I OSK 1596/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę właścicieli działki na decyzję odmawiającą wykreślenia informacji o dzierżawie z operatu ewidencji gruntów. Właściciele złożyli wniosek o wykreślenie dzierżawy po jednostronnym wypowiedzeniu umowy dzierżawcy z powodu nieterminowego uiszczania czynszu i innych naruszeń. Organ ewidencyjny odmówił wprowadzenia zmiany, wskazując na konieczność rozstrzygnięcia sporu przez sąd powszechny oraz na § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który wymaga wspólnego wniosku stron do ujawnienia lub wykreślenia danych dzierżawy. Sąd administracyjny podkreślił techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji, która nie rozstrzyga sporów prawnych, a jedynie odzwierciedla stany prawne ustalone w innym trybie. Wobec braku wspólnego wniosku stron i istnienia sporu, odmowa wprowadzenia zmian była uzasadniona. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że wykreślenie danych dzierżawcy z ewidencji wymaga wspólnego wniosku stron umowy dzierżawy, a organ ewidencyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a wszelkie spory dotyczące stanu prawnego nieruchomości, w tym stosunku dzierżawy, wymagają rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. Podkreślenie wymogu wspólnego wniosku stron do ujawnienia lub wykreślenia danych dzierżawy w ewidencji.
Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu rozporządzenia ws. ewidencji gruntów i budynków, ale jego ogólne przesłanie o charakterze ewidencji i kompetencjach organów jest szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ ewidencyjny jest zobowiązany do wykreślenia danych dzierżawcy z ewidencji gruntów na podstawie jednostronnego oświadczenia właściciela o wypowiedzeniu umowy dzierżawy, w sytuacji gdy dzierżawca nie zgadza się na rozwiązanie umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ ewidencyjny nie jest zobowiązany do wykreślenia danych dzierżawcy w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów prawnych. Zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia ws. ewidencji, ujawnienie lub wykreślenie danych dzierżawcy wymaga wspólnego wniosku stron umowy. W przypadku sporu, organ ewidencyjny nie jest uprawniony do oceny skuteczności wypowiedzenia umowy, a kwestia ta wymaga rozstrzygnięcia przez sąd powszechny.
Jaki jest charakter prawny ewidencji gruntów i budynków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny.
Uzasadnienie
Ewidencja gruntów jedynie rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, nie kształtuje nowego stanu prawnego ani nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów.
Czy organ ewidencyjny może samodzielnie rozstrzygać spory cywilnoprawne dotyczące stosunku dzierżawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ ewidencyjny nie jest do tego uprawniony.
Uzasadnienie
Kompetencje organu ewidencyjnego ograniczają się do rejestracji danych na podstawie określonych dokumentów. Rozstrzyganie sporów o prawa do nieruchomości należy do właściwości sądów powszechnych.
Przepisy (5)
Główne
Rozporządzenie ws. ewidencji gruntów i budynków art. 11 § ust. 1 pkt. 2 i ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Dane ewidencyjne o gruntach będących przedmiotem dzierżawy oraz o dzierżawcach ujawnia się w ewidencji na wspólny wniosek podmiotów, które zawarły umowę dzierżawy. Dotyczy to również wykreślenia tych danych.
Pomocnicze
Rozporządzenie ws. ewidencji gruntów i budynków art. 46 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Dane w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek. Aktualizacja jest procedurą sformalizowaną w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 22 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Starosta może żądać od zgłaszających zmiany dokumentów niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji.
u.u.s.r. art. 28 § ust. 4 pkt. 3
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Wskazuje na podstawę ujawnienia danych dzierżawców w ewidencji w kontekście ubezpieczenia społecznego rolników.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów prawnych. • Wykreślenie danych dzierżawcy z ewidencji wymaga wspólnego wniosku stron umowy dzierżawy (§ 11 ust. 2 rozporządzenia ws. ewidencji). • Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do oceny skuteczności wypowiedzenia umowy dzierżawy ani do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych.
Odrzucone argumenty
Jednostronne wypowiedzenie umowy dzierżawy przez właścicieli jest skuteczne i stanowi podstawę do wykreślenia dzierżawcy z ewidencji. • Organ ewidencyjny powinien dokonać zmian na podstawie innych dokumentów niż te wymienione w § 46 ust. 2 rozporządzenia, np. na podstawie art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. • Możliwość zaktualizowania zmian ewidencyjnych na podstawie analogicznie stosowanego przepisu art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Godne uwagi sformułowania
techniczno – deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków • organ dokonujący aktualizacji zapisów ewidencyjnych nie posiada kompetencji do rozstrzygania sporów prawnych • zmiany w ewidencji nie można doprowadzić do modyfikacji, czy ustalania spornego stanu prawnego nieruchomości, ale dopiero zmiana lub ustalenie tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie (...) powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków • dane ewidencyjne o gruntach będących przedmiotem dzierżawy oraz o dzierżawcach ujawnia się w ewidencji wyłącznie na wspólny wniosek podmiotów, które taką umowę zawarły • obowiązek zamieszczania w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości • istniejąca wątpliwość co do kontynuacji umowy dzierżawy wymaga wyjaśnienia w odrębnym postępowaniu przed sądem powszechnym i dopiero jego wynik w postaci prawomocnego orzeczenia może być podstawą aktualizacji ewidencji
Skład orzekający
Joanna Banasiewicz
przewodniczący
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
sprawozdawca
Teresa Rutkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a wszelkie spory dotyczące stanu prawnego nieruchomości, w tym stosunku dzierżawy, wymagają rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. Podkreślenie wymogu wspólnego wniosku stron do ujawnienia lub wykreślenia danych dzierżawy w ewidencji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu rozporządzenia ws. ewidencji gruntów i budynków, ale jego ogólne przesłanie o charakterze ewidencji i kompetencjach organów jest szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z ewidencją gruntów i rozgraniczeniem kompetencji między organami administracji a sądami powszechnymi. Jest to istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem administracyjnym.
“Ewidencja gruntów to nie sąd: dlaczego jednostronne wypowiedzenie dzierżawy nie wystarczy do wykreślenia z rejestru?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.