I OSK 1611/18

I OSK 1611/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-04-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III SA/Łd 931/17 - Wyrok WSA w Łodzi z 2018-01-31
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 183, 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2015 poz 1881
art. 2 ust. 6, art. 3, art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 1782
art. 6e ust. 3, art. 67 ust. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. W. P. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 931/17 w sprawie ze skargi T. B. na decyzję K. W. P. w Ł. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku wykonywania zadań służbowych oraz przyznania wynagrodzenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. W. P. w Ł. na rzecz T. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 931/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku wykonywania zadań służbowych oraz przyznania wynagrodzenia uchylił zaskarżony rozkaz oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...].
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Dnia [...] grudnia 2016 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. wpłynęło pismo Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w Ł. z dnia [...] grudnia 2016 r. informujące o tym, że w dniu [...] listopada 2016 r. podkom. T. B. został wybrany Wiceprzewodniczącym Sekretarzem ZW NSZZ Policjantów w Ł. Jednocześnie Zarząd zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z wnioskiem o zwolnienie skarżącego z obowiązku świadczenia służby na czas trwania czteroletniej kadencji z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w K. odwołał z dniem [...] grudnia 2016 r. skarżącego ze stanowiska Komendanta Komisariatu Policji w K. i z dniem [...] grudnia 2016 r. przeniósł do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w K. Jednocześnie stosownie do art. 108 § 1 K.p.a. nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Następnie Komendant Powiatowy Policji w K. rozkazem personalnym nr [...] z dniem [...] grudnia 2016 r. zwolnił skarżącego z obowiązku wykonywania zadań służbowych na okres kadencji pełnienia funkcji w ZW NSZZ Policjantów w Ł.
Rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w K. pozostawił skarżącego w dalszej dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w K. na okres zwolnienia z obowiązku wykonywania zadań służbowych udzielonego na czas kadencji oraz ustalił z dniem [...] czerwca 2017 r. skarżącemu uposażenie zasadnicze w nowej wysokości, tj. w wysokości przysługującej przed powołaniem na stanowisko Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w K. na ostatnio zajmowanym stanowisku z mianowania.
W odwołaniu funkcjonariusz zarzucił organowi l instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 6 ustawy o związkach zawodowych w związku z art. 67 ust. 2 ustawy o Policji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że art. 32 ust. 1
i 2 ustawy o związkach zawodowych nie ma charakteru szczególnego w stosunku do art. 6e ust. 1 ustawy o Policji, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku przeciwnego, a w konsekwencji naruszenie:
- art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych poprzez jego błędne niezastosowanie i dokonanie przez organ jednostronnej zmiany warunków płacy na niekorzyść funkcjonariusza bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej;
- naruszenie art. 6e ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie i przyznanie skarżącemu od dnia [...] czerwca 2017 r. uposażenia w wysokości przysługującej na ostatnio zajmowanym stanowisku z mianowania, tj. przed powołaniem na stanowisko Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w K. w wysokości określonej w pkt 2 rozkazu, w sytuacji gdy organ nie był uprawniony do zastosowania wskazanej regulacji z uwagi na przysługującą skarżącemu z mocy art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych ochronę przed jednostronną zmianą warunków płacy na niekorzyść skarżącego;
- naruszenie art. 1 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez Komendanta Powiatowego Policji w K. zamiast przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł.;
- naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 108 K.p.a. poprzez nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji braku spełnienia przesłanek jego nadania wskazanych w wymienionym przepisie.
Po rozpoznaniu złożonego odwołania Komendant Wojewódzki Policji w Ł., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i art 127 § 2 K.p.a., rozkazem z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wskazał, że art. 32 ust 1 pkt
2 ustawy o związkach zawodowych ma na celu ochronę pracownika, o którym mowa
w pkt 1 omawianego przepisu, przed jednostronną zmianą warunków pracy lub płacy na niekorzyść tego pracownika bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej,
z wyjątkiem gdy dopuszczają to odrębne przepisy.
Zdaniem organu, nie było podstaw do przeprowadzenia konsultacji związkowych stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, bowiem obniżenie wysokości uposażenia funkcjonariusza nie nastąpiło w drodze jednostronnych działań pracodawcy zmieniających na niekorzyść status funkcjonariusza, ale było wynikiem konieczności dostosowania pobieranego przez funkcjonariusza uposażenia po upływie okresu wskazanego w art. 6e ustawy o Policji do uposażenia przysługującego mu przed powołaniem na stanowisko Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w K. Komendy Powiatowej Policji w K. W tym zakresie organ nie posiadał kompetencji
i uprawnienia do innego ukształtowania wysokości uposażenia funkcjonariusza.
W ocenie organu zaskarżonym rozkazem przyznano funkcjonariuszowi uposażenie w wysokości wyższej aniżeli przysługujące przed powołaniem na stanowisko Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w K., ponieważ Komendant Powiatowy Policji w K. przyznał policjantowi dodatek służbowy w wysokości o [...] zł wyższej niż ten który posiadał przed powołaniem.
Zdaniem organu odwoławczego niewątpliwie przepisami szczególnymi w stosunku do ustawy o związkach zawodowych są przepisy ustawy o Policji. Przepis art. 67 ustawy o Policji wskazuje zatem na "odpowiednie", a nie bezpośrednie stosowanie ustawy o związkach zawodowych. Używając sformułowania "odpowiednio" ustawodawca założył konieczność uwzględnienia w zakresie ochrony funkcjonariuszy pełniących funkcje związkowe specyfiki stosunków służbowych w Policji, w szczególności zaś dyspozycyjności funkcjonariusza wobec przełożonych. Zdaniem organu II instancji, art. 6e ust. 3 ustawy o Policji jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że nie ma żadnych podstaw prawnych, aby odwołanie skarżącego rozpatrywał Komendant Główny Policji. Z kolei organ l instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny. Nadanie rygoru wykonalności wiązało się z koniecznością natychmiastowego po upływie okresu wskazanego w art. 6e ustawy o Policji dostosowania wysokości uposażenia do wysokości zgodnej z przepisami prawa bezwzględnie obowiązującego w tym zakresie.
W skardze na powyższy rozkaz personalny T. B. wniósł
o stwierdzenie jego nieważności w całości oraz poprzedzającego go rozkazu organu
I instancji ewentualnie o uchylenie w całości rozkazów personalnych organów obu instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozkazowi skarżący zarzucił:
naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a. art. 2 ust. 6 ustawy o związkach zawodowych w związku z art. 67 ust. 2 ustawy
o Policji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy ustawy o Policji mają charakter szczególny w odniesieniu do uregulowań ochronnych zawartych w ustawie o związkach zawodowych, podczas gdy prawidłowa ich wykładnia prowadzi do wniosku przeciwnego, a w konsekwencji:
b. naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych poprzez jego błędne niezastosowanie i dokonanie przez organ jednostronnej zmiany warunków płacy na niekorzyść funkcjonariusza bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej;
c. naruszenie art. 6e ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie
i przyznanie skarżącemu od dnia 20 czerwca 2017 r. uposażenia w wysokości przysługującej przed powołaniem na stanowisko zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w K. w wysokości określonej w pkt 2 rozkazu,
w sytuacji gdy organ nie był uprawniony do zastosowania przedmiotowej regulacji z uwagi na przysługującą skarżącemu z mocy art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych ochronę przed jednostronną zmianą warunków płacy na niekorzyść funkcjonariusza;
d. naruszenie art. 3 ustawy o związkach zawodowych poprzez obniżenie skarżącemu przysługującego mu uposażenia z powodu przynależności do związku zawodowego;
e. naruszenie art. 1 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych w związku z art. 6f ustawy o Policji poprzez wydanie rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2017 r. przez Komendanta Powiatowego Policji w K. i pozostawienie skarżącego
w dalszej dyspozycji tego organu, podczas gdy organem właściwym do wydania zaskarżonego rozkazu był Komendant Wojewódzki Policji w Ł., co
w konsekwencji powoduje, że zaskarżony rozkaz dotknięty jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.;
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 108 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonego rozkazu, w sytuacji braku spełnienia przesłanek jego nadania wskazanych w wymienionym przepisie;
b. art. 138 § 1 ust. 1 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego rozkazu z dnia 19 czerwca 2017 r., w sytuacji gdy istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonego rozkazu i umorzenia postępowania przed organem I instancji z uwagi na wydanie rozkazu przez niewłaściwy organ.
W uzasadnieniu skarżący powołując się na orzecznictwo stwierdził, że wbrew twierdzeniom organu II instancji to przepisy ochronne zawarte w ustawie o związkach zawodowych stanowią regulację o charakterze lex specialis w odniesieniu do uregulowań zawartych w ustawie o Policji, w tym w szczególności do zastosowanego przez organ art. 6e ust. 3 ustawy o Policji.
Zdaniem skarżącego, wynikająca z art. 32 ustawy o związkach zawodowych ochrona wyłączyła stosowanie wobec niego – jako członka zarządu organizacji związkowej – art. 6e ust. 3 ustawy o Policji, przewidującego ochronę przysługującego uposażenia jedynie przez okres 6 miesięcy od dnia odwołania. Na zasadzie art. 32 ust.
2 ustawy o związkach zawodowych skarżący jest objęty ochroną przed jednostronnym niekorzystnym wypowiedzeniem warunków płacy przez cały czas trwania mandatu oraz przez okres roku po jego wygaśnięciu. Na gruncie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych pracodawca nie mógł bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej zmienić jednostronnie warunków płacy na niekorzyść pracownika – będącego członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej.
Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie pracodawca nie wystąpił o zgodę do zarządu zakładowej organizacji związkowej, zmieniając warunki płacy na niekorzyść skarżącego poprzez przyznanie od dnia [...] czerwca 2017 r. uposażenia w wysokości wskazanej w rozkazie. Tym samym organ uchybił art. 32 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy
o związkach zawodowych. Dokonana zaś przez organ zmiana powodująca obniżenie dotychczasowego uposażenia skarżącego była niekorzystna.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Wskazał ponadto, że skarżącemu przyznano uposażenie w wysokości otrzymywanej na ostatnio zajmowanym stanowisku z mianowania. Ponadto przyznano mu dodatek służbowy. Nie można zatem mówić o pogorszeniu warunków płacy. Obecnie otrzymuje uposażenie niższe jedynie o około [...] złotych od otrzymywanego przed wydaniem zaskarżonego rozkazu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazanym na wstępie wyrokiem uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ administracji publicznej wydając zaskarżony rozkaz naruszył przepisy prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu I instancji rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga ustalenia, czy wskutek wydania rozkazu z dnia [...] czerwca 2017 r. doszło do pogorszenia warunków płacowych strony, a ponadto czy zmiana wysokości wynagrodzenia wymagała zgody zarządu organizacji związkowej.
W dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd wskazał, że stosownie do art. 2 ust.
6 u.z.z. do praw związkowych funkcjonariuszy Policji stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z odrębnych ustaw.
W myśl art. 67 ust. 1 ustawy o Policji policjanci mogą zrzeszać się w związku zawodowym policjantów. W ustępie 2 tego artykułu stwierdzono, że przepisy ustawy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie ustalenia wymaga okoliczność, czy podjęte przez organy Policji działania nie naruszają przewidzianego w art. 3 u.z.z. zakazu ponoszenia przez stronę ujemnych następstw wykonywania funkcji związkowej.
Skarżący przeniesiony został do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych na podstawie art. 37 a pkt 2 ustawy o Policji. Przełożony na podstawie powołanego wyżej przepisu uprawniony był przenieść do swojej dyspozycji skarżącego, po uprzednim zwolnieniu go z obowiązku wykonywania zadań służbowych. Zwolnienie to odbywało się na zasadach określonych w przepisach o związkach zawodowych. Jeśli zwolnienie z wykonywania zadań służbowych i przeniesienie do dyspozycji przełożonego miało swoje źródło w przepisach o związkach zawodowych, to organ zobowiązany był regulować sytuację prawną policjanta z uwzględnieniem tych właśnie przepisów.
W omawianej sytuacji stanowią one lex specialis i mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o Policji.
Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę na konstrukcję przepisu art. 37 a ustawy o Policji, który wyraźnie rozróżnia 3 grupy policjantów przenoszonych do dyspozycji przełożonego. Tylko w przypadku określonym w punkcie 2 odwołuje się do innych przepisów niż ustawa o Policji, to jest ustawy o związkach zawodowych. Zgodnie z art. 67 ust. 2 ustawy o Policji przepisy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio. Zdaniem Sądu "odpowiednie stosowanie" nie może uzasadniać ograniczenia ochrony prawnej policjanta pełniącego funkcje związkowe.
Podzielając stanowisko wyrażone w orzeczeniu NSA z dnia 28 listopada 2013 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 2323/12 Sąd I instancji przyjął, że nakaz "odpowiedniego" stosowania ustawy związkowej do członków i działaczy związku zawodowego policjantów oznacza rozciągnięcie ochrony prawnej, wynikającej z art. 32 ust. 2 u.z.z., do policjantów wybranych do władz związku. Ochrona jaką przewiduje art. 32 u.z.z. musi być rozumiana także jako ochrona interesów związku zawodowego.
W rozpoznawanej sprawie konsekwencją wydania rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] czerwca 2017 r. była zmiana warunków płacy na niekorzyść skarżącego. Utracił bowiem kwotę [...] złotych uposażenia miesięcznego. Zmiana ta nie została poprzedzona zgodą zarządu organizacji związkowej. Tym samym doszło do naruszenia przepisu art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z.
w związku za art. 67 ust. 2 ustawy o Policji.
W ocenie Sądu I instancji przewidziane w art. 6 e ust. 3 ustawy o Policji prawo do 6 miesięcznego uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem stanowi gwarancję udzieloną wszystkim grupom policjantów wymienionym w art. 37 a, którzy zostali przeniesieni do dyspozycji przełożonego. Jednakże w przypadku członka zarządu organizacji związkowej, objętego dodatkową ochroną przewidzianą w ustawie
o związkach zawodowych, wynagrodzenie w dotychczasowej wysokości może ulec zmianie na niekorzyść policjanta dopiero po udzieleniu zgody zarządu organizacji związkowej.
W dalszej części uzasadnienia orzeczenia wskazano, że skoro przyczyną odwołania ze stanowiska, a następnie przeniesienia do dyspozycji przełożonego, był wybór skarżącego do zarządu związku zawodowego, to zmiana jego warunków płacy na mniej korzystne bez uprzedniej zgody zarządu związku stanowi naruszenie przewidzianego w art. 3 u.z.z. zakazu ponoszenia ujemnych skutków wykonywania funkcji związkowej.
Od powyższego wyroku, Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wywiódł skargę kasacyjną, w której podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego:
- art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych w związku z art. 67 ust. 2 oraz w zw. z art. 6e ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż organ administracji winien poprzedzić zmianę warunków płacy skarżącego uzyskaniem zgody zarządu organizacji związkowej, w sytuacji gdy przepisy ustawy o związkach zawodowych stosuje się do policjantów odpowiednio, a w niniejszej sprawie obniżenie uposażenia skarżącego nastąpiło z mocy samego prawa, w konsekwencji czego przepis art. 32 ust. 1 pkt. 2 ustawy o związkach zawodowych w ogóle nie mógł znaleźć zastosowania;
- art. 6e ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez jego niezastosowanie,
w sytuacji gdy przepis ten jest przepisem bezwzględnie obowiązującym;
- art. 3 ustawy 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organ dopuścił się naruszenia zakazu ponoszenia ujemnych skutków wykonywania funkcji związkowej, w sytuacji gdy organ wydając zaskarżoną decyzję nie działał w ramach uznania administracyjnego, a zmiana uposażenia skarżącego nastąpiła z mocy samego prawa.
Ponadto autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie
i uwzględnienie skargi (będące konsekwencją wskazanego powyżej naruszenia art. 32 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych w związku z art. 67 ust. 2 oraz w zw. z art. 6e ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz art. 6e ust. 3 ustawy o Policji);
- art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarga - wobec braku jej usprawiedliwionych podstaw - winna podlegać oddaleniu.
Stawiając powyższe zarzuty, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 ustawy P.p.s.a. autor skargi kasacyjnej wniósł o:
1. uchylenie - na podstawie art. 188 P.p.s.a. - zaskarżonego wyroku w całości
i oddalenie skargi - w razie uznania przez Sąd, iż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości
i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania,
2. zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, według
norm prawem przepisanych.
Ponadto organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną profesjonalny pełnomocnik skarżącego wniósł
o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. na rzecz T. B. kosztów postępowania kasacyjnego
w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, albowiem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 j.t.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu
pierwszej instancji wyrażonego w uzasadnieniu podjętego orzeczenia, zgodnie z którym organ administracji winien poprzedzić zmianę warunków płacy na niekorzyść skarżącego, będącego funkcjonariuszem wybranym do władz związku zawodowego policjantów, uzyskaniem zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a., którego Sąd pierwszej instancji nie stosował.
Z kolei w sytuacji gdy postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a. stanowi w istocie konsekwencję zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych).
Autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1881 j.t.) zwanej dalej: "u.z.z." w związku z art. 67 ust. 2 oraz w zw. z art. 6e ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 j.t.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
w sytuacji gdy obniżenie uposażenia skarżącego nastąpiło z mocy samego prawa,
w konsekwencji czego przepis art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych
w ogóle nie mógł znaleźć zastosowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione zarzuty należy uznać za nieuzasadnione.
Stosownie do art. 32 ust. 1 u.z.z., pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może: 1) wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy
z imiennie wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, 2) zmienić jednostronnie warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika, o którym mowa w pkt 1 - z wyjątkiem gdy dopuszczają to odrębne przepisy.
Powołany przepis art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. ma na celu ochronę pracownika,
o którym mowa w pkt 1 omawianego przepisu, przed jednostronną zmianą warunków pracy lub płacy na niekorzyść tego pracownika bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej, z wyjątkiem gdy dopuszczają to odrębne przepisy. W orzecznictwie został wyrażony pogląd, zgodnie z którym wynikająca z art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. ochrona trwałości stosunku pracy działaczy związkowych odnosi się do wszelkich jednostronnych działań pracodawcy zmieniających na niekorzyść status pracownika (funkcjonariusza),
a także inne niekorzystne przekształcenia treści stosunku pracy. Przyjmuje się, że dokonując oceny, czy jednostronna zmiana warunków pracy lub płacy pracownika (funkcjonariusza) nastąpiła na jego niekorzyść w rozumieniu art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. należy mieć na względzie warunki pracy na dotychczasowym i nowym stanowisku oraz wysokość uposażenia (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2323/12, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 2 ust. 6 u.z.z. przepisy tej ustawy stosuje się odpowiednio do praw związkowych m.in. funkcjonariuszy Policji, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających
z odrębnych przepisów.
W myśl art. 67 ust. 2 ustawy o Policji przepisy ustawy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że w Policji może działać tylko jeden związek zawodowy i związek ten nie ma prawa do strajku.
W świetle przytoczonych przepisów, za trafne należy uznać stanowisko Sądu
pierwszej instancji, że nakaz "odpowiedniego" stosowania ustawy związkowej do członków i działaczy związku zawodowego policjantów oznacza rozciągnięcie ochrony prawnej, wynikającej z art. 32 ust. 2 u.z.z., do policjantów wybranych do władz związku. Powyższe prawidłowe stanowisko Sądu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. powołany wyżej wyrok NSA sygn. akt I OSK 2323/12).
Konsekwencją wydania rozkazu personalnego przez organ I instancji była zmiana warunków płacy na niekorzyść skarżącego. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej obniżenie wynagrodzenia funkcjonariusza nie nastąpiło z mocy samego prawa stosownie do art. 6e ust. 3 ustawy o Policji, w którym przewidziano ochronę przysługującego uposażenia tylko przez 6 miesięcy od odwołania, stanowiącym gwarancję udzieloną wszystkim grupom policjantów, którzy zostali przeniesieni do dyspozycji przełożonego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słuszne jest stanowisko WSA
w Łodzi, że w przypadku członka zarządu organizacji związkowej, objętego dodatkową ochroną przewidzianą w ustawie o związkach zawodowych, wynagrodzenie
w dotychczasowej wysokości może ulec zmianie na niekorzyść policjanta dopiero po udzieleniu zgody zarządu organizacji związkowej.
W powołanych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 3 u.z.z. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Zgodzić się należy w tym względzie ze stanowiskiem Sądu I instancji, że skoro przyczyną odwołania ze stanowiska, a następnie przeniesienia do dyspozycji przełożonego, był wybór skarżącego do zarządu związku zawodowego, to zmiana warunków pracy funkcjonariusza na mniej korzystne, poprzez obniżenie jego wynagrodzenia, bez uprzedniej zgody zarządu związku stanowi naruszenie przewidzianego w art. 3 u.z.z. zakazu ponoszenia ujemnych skutków wykonywania funkcji związkowej.
Mając na względzie powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na podstawie art. 184 P.p.s.a. ją oddalił. W przedmiocie kosztów orzekł na podstawie art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 ustawy P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r., poz. 1800).