I OSK 160/09

I OSK 160/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III SA/Gd 224/08 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2008-11-06
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 106 § 3, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 224/08 w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B. P. na rzecz Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 224/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę B. P. na decyzję Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej, z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], w przedmiocie uposażenia i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w Gdyni, decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], odmówił B. P. zwiększenia dodatku specjalnego z tytułu pełnienia dyżurów bojowych za okres od [...] stycznia 1994 r. do [...] grudnia 1997 r. oraz przyznania dodatku specjalnego z tytułu pełnienia całodobowych dyżurów na stanowisku "nawigator-operator stanowisko dowodzenia sztab" za okres od stycznia 1998 r. do września 2000 r. Jako podstawę prawną wskazał przepisy pkt 1 i 4 załącznika nr 4 do wytycznych Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 1988 r. w sprawie przyznawania dodatku specjalnego żołnierzom zawodowym (Dz. Rozk. MON z 1991 r., poz.58), § 23a ust.3 zarządzenia Nr 30/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. Rozk. MON z 1993 r., poz.61 ze zm.), w brzmieniu nadanym zarządzeniem Nr 74/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 października 1997 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. Rozk. MON z 1997 r., poz.162) oraz § 1 pkt 7 zarządzenia Nr 28/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 czerwca 1992 r. w sprawie rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. Rozk. MON z 1996 r., poz.3). Poprzednie decyzje administracyjne w tej sprawie były uchylane: wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 1268/99, oraz wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z dnia 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt 3II SA/Gd 244/02 i z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt III SA/Gd 122/05. Każdorazowo sąd administracyjny stwierdzał, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało przez organy wojskowe obu instancji z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Zobowiązano organy do zebrania materiału dowodowego na okoliczność organizacji służby skarżącego, jej czasu oraz stanowiska, na jakim była pełniona. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji ustalił, że B. P. pełnił zawodową służbę wojskową w [...] pułku Lotnictwa Myśliwskiego na stanowiskach: [...], w stopniu etatowego [...], w okresie od [...] lutego 1991 r. do [...] stycznia 1994 r., nawigatora –operatora sekcji służb, w stopniu etatowego chorążego, w okresie do [...] stycznia 1994 r. do [...] grudnia 1994 r., w [...] Batalionie Zabezpieczenia Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej, jako [...], stanowisko dowodzenia sztab, w stopniu etatowego chorążego, w okresie od [...] stycznia 1995 r. do [...] lutego 2003 r. Z dniem [...] lutego 2003 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. W oparciu o akta personalne i zeznania dowódcy organ ustalił, iż skarżący zajmował stanowisko służbowe zaliczane do tzw. etatowych dyżurnych i wyznaczany był na dyżury bojowe w ramach całodobowego dyżuru etatowego. Jak wszyscy nawigatorzy, ujęty był w miesięcznych grafikach służb i nie wykonywał obowiązków w ramach ośmiogodzinnego dnia pracy. Organ, nawiązując do wytycznych Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 1988 r., wywodził, że do 31 grudnia 1997 r. należności z tytułu pełnienia dyżurów bojowych miały charakter świadczenia uznaniowego i w tym zakresie skarżącemu nie przysługuje roszczenie. Dodatek ten stał się obligatoryjny od dnia 1 stycznia 1998 r., na mocy zmian wprowadzonych zarządzeniem Nr 74/MON z dnia 15 października 1997 r. do zarządzenia Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. Zgodnie z § 23a ust.3 tego zarządzenia, przy ustalaniu prawa do dodatku z tytułu pełnienia przez żołnierzy zawodowych całodobowych dyżurów bojowych (służb dyżurnych) w stałym systemie dyżurów w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego (tzw. etatowych dyżurnych) uwzględnia się tylko dziewiąty i następne dyżury (służby) w miesiącu kalendarzowym. W myśl powołanego przepisu, dodatek przysługuje niezależnie od funkcji wykonywanej przez żołnierza w jej ramach. Nadto organ wskazał, że zgodnie z art. 6 w związku z art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 50, poz.500), powyższa regulacja obowiązywała do dnia 1 lipca 2000 r. Po tej dacie brak było podstaw do wypłacania żołnierzom będącym na etatach stałych służb dyżurnych dodatków za służby ponadnormatywne. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz.1005) nie przewidywało dodatku za pełnienie służb i dyżurów. W tym stanie prawnym oraz powołując się na ustalenia dokonane na podstawie dzienników rozkazów dziennych [...] (później [...]) organ stwierdził, że skarżącemu przysługiwał dodatek za pełnienie dyżurów ponadnormatywnych za okres od 1 stycznia 1998 r. do 1 lipca 2000 r. Dodatek za dziewiąte i następne dyżury został mu wypłacony w łącznej kwocie 2325,75 zł.
W odwołaniu B. P. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności, do których ustalenia organ został zobowiązany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt III SA/Gd 122/05:
- czy czas służby odwołującego się był zorganizowany zgodnie z § 4 ust.1 zarządzenia Nr 28/MON z dnia 9 czerwca 1992 r. w sprawie rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych, czy też w inny sposób,
- czy odwołujący się pełnił służby na stanowisku NSL w ramach obowiązków wynikających z zajmowania stanowiska służbowego NKSB,
- czy służby na stanowisku NKSB odwołujący się pełnił w ramach obowiązków wynikających z zajmowania stanowiska NKSB i czy stanowisko to zajmował w stałym systemie dyżurów.
Odwołujący się zarzucił także uchybienie regulacjom materialnym zawartym w art. 2 ust.1 w związku z art. 45 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy oraz § 23a ust.1 pkt 1 w związku z ust.2 pkt 1 zarządzenia Nr 30/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 kwietnia 1990 r. W ocenie skarżącego, organ bezpodstawnie zastąpił pojęcie "stanowiska służbowego" pojęciem "funkcji". Tym samym nie została wyjaśniona kwestia, czy odwołujący się, pełniąc całodobowe dyżury bojowe na stanowisku NKSB i NSL, pełnił je na zajmowanym stanowisku służbowym, czy też w ramach dyżurów dodatkowych, poza zajmowanym stanowiskiem służbowym. Skarżący wskazał ponadto, iż etatowego stanowiska nawigator-operator nie można utożsamiać ze stanowiskami NKSB i NSL, w ramach których pełnił dyżury bojowe w systemie całodobowym. Według odwołującego się, w sprawie nie miał zastosowania § 23a ust.3 zarządzenia Nr 30/MON, gdyż wykonywał obowiązki służbowe określone zakresem obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym nawigator-operator, a poza godzinami służby, tj. poza obowiązkami wynikającymi z zajmowanego stanowiska służbowego, pełnił całodobowe dyżury bojowe w systemie obrony przeciwlotniczej i ratownictwa morskiego (NSL, NKSB). Organ powinien więc zastosować § 23a ust.1 pkt 1 w związku z ust.2 pkt 1 zarządzenia Nr 30/MON.
Dowódca Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uznał, że skarżący w okresie obowiązywania przepisów regulujących kwestie dodatków za pełnienie służb i dyżurów, tj. od 1 stycznia 1998 r. do 10 października 2000 r. zajmował stanowisko tzw. etatowego dyżurnego, co uzasadniało zastosowanie dyspozycji § 23a ust.3 zarządzenia Nr 30/MON. Według organu odwoławczego, jedynym kryterium uznania za etatowego dyżurnego jest to, czy dane stanowisko może być uznane za pozostające w stałym systemie dyżurów (służb), a więc obciążone jest jedynie obowiązkiem pełnienia takich służb (dyżurów). Regulacje zawarte w zarządzeniu Nr 30/MON przewidują tylko dwa rodzaje dodatków – za służby pełnione nieetatowo i za służby pełnione etatowo. Bezpodstawny jest więc, w ocenie organu odwoławczego, zarzut, iż organ I instancji posłużył się pojęciem "funkcji". Wywodził, że nie ma znaczenia okoliczność, czy służby pełnione były na stanowisku (funkcji) NSL i NKSB. Twierdzenie skarżącego, iż pełnił dyżury poza normalnym czasem służby nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Nadto, oznaczałoby to, iż pełnił on obowiązki służbowe w czasie przekraczającym 24 godziny od chwili przybycia na miejsce wykonywania obowiązków do momentu opuszczenia jednostki. Argumentował, że skoro strona wielokrotnie pełniła po dziewięć albo więcej dyżurów 24-godzinnych, to nie miała możliwości wykonywania obowiązków w normalnym czasie służby. Dowódca Brygady wskazał, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2005 r., przeprowadzone zostały dowody z zeznań świadków J. S., J. G. i P. P. Zeznania świadków są spójne i logiczne. Wyjaśnienia odwołującego się pozostają w sprzeczności z zeznaniami świadków. Nadto, strona nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów potwierdzających powoływane przez siebie okoliczności.
. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w Gdyni. Domagał się dopuszczenia dowodu z akt personalnych skarżącego, z książki etatów poz. [...] oraz z akt postępowań o sygnaturach: II SA/Gd 1268/99, 3II SA/Gd 244/02 oraz III SA/Gd 122/05. Ponownie podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania sformułowane w odwołaniu. Zarzucił także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że;
- skarżący pełnił służbę na stanowisku nawigator-operator w stałym systemie dyżurów, a całodobowe dyżury bojowe na stanowisku NSL pełnił w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego,
- dodatkowe uposażenie przewidziane § 23a ust.1 pkt 1 w związku z ust.2 pkt 1 zarządzenia Nr 30/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, nie przysługuje żołnierzowi pełniącemu całodobowe dyżury bojowe lub służby dyżurne (tzw. etatowemu dyżurnemu), w sytuacji wyznaczenia go do pełnienia takich dyżurów lub służb nie przypisanych ramom wynikającym z zajmowanego stanowiska służbowego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zajmował stanowisko nawigatora-operatora. Zakres jego obowiązków nie obejmował pełnienia dyżurów na stanowisku kierownika lądowania. Był jednak wyznaczany do pełnienia całodobowych dyżurów na stanowisku kierownika lądowania, z uwagi na posiadane uprawnienia zawodowe. Zatem poza obowiązkami służbowymi określonymi zakresem obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym nawigatora-operatora skarżący pełnił też dyżury bojowe na stanowisku kierownika lądowania. Za pełnienie dyżurów na stanowisku kierownika lądowania powinien zatem otrzymać dodatek finansowy. Przypomniał, że w decyzjach odmownych obu instancji wprowadzono pojęcie funkcji wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego. Zdaniem skarżącego, dyżury bojowe i służby dyżurne nie są żadnymi funkcjami wynikającymi z zajmowanego stanowiska służbowego. Przepisy dotyczące pełnienia służby oraz uposażeń nie definiują pojęcia funkcji oraz się takim pojęciem nie posługują. Pojęcie to nie ma normatywnej treści, a organ usiłuje sam nadać mu znaczenie na potrzeby sprawy. Posłużenie się pojęciem "funkcji" nie pozwala na udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy pełniąc całodobowe dyżury bojowe na stanowisku NKSB i NSL odwołujący się pełnił je na zajmowanym stanowisku służbowym, czy też jako dyżury dodatkowe poza zajmowanym stanowiskiem służbowym. Poprzez przyjęcie w uzasadnieniu decyzji pojęcia "funkcji" nie można zatem ustalić, czy skarżącemu przysługują uprawnienia do dodatku do uposażenia zasadniczego określonego w § 23a ust.1, czy też w § 23a ust.3 zarządzenia Nr 30/MON. Skarżący nie zgodził się oceną, że do obowiązków wynikających ze stanowiska służbowego nawigatora-operatora należało pełnienie całodobowych dyżurów bojowych NSL. Zakwestionował zeznania świadka Z. G. (dowódcy jednostki) w tym zakresie. Świadek ten nie podał z jakich przyczyn do pełnienia dyżuru bojowego skarżący był wyznaczany odrębnym rozkazem. Nadto, skład dyżurnej zmiany bojowej przewidywał odrębnie NSL i NKSB. Dyżury te nie mogły być więc funkcjami przypisanymi do jednego stanowiska służbowego. Wreszcie, skarżący został, na skutek zmiany pragmatyki służbowej, przeniesiony z zajmowanego stanowiska kierownika lądowania, etat kapitan, na stanowisko nawigator-operator, etat chorąży, z uwagi na posiadany stopień wojskowy w korpusie chorążych. Już sama ta okoliczność wyłączała możliwość dalszego wykonywania obowiązków kierownika lądowania w ramach zajmowanego stanowiska służbowego. Skarżący, odnotowując, że organ nie ustalił co należało do jego obowiązków w ramach zajmowanego stanowiska służbowego, stwierdził, że do jego obowiązków należało jedynie zabezpieczenie lotów i wyższych stanów gotowości bojowej. Do tych zdarzeń był wyznaczany rozkazem zwanym w decyzji grafikiem. Wykonanie tych obowiązków nie ograniczało się do 24-godzinnych dyżurów, po których był wolny od służby. Musiał przebywać w jednostce poza tymi godzinami. Czasami, wbrew przepisom, zadania wynikające z obowiązków służbowych w ramach zajmowanego stanowiska służbowego (NKSB) i wyznaczenia do dyżuru bojowego (NSL) wykonywał równocześnie. Nie oznacza to jednak, że w tym czasie nie pełnił dyżuru bojowego, za który należy się dodatek. Przyjęcie przez skarżącego dodatku za 9 i następne dyżury nie ma w sprawie znaczenia. Za niemające znaczenia skarżący uznał wykonywanie obowiązków w stałym systemie dyżurów. Raz jeszcze podkreślił, że decydujące jest, czy dyżur jest pełniony w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego. Chybiony jest także argument o braku czasu. Świadczy o tym ilość dodatkowych dyżurów pełnionych przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej wniósł o oddalenie skargi. Powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaakcentował, że skarżący pełnił służby całodobowe w ramach zajmowanego stanowiska służbowego, tzw. etatowego dyżurnego. Jako niewiarygodne ocenił twierdzenie skarżącego o zakresie jego obowiązków, skoro nie został odnaleziony, z uwagi na upływ lat, dokument w tym zakresie. Wszystkie służby są wyznaczane rozkazem dziennym. Nie jest więc prawdą, iż skarżący był wyznaczany do pełnienia dyżurów odrębnym rozkazem.
Pismem z dnia 28 sierpnia 2008 r., skarżący wniósł o zobowiązanie organu do przedłożenia rozkazów z okresu pełnienia przez skarżącego służby w [...] Eskadrze [...], JW. [...],[...].[...] o wyznaczeniu do służby zabezpieczenia lotów szkolno-bojowych. Załączył wyciąg z Organizacji i zasad pełnienia służby. Podkreślił, że skoro nawigator-operator (NKSB) podlegał kierownikowi lądowania (NSL), to są to różne stanowiska służbowe.
Skarga została rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. Sąd dopuścił dowód z akt II SA/Gd 1268/99, 3II SA/Gd 244/02 i III SA/Gd 122/05 oraz oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z książki etatów poz. [...] i z rozkazów z okresu pełnienia przez skarżącego służby w [...] Eskadrze [...] JW [...] i JW [...] o wyznaczeniu do służby zabezpieczenia lotów szkolno-bojowych.
Sąd oddalił skargę. Wskazał, iż jest związany poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt III SA/Gd 122/05. Ocenił, iż organy uwzględniły wytyczne zawarte w w/w wyroku. Dokonując przesłuchania świadków i skarżącego oraz dołączając do akt sprawy wyciągi z rozkazów dziennych oraz rozkazy dzienne za okres od dnia 30 grudnia 1997 r. do dnia 31 sierpnia 2000 r., organ pierwszej instancji zebrał dodatkowy materiał dowodowy na okoliczność organizacji służb skarżącego, czasu tych służb i na jakim stanowisku były one pełnione. Zgodnie z zaleceniem sądu, dołączono do akt pełne teksty aktów prawnych, na które powołały się organy w swoich orzeczeniach. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy zasadnie wskazały na obligatoryjny charakter spornego dodatku jedynie w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 30 czerwca 2000 r. Z dniem 1 stycznia 1997 r. weszło w życie zarządzenie Nr 74/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 października 1997 r. zmieniające zarządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych: dodatek za służby i dyżury. Na mocy tej noweli, do zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 30/MON dodano nowy tytuł "Dodatek za służby i dyżury". Znajdujący się w nim przepis § 23a ust.1 pkt 1 stanowi, że żołnierzom zawodowym z tytułu pełnienia dyżurów bojowych lub lekarskich oraz służb dyżurnych przysługuje, z zastrzeżeniem ust.2-5, dodatek w wysokości 5% uposażenia bazowego za każdy dyżur bojowy i służbę dyżurną. Sąd pierwszej instancji przywołał także dalsze przepisy § 23a zarządzenia Nr 30/MON. W myśl § 23a ust.2 pkt 1, dodatek przysługuje z tytułu pełnienia całodobowych dyżurów bojowych w systemie obrony powietrznej, przeciwlotniczej, ratownictwa powietrznego. Według zaś § 23a ust.3, przy ustalaniu prawa do dodatku z tytułu pełnienia przez żołnierzy zawodowych całodobowych dyżurów bojowych (służb dyżurnych) w stałym systemie dyżurów w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego (tzw. etatowych dyżurnych) uwzględnia się tylko dziewiąty i następne dyżury (służby) w miesiącu kalendarzowym. Od dnia 1 stycznia 1998 r. dodatek za służby i dyżury, w tym za całodobowe dyżury bojowe, stał się obligatoryjnym elementem uposażenia żołnierzy i stan taki obowiązywał do dnia 1 lipca 2000 r. Z tym dniem, zgodnie z art. 6 w związku z art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 50, poz.500), zarządzenie Ministra Obrony Narodowej Nr 30/MON utraciło moc. Art. 6 cyt. ustawy stanowił bowiem, że do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak, niż przez 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, co nastąpiło 1 lipca 1999 r., zachowują moc przepisy dotychczasowe, o ile nie są sprzeczne z jej przepisami. Rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz.1005) określono rodzaje, wysokość oraz warunki przyznawania i wypłacania dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. Jak odnotował Sąd, nie wymieniono wśród nich dodatku za pełnienie służb i dyżurów. Skupiając się na okresie wykonywania przez skarżącego służby w okresie od stycznia 1998 r. do września 2000 r., Sąd stwierdził, że dodatek za każdy dyżur bojowy przysługiwałby skarżącemu, gdyby pełnił dyżury bojowe, w ramach których wykonywałby obowiązki niewynikajace z zajmowanego przez niego stanowiska. W zakresie stanowiska zajmowanego przez skarżącego Sąd nawiązał do § 4 ust.1 zarządzenia Nr 28/MON z dnia 9 czerwca 1992 r. w sprawie rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. Rozk. MON z 1996 r. poz.3, ze zm.). Według tego przepisu, dowódca jednostki wojskowej ustala dla żołnierzy pełniących etatowe dyżury plan dyżurów na kolejne 28-dniowe okresy rozliczeniowe, tak aby na każdego z nich przypadało łącznie po 160 godzin służby. Sąd zaaprobował ustalenia organów, oparte o zgromadzone w sprawie dowody, w tym zeznania świadków, że w okresie od 1 stycznia 1995 r. do 28 lutego 2003 r., skarżący pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym nawigator-operator stanowisko dowodzenia sztab, stopień etatowy chorążego i było to stanowisko tzw. etatowego dyżurnego. Personel nawigatorski, do którego należał skarżący, pełnił służbę w ramach 160 godzin wynikających z etatowego systemu pełnienia dyżurów, a więc zgodnie z przepisami zarządzenia w sprawie rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych. Wszyscy nawigatorzy byli ujęci w miesięcznych grafikach służb i pełnione przez nich dyżury bojowe były dyżurami etatowymi. Sąd ocenił, iż skarżący zajmował stanowisko etatowego dyżurnego, do zakresu jego obowiązków należało pełnienie całodobowych dyżurów bojowych. Odnotował, że skarżący takie dyżury pełnił i zgodnie z § 23a ust.3 zarządzenia Nr 30/MON otrzymywał dodatek za dyżury dziewiąte i następne. Nie znajdują zatem oparcia, według Sądu pierwszej instancji, twierdzenia skarżącego jakoby pełnił służbę wojskową na stanowisku służbowym nawigator-operator stanowisko dowodzenia sztab w ramach 8-godzinnego dnia służby. W ślad za organami, Sąd nie podzielił twierdzenia skarżącego, że w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego był on zobowiązany jedynie do pełnienia dyżurów na stanowisku nawigatora kontroli strefy bliższej (NKSB), a dyżury pełnione na stanowisku nawigatora systemu lądowania (NSL) były dyżurami nieetatowymi i za te drugie powinien otrzymać dodatki według przepisu § 23a ust.1 zarządzenia Nr 30/MON. Przepis § 23a nie daje możliwości przyznania dodatku z tytułu wykonywania, w ramach pełnionego dyżuru bojowego, określonych funkcji, lecz za sam fakt pełnienia dyżuru. Dyżur etatowy i nieetatowy, mimo różnych funkcji wykonywanych przez osobę pełniącą dyżur, nie może być wykonywany jednocześnie przez tę sama osobę. Bez względu na to, do pełnienia jakiego rodzaju obowiązków, tj. na stanowisku NKSB, czy NSL, skarżący był rozkazem dziennym wyznaczany, zawsze działo się to w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego. Odnosząc się zarzutów skargi, Sąd stwierdził, że skarżący był wyznaczany do pełnienia służby rozkazami tak, jak wszystkie służby. Skoro zaś zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o należycie zgromadzony i wnikliwie oceniony materiał dowodowy, to nie zachodziła konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, a więc należało, w oparciu o art. 106 § 3 P.p.s.a., oddalić wnioski o przeprowadzenie dowodów z dokumentów. Odnosząc się zaś do zarzutu postawionego w piśmie procesowym skarżącego z dnia 29 października 2008 r., Sąd zauważył, że z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż wymieniono w niej daty dziewiątych i następnych dyżurów. Nie znajduje zatem potwierdzenia sugestia jakoby skarżący pełnił mniej, niż sześć dyżurów miesięcznie. Sąd podsumował, że w zaskarżonej decyzji nie wystąpiły naruszenia prawa materialnego i procesowego, określone w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
W skardze kasacyjnej B. P. zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Jako podstawę skargi wskazał:
1. art. 174 pkt 1 P.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 2 ust.1 w związku z art. 45 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy w związku z § 23a ust.1 pkt 1 w związku z ust.2 pkt 1 zarządzenia Nr 30/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. Rozk. MON z 1993 r. poz.61 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
2. art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 106 § 3 P.p.s.a., polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dowodów z rozkazów dziennych o wyznaczeniu skarżącego do pełnienia dyżurów zabezpieczających loty [...] Eskadry [...], Jednostki Wojskowej [...] i Jednostki Wojskowej [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący powtórzył treści zawarte na str.3 i 4 oraz częściowo na str. 5 skargi, z tym, że za niewiarygodne uznał zeznania świadka J. S., a nie świadka Z. G. W ocenie skarżącego, oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodów z rozkazów dziennych naruszyło prawo skarżącego do dowodzenia prawdy obiektywnej i dotyczyło dowodu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto obowiązek taki wynikał z orzeczenia sądu administracyjnego i był podstawą uchylenia uprzednio wydanej decyzji. Skarżący jednocześnie pełnił obowiązki NSL i NKSB obsługując różne monitory. W/w jednostki należały do tego samego pułku lotniczego i nie dysponowały służbami naziemnymi zabezpieczającymi loty. Nadto, skarżący nie twierdził, że każdorazowo zabezpieczenie lotów tych jednostek odbywało się w tym samym dniu. Skarżący zauważył pomyłkę w określeniu przez Sąd pierwszej instancji daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji ([...] grudnia 2004 r. zamiast [...] grudnia 2007 r.). Przytoczył treść przepisów § 23a zarządzenia Nr 30/MON oraz zarządzenia Nr 28/MON z dnia 9 czerwca 1992 r. w sprawie rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych oraz zasad udzielania czasu wolnego za wykonywanie zadań służbowych poza normalnymi godzinami służby, w brzmieniu ustalonym zarządzeniem Nr 23/MON z dnia 8 maja 1998 r. Zakwestionował pogląd Sądu, że samo ustalenie, iż zajmowane stanowisko należy do stałego systemu dyżurów wyklucza prawo do dodatku z § 23a ust.1 pkt 1. Krytycznie ocenił pomijanie normatywnego pojęcia "w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego" i wprowadzenie pojęcia "funkcji". Skarżący powtórzył w tym zakresie argumentację zawartą w skardze. Zaakcentował, że stanowiska NSL i NKSB nie są tożsame. Potwierdza to zatwierdzona przez dowódcę JW [...] Instrukcja Dyżurnego Kierownika Lotniska oraz sentencja decyzji nr [...]. W decyzji tej dowódca podał, że skarżący pełni dyżury bojowe nieetatowo. Skarżący podsumował, że wykonywał obowiązki służbowe określone zakresem obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym, a poza normalnymi godzinami służby pełnił całodobowe dyżury bojowe w systemie obrony przeciwlotniczej i ratownictwa morskiego. W sposób bezpośredni ma zatem do niego zastosowanie § 23a ust.1 pkt 1 w związku z ust.2 pkt 1 zarządzenia Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. Zaskarżone orzeczenie narusza także art.2 ust.1 w związku z art. 45 ust.2 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, które przyznają żołnierzowi nie tylko prawo do uposażenia, lecz również do dodatków wynikających z przepisów wydanych na podstawie tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dowódca Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Zakwestionował twierdzenia faktyczne i wywody prawne zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Ocenił, że podstawy skargi kasacyjnej nie są prawidłowo skonstruowane. W szczególności wskazał, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zakwestionowania ustaleń faktycznych. Nadto, w myśl przepisu art. 106 § 3 P.p.s.a., dopuszczenie dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu. Zresztą wniosek dowodowy był o tyle niezasadny, że dzienniki rozkazów dziennych były przedmiotem badania w postępowaniu administracyjnym, a wyciągi z rozkazów dziennych dowódcy jednostki dotyczące skarżącego znajdują się w aktach administracyjnych (k. 257-413).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a.
Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSA i wsa 2005/6/120).
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. Dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nawet w sytuacji, gdy dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd nie może być oceniane jako naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 982/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 354691). Kwestionowanie w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych, do czego sprowadzała się omawiana podstawa kasacji, nie może być dokonywane w oparciu o zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 1026/06, niepublikowanego, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 322261; Bogusław Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Kantor Zakamycze 2006, s. 244-245). Ustalenia faktyczne można podważyć podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2004 r., sygn. akt FSK 1290/04, ONSA i wsa 2005/5/95). Niezależnie od wadliwej konstrukcji podstawy proceduralnej skargi kasacyjnej zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji nie popełnił uchybienia akceptując ustalenia faktyczne organów administracyjnych. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ustalenia istotnych z punktu widzenia prawa materialnego okoliczności faktycznych zostały dokonane w myśl wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt III SA/Gd 122/05. W trakcie ponownego postępowania administracyjnego dopuszczono dowody z zeznań świadków, przesłuchania wnioskodawcy oraz z wyciągów rozkazów dziennych za okres od 30 grudnia 1997 r. do 31 sierpnia 2000 r. Materiał dowodowy został wyczerpująco zebrany i wszechstronnie rozpatrzony, a następnie oceniony w sposób nienaruszajacy zasady swobodnej oceny materiału dowodowego. Stanowisko Sądu pierwszej, także w zakresie ustaleń faktycznych, instancji zostało wyczerpująco przedstawione i wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku włącznie z odniesieniem się do zarzutów podniesionych w skardze.
Trafna jest zatem będąca efektem kontroli sądowej aprobata dla ustalenia, że skarżący w okresie od 1 stycznia 1995 r. do 28 lutego 2003 r. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym nawigator – operator stanowisko dowodzenia sztab, stopień etatowy chorąży i było to stanowisko tzw. etatowego dyżurnego.
Konsekwencją tak ustalonego stanu faktycznego jest zastosowanie w sprawie dodatku do uposażenia z tytułu pełnienia całodobowych dyżurów bojowych przepisu § 23a ust.3 zarządzenia Nr 30/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, w brzmieniu ustalonym zarządzeniem Nr 74/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 października 1997 r. Zwrot zawarty w przepisie § 23a ust.1 zarządzenia Nr 30/MON – "z zastrzeżeniem ust.2-5" – reguluje przysługiwanie dodatku w oparciu o przepis § 23a ust.1 pkt 1, w tym także dodatku określonego w § 23a ust.1 pkt 1 w związku z ust.2 pkt 1, gdy spełnione są warunki hipotezy z § 23a ust.3. Dodatek określony w § 23a ust.1 pkt 1 w związku z ust.2 pkt 1 przysługuje zatem żołnierzowi zawodowemu pełniącemu dyżur w warunkach określonych m.in. w § 23a ust.3 tylko za dziewiąty i następne dyżury w miesiącu kalendarzowym. Sąd prawidłowo podciągnął więc ustalony w sprawie stan faktyczny pod normy zawarte w przepisach § 23a ust.3 w związku z § 23a ust.1, nie popełnił błędu w subsumpcji. W rezultacie nie jest usprawiedliwiona także materialnoprawna podstawa skargi kasacyjnej, sprowadzająca się do zarzutu naruszenia art. 2 ust.1 w związku z art. 45 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy w związku z § 23a ust.1 pkt 1 w związku z ust.2 pkt 1 zarządzenia Nr 30/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy.
W tym stanie rzeczy należało, na mocy art. 185 § 1 P.p.s.a., orzec jak w sentencji. Orzeczenie o zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego oparto o art. 204 pkt 1 P.p.s.a.