadania mają uprawnienie do wnioskowania o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zakres podmiotowy postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji wyznaczony jest istnieniem ksiąg wieczystych urządzonych dla przedmiotowych.
Skarżący nie jest właścicielem przedmiotowych nieruchomości, ani władającym na zasadach samoistnego posiadania, nie sąsiaduje z działkami nr 1994 i 1999, ta zatem nie miał interesu prawnego by domagać się wszczęcia postępowania aktualizującego informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Nawet uzasadnione wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości nie pozwalają na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym, służącego aktualizacji ewidencji w takim zakresie.
WINGiK wyjaśnił, że jeżeli po wszczęciu postępowania administracyjnego okaże się, że z wnioskiem o wszczęcie wystąpił podmiot nieposiadający do tego legitymacji procesowej lub legitymację tę utracił w toku postępowania - właściwym jest umorzenie takiego postępowania przez organ I instancji na podstawie art. 105 k.p.a., jako dotkniętego bezprzedmiotowością z przyczyn o charakterze podmiotowym. Jeśli jednak - co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie - organ I instancji nie umorzy postępowania, to organ odwoławczy jest zobligowany do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w całości wobec jego bezprzedmiotowości.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył B. T. Zażądał unieważnienia dokonanego podziału nieruchomości stanowiącej część dawnej drogi dojazdowej do posesji położonych w [...] obręb ewid. nr [...] i powrotu do stanu prawnego sprzed 1972 r. oraz zwrotu jego udziałów w nieruchomości oznaczonej p.gr. 1179/3 (obecnie działki nr 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999 i część działki nr 1989/20). Skarżący zażądał także dokończenia czynności wywłaszczenia drugiej części dawnej drogi dojazdowej oznaczonej w mapie katastralnej nr pgr. 1174/11, a obecnie włączonej jej powierzchni do działki o nr 2114.
Zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., k.c., Pgk w odniesieniu do postępowania związanego z podziałem nieruchomości. Wskazał na brak wydania decyzji o podziale. Wyjaśnił, że droga dojazdowa do posesji jest aktualnie w posiadaniu minimum 16 współwłaścicieli i podzielona na 44 udziały w częściach ułamkowych. Skarżący poprzez darowiznę jest współwłaścicielem tych nieruchomości w połowie z 2/44, w drugiej zaś połowie jako spadkobierca po rodzicach. Jako bezpodstawne uznał twierdzenia organu o braku tytułu prawnego do części nieruchomości. Zawnioskował o zwrot kosztów postępowania.
WINGiK w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga jako niezasadna, została przez Sąd oddalona w całości.
Sądowa kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stan faktyczny sprawy administracyjnej został ustalony zgodnie z kodeksowymi regułami określania prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.), co pozwalało na zastosowywanie wobec skarżącego właściwych przepisów prawa materialnego. Sąd przeprowadził też dowód z załączonych do skargi kopii dokumentów.
Zarzuty skargi nie okazały się zasadne, bowiem decyzja WINGiK nie narusza prawa zarówno na płaszczyźnie norm procesowych jak i materialnoprawnych. Ustalony przez Organ stan faktyczny odpowiada prawdzie obiektywnej przez co może stanowić przedmiot wyrokowania. O oddaleniu skargi zadecydowały następujące motywy.
Wyjaśnić na wstępie wypada, iż podstawą wprowadzania wpisów w ewidencji gruntów i budynków są regulacje ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.; dalej zwana Pgik). Zatem w myśl art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b tej ustawy, aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek; następuje zaś w drodze czynności materialno – technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast według § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 393 z późn. zm.; dalej zwane rozporządzeniem. Obecnie obowiązuje w tym zakresie rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dz.U. z 2021 r. poz. 1390), aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych.
Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega zatem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu. Każdorazowa konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana przez wnioskodawcę. W ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych. Może się to odbywać wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych – w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Z uwagi na czysto deklaratoryjny charakter urządzeń ewidencyjnych, niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych, musi być oczywista, a zatem bezsporna i niewymagająca prowadzenia postępowania wyjaśniającego (tak WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 13 października 2015 r., sygn. II SA/Bk 453/15).
Biorąc pod uwagę zawarte w skardze zarzuty przyjdzie na wstępie wyjaśnić, że w świetle ugruntowanego w orzecznictwie jak i doktrynie stanowiska ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest tylko i wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego, choćby był on zgodny z żądaniem wnioskodawcy. Podkreśla się również, iż rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, a także co należy z mocą podkreślić, jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia. Całkowicie błędnym jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o granice czy powierzchnie ich działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Kwestia ta jest w orzecznictwie traktowana jako oczywista (por. m.in. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 12 listopada 2014 r., o sygn. III SA/Kr 633/14, WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 14 października 2015 r., o sygn. II SA/Rz 565/15, opubl. w CBOSA).
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialnotechnicznej na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h Pgik). Natomiast zgodnie z § 36 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.
Należy podkreślić, iż § 36 rozporządzenia umieszczony w rozdziale o tytule rozdziału 2 rozporządzenia pt. Zakładanie ewidencji gruntów i budynków, stosuje w postępowaniu aktualizacyjnym odpowiednio, czyli z obowiązkiem uwzględnienia specyfiki prowadzenia czynności aktualizacyjnych, zaś podstawową zasadą wypływającą z § 12 rozporządzenia, jest wykazywanie prawa osób i jednostek organizacyjnych, w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
Wobec podnoszonych w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego zarzutów strony skarżącej, wymaga wyraźnego podkreślenia, iż aktualizacja ewidencji poprzez usunięcie błędu może dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ ewidencyjny nie jest bowiem władny uwzględnić wniosku podmiotu ewidencyjnego, jeżeli żąda się wprowadzenia dysponentów prawnych działek ewidencyjnych, co do których zaistniał spór. Innymi słowy, stanowczo wykluczyć należy dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych wymienionych w § 12 rozporządzenia, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Zdecydowanie nie można stawiać znaku równości pomiędzy prostowaniem błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a merytorycznym ustalaniem przez organy przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów.
Skarżący za pomocą złożonej do WSA skargi stara się podważyć odzwierciedlony w ewidencji stan prawny działek o nr : 1989/20, 1993, 1994, 1995, 1998 oraz 1999. Wymienione działki położne są w obr. [...] miasta [...]. Na skutek działań wyjaśniających Organu I instancji, strona wnioskującą o wprowadzenie zmian sprecyzowała treść złożonego podania w piśmie z dnia 24 czerwca 2020 r. W świetle tego pisma, B. T. sprecyzował swe żądanie, którego realizacja ma polegać na zwrocie "bezprawnie" zajętych jego udziałów w/w działkach i wpisania jego osoby jako współwłaściciela powyższych nieruchomości. Na poparcie swych twierdzeń wnioskujący przedłożył kserokopie postanowienia Sądu Rejonowego w [....] z dnia 7 września 2017r., sygn. [...], kopie aktu notarialnego z [...] sierpnia 1989r. rep. A nr [...], oraz z dnia 18 maja 1966 r. rep. A nr [...], a także postanowienie Sądu Rejonowego z 7 września 2017 r., sygn. akt [...].
Zdaniem Sądu, ujawnione w toku postępowania wyjaśniającego żądanie aktualizacyjne skutkujące zmianami podmiotowymi dysponentów nieruchomości objętych granicami sprawy nie mogło zostać przez Organy uwzględnione zarówno z przyczyn materialnoprawnych jak i procesowych. Przede wszystkim, rację należy przyznać Staroście [...] co do tego, że złożone przez stronę kopie dokumentów nie odpowiadały treści przepisu art. 24 ust. 2b P.g.ik., gdyż dotyczyły nieaktualnego stanu prawnego opartego na mapach katastralnych, które następnie zostały zaadaptowane do założenia ewidencji gruntów i budynków. Zaoferowane wraz z żądaniem akty notarialne, w których wymienia się działki nr 1174/2, 1174/13, 1182/10, 1182/37, 1174/11, 1179/3, odnoszą się do oznaczeń historycznych, według katastru austriackiego, nie zaś oznaczeń obecnie ujawnionych w operacie gruntów i budynków nieruchomości. Organ przekonująco wyjaśnia, iż treść aktów notarialnych przedstawia stan historyczny gruntów sprzed założenia ewidencji gruntów i budynków w 1972 r. Nie ulega też wątpliwości, iż na przestrzeni lat, od momentu likwidacji katastru, do chwili złożenia wniosku przez skarżącego o wprowadzenie zmian podmiotowych musiały zaistnieć zdarzenia prawne, które spowodowały takie ukształtowanie stanu prawnego nieruchomości, jakie wynika z obecnie prowadzonych dla nieruchomości ksiąg wieczystych oraz ewidencji gruntów i budynków. Również postanowienie Sądu Rejonowego w [...] nie obejmuje swym rozstrzygnięciem działek wskazanych w żądaniu strony, gdyż dotyczy działek o nr 1991, 1996, 7006, 1997 oraz pgr 1174/11 położonych w [...].
Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, iż stan podmiotowy z ewidencji gruntów i budynków w pełni odzwierciedla stan wieczystoksięgowy, co obrazują dokładnie zebrane i zweryfikowane przez Organy dowody. Wynika z nich w sposób bezsporny, że działki o nr 1989/20, 1993, 1994, 1995, 1998, 1999, należą obecnie do osób fizycznych, wspólników spółek oraz spółki z o.o., a nie do żądającego zmian ewidencyjnych. Skarżący nie wykazał więc stosownie do powołanych wyżej regulacji ustawowych, aby przysługiwały mu jakiekolwiek tytuły prawno – rzeczowe do wymienionych działek, które mogłyby podważyć aktualny stan własności, potwierdzony wyciągami z odpowiednich dla tych działek ksiąg wieczystych (karty akt – od 222 do 260).
W istocie, żądanie skarżącego sprowadza się do podjęcia przez organy ewidencyjne czynności aktualizujących operat w sposób podważający stan wieczystoksięgowy, co byłoby dopuszczalne o ile swe żądanie oparłby na dokumentach aktualnych, sporządzonych w czasie następującym po dniu wprowadzenia obecnych wpisów dotyczących podmiotów prawa własności do w/w działek. Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że ewidencja gruntu odzwierciedla stan aktualny, nie służy zaś ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów, co oznacza, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone poprzez wpisy w ewidencji. Żądana przez Stronę, aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną, znoszącą wpisy historycznie późniejsze, czego wprost dotyczyło żądanie sformułowane w złożonym wniosku. Każdorazowo prawidłowo dokonany wpis w ewidencji dezaktualizuje bowiem wpis wcześniejszy. Zmiana takiego wpisu w ewidencji jest możliwa jedynie na podstawie późniejszego, co do daty powstania lub obowiązywania jednego z dokumentów wskazanych w art. 23 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b P.g.ik. lub materiał zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c ustawy). Sąd podkreśla, iż nie ma możliwości "cofania się" w ewidencji po przyjęciu kolejnych operatów lub dokumentów dotyczących przeniesienia własności jako podstawy kolejnych (nowych) wpisów. Takich czynności organ może dokonywać tylko na podstawie aktualnego dokumentu sporządzonego po wpisie w ewidencji, który ma być przedmiotem zmiany. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków służyć mają bowiem wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i mają potwierdzać zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą zatem organy samodzielnie tego stanu kształtować (tak słusznie WSA w Krakowie w wyroku z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 300/19, LEX. Zob. także wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2020 r., o sygn. I OSK 1444/20, LEX, wyrok NSA z 10 lutego 2003 r., sygn. II SA 1478/01, wyroki WSA w Warszawie z 6 marca 2006 r. sygn. IV SA/WA 2170/05, z dnia 20 czerwca 2006 r. sygn. IV SA/Wa 721/06, LEX).
Podkreślić tu należy, że wskazane powyżej uwarunkowania prawne, nie wyłączają podjęcia przez Stronę właściwych czynności w celu uzyskania przed sądem powszechnym czy właściwym organem administracji stosownego orzeczenia, które potwierdzałoby jednoznacznie prawa do gruntów konkretnych osób w konkretnych granicach. Ewentualnie takie orzeczenie stanowiłoby podstawę dokonania wpisu zmieniającego ewidencje pod względem danych podmiotu o uprawnieniach właścicielskich (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 4 marca 2021 r., o sygn. II SA/Rz 1278/20, LEX).
Ponieważ skarżący nie wykazał stosownie do obowiązujących regulacji korzystnych dla siebie zmian w zakresie podmiotów właścicielskich, jak również nie przysługuje mu aktualnie tytuł prawnorzeczowy do wymienionych w jego żądaniu działek i działek z nimi sąsiadujących, to rozstrzygnięcie WINGiK zapadłe na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., jawi się jako prawidłowe. Przyczyny takiego rozstrzygnięcia zostały należycie wyłożone w uzasadnieniu skontrolowanej decyzji WINGiK.
Sąd działając poza granicami zarzutów skargi nie dostrzegł w działaniach procesowych organów obu instancji jakichkolwiek powodów do zastosowania kompetencji kasacyjnych. Decyzje wydane w toku postępowania, jako zgodne z przepisami procesowymi i materialnoprawnymi powinny pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w nich skutki.
Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania przed WSA nie orzeczono z uwagi na art. 200 p.p.s.a.