I OSK 1613/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
zawieszenie postępowaniapostępowanie kasacyjneNSATrybunał Konstytucyjnyprejudycjalnośćprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiekonomia procesowawznowienie postępowania

Podsumowanie

NSA odmówił zawieszenia postępowania kasacyjnego, mimo wniosku opartego na toczącym się przed TK postępowaniu, wskazując na brak potrzeby oraz obowiązek rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania kasacyjnego, powołując się na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące zgodności przepisu KPA z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia, argumentując, że nie zachodzi ścisły związek prejudycjalny, a także ze względu na obowiązek rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz możliwość wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu.

W niniejszej sprawie skarżący Z.N. złożył wniosek o zawieszenie postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, oczekując na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie dotyczącej zgodności przepisu ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego z Konstytucją. Skarżący argumentował, że przepis ten może pozbawiać prawnej ochrony prawa do wynagrodzenia szkody. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uznał, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne i wymaga ścisłego związku prejudycjalnego. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, co w tym przypadku nie zostało wykazane w stopniu uzasadniającym zawieszenie. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazano również, że w przypadku stwierdzenia niezgodności przepisu z Konstytucją, skarżący będzie mógł skorzystać z instytucji wznowienia postępowania, co zabezpiecza jego prawa. Biorąc pod uwagę brak wyznaczonego terminu rozprawy przez TK od 2021 roku oraz zasadę ekonomiki procesowej, NSA odmówił zawieszenia postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd może zawiesić postępowanie, jeśli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, jednakże zastosowanie tej instytucji ma charakter fakultatywny i wymaga oceny sądu.

Uzasadnienie

Sąd odmówił zawieszenia, ponieważ nie stwierdził ścisłego związku prejudycjalnego, podkreślił obowiązek rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz wskazał na możliwość wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zastosowanie przepisu ma charakter fakultatywny.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy.

P.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewidziano możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek sądu rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

u.zm. KPA art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis, którego zgodność z Konstytucją była badana przez TK.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak ścisłego związku prejudycjalnego między sprawą kasacyjną a postępowaniem przed TK. Obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Możliwość wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu. Długi okres od wpływu wniosku do TK bez wyznaczenia terminu rozprawy.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania zastosowanie ma charakter fakultatywny rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zasada ekonomiki procesowej możliwość wznowienia postępowania

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w związku z postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym, zwłaszcza gdy TK nie wyznacza terminu rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawieszenie postępowania kasacyjnego i braku aktywności TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty stosowania instytucji zawieszenia postępowania i relacji między sądami administracyjnymi a Trybunałem Konstytucyjnym, co jest istotne dla prawników procesowych.

NSA nie czeka na TK: kiedy sąd zawiesi postępowanie?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 1613/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1968/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-05-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z.N. o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Z.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1968/24 w sprawie ze skargi Z.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 lipca 2024 r., nr KOC/3425/Go/24 w przedmiocie umorzenia postępowania z mocy prawa postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 maja 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 935/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z.N. (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 lipca 2024 r., nr KOC/3425/Go/24 w przedmiocie umorzenia postępowania z mocy prawa.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku skarżący zawarł wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22 w przedmiocie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji - przez to, że pozbawia prawnej ochrony prawa do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769, dalej "P.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej.
Należy przy tym zauważyć, że z przywołanego przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić trzeba, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 P.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Tymczasem, jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K 2/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego i zarejestrowanej pod sygn. akt K 2/22, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku wydania orzeczenia w rozpoznawanej sprawie na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, skarżący kasacyjnie nie zostaną pozbawieni możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 P.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wobec tego interes strony jest należycie zabezpieczony.
Stanowisko takie zaprezentowane zostało w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. z dnia: 15 października 2025 r., sygn. akt I OSK 1521/25, 10 października 2025 r., sygn. akt I OSK 1464/25, I OSK 1465/25, 14 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2845/23, czy 11 października 2023 r., sygn. akt I OSK 2078/23 (orzeczenia dostępne pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę