I OSK 1610/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Miejskiej Kraków od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie, które odrzuciło skargę Gminy na decyzję Wojewody Małopolskiego w sprawie odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod drogę publiczną. WSA uznał skargę Gminy za niedopuszczalną, powołując się na art. 50 i 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., ponieważ decyzję w pierwszej instancji wydał Prezydent Miasta Krakowa, a organ administracji nie jest uprawniony do zaskarżania rozstrzygnięć organu odwoławczego. Gmina Miejska Kraków zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie tych przepisów przez błędną wykładnię i zastosowanie, kwestionując brak legitymacji procesowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydaje decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przywołano utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym kumulacja ról procesowych jednostki samorządu terytorialnego (jako beneficjenta i podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania) oraz jej organu wykonawczego (wydającego decyzję) wyklucza możliwość kwestionowania przez jednostkę decyzji wydanej przez jej organ. NSA zaznaczył, że wykonując zadania z zakresu administracji publicznej, organy samorządu muszą przestrzegać prawa i działać na rzecz dobra wspólnego, a nie realizować własne interesy. Sąd nie orzekał o kosztach postępowania kasacyjnego, wskazując na brak zastosowania przepisów art. 203 i 204 P.p.s.a. w przypadku zaskarżania postanowień kończących postępowanie w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady braku legitymacji procesowej jednostki samorządu terytorialnego do zaskarżania decyzji wydanej przez jej organ wykonawczy.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ jednostki samorządu terytorialnego wydaje decyzję w pierwszej instancji, a jednostka samorządu jest jednocześnie beneficjentem lub podmiotem zobowiązanym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w sprawie dotyczącej odszkodowania za nieruchomość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednostka samorządu terytorialnego nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdy jej organ wydał decyzję w pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Organ samorządu terytorialnego, wydając decyzję w pierwszej instancji, działa w sferze imperium, co wyklucza możliwość kwestionowania przez jednostkę samorządu jej własnych rozstrzygnięć w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przyznanie takiej legitymacji naruszałoby zasady demokratycznego państwa prawnego.
Przepisy (8)
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 50 § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi.
P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi podstawę do odrzucenia skargi wniesionej przez podmiot nieposiadający legitymacji skargowej.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 203
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie ma zastosowania do postanowień kończących postępowanie w sprawie.
P.p.s.a. art. 204
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie można zasądzić kosztów na rzecz uczestników postępowania.
u.s.z.p.r.i.w.d.p. art. 18 § ust. 1e pkt 2
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Dotyczy ustalenia odszkodowania za nieruchomość.
Konstytucja RP art. 165 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy osobowości prawnej jednostki samorządu terytorialnego.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stron postępowania administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Gmina Miejska Kraków posiadała legitymację procesową do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA odrzucającego jej skargę.
Godne uwagi sformułowania
organ samorządu terytorialnego nie jest stroną postępowania administracyjnego nie tylko wtedy, gdy jej organ jest organem samorządu terytorialnego do wydania decyzji administracyjnej w sprawie, ale także wówczas, gdy jej organ jest uczestnikiem procesu decyzyjnego, jako organ, od stanowiska którego zależy treść decyzji. • Jednostka, której organowi powierzono kompetencje władcze do orzekania w określonej sprawie, nie ma możliwości dochodzenia interesu prawnego nie tylko w trybie postępowania administracyjnego ale także sądowoadministracyjnego. • W demokratycznym państwie prawa niedopuszczalna jest taka wykładnia przepisów odnoszących się do legitymacji procesowej do wniesienia skargi (...) zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując przez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw byłaby władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną stron postępowania, a więc podmiotów od niej niezależnych, a następnie pozostawałaby uprawnioną do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku legitymacji procesowej jednostki samorządu terytorialnego do zaskarżania decyzji wydanej przez jej organ wykonawczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ jednostki samorządu terytorialnego wydaje decyzję w pierwszej instancji, a jednostka samorządu jest jednocześnie beneficjentem lub podmiotem zobowiązanym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego granic działania organów samorządu terytorialnego i ich możliwości kwestionowania własnych decyzji, co ma znaczenie praktyczne dla samorządów.
“Gmina nie może skarżyć decyzji wydanej przez własnego prezydenta – NSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.