I OSK 1591/22

I OSK 1591/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Karol Kiczka /przewodniczący/
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Go 977/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2022-01-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1876
art. 3 ust. 1 i 2, art. 39 ust. 1 i 2
Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Go 977/21 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr SKO.Go/430-SJ/1301/21 w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 20 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Go 977/21 oddalił skargę A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z 24 sierpnia 2021 r. nr SKO.Go/430-SJ/1301/21 w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. A. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.s.", przez ich niewłaściwe zastosowanie i brak ustalenia, że zasiłek celowy został przyznany w zbyt niskiej wysokości;
2. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. przez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy przyznany zasiłek celowy nie pozwala na zaspokojenie niezbędnych potrzeb i uniemożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka;
3. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), powoływanej dalej jako "K.p.a.", przez ich niewłaściwe zastosowanie i dowolną ocenę dowodów w sprawie, co skutkowało przyznaniem zasiłku celowego w zbyt niskiej wysokości.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych, składając oświadczenie, że koszty te nie zostały uiszczone w żadnej części. Ponadto, złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Jak podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przy wydaniu decyzji przekroczono granice uznaniowości, ponieważ przyznana kwota nie wystarczy nawet na zabezpieczenie dachu. Wnosząca skargę kasacyjną dokładnie opisała swoje potrzeby oraz wskazała, że z uwagi na jej niskie dochody nie jest w stanie samodzielnie wykonać remontu dachu, którego stan techniczny zagraża życiu oraz zdrowiu jej samej oraz innych osób.
Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, organy niewystarczająco wnikliwie oceniły jej żądanie oraz nie uwzględniły sytuacji w jakiej się znajduje, co zaaprobował Sąd I instancji. Wnosząca skargę kasacyjną oceniła, że decyzje wydane w niniejszej sprawie wyglądają na "automatyczne i rutynowe". Organy nie odniosły się tym samym do jej potrzeb, sytuacji i "najważniejszych faktów" i w rezultacie wydały rozstrzygnięcie w sposób "autorytarny".
Z kolei, Sąd I instancji nie wskazał merytorycznych powodów, dla których oddalono skargę i uznano, że przyznana kwota zasiłku celowego jest adekwatna do potrzeb skarżącej.
Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Jak wynikało z ustaleń zawartych w zaskarżonym wyroku, po ponownym rozpoznaniu wniosku A. A. z 12 marca 2021 r. o przyznanie pomocy pieniężnej na naprawę dachu budynku gospodarczego należącego do niej, Burmistrz X. decyzją z 24 czerwca 2021 r. nr OPS.IK.5102.888.2021 przyznał stronie specjalny zasiłek celowy na wskazany cel w kwocie 400,00 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim decyzją z 24 sierpnia 2021 r. nr SKO.Go/430-SJ/1301/21 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jak wyjaśnił organ, z akt sprawy, w szczególności z kwestionariusza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 25 marca 2021 r. oraz z oświadczenia strony z 25 marca 2021 r., a także z dowodu potwierdzenia wypłaty emerytury przez ZUS Oddział w Gorzowie Wlkp. wynika, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej stałym źródłem dochodu jest emerytura. Dochód strony, zgodnie z art. 8 u.p.s. wynosi 1 286,25 zł miesięcznie. Przekracza więc kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, wprowadzone w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., a wynoszące 701,00 zł i uprawniające do przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 u.p.s. Brak spełnienia kryterium dochodowego, uniemożliwia przyznanie stronie zasiłku celowego przewidzianego w art. 39 u.p.s. Organ odwoławczy uznał więc, że w sprawie wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 u.p.s. I tak, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że wydatki strony to opłaty za: gaz - 27,50 zł, energię elektryczną - 75,00 zł, wywóz szamba - 66,67 zł, wodę - 15,00 zł, wywóz śmieci - 25,50 zł oraz podatek od nieruchomości - 41,66 zł. Łącznie miesięczne wydatki wynoszą 251,33 zł. Koszty te zwiększają się w okresie grzewczym o ok. 300 zł miesięcznie, co wiąże się z koniecznością zakupu opału (całkowity koszt zakupu opału na sezon grzewczy to ok. 2 000 zł). Dodatkowo wskazano, że strona ponosi wydatki na zakup żywności, środków czystości i higieny osobistej, odzieży oraz koszty leczenia (wizyty lekarskie oraz leki ok. 100,00 zł miesięcznie). W ocenie Kolegium, kwota emerytury nie wystarcza stronie na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb i jest zbyt niska, by pokryć koszty remontu cieknącego dachu użytkowanego przez nią budynku gospodarczego o powierzchni ok. 150 m2. Jak przyjął organ, budynek gospodarczy jest w bardzo złym stanie technicznym. Cieknący dach i obciążenie stropu budynku zbiornikami na wodę (ustawionymi na poddaszu), zagraża jego konstrukcji. Remont dachu, a przynajmniej jego właściwe zabezpieczenie, jest konieczne ze względów bezpieczeństwa. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy ocenił, że sytuacja materialna strony nie pozwala na samodzielne przezwyciężenie powstałej trudności. Zachodzi więc potrzeba udzielenia stronie szczególnej pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy, jakim jest zabezpieczenie dachu użytkowanego budynku gospodarczego.
Odnosząc się do kwestionowanej przez stronę wysokości przyznanej pomocy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ pomocy społecznej dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi. Środki na pomoc społeczną muszą zabezpieczyć potrzeby związane z całym rokiem i uwzględnić wszystkich podopiecznych w tych gospodarstwach domowych, gdzie dochody rodziny są znacznie poniżej kryterium dochodowego. Organ odwoławczy wskazał następnie wysokość zatwierdzonego budżetu jednostki na zasiłki celowe w 2021 r. (160 000,00) i podkreślił, że jest mniejszy o 10 000,00 zł w stosunku do roku poprzedniego. W sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby osób oczekujących na wsparcie, organ pomocy społecznej nie ma możliwości wsparcia strony w oczekiwany przez nią sposób. Z tych względów przyznana pomoc nie może być większa niż 400 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. A. na opisaną wyżej decyzję organu II instancji. Zdaniem Sądu I instancji, remont dachu budynku gospodarczego nie stanowi niezbędnej potrzeby życiowej. Dlatego też, niezależnie nawet od spełnienia przez stronę kryterium dochodowego z art. 8 u.p.s., przepis art. 39 u.p.s. nie znajduje w sprawie zastosowania. Sąd I instancji podkreślił, że organy słusznie orzekały z uwzględnieniem art. 41 ust. 1 u.p.s. W sprawie organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, ustaliły istotne w sprawie okoliczności, a następnie dokonały ich oceny w kontekście przesłanek warunkujących możliwość przyznania pomocy. Uznając szczególnie uzasadniony przypadek, organy wykazały, że przyznana pomoc w wysokości 400 zł jest adekwatna do środków, którymi dysponuje gmina X. w ramach puli środków przeznaczanych w danym roku na pomoc społeczną.
Jak ponadto wyjaśnił Sąd I instancji, sama ustawa ogranicza wysokość specjalnego zasiłku celowego do kwoty nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (aktualnie 634 zł). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił ocenę organów, że przyznany zasiłek w kwocie 400 zł, jakkolwiek o wiele niższy niż potrzeba pomocy, znajdował pełne oparcie w stanie prawnym i faktycznym sprawy.
W skardze kasacyjnej wskazano z jednej strony, że została ona oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., z drugiej strony jej autor zakwalifikował naruszone przepisy art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. do przepisów postępowania. Tymczasem wskazane przepisy są normami prawa materialnego. O charakterze danego przepisu nie decyduje charakter aktu prawnego, w jakim jest on zamieszczony, ale jego treść i cel (wyroki NSA z 10 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 1356/05, z 16 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 733/06, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Za przepisy prawa materialnego uznaje się przepisy regulujące bezpośrednio stosunki administracyjnoprawne (określają zachowanie podmiotów) oraz roszczenia wynikające z tych stosunków (obowiązki, uprawnienia i prawa), a za przepisy postępowania uznaje się normy instrumentalne, określające drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających z norm materialnoprawnych (tak m.in. w uchwale NSA z 20 maja 2010 r. sygn. akt II OPS 5/09, w wyroku NSA z 8 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1603/06). Błędne przypisanie zarzutu do niewłaściwej podstawy kasacyjnej co do zasady nie dezawuuje całkowicie takiego zarzutu, jeśli sposób jego sformułowania pozwala na merytoryczną ocenę w ramach właściwej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 12 marca 2013 r. sygn. akt II FSK 1495/11, wyrok NSA z 2 września 2010 r. sygn. akt II FSK 636/09, z 13 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 223/07).
Wskazane w skardze kasacyjnej uchybienie w klasyfikowaniu zarzutów kasacyjnych nie stanowiło bariery w ich ocenie w toku niniejszej sprawy przy uznaniu, że postawione zarzuty naruszenia art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. dotyczą naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) - uchwała NSA w pełnym składzie z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09.
W przypadku zarzutów opartych na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. niezbędne jest wskazanie formy naruszenia. Zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. są to błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia polega na mylnym zrozumieniu treści przepisu, natomiast niewłaściwe zastosowanie polega na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada (bądź nie odpowiada) hipotezie określonej normy prawnej.
W skardze kasacyjnej wskazano na niewłaściwe zastosowanie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s., a ich naruszenia skarżąca kasacyjnie upatruje w braku ustalenia, że zasiłek został przyznany w zbyt niskiej wysokości i nie pozwala na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych umozliwiających życie w godnych warunkach.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. należy podnieść, że przepis ten nie był stosowany w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że podstawą prawną decyzji wydanych w sprawie był art. 41 pkt 1 u.p.s., zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Natomiast przepisy art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., których zastosowanie kwestionuje strona, dotyczą innej formy pomocy ze środków publicznych, a mianowicie zasiłku celowego, którego przyznanie jest uzależnione od nieprzekroczenia kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. Przepisy art. 39 u.p.s. stanowią bowiem, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że dochód skarżącej wynoszący 1286,25 zł miesięcznie przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, wprowadzone w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., a wynoszące 701,00 zł i uprawniające do przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 u.p.s. Brak spełnienia wymogu kryterium dochodowego, uniemożliwia przyznanie stronie zasiłku celowego przewidzianego w art. 39 u.p.s. Ponadto Sąd I instancji zaaprobował stanowisko organów przyjmujące, że niezbędna potrzeba życiowa to taka potrzeba, bez której osoba nie może się obejść w warunkach codziennego funkcjonowania, chodzi zatem o podstawowe, elementarne potrzeby egzystencjalnej natury, a nie o każdą, która wpłynie na ogólny dobrostan. Tym samym Sąd przyjął za organami, że remont dachu budynku gospodarczego nie mieści się w katalogu potrzeb, o których mowa w art. 39 u.p.s., dlatego, niezależnie nawet od spełnienia przez stronę kryterium dochodowego (art. 8 u.p.s.), nie jest niezbędną potrzebą życiową i nie znajduje w tym przypadku zastosowania art. 39 u.p.s. W tej sytuacji zasadnie Sąd I instancji uznał, że słusznie organy procedowały na podstawie art. 41 ust. 1 u.p.s.
Kolejny zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s., zgodnie z którymi pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1). Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (ust. 2).
Skarga kasacyjna zarzuca ich naruszenie przez niewłaściwe zastosowanie polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji i organy administracji, że przyznany zasiłek celowy nie pozwala na zaspokojenie niezbędnych potrzeb i uniemożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano zaś, że pomimo tego, że skarżąca dokładnie opisała swoje potrzeby oraz wskazała, że z uwagi na jej niskie dochody nie jest w stanie samodzielnie wykonać remontu dachu, którego stan techniczny zagraża życiu oraz zdrowiu jej samej oraz innych osób, to organy niewystarczająco wnikliwie oceniły jej żądanie oraz nie uwzględniły sytuacji w jakiej się znajduje, co zaaprobował Sąd I instancji.
Sposób sformułowania zarzutu odnosi się zatem do niewłaściwej oceny stanu faktycznego, tj. oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W takiej sytuacji rozstrzygająca jest kwestia oceny zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które w skardze kasacyjnej zostały wskazane jako naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W realiach niniejszej sprawy trafność tego zarzutu oznaczałaby jednocześnie zasadność niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, z kolei niezasadność powyższego zarzutu naruszenia przepisów postępowania byłaby równoznaczna z niezasadnością zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci niewłaściwego zastosowania. Warto wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do podważanego stanu faktycznego sprawy, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1171/12).
W ramach zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżąca kasacyjnie wskazała na naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i dowolną ocenę dowodów w sprawie, co skutkowało przyznaniem zasiłku celowego w zbyt niskiej wysokości. Zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania nie dotyczą więc dokonania przez Sąd I instancji błędnych ustaleń stanu faktycznego sprawy, ale koncentrują się na uznaniu oceny Sądu I instancji za nieprawidłową co do okoliczności dotyczących sytuacji życiowej wnioskodawczyni. Niewłaściwa ocena Sądu miałaby dotyczyć przede wszystkim oceny jej możliwości w kontekście jej niskich miesięcznych dochodów i potrzeb polegających na konieczności wyremontowania dachu.
Odnosząc się do tak sprecyzowanego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, należy zauważyć przede wszystkim, że skarga kasacyjna podaje argumenty, które mają wyłącznie charakter perswazyjny, ale pozbawione są waloru rzeczowości i w konsekwencji nie mogą uzasadniać zarzutu, gdyż nie poddają się merytorycznemu rozpoznaniu. Zabrakło bowiem wskazania na czym konkretnie podane naruszenia przepisów się objawiały. Nie czyni temu zadość uzasadnienie skargi kasacyjnej, które opiera się jedynie stwierdzeniu, że organy i Sąd I instancji niewystarczająco wnikliwie oceniły żądanie skarżącej oraz nie zindywidualizowały tej oceny do sytuacji, w jakiej skarżąca się znajduje, a działanie organów pomocowych są rutynowe i automatyczne. Tak sformułowany zarzut opiera się na ogólnikowych i pozbawionych rzeczowej treści stwierdzeniach negujących stanowisko Sądu I instancji oraz organów pomocowych. Wskazanie przez autora skargi kasacyjnej przepisów, jakie w jego ocenie naruszył Sąd I instancji, a także wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym to naruszenie polegało, wyznacza granice, w których rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny.
Ponadto dokonując oceny zasadności zarzutu naruszenia przepisów postepowania nie można nie odwołać się do uznaniowego charakteru decyzji wydawanych w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego. Wyjaśnić należy, że kontrola decyzji uznaniowych jest przeprowadzana pod względem zgodności z prawem. Zbadania wymaga to, czy uznanie było w ogóle dopuszczalne oraz czy nie przekroczono granic uznania przy wydawaniu decyzji, jak również czy prawidłowo uzasadniono wybór danego rozstrzygnięcia sprawy (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowskie, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 472). W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej – kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 – 4 u.p.s. W ramach takiej kontroli nie mieści się badanie samego uznania administracyjnego (wyrok NSA z 26 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1457/09). Byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę. W niniejszej sprawie organ administracyjny wskazał w uzasadnieniu decyzji precyzyjnie możliwości finansowe organu pomocy społecznej, a także ilości środków finansowych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, wysokości zasiłków udzielonych na jednego uprawnionego i liczby osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy. Okoliczności te, jako odwołujące się do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej musza pozostawać poza kontrolą sądową decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej. Taka kontrola byłaby bowiem sprzeczna z art. 1 § 2 P.p.s.a. W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, jak już powiedziano wyżej, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem obowiązków przejęcia całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku, określonych w art. 7 u.p.s. Jeszcze raz zatem powtórzyć przyjdzie, że wobec kontrolnych uprawnień Sądu, ograniczonych tylko do legalności decyzji, kontrola możliwości finansowych organu, jak również sposobu rozdysponowywania środków wykraczałaby poza kognicję Sądu wyznaczoną art. 3 § 1 i 2 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (wyrok NSA z 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 116/10, wyrok NSA z 25 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1398/09).
Analiza akt sprawy pozwala przyjąć, że wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, a organom obu instancji nie można było przypisać zarzutu dowolności w orzekaniu. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, jest wyczerpujący i został należycie oceniony. Natomiast uzasadnienia decyzji obu instancji wyjaśniają stanowisko organów i przesłanki, jakimi się kierowały przy wydawaniu decyzji. Wobec ustalonego stanu faktycznego Sąd Wojewódzki nie miał podstawy, aby zakwestionować stanowisko organów obu instancji co do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Z tego powodu niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania podniesiony w skardze kasacyjnej, a dotyczące naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 1 K.p.a. Z tego samego powodu nie mógł być zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. przez niewłaściwe zastosowanie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu należnych od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 – 261 P.p.s.a.). O wynagrodzeniu adwokata udzielającego pomocy prawnej z urzędu orzeknie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim.