I OSK 1603/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. N. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. WSA uznał, że skarżąca nie wykazała związku przyczynowo-skutkowego między opieką nad ojcem a niepodejmowaniem zatrudnienia, a także że jej rodzeństwo mogłoby sprawować opiekę. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów obu instancji. Sąd podkreślił, że stan zdrowia ojca skarżącej, wymagający stałej i intensywnej opieki (drenaże limfatyczne, pomoc w czynnościach higienicznych, podawanie leków, przygotowywanie posiłków, czuwanie), faktycznie uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze. NSA stwierdził, że istnienie rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji nie jest przeszkodą w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego osobie faktycznie sprawującej opiekę, jeśli wykaże ona konieczność rezygnacji z pracy lub niepodejmowania jej z tego powodu. Sąd uznał, że skarżąca wykazała istnienie związku przyczynowo-skutkowego między sprawowaną opieką a brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia, a także że nie ma znaczenia, czy wcześniej pracowała, jeśli obecnie opieka uniemożliwia jej pracę. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że intensywna opieka nad ciężko chorym członkiem rodziny uniemożliwia podjęcie zatrudnienia i stanowi podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, niezależnie od posiadania rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby zmagającej się z zaawansowaną chorobą nowotworową, wymagającą stałej, intensywnej opieki. Ocena zakresu opieki jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym ojcem, który wymaga stałej i długotrwałej pomocy, uniemożliwia podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę ubiegającą się o świadczenie pielęgnacyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakres i charakter opieki nad ojcem, który jest ciężko chory na raka i wymaga stałej pomocy, faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez córkę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stan zdrowia ojca, wymagający intensywnej opieki (drenaże, pomoc w czynnościach higienicznych, podawanie leków, czuwanie), wyklucza możliwość podjęcia przez córkę jakiejkolwiek aktywności zawodowej, nawet w niepełnym wymiarze.
Czy posiadanie rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji wobec niepełnosprawnego rodzica stanowi przeszkodę w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego osobie, która faktycznie sprawuje nad nim opiekę i z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji nie stanowi przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego osobie, która faktycznie sprawuje opiekę i z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje takiej przesłanki negatywnej. Rozstrzygnięcie kwestii sprawowania opieki należy do rodziny, a fakt, że inne dzieci mogą wypełniać obowiązek alimentacyjny, nie pozbawia prawa do świadczenia osoby faktycznie opiekującej się.
Czy dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest, aby osoba ubiegająca się wykazała, że nigdy wcześniej nie pracowała lub zrezygnowała z pracy bezpośrednio przed złożeniem wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, istotne jest, czy w dacie wystąpienia z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne istniała realna konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, uniemożliwiająca podjęcie zatrudnienia.
Uzasadnienie
Przepis nie wymaga, aby strona zrezygnowała z pracy bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Kluczowe jest faktyczne sprawowanie opieki w wymiarze uniemożliwiającym podjęcie lub kontynuowanie zatrudnienia.
Przepisy (18)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres opieki nad niepełnosprawnym ojcem uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. • Posiadanie rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji nie jest przeszkodą w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. • Istotny jest faktyczny stan opieki w dacie składania wniosku, a nie wcześniejsza historia zatrudnienia.
Odrzucone argumenty
Brak związku przyczynowo-skutkowego między opieką a niepodejmowaniem zatrudnienia. • Możliwość sprawowania opieki przez rodzeństwo. • Niewykazanie przez skarżącą, że nigdy nie pracowała lub nie zrezygnowała z pracy z powodu opieki.
Godne uwagi sformułowania
zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej • nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, choćby w niepełnym zakresie • pozostawanie w dyspozycji osoby wymagającej opieki stanowi bez wątpienia element sprawowania opieki • nie ma podstaw pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inni członkowie rodziny w takim samym stopniu zobowiązani do alimentacji
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący-sprawozdawca
Monika Nowicka
członek
Joanna Skiba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że intensywna opieka nad ciężko chorym członkiem rodziny uniemożliwia podjęcie zatrudnienia i stanowi podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, niezależnie od posiadania rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby zmagającej się z zaawansowaną chorobą nowotworową, wymagającą stałej, intensywnej opieki. Ocena zakresu opieki jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie świadczenia pielęgnacyjnego i pokazuje, jak sąd interpretuje kryteria jego przyznawania w kontekście realnych potrzeb osób niepełnosprawnych i ich opiekunów.
“Czy opieka nad ciężko chorym ojcem odbiera prawo do pracy i świadczeń? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.