Orzeczenie · 2024-11-28

I OSK 1641/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-11-28

NSAochrona środowiskaWysokansa

bioasekuracjaafrykański pomór świńkontrola weterynaryjnanakaz zabicia zwierzątpostępowanie administracyjneuchylenie decyzjinaruszenie przepisówprawo weterynaryjnehodowla świń

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.S. od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii nakazującą zabicie wszystkich posiadanych przez skarżącą świń i zakazującą dalszego ich utrzymywania. Powodem wydania decyzji były liczne uchybienia w zakresie bioasekuracji stwierdzone podczas kontroli, mimo wcześniejszego nakazu usunięcia jednego z nich (wdrożenie programu zwalczania gryzoni). NSA uznał, że organy weterynaryjne naruszyły przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 48b ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt. Sąd wskazał, że warunkiem wydania decyzji nakazującej zabicie zwierząt jest uprzednie wydanie decyzji nakazującej usunięcie uchybień, a następnie niewykonanie tego nakazu. W tej sprawie, mimo stwierdzenia wielu uchybień, jedynym nakazem w decyzji z 13 listopada 2019 r. było wdrożenie programu zwalczania gryzoni. Organy nie wydały kolejnych decyzji nakazujących usunięcie pozostałych uchybień, co czyniło decyzję nakazującą zabicie świń wydaną na podstawie art. 48b ust. 3 niezasadną. Ponadto, NSA stwierdził naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej, zasady informowania stron oraz zasady pogłębiania zaufania. Sąd podkreślił, że organy powinny w sposób jasny i zrozumiały dla strony, zwłaszcza biorąc pod uwagę jej stan zdrowia i brak biegłości, wyjaśnić wymagania dotyczące bioasekuracji. Sąd zauważył również, że skarżąca faktycznie podjęła działania w celu zwalczania gryzoni, a jej świnie nie zachorowały na ASF, co potwierdzają późniejsze decyzje o zgodzie na przemieszczenie trzody. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, umarzając postępowanie administracyjne w przedmiocie nakazu zabicia świń i zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 48b ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zasady prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawach weterynaryjnych, zwłaszcza w kontekście ochrony praw strony i prawidłowego informowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o bioasekuracji i procedury wydawania decyzji nakazujących zabicie zwierząt.

Zagadnienia prawne (3)

Czy powiatowy lekarz weterynarii może wydać decyzję nakazującą zabicie zwierząt (art. 48b ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt) w sytuacji, gdy jedynym nakazem w poprzedniej decyzji (art. 48b ust. 1 pkt 1) było wdrożenie programu zwalczania gryzoni, a stwierdzono inne uchybienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie decyzji nakazującej zabicie zwierząt na podstawie art. 48b ust. 1 pkt 2 ustawy wymaga uprzedniego wydania decyzji nakazującej usunięcie uchybień (art. 48b ust. 1 pkt 1) i niewykonania tego konkretnego nakazu. Stwierdzenie innych uchybień nie uprawnia do wydania decyzji z art. 48b ust. 1 pkt 2, jeśli nie poprzedzała jej decyzja nakazująca usunięcie tych konkretnych uchybień.

Uzasadnienie

Konstrukcja art. 48b ust. 3 ustawy jednoznacznie wskazuje, że decyzja o zabiciu zwierząt może być wydana tylko w przypadku niewykonania nakazu usunięcia uchybień z poprzedniej decyzji. Organy nie wydały kolejnych decyzji nakazujących usunięcie innych stwierdzonych uchybień, co czyniło decyzję ostateczną niezasadną.

Czy organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, informując stronę o jej prawach i obowiązkach, zwłaszcza w kontekście jej stanu zdrowia i braku biegłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę informowania (art. 9 kpa) i pogłębiania zaufania (art. 8 kpa), nie udzielając stronie prostych, pisemnych pouczeń dostosowanych do jej stanu.

Uzasadnienie

Skarżąca, ze względu na swój stan zdrowia i brak biegłości, potrzebowała jasnych, pisemnych pouczeń dotyczących konkretnych działań, które należy podjąć, aby spełnić wymogi bioasekuracji. Organy nie zapewniły takiego wsparcia, co stanowiło naruszenie przepisów kpa.

Czy protokoły kontroli weterynaryjnej, na podstawie których wydano decyzje, były miarodajne i prawidłowe, zwłaszcza w kontekście niejasnego określenia stwierdzonych uchybień?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, protokoły te zasadniczo nie określały na czym konkretnie polegały stwierdzone uchybienia i jakie działania powinna podjąć strona, co podważało ich prawidłowość i miarodajność.

Uzasadnienie

Skarżąca kasacyjnie podniosła, że protokoły kontroli nie precyzowały konkretnych działań, które należy podjąć, aby spełnić wymogi bioasekuracji. NSA uznał, że niektóre z zarzutów w tym zakresie były zasadne, a część ustaleń organów była dotknięta wadami procesowymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów I i II instancji. Umorzono postępowanie administracyjne w przedmiocie nakazu zabicia świń.

Przepisy (17)

Główne

uozz art. 48b § 1 pkt 1 i 2

Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

Nakaz zabicia zwierząt może być wydany tylko po uprzednim wydaniu decyzji nakazującej usunięcie uchybień i niewykonaniu tego nakazu.

uozz art. 48b § 3

Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

Powiatowy lekarz weterynarii, w przypadku gdy podmiot nie zastosuje się do nakazu określonego w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 2.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada udzielania informacji.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 133 § 1