I OSK 1621/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-11-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
komunalizacjanieruchomościmienie państwowegminna spółdzielniaprawo administracyjnepostępowanie administracyjnetytuł prawnywłasnośćużytkowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną Gminnej Spółdzielni dotyczącą komunalizacji nieruchomości, uznając, że decyzja z 1971 r. przekazała spółdzielni na własność jedynie młyn, a nie grunt.

Gminna Spółdzielnia domagała się uchylenia decyzji komunalizacyjnej, powołując się na nową okoliczność – decyzję z 1971 r. o przekazaniu na własność młyna gospodarczego wraz z gruntem. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA w wyroku z 14 listopada 2008 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że decyzja z 1971 r. przekazała spółdzielni na własność jedynie młyn, a nie działkę gruntu, która mogła być jedynie oddana w użytkowanie, co uniemożliwiało uchylenie decyzji komunalizacyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminnej Spółdzielni od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji komunalizacyjnej z 1991 r. Gminna Spółdzielnia argumentowała, że wyszła na jaw nowa okoliczność – decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1971 r. o nieodpłatnym przekazaniu na własność spółdzielni młyna gospodarczego wraz z działką nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że choć decyzja z 1971 r. stanowiła nowy dowód w rozumieniu K.p.a., to nie dawała ona podstaw do uchylenia decyzji komunalizacyjnej. Sąd podkreślił, że przepisy, na podstawie których wydano decyzję z 1971 r., pozwalały na nieodpłatne przekazanie na własność jedynie młyna gospodarczego, natomiast teren niezbędny do jego funkcjonowania mógł być przekazany jedynie w użytkowanie. Decyzja z 1971 r. faktycznie przekazała na własność tylko młyn. Protokół zdawczo-odbiorczy, na który powoływała się spółdzielnia, nie mógł skutecznie przenieść własności gruntu, gdyż nie był aktem administracyjnym i nie miał oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wobec powyższego, Sąd uznał, że Gminna Spółdzielnia nie wykazała tytułu do nieruchomości, który uniemożliwiałby jej komunalizację, a tym samym nie było podstaw do uchylenia decyzji komunalizacyjnej. Skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja z 1971 r. przekazała na własność jedynie młyn gospodarczy (budynek i wyposażenie), natomiast teren mógł być przekazany jedynie w użytkowanie.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach rozporządzeń z 1971 r. i 1968 r., które rozróżniały możliwość przekazania na własność młyna i przekazania terenu w użytkowanie. Decyzja z 1971 r. była zgodna z tym rozróżnieniem, przekazując na własność tylko młyn.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § ust. 1

Podstawa prawna komunalizacji nieruchomości państwowych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym.

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym z powodu zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania - ujawnienie się nowych faktów lub dowodów znanych organowi w dacie wydawania decyzji.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym z powodu naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Rozporządzenie Rady Ministrów

Z dnia 2 lipca 1971 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania organizacjom spółdzielczym młynów gospodarczych (Dz. U. Nr 18, poz. 179)

Rozporządzenie Rady Ministrów

Z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości państwowych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja Gminnej Spółdzielni oparta na decyzji z 1971 r. i protokole zdawczo-odbiorczym jako podstawie do uchylenia decyzji komunalizacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

przekazanie na własność młyna gospodarczego, ale nie terenu teren mógł być przekazany tylko w użytkowanie protokół zdawczo-odbiorczy nie był aktem administracyjnym

Skład orzekający

Joanna Runge -Lissowska

przewodniczący sprawozdawca

Anna Łukaszewska-Macioch

sędzia

Jolanta Rudnicka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia państwowego, rozróżnienie między nabyciem własności a nabyciem prawa użytkowania gruntu, znaczenie protokołu zdawczo-odbiorczego w kontekście decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z komunalizacją mienia spółdzielczego w okresie transformacji ustrojowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia komunalizacji mienia i interpretacji starych decyzji administracyjnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Komunalizacja mienia: czy młyn na własność oznaczał też własność gruntu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1621/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch
Joanna Runge -Lissowska /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Komunalizacja mienia
Sygn. powiązane
I SA/Wa 202/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-05-24
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 151 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge -Lissowska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminnej Spółdzielni "[...]" w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 202/07 w sprawie ze skargi Gminnej Spółdzielni "[...]" w D. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 202/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminnej Spółdzielni "[...]" w D. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2006 r. nr [...]. Decyzją tą została utrzymana w mocy decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], odmawiająca uchylenia - na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. - decyzji Wojewody Sieradzkiego z dnia [...] stycznia 1991 r. nr [...] w sprawie komunalizacji nieruchomości, oznaczonej numerem działek [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], w części dot. działki [...].
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił, iż Gminna Spółdzielnia domagała się wznowienia postępowania komunalizacyjnego z tej przyczyny, iż wyszła na jaw nowa okoliczność, istotna dla sprawy, nieznana organowi w dniu orzekania, jaką jest decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1971 r. w sprawie nieodpłatnego przekazania na własność Spółdzielni młyna gospodarczego, posadowionego na działce nr [...], a zatem działka ta stanowi jej własność z mocy tej decyzji. Decyzja z 1971 r. została wydana na podstawie przepisów rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 2 lipca 1971 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania organizacjom spółdzielczym młynów gospodarczych (Dz. U. Nr 18, poz. 179) oraz z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości państwowych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej, z których wynika, iż przekazaniu podlegają młyny gospodarcze, jak i teren, na którym się znajdują, przy czym młyny nieodpłatnie i na własność na podstawie decyzji właściwego organu - kontynuował Sąd - stwierdzając, iż zatem przekazaniu podlegał zarówno młyn, jak i teren niezbędny do funkcjonowania, jednak przekazanie na własność dotyczy tylko młyna, tj. budynku i wyposażenia, ale nie terenu, który mógł być przekazany tylko w użytkowanie. Wojewódzki Sąd podkreślił, że decyzja PPRN z [...] grudnia 1971 r. koresponduje z tymi przepisami, przekazując na własność Spółdzielni tylko młyn gospodarczy, natomiast nie działkę nr [...], a protokół zdawczo-odbiorczy, w którym jest mowa o działce nie może rzutować na ocenę skutków prawnych decyzji, a wobec tego nie było podstaw do uchylenia decyzji komunalizacyjnej.
Reprezentowana przez adwokata, Gminna Spółdzielnia "[...]" w D. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji - Wojewodę Łódzkiego i Krajową Komisję Uwłaszczeniową - w toku postępowania administracyjnego art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji Wojewody Sieradzkiego z dnia [...] stycznia 1991 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę D. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) własności nieruchomości położonej w D. w części dot. działki [...], pomimo iż wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, lecz nie znane organowi, z których wynika, iż w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. działka nr [...] nie stanowiła własności państwowej, w świetle art. 5 ust. 1 tej ustawy stanowi to warunek konieczny do komunalizacji, w związku z czym działka ta nie powinna zostać skomunalizowana.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż dowodem nowym jest decyzja Prezydium Państwowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1971 r. przekazująca na własność Spółdzielni młyn gospodarczy według wykazu budynków, maszyn oraz urządzeń stanowiący załącznik do decyzji, ale ten nie został Spółdzielni doręczony, natomiast sporządzono protokół zdawczo-odbiorczy, w którym w poz. 2 wskazano, jako wykaz budynków i urządzeń technicznych działkę o określonej powierzchni i wartości .............., a których to dowodów Sąd nie znał.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z przytoczonej podstawy skargi kasacyjnej wynika, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez to, że oddalił skargę Gminnej Spółdzielni "[...]" w D. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", choć powinien był uchylić decyzje organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ tej ustawy, tj. z uwagi na inne aniżeli dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie organu.
To inne naruszenie przez organy przepisów postępowania, niezauważone przez Wojewódzki Sąd, polegało na tym, że organy odmówiły, w trybie wznowienia postępowania, uchylenia decyzji komunalizacyjnej, choć powinny były to uczynić na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., z uwagi na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Tak sformułowanego zarzutu nie można uznać za usprawiedliwiony.
Nowym dowodem, który powinien był powodować uchylenie decyzji komunalizacyjnej, a co za tym idzie również decyzji odmawiających uchylenie tej decyzji, była - zdaniem skarżącej - decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1971 r. w sprawie przekazania Spółdzielni młyna gospodarczego. Oczywiście takim dowodem, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., była. Był to dowód nowy, istotny dla sprawy, nieznany organowi w dacie wydawania decyzji komunalizacyjnej. Nie znaczy to jednak, że jeśli nawet z formalnego punktu widzenia dokument spełniał przesłanki ww. przepisu to musiał wywołać skutki przewidziane w art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. prowadzić do uchylenia decyzji komunalizacyjnej.
Z decyzji tej wynika, że młyn gospodarczy został przekazany Spółdzielni nieodpłatnie na własność. Przepisy, które stanowiły podstawę decyzji z 1971 r., przytoczone przez Wojewódzki Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dawały taką możliwość, tj. nieodpłatnego przekazania na własność młynu gospodarczego, przy czym także mógł być przekazany teren niezbędny do prawidłowego funkcjonowania młyna, jednak z tychże przepisów wynika też, że teren nie mógł być przekazany, tak jak młyn, na własność. Teren mógł być przekazany w użytkowanie. Decyzja z 1971 r., na którą powołuje się skarżąca, tak właśnie czyni, na własność przekazuje tylko młyn. Natomiast protokół zdawczo-odbiorczy, którym, zdaniem skarżącej, przekazany został jej na własność również i teren, tj. działka nr [...], nie czyni tego. Jeśli nawet takie sformułowanie zostało w nim użyte, to nie ma to takiego znaczenia prawnego, jakie chce mu nadać skarżąca. Przepisy powszechnie obowiązujące nie dawały podstawy do przeniesienia własności nieruchomości, nie czyni tego też decyzja z 1971 r., a zatem protokół zdawczo-odbiorczy, który nie był aktem administracyjnym w rozumieniu K.p.a., który mógłby powodować skutki prawne, też tego nie mógł uczynić.
Pomimo tego, iż zaistniały nowe dowody, to decyzja komunalizacyjna nie mogła być uchylona we wznowionym postępowaniu, bowiem na ich podstawie Spółdzielnia nie mogła się wylegitymować tytułem do nieruchomości, uniemożliwiającym komunalizację.
Wojewódzki Sąd miał zatem podstawy do oddalenia skargi, a wobec tego skargę kasacyjną także należało oddalić, na podstawie art. 184 P.p.s.a., jako nieposiadającą usprawiedliwionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI