I OSK 1596/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-11-20
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowylicencjakara pieniężnawspólność majątkowapotrzeby własneopłata drogowakarta opłaty drogowejNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną przedsiębiorcy, który wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji, uznając, że przewóz towarów należących do żony nie był transportem na potrzeby własne.

Przedsiębiorca S. A. został ukarany za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, ponieważ przewoził towary należące do jego żony, C. A., prowadzącej odrębną działalność gospodarczą. Sąd uznał, że nie był to transport na potrzeby własne przedsiębiorcy wykonującego przewóz, a tym samym wymagał licencji. Skarga kasacyjna dotycząca wykładni przepisów o wspólności majątkowej małżeńskiej oraz dowodach uiszczenia opłaty drogowej została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną S. A. od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Sprawa dotyczyła przewozu towarów przez S. A., które formalnie należały do jego żony, C. A., prowadzącej odrębną działalność gospodarczą. Sąd pierwszej instancji oraz organy administracji uznały, że taki przewóz nie spełniał przesłanek transportu na potrzeby własne przedsiębiorcy wykonującego przewóz (S. A.), ponieważ przewożone towary nie były jego własnością. Argumentacja skarżącego oparta na przepisach o wspólności majątkowej małżeńskiej (art. 31 k.r.o.) została odrzucona jako nieadekwatna do przepisów ustawy o transporcie drogowym. NSA potwierdził, że dla uznania przewozu za transport na potrzeby własne kluczowe jest, aby przewożone rzeczy były własnością przedsiębiorcy wykonującego przewóz. Dodatkowo, sąd uznał, że kserokopia karty opłaty drogowej nie stanowiła dowodu uiszczenia opłaty, zgodnie z brzmieniem przepisów obowiązujących w dacie kontroli. Skarga kasacyjna podnosząca zarzuty naruszenia prawa materialnego została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, transport taki nie może być uznany za transport na potrzeby własne, jeśli przewożone towary nie są własnością przedsiębiorcy wykonującego przewóz, nawet jeśli należą do jego współmałżonka.

Uzasadnienie

Przepis art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym wymaga, aby rzeczy przewożone były własnością przedsiębiorcy wykonującego przewóz. W przypadku osób fizycznych prowadzących odrębną działalność gospodarczą, majątek nabyty w związku z tą działalnością stanowi własność tego przedsiębiorcy, a nie jego współmałżonka, nawet w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 4 § 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

u.t.d. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

u.t.d. art. 87 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

u.t.d. art. 92 § 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

Dz.U. 2001 nr 150 poz. 1684 art. 4 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych

Dz.U. 2001 nr 150 poz. 1684 art. 4 § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych

Dz.U. 2001 nr 150 poz. 1684 art. 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 4 § 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

Przewożone rzeczy muszą być własnością przedsiębiorcy wykonującego przewóz.

u.t.d. art. 92 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

u.t.d. art. 92 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

u.t.d. art. 92 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

k.r.o. art. 31

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

u.s.d.g. art. 14

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

u.c.p.k. art. 31

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców

Dz. U. L 370 z 31 grudnia 1985 r., str. 8-21 art. 15 § 3

Rozporządzenie Rady EWG nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń stosowanych w transporcie drogowym

Dz. U. L 370 z 31 grudnia 1985 r., str. 8-21 art. 15 § 7

Rozporządzenie Rady EWG nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń stosowanych w transporcie drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Transport towarów należących do współmałżonka nie jest transportem na potrzeby własne przedsiębiorcy wykonującego przewóz, jeśli ten współmałżonek prowadzi odrębną działalność gospodarczą. Kserokopia karty opłaty drogowej nie jest dowodem uiszczenia opłaty w rozumieniu przepisów obowiązujących w dacie kontroli.

Odrzucone argumenty

Towary nabyte w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez jednego z małżonków stanowią majątek wspólny i są własnością obu małżonków na mocy art. 31 k.r.o., co pozwala na uznanie przewozu za transport na potrzeby własne. Art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu sprzed nowelizacji z 21 października 2005 r. nie wykluczał uznania kserokopii karty opłaty drogowej za dowód uiszczenia opłaty.

Godne uwagi sformułowania

Przedsiębiorca wykonujący przejazd nie był zatem właścicielem przewożonego ładunku, co w konsekwencji oznacza, że nie została spełniona jedna z przesłanek uznania przewozu za przewóz na potrzeby własne. Waloru przedmiotowego dowodu nie posiada natomiast niepoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia tego dokumentu. Zarzut błędnej wykładni przepisu prawa materialnego można sformułować jedynie wobec tych przepisów, które Sąd I instancji poddał interpretacji, nie zaś wobec wszystkich przepisów, które zdaniem skarżącego miały zastosowanie w sprawie.

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący

Jolanta Rajewska

sprawozdawca

Izabela Ostrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących transportu na potrzeby własne w kontekście wspólności majątkowej małżeńskiej oraz dowodów uiszczenia opłat drogowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie kontroli i może być mniej bezpośrednio stosowalne po późniejszych zmianach przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstego problemu rozgraniczenia transportu na potrzeby własne od działalności gospodarczej oraz interpretacji przepisów dotyczących dowodów opłat. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców z branży transportowej.

Transport towarów żony to nie transport na potrzeby własne? NSA rozstrzyga spór o licencję i majątek wspólny.

Dane finansowe

WPS: 9050 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1596/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Izabela Ostrowska
Jolanta Rajewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 562/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-05-12
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
art. 87 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
Dz.U. 2001 nr 150 poz 1684
par. 4 ust. 2 i 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach  krajowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędzia WSA del. Izabela Ostrowska Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 562/06 w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. A. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 600 zł (słownie: sześćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 562/06, oddalił skargę S. A., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład [...] A. S., na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...], nr [...], nałożył na S. A. karę pieniężną w łącznej wysokości 9 050 zł, w tym:
1) karę pieniężną w wysokości 8 000 zł na podstawie lp. 1.1.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
(Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088, ze zm.), za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji,
2) karę pieniężną w wysokości 200 zł na podstawie lp. 1.4.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe półrocznej karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych,
3) karę pieniężną w wysokości 800 zł na podstawie lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, za nieokazanie w czasie kontroli wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w dniach 8, 9 i 10 sierpnia 2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd,
4) karę pieniężną w wysokości 50 zł na podstawie lp. 1.11.9. ust. 4 lit. c załącznika do ustawy o transporcie drogowym, za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego, gdyż oznaczenie czasowe na okazanej do kontroli wykresówce było niezgodne z urzędowym czasem kraju rejestracji.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2005 r., w C. na drodze krajowej nr [...], inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów, składającego się z pojazdu członowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Na podstawie wyjaśnień kierowcy J. P. oraz okazanej przez niego faktury VAT nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r stwierdzono, że poddany kontroli pojazd stanowi własność S. A., u którego kierowca jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Pojazdem tym przedsiębiorca S. A. przewoził z K. do T. blachę ocynkowaną, rury i płaskowniki zakupione przez C. A., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] Hurtownia [...] w T.. Kierowca okazał kontrolującym kserokopię zaświadczenia nr [...] oraz kserokopię wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, wydanego dla Zakładu [...] A. S., kserokopię półrocznej karty opłaty drogowej oraz wykresówkę z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nie przedstawił natomiast wykresówek ani dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w dniach [...],[...], i [...] sierpnia 2005 r. oraz w ostatnim dniu poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd. Na okazanej wykresówce z dnia [...] sierpnia 2005 r. oznaczenie czasowe było nieprawidłowe, gdyż pojazd został zatrzymany do kontroli o godz. 13:00, a z wykresówki wynikało, że nastąpiło to o godz. 01:00. Kierowca podpisał protokół kontroli oraz protokół przesłuchania, nie zgłaszając żadnych uwag, ani zastrzeżeń.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą, wzywając go do przedstawienia m.in. licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy oraz umowy o pracę zawartej z J. P..
W piśmie z dnia 1 września 2005 r., skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, S. A. wyjaśnił, że samochód marki [...] o nr rej. [...] jest wprawdzie zarejestrowany tylko na niego, ale stanowi współwłasność jego i żony C. A.. Skarżący podał, że jest pełnomocnikiem C. A., prowadzącej wspomnianą Hurtownię [...]. Ponadto nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego, gdyż nie świadczy zarobkowo usług transportowych, a przewóz w dniu [...] sierpnia 20005 r. odbywał się w ramach wspólnoty majątkowej małżeńskiej. Do powyższego pisma dołączył notarialnie poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię półrocznej karty opłaty drogowej wraz z kopią rachunku za jej zakup oraz kopię umowy o pracę zawartej z kierowcą J. P..
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uznał, że transport wykonywany w dniu [...] sierpnia 2005 r. nie może być uznany za przewóz na potrzeby własne, gdyż nie spełniał jednej z przesłanek wymienionych w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym (przewożone rzeczy są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin). Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Ponieważ S. A. oświadczył, że nie posiada licencji, należało nałożyć na niego karę za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Jednocześnie organ wskazał, że stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Kierowca S. A. nie posiadał w pojeździe karty opłaty drogowej. W toku postępowania skarżący przedłożył notarialnie poświadczoną kopię karty opłaty drogowej ważną od 29 lipca 2005 r. do 28 stycznia 2006 r. W związku z tym organ nałożył karę jedynie za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe półrocznej karty opłaty, odstąpił natomiast od wymierzania kary za przejazd bez uiszczenia opłaty.
Od powyższej decyzji S. A. wniósł odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, domagając się zmniejszenia nałożonej kary do 850 zł. Wyraził pogląd, że transport wykonywany na potrzeby przedsiębiorstwa prowadzonego przez żonę, pozostającą w ustroju wspólności majątkowej ustawowej, jest transportem na potrzeby własne. Spełnia bowiem wszystkie warunki przewozu na potrzeby własne, określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, w tym przesłankę wskazaną w art. 4 pkt 4 lit. c. Faktura VAT nr [...] została wprawdzie wystawiona na jego żonę, C. A., ale on także jest właścicielem przedmiotowego ładunku, a jego prawo własności wynika z art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm. – dalej k.r.o.). W tym przypadku nie ma znaczenia fakt, że każde z małżonków posiada odrębny wpis do ewidencji działalności gospodarczej i prowadzi przedsiębiorstwo pod własną nazwą. Podniósł również, iż kserokopia karty opłaty drogowej jest dowodem uiszczenia tej opłaty. Art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie ustanawia bowiem obowiązku posiadania w pojeździe oryginału dowodu uiszczenia opłaty drogowej.
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. – dalej kpa), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879), art. 3, art. 15 rozporządzenia Rady EWG nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. L 370 z 31 grudnia 1985 r., str. 8-21), art. 4, art. 5, art. 8, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym
i lp. 1.1.1., lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b, lp. 1.11.9 ust. 4 lit. c oraz lp. 1.4.2 załącznika do tej ustawy oraz § 4 ust. 1 i 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684, ze zm.), Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że w momencie kontroli kierowca zatrudniony przez przedsiębiorcę Zakład [...] A. S. wykonywał usługę transportową, przewożąc ładunek z przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. dla odbiorcy C. A., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] Hurtownia [...] z siedzibą w T.. Przedsiębiorca wykonujący przejazd nie był zatem właścicielem przewożonego ładunku, co w konsekwencji oznacza, że nie została spełniona jedna z przesłanek uznania przewozu za przewóz na potrzeby własne, o której mowa w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym. Ponieważ zebrane dokumenty potwierdzają, że przewożony ładunek został sprzedany przez [...] Sp. z o.o. na rzecz C. A., [...] Hurtownia [...], organ I instancji prawidłowo nałożył na S. A. karę za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego. Jednocześnie organ podkreślił, iż zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo do podstawowej działalności, niespełniający warunków o których mowa w art. 4 pkt 4 tej ustawy, jest wykonywaniem transportu drogowego i w związku z tym wymaga posiadania stosownej licencji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podzielił także stanowisko organu I instancji, iż dowodem uiszczenia opłaty drogowej jest wyłącznie oryginał karty opłaty drogowej. Skoro w toku postępowania skarżący przedłożył notarialnie poświadczoną kopię takiej karty, zasadnie zmieniono kwalifikację naruszenia z wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia stosownej opłaty, na wykonywanie takiego transportu bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej. Organ stwierdził ponadto, że prawidłowo została nałożona także kara pieniężna w wysokości 800 zł za nieokazanie w czasie kontroli wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Nieokazanie tych dokumentów stanowiło naruszenie art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady EWG w sprawie urządzeń rejestracyjnych stosowanych w transporcie drogowym oraz art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Z kolei okazanie przez kierowcę wykresówki z dnia [...] sierpnia 2005 r., na której oznaczenie czasowe było niezgodne z obowiązującym w Polsce czasem urzędowym, stanowiło naruszenie art. 15 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Rady EWG, a więc także i w tym zakresie zasadnie wymierzono karę pieniężną. Ustaleń faktycznych odnośnie tych naruszeń skarżący w odwołaniu nie zakwestionował.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego zakwestionował nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz w wysokości 200 zł za nieposiadanie w pojeździe karty opłaty drogowej. Zarzucił, że organ II instancji nie ustosunkował się w swojej decyzji do argumentów skarżącego, w szczególności dotyczących art. 31 k.r.o. Zgodnie z tym przepisem przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich stanowią majątek wspólny i bez znaczenia jest tu fakt, iż każde z małżonków posiada odrębny wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto, obowiązujący w dacie kontroli przepis art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie wykluczał, aby dowodem uiszczenia opłaty drogowej była kserokopia karty opłaty drogowej. Dopiero nowelizacja tego przepisu wprowadzona od dnia 21 października 2005 r. (a zatem po dacie kontroli) nałożyła na kierowcę obowiązek posiadania w pojeździe oryginału karty opłaty drogowej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił jeszcze raz, że przewożony towar był własnością innego podmiotu, a więc przewóz musiał być potraktowany jako wykonywanie usługi transportowej. Wskazał również, że w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu. Wypełniona przez rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi zatem jedyny dokument potwierdzający wniesienie opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wspomnianym wyrokiem z dnia 12 maja 2006 r. oddalił skargę S. A.. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę, lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Przepis art. 4 pkt 3 cyt. ustawy stanowi z kolei, że transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, a określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Wykonywanie takiego transportu wymaga uzyskania stosownej licencji (art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Odnosząc się do argumentacji skarżącego, iż wykonywany w dniu kontroli transport spełniał warunki przewozu na potrzeby własne, łącznie z tym, że przewożone towary były własnością skarżącego, Sąd zwrócił uwagę, że art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym posługuje się pojęciem "przedsiębiorcy" i mówi o tytule prawnym "przedsiębiorcy" do przewożonego towaru. W świetle art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.) przedsiębiorcą jest między innymi, osoba fizyczna, która uzyskała wpis do Ewidencji Działalności Gospodarczej. W niniejszej sprawie przedsiębiorcą wykonującym przewóz rzeczy był S. A., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład [...] A. S. z siedzibą w T.. Przewożone towary były natomiast własnością innego przedsiębiorcy, C. A., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] Hurtownia [...] z siedzibą w T.. Za przedsiębiorcę, a więc także właściciela przewożonego towaru w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym, nie mogli być uznani S. i C. A. jako małżonkowie, a więc odwoływanie się w tym wypadku przez pełnomocnika skarżącego do art. 31 k.r.o. jest błędne i nie znajduje uzasadnienia w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym. WSA w Warszawie uznał zatem, iż organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, iż skarżący nie wykonywał przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a więc powinien posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego. W konsekwencji zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł na podstawie załącznika lp. 1.1.1. do tej ustawy.
Sąd I instancji wskazał także, że biorąc pod uwagę treść § 4 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, organ administracji zasadnie przyjął, że dowodem uiszczenia opłaty drogowej, w rozumieniu art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania kontroli, jest prawidłowo wypełniona karta drogowa. Za dowód uiszczenia należnej opłaty drogowej organ nie mógł uznać okazanej przez kierowcę kserokopii półrocznej karty opłaty drogowej, niepotwierdzonej za zgodność z oryginałem. Kserokopia dokumentu nie zastępuje bowiem samego dokumentu i nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty drogowej.
Sąd przyznał, że wprawdzie w uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego nie odniósł się bezpośrednio do argumentów strony dotyczących zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 31 k.r.o., jednakże nie miało to wpływu na prawidłowość dokonanego przez ten organ rozstrzygnięcia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył S. A., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez:
1) błędną wykładnię art. 31 k.r.o., polegającą na przyjęciu, że składniki majątku nabyte w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez jednego z małżonków, nie stanowią własności drugiego z małżonków,
2) błędną wykładnię art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, polegającą na przyjęciu, że wyłącznym dowodem uiszczenia opłaty drogowej jest oryginał opłaty drogowej.
W uzasadnieniu wskazał, że w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie ma wyodrębnienia podmiotowości prawnej przedsiębiorstwa od osoby przedsiębiorcy. Z tego względu nabycie towarów przez C. A., w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, pociągnęło za sobą ten skutek, że właścicielem tych towarów, na mocy art. 31 k.r.o., stał się S. A., prowadzący Zakład [...] A. S.. W tej sytuacji spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, co pozwala na uznanie, że dokonywany w dniu kontroli przewóz towarów stanowił przewóz na potrzeby własne, niewymagający uzyskania licencji.
Autor skargi kasacyjnej podniósł także, że w dniu kontroli obowiązywał art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego kierowca pojazdu obowiązany był posiadać i okazywać na żądanie uprawnionego organu m.in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Przed nowelizacją tego przepisu, która weszła w życie w dniu 21 października 2005 r., a zatem po dniu kontroli, żaden przepis nie zobowiązywał kierującego pojazdem do posiadania w pojeździe oryginału karty opłaty drogowej. Za dowód uiszczenia opłaty należało zatem uznać również kserokopię takiej karty. Odmienna wykładnia prowadziłaby do zakwestionowania sensu nowelizacji z dnia 21 października 2005 r., skoro zarówno przed, jak i po wprowadzonej zmianie dowodem uiszczenia opłaty musi być oryginał karty opłaty drogowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ustawa P.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy zarzucie naruszenia przepisu prawa materialnego chodzi o wadliwe rozumienie normy prawnej odniesionej do bezspornego stanu faktycznego sprawy (błędna wykładnia) bądź o błędne posłużenie się nią w sprawie, w której nie ma ona zastosowania (błędne zastosowanie). Nie jest natomiast możliwe postawienie zarzutu niezastosowania danej normy prawnej, gdyż nie przewiduje tego art. 174 ustawy P.p.s.a. Zarzut błędnej wykładni przepisu prawa materialnego można sformułować jedynie wobec tych przepisów, które Sąd I instancji poddał interpretacji, nie zaś wobec wszystkich przepisów, które zdaniem skarżącego miały zastosowanie w sprawie. W związku z tym postawiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 31 k.r.o. nie może odnieść zamierzonego skutku. WSA w Warszawie nie dokonywał interpretacji tego przepisu, nie podważał również ustanowionej w nim zasady, iż chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Dokonał natomiast interpretacji przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym użytego w art. 4 pkt 4 lit. c pojęcia "rzeczy stanowiących własność przedsiębiorcy". Zarzutu naruszenia tego przepisu skarżący jednak nie postawił. Na marginesie tylko należy wskazać, że formułując zarzut naruszenia normy prawa materialnego skarżący winien precyzyjnie określić konkretną jednostkę redakcyjną kwestionowanego przepisu. Art. 31 k.r.o. dzieli się na dwa paragrafy, jednak autor skargi kasacyjnej nie doprecyzował, który z nich, jego zdaniem, został nieprawidłowo zinterpretowany. Również z tej przyczyny zarzut ten należało uznać za chybiony.
Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej, tj. kwestii obrazy art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez uznanie, że dowodem uiszczenia opłaty drogowej nie może być kserokopia karty opłaty drogowej, należy zauważyć, co następuje. Obowiązujący w dniu kontroli art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowił, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Użyte w tym przepisie pojęcie "dowodu uiszczenia opłaty" należy interpretować w powiązaniu z treścią obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Akt ten, wydany na podstawie upoważnienia ustawowego z art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, określał m.in. tryb wnoszenia opłaty oraz wzory dokumentów potwierdzających jej wniesienie. Niedoprecyzowane pojęcie ustawowe zostało skonkretyzowane w treści powyższego rozporządzenia, które w § 4 ust. 2 i 3 wprost stanowiło, iż dokumentem potwierdzającym wniesienie opłaty jest wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty, której wzór stanowi załącznik do rozporządzenia. Dowodem wniesienia opłaty drogowej mógł być zatem wystawiony przy dokonaniu opłaty dokument - karta opłaty drogowej. Waloru przedmiotowego dowodu nie posiada natomiast niepoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia tego dokumentu. Należy wyjaśnić, że do zadań Inspekcji Transportu Drogowego należy
m.in. kontrola dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne oraz przestrzegania warunków w nich określonych. Przedstawienie kserokopii karty opłaty drogowej uniemożliwia inspektorom dokonanie takiej kontroli, np. pod względem autentyczności okazanej karty. Podkreślenia wymaga również fakt, iż ustawa o transporcie drogowym wielokrotnie dopuszcza posługiwanie się kserokopią dokumentów, np. w art. 8 ust. 3. Jednak w art. 87 ust. 1 taka możliwość nie została przewidziana. Odnosząc się do argumentu autora skargi kasacyjnej, iż powyższa wykładnia stawia pod znakiem zapytania zasadność nowelizacji art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, która weszła w życie dnia 21 października 2005 r., wyjaśnić należy, że dokonanie przez ustawodawcę zmiany polegającej na wskazaniu expressis verbis, iż kierowca obowiązany jest posiadać w pojeździe i okazywać kartę opłaty drogowej nie oznacza, że przed nowelizacją dowodem potwierdzającym wniesienie opłaty drogowej mogła być nieuwierzytelniona kserokopia takiej karty. Nowelizacja ustawy nie musi bowiem zmierzać do zmiany wcześniejszych regulacji. Często jej celem jest jedynie doprecyzowanie kwestii budzących wątpliwości, nawet jeśli wątpliwości te zostały już wyjaśnione w praktyce administracyjnej i orzecznictwie sądowym.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI