I OSK 1584/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-11-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
lokal mieszkalnyWojskowa Agencja Mieszkaniowaopróżnienie lokaluwykup mieszkaniatytuł prawnyprawo administracyjnepostępowanie sądoweskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego, uznając wygaśnięcie tytułu prawnego do jego zajmowania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) zobowiązującą do opróżnienia lokalu mieszkalnego. A. R. utracił tytuł prawny do lokalu po 30 czerwca 2006 r., ponieważ nie wykupił go w terminie. Skarżący argumentował, że doszło do zawarcia umowy sprzedaży na zasadach cywilnoprawnych i że nie został prawidłowo poinformowany o terminach. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP regulują sprzedaż lokali, a pismo WAM nie stanowiło oferty w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a jedynie informację o wygaśnięciu prawa do zamieszkiwania i możliwości wykupu.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) zobowiązującą skarżącego do opróżnienia lokalu mieszkalnego. A. R. zajmował lokal na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM, która wygasła z dniem 1 lipca 2006 r. Organ administracji uznał, że skarżący nie wykupił lokalu w wyznaczonym terminie i w związku z tym utracił tytuł prawny do jego zajmowania. Skarżący podnosił, że nie został prawidłowo poinformowany o terminach wykupu, a pismo WAM z marca 2006 r. stanowiło ofertę sprzedaży, którą przyjął w czerwcu 2006 r., co miało oznaczać zawarcie umowy sprzedaży na zasadach cywilnoprawnych. WSA oddalił skargę, uznając, że kwestie wykupu lokalu i trudnej sytuacji mieszkaniowej wykraczają poza zakres sprawy o opróżnienie lokalu. NSA, analizując skargę kasacyjną, stwierdził jej wadliwość formalną i merytoryczną. Sąd uznał, że art. 61a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, na który powoływał się skarżący, dotyczy sprzedaży lokali, a nie sprawy o opróżnienie lokalu po wygaśnięciu tytułu prawnego. NSA podkreślił, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP regulują specyficzny tryb sprzedaży lokali, a pismo WAM z marca 2006 r. nie stanowiło oferty w rozumieniu Kodeksu cywilnego, lecz informację o wygaśnięciu prawa do zamieszkiwania i możliwości wykupu. Wniosek skarżącego z czerwca 2006 r. był jedynie inicjatywą do rozpoczęcia procedury sprzedaży, a nie przyjęciem oferty. W związku z tym, NSA uznał, że zastosowanie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP było prawidłowe, a skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pismo informujące o wygaśnięciu umowy najmu i możliwości wykupu lokalu nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 k.c., a wniosek o sprzedaż nie jest przyjęciem oferty, lecz inicjatywą do rozpoczęcia procedury sprzedaży zgodnie ze specustawą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pismo WAM nie zawierało konstytutywnych elementów oferty sprzedaży, a jedynie informację o wygaśnięciu prawa do zamieszkiwania i możliwości wykupu. Wniosek skarżącego był inicjatywą proceduralną, a nie przyjęciem oferty. Sprzedaż lokali WAM podlega specustawie, a nie ogólnym przepisom k.c. o zawieraniu umów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (26)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 201 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.S.Z. RP art. 37a § ust. 1

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.S.Z. RP art. 37a § ust. 2

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 175

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.S.Z. RP art. 13 § ust. 6

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.S.Z. RP art. 13 § ust. 7

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.S.Z. RP art. 61a

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.S.Z. RP art. 56

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.S.Z. RP art. 29

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.S.Z. RP art. 57 § ust. 2

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 66

Kodeks cywilny

k.c. art. 70

Kodeks cywilny

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie sprzedaży lokali mieszkalnych przez WAM § § 3 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie sprzedaży lokali mieszkalnych przez WAM § § 3 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie sprzedaży lokali mieszkalnych przez WAM § § 4 ust. 1

u.g.n.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.w.l.

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wygaśnięcie tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego po upływie terminu określonego w decyzji. Pismo WAM nie stanowiło oferty sprzedaży w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Wniosek skarżącego o sprzedaż lokalu nie był przyjęciem oferty, lecz inicjatywą proceduralną. Sprzedaż lokali WAM podlega specustawie, a nie ogólnym przepisom k.c. Organ administracji był zobowiązany do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu po wygaśnięciu tytułu prawnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego o zawarciu umowy sprzedaży lokalu na zasadach cywilnoprawnych. Argumentacja skarżącego o braku prawidłowego poinformowania o terminach wykupu. Argumentacja skarżącego o naruszeniu przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i interesu obywateli. Argumentacja skarżącego o niezastosowaniu art. 61a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie odpowiada wymogom określonym w ustawie. Przedmiotem sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem nie była sprzedaż, ale orzeczenie o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego, do którego tytuł prawny skarżącego wygasł, a więc sprawa przedmiotowo odrębna. Prawidłowe skonstruowanie skargi kasacyjnej ma istotne znaczenie ze względu na to, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Przedstawiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pogląd, iż doszło do zawarcia pomiędzy Wojskową Agencją Mieszkaniową i skarżącym umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego w trybie ofertowym, na zasadach przewidzianych w Kodeksie cywilnym, a w związku z tym skarżącemu nadal przysługuje tytuł prawny do lokalu, jest błędny.

Skład orzekający

Anna Łukaszewska-Macioch

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Stopczyński

członek

Joanna Banasiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia tytułu prawnego do lokali mieszkalnych będących w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a także zasady zawierania umów sprzedaży lokali w kontekście specustawy i przepisów Kodeksu cywilnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i nie ma bezpośredniego zastosowania do ogólnych umów najmu czy sprzedaży lokali mieszkalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z prawem do lokalu mieszkalnego i jego wykupem, co może być interesujące dla osób związanych z rynkiem nieruchomości oraz dla żołnierzy i ich rodzin.

Czy pismo WAM to oferta? NSA rozstrzyga o prawie do lokalu mieszkalnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1584/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Stopczyński
Joanna Banasiewicz
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 205/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-05-29
Skarżony organ
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184, art. 201 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.), Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia del. WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 205/07 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. R. na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 maja 2007r. sygn. akt II SA/Wa 205/07 oddalił skargę A. R. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i ocenę prawną:
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...], na podstawie art. art. 37a ust. 1 i ust. 2 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398), zobowiązał A. R. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w D. przy ul. [...] w terminie do [...] listopada 2006r., wymeldowania wszystkich zamieszkałych w tym lokalu osób oraz uiszczenia opłaty za używanie lokalu, opłat pośrednich i odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania z uwzględnieniem zmian wysokości opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz wynikającego z nich odszkodowania, zgodnie z wymiarem opłat.
W uzasadnieniu organ podał, że wskazany lokal został przydzielony A. R. na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] o prawie zamieszkiwania w oznaczonym lokalu mieszkalnym. Zainteresowany miał możliwość wykupu przedmiotowego lokalu w czasie obowiązywania tej decyzji, tj. do dnia [...] czerwca 2006 r., jednak w tym czasie nie dopełnił czynności wymaganych do wykupu lokalu, a zatem - jak stwierdził organ - poczynając od dnia 1 lipca 2006 r. A. R. nie posiada tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu. Wobec powyższego, na podstawie art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, należało zobowiązać stronę do opróżnienia lokalu, uiszczenia opłaty za jego używanie i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w określonej wysokości. Organ uznał za bezzasadne podnoszone przez stronę zarzuty dotyczące niedoinformowania go co do terminu złożenia wniosku o wykup lokalu oraz nieuwzględnienia jego trudnej sytuacji mieszkaniowej, bowiem pismem Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2006 r. A. R. został poinformowany o uprawnieniu do nabycia lokalu mieszkalnego oraz konsekwencjach niepodjęcia w terminie stosownych działań. Ponadto, jak zaznaczył organ, w marcu 2005 r., a więc jeszcze przed wydaniem decyzji o prawie do zamieszkiwania lokalu, na spotkaniu zorganizowanym w D. przez WAM A. R. uzyskał na piśmie informacje dotyczące warunków nabycia lokalu. Złożenie zaś przez niego takiego wniosku dopiero w dniu [...] czerwca 2006 r. nie mogło doprowadzić do jego załatwienia przed dniem 1 lipca 2006 r. z uwagi na czasochłonność procedury związanej z wykupem lokalu trwającej ok. 3 miesiące. W odwołaniu od powyższej decyzji A. R. podniósł, że początkowo nie stać go było na wykup lokalu, późniejsze zaś okoliczności - wypadek, któremu sam uległ i choroba, a następnie śmierć ojca - pogłębiły tę trudną sytuację. Wskazał również, że nie wiedział, jak długo trwa procedura wykupu i że złożenie wniosku o wykup lokalu w czerwcu 2006 r. i dokonanie wpłaty na poczet kosztów przygotowania nieruchomości do sprzedaży okażą się spóźnione. Wobec powyższego zwrócił się o przedłużenie umowy najmu celem umożliwienia wykupu mieszkania.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zobowiązania A. R. do uiszczenia opłaty za używanie lokalu, opłat pośrednich i odszkodowania, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że z uwagi na bezsporny fakt zajmowania przez stronę lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego od dnia 1 lipca 2006 r., stosownie do art. 37a ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zaistniała przesłanka do wydania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jednak w zakresie zobowiązania strony do uiszczenia należnych opłat i odszkodowania organ I instancji naruszył wyrażoną w art. 9 kpa zasadę udzielenia informacji poprzez niepowiadomienie strony o dacie powstania obowiązku uiszczenia tych należności oraz ich wysokości, co skutkowało uchyleniem decyzji I instancji w tym zakresie.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wyjaśnił również, że przepisy obecnie obowiązującej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie przewidują możliwości zawierania umów najmu lokali mieszkalnych. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa została bowiem powołana w celu zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych i ich rodzin, zaspokajanie zaś potrzeb mieszkaniowych innych osób, których nie stać na zakup czy wynajem mieszkania należy do zadań jednostek samorządu terytorialnego. Przyznanie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w zasobie Agencji innej osobie niż żołnierz służby stałej, może nastąpić tylko za zgodą Ministra Obrony Narodowej, jeżeli osoba ta pozostaje w wyjątkowej sytuacji. Zgodnie z art. 29 powyższej ustawy dyrektor oddziału regionalnego Agencji nie jest jednak zobligowany do wydania takiej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej A. R. wniósł o jej uchylenie w części określającej zobowiązanie do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego w terminie do [...] listopada 2006 r. oraz o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy w tej części, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał na okoliczności będące przyczyną niedojścia do skutku wykupu przedmiotowego lokalu mieszkalnego podkreślając, że stosowny wniosek został przez niego złożony jeszcze w okresie obowiązywania decyzji o prawie do zamieszkiwania w tym lokalu. Skarżący podniósł, że w żadnym z pism otrzymanych z Agencji nie określono daty do złożenia stosownego wniosku, jedynie w piśmie z dnia [...] marca 2006 r. poinformowano, że po [...] czerwca 2006 r. nie będzie możliwe wykupienie lokalu. Powołując się na treść art. 61a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym przy sprzedaży lokali stosuje się przepisu Kodeksu cywilnego, skarżący podniósł, że w związku z art. 70 k.c. w dniu przyjęcia złożonej mu przez Wojskową Agencję Mieszkaniową oferty zakupu lokalu miał do niego tytuł prawny, wobec czego przysługiwało mu żądanie sprzedaży mieszkania na preferencyjnych warunkach w oparciu o art. 56 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Skarżący podniósł ponadto zarzut naruszenia art. 7 - 9 kpa poprzez złamanie zasady praworządności i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W odpowiedzi na skargę Prezes WAM wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 205/07 oddalił skargę A. R. uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd wskazał, że jest poza sporem, iż tytuł prawny do zajmowania przez A. R. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w D., wynikający z decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2005 r., wygasł z dniem 1 lipca 2006 r. Bezspornym jest również, że po tej dacie w stosunku do skarżącego nie została wydana nowa decyzja stanowiąca tytuł prawny do zajmowania tego lokalu. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zasadnym było wydanie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy decyzji zobowiązującej skarżącego do opróżnienia zajmowanego lokalu do dnia [...] listopada 2006 r., która znajduje oparcie w przepisie art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzuty podnoszone przez skarżącego zarówno w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, jak i w skardze, dotyczą w istocie kwestii związanych, czy to z procedurą wykupu lokalu, czy też z nieuwzględnieniem jego trudnej sytuacji rodzinnej i majątkowej uzasadniającej - jego zdaniem - przedłużenie prawa do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwestie te wykraczają poza zakres rozpoznawanej sprawy, w związku z czym nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu. Skarżący zaś, jak zauważył Sąd, nie sformułował żadnego zarzutu dotyczącego tak zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu.
Powyższe w ocenie Sądu I instancji prowadzi do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana przez organ właściwy z zastosowaniem obowiązujących w tym zakresie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. R., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie, tj. art. 61a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP o stosowaniu w sprawach dotyczących sprzedaży lokali mieszkalnych, nieuregulowanych we wskazanej ustawie, odpowiednio przepisów: ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali i ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
i bezpodstawnym zastosowaniu art. 37 ust. 1 i 2 ww. ustawy, o obowiązku jego opróżnienia i uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w niekwestionowanym przez strony stanie faktycznym sprawy, zarówno w piśmie z marca 2005 r. wręczanym mieszkańcom za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, jak i w piśmie z [...] marca 2006 r., nie wskazano daty, do której należałoby złożyć stosowny wniosek o sprzedaż lokalu. Tylko w piśmie z dnia [...] marca 2006 r. wskazano datę 30 czerwca 2006 r. jako tę, po której wykupienie lokalu nie będzie możliwe. Jak zauważa pełnomocnik skarżącego, przepisy wskazanego rozporządzenia nie określają, jak długo w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej trwa proces tzw. "przygotowania lokalu do sprzedaży", skarżący nie mógł zatem wiedzieć, w jakim terminie następuje realizacja wnioskowanej procedury.
Interpretacja dokonana przez Prezesa WAM w przedmiocie tego terminu jako daty, do której należało zakończyć proces sprzedaży lokali, jest niezgodna z art. 65 Kodeksu cywilnego, jak również z treścią rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie sprzedaży lokali mieszkalnych przez WAM. Stosownie do § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Dyrektor oddziału zawiadamia pisemnie osobę uprawnioną o przeznaczeniu do sprzedaży zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego, zgodnie z rocznym planem sprzedaży lokali mieszkalnych, o którym mowa w art. 57 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Z kolei § 3 ust. 2 rozporządzenia określa informacje zawarte w zawiadomieniu. Na mocy § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, po otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w § 3 ust. 1, osoba uprawniona może złożyć do dyrektora oddziału wniosek o nabycie lokalu mieszkalnego, sporządzony według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia.
Z przytoczonych przepisów wyraźnie wynika, że treść rozporządzenia skierowana jest głównie do dyrektora oddziału regionalnego Agencji, właściwego ze względu na miejsce położenia lokalu mieszkalnego, a nie do skarżącego, który nie musi się znać na tej procedurze i obowiązkach dyrektora. Osoba uprawniona winna tylko w odpowiednim terminie odpowiedzieć na ofertę. W tym stanie rzeczy, stosownie do art. 65 kc, stwierdzenie, że po 30 czerwca 2006 r. wykupienie lokalu będzie niemożliwe, należy interpretować tylko jako termin do złożenia przez uprawnionego wniosku przewidzianego w § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia. Ustalenie znaczenia oświadczenia woli według reguł określonych w art. 65 kc oznacza, że to właśnie znaczenie (a nie subiektywna wola i przekonanie składającego oświadczenie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej) będzie podstawą dla określenia wynikających skutków prawnych i ukształtowania stosunku pomiędzy stronami. Twierdzenie zatem organu, że był to termin, do którego należało zakończyć procedurę w formie aktu notarialnego jest, zdaniem skarżącego, bezzasadne.
Należy wobec tego stwierdzić, że w piśmie z dnia [...] marca 2006 r. dyrektor oddziału regionalnego WAM złożył oświadczenie woli - ofertę sprzedaży lokalu przy ul. [...] w D., a A. R. w dniu [...] czerwca 2006 r., czyli w wyznaczonym terminie ją przyjął. Zawarcie umowy jest czynnością prawną, w skład której wchodzą co najmniej dwa oświadczenia woli. Zawarcie umowy może nastąpić w ten sposób, że jedna osoba - oferent - złoży ofertę a druga - oblat - ją przyjmie. Oferent jest swoją oferta związany, w następstwie czego adresat oferty może poprzez jej przyjęcie doprowadzić do zawarcia umowy o określonej w niej treści. Zawarcie umowy zależy zatem wyłącznie od decyzji oblata. Inna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że oferta z [...] marca 2006 r. była de facto fikcyjna, a także nakazywałaby, aby przed decyzją o opróżnieniu lokalu Wojskowa Agencja Mieszkaniowa wydała inną decyzję - o odmowie sprzedaży lokalu przy ul. [...] w D., a takiej decyzji nie było.
W przedmiotowej sprawie oferent przez decyzję z dnia [...] października 2006 r. zmierza do ominięcia przepisów prawa i niezawarcia umowy sprzedaży lokalu.
Zachowanie organu, w ocenie skarżącego, jest nie tylko niezgodne z prawem, ale także nieuzasadnione żadnymi potrzebami faktycznymi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W miejscowości D. nie ma już bowiem jednostki wojskowej, nie ma także żołnierzy, którym należałoby zapewnić zakwaterowanie.
Powyższe działania Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w pełni potwierdzają tezę, że w trakcie tego postępowania doszło do naruszenia przepisów art. 55 - 61a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 - 9 kpa. Zdaniem skarżącego, posiada on uprawnienie do żądania przeniesienia własności przedmiotowego lokalu mieszkalnego, ma także tytuł prawny do jego zajmowania. Tym samym nie zachodzi przesłanka przewidziana w art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nakazująca osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego jego opróżnienie i obowiązek uiszczenia opłat oraz zapłaty odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes WAM wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie organu, zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w istocie odnoszą się do decyzji administracyjnej wydanej w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego, do którego A. R. utracił tytuł prawny, a nie do orzeczenia sądu I instancji. Odnosząc się niezależnie od tego do kwestii podniesionych w skardze kasacyjnej wskazał m. in. na nietrafność powołania się na procedury określone w Kodeksie cywilnym w odniesieniu do sprzedaży lokali mieszkalnych będących w zasobach WAM, mimo iż sama sprzedaż tych lokali następuje w formach cywilnoprawnych, a wynikające z tego spory rozstrzygane są przez sądy powszechne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływaną dalej jako "P.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do treści art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Oznacza to, że prawidłowo skonstruowana skarga kasacyjna powinna wskazywać przepis bądź przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd pierwszej instancji orzekając w sprawie, określać jaką postać miało to naruszenie oraz zawierać uzasadnienie zarzutu ich naruszenia, a w przypadku podniesienia zarzutu uchybienia przepisom postępowania - wykazania dodatkowo, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowe skonstruowanie skargi kasacyjnej ma istotne znaczenie ze względu na to, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej; z urzędu może wziąć pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. Z tych powodów sporządzenie skargi kasacyjnej ustawodawca powierzył wykwalifikowanym pełnomocnikom (art. 175).
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie odpowiada wymogom określonym w ustawie.
Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia prawa materialnego podnosząc w pierwszej kolejności zarzut naruszenia art. 61a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie. Zarzut ten jest wadliwie sformułowany, ponieważ art. 174 pkt. 1 P.p.s.a. nie przewiduje takiej postaci naruszenia prawa materialnego. Niemniej odnosząc się do podniesionego, choć wadliwie, zarzutu należy stwierdzić, że art. 61a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie mógł znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Uregulowanie zawarte w powołanym przepisie dotyczy załatwiania spraw o sprzedaż lokali mieszkalnych pozostających w zasobach WAM poprzez odesłanie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o własności lokali oraz do Kodeksu cywilnego. Tymczasem przedmiotem sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem nie była sprzedaż, ale orzeczenie o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego, do którego tytuł prawny skarżącego wygasł, a więc sprawa przedmiotowo odrębna. Z tego względu zarzut naruszenia art. 61a o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej jest chybiony.
Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 37 powołanej ustawy przez jego bezpodstawne zastosowanie. Przepis ten dotyczy trybu ściągania nieuiszczonych w terminie opłat za używanie lokalu i nie był podstawą rozstrzygania w przedmiotowej sprawie. Biorąc jednak pod uwagę dalszą treść zarzutu oraz jego uzasadnienie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wskazanie art. 37 jest prawdopodobnie wynikiem omyłki autora skargi kasacyjnej i że chodzi o art. 37a stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji.
Jednak zarzut naruszenia art. 37a przez jego niewłaściwe ("bezpodstawne") zastosowanie jest nieuzasadniony. Stosownie do treści tego przepisu osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w oznaczonej wysokości. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu w przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz w sprawie wysokości należnych opłat i odszkodowań. Jest poza sporem, że tytuł prawny do zajmowania przez A. R. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w D. wygasł z dniem [...] czerwca 2006 r. Wynika to z decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], w której datą tą oznaczono czas, na jaki przyznano A. R. prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Wobec powyższego, zważywszy na treść cyt. ust. 2 art. 37 ustawy, właściwy organ był obowiązany wydać decyzję zobowiązującą A. R. do opróżnienia zajmowanego lokalu. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie może być wątpliwości, że w sytuacji prawnej w jakiej znalazł się skarżący po dniu [...] czerwca 2006 r., przepis art. 37a ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej znajdował zastosowanie, zastosowanie natomiast ust. 2 było wręcz obligatoryjne ("dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję...).
Przedstawiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pogląd, iż doszło do zawarcia pomiędzy Wojskową Agencją Mieszkaniową i skarżącym umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego w trybie ofertowym, na zasadach przewidzianych w Kodeksie cywilnym, a w związku z tym skarżącemu nadal przysługuje tytuł prawny do lokalu, jest błędny. Przede wszystkim niczym nieuzasadnione jest przyjęcie za ofertę w rozumieniu art. 66 k.c. pisma Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2006 r. Pismem tym - jak wynika z jego treści - poinformowano A. R., że zawarta z nim umowa najmu lokalu mieszkalnego nr[...] przy ul. [...] w D. traci ważność w dniu [...] czerwca 2006 r. i że po tym terminie nie będzie możliwy jego wykup na warunkach określonych w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a także o tym, iż po zakończeniu najmu zainteresowany będzie zobowiązany do opróżnienia zajmowanego lokalu i przekazania go do dyspozycji Agencji. Poinformowano również, iż - w razie podjęcia decyzji o wykupie - kwota zryczałtowanych kosztów przygotowania nieruchomości do sprzedaży wynosi [...] zł, która podlega wpłacie na wskazany rachunek bankowy. Wezwano do przeanalizowania propozycji Agencji i możliwości skorzystania z przysługujących uprawnień. Stwierdzić należy, że tak sformułowane pismo nie mogłoby być uznane za ofertę z tego przede wszystkim względu, że nie zawiera konstytutywnych elementów oferty, o jakich mowa w art. 66 k.c.. Również złożony przez A. R. w dniu [...] czerwca 2006 r. wniosek o sprzedaż lokalu nie może być traktowany jako oświadczenie o przyjęciu oferty. Wniosek złożony w dniu [...] czerwca 2006 r. jest wyłącznie pismem osoby uprawnionej inicjującym czynności zmierzające do zawarcia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego, przewidziane w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 grudnia 2004r. w sprawie sprzedaży lokali mieszkalnych przez Wojskową Agencje Mieszkaniową (Dz. U. z 2005 r. Nr 4, poz. 21). Pogląd prezentowany przez autora skargi kasacyjnej prowadzi do niczym nieuzasadnionego wniosku, że w sprawie sprzedaży lokalu mieszkalnego A. R. nie miałyby zastosowania przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej regulujące w sposób szczególny w stosunku do Kodeksu cywilnego zasady i tryb sprzedaży lokali mieszkalnych, w stosunku do których Agencja wykonuje w imieniu Skarbu Państwa prawo własności. Przeczy temu choćby powołany w skardze kasacyjnej art. 61a, który w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie odsyła do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o własności lokali oraz do Kodeksu cywilnego.
Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że - jak utrzymuje skarga kasacyjna -skarżący przed upływem daty ważności decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu nr[...] przy ul. [...] w D. nabył jego własność, co wykluczało wydanie decyzji zobowiązującej do opróżnienia lokalu. Z tego powodu należy uznać, że zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej jest bezzasadny.
W tej sytuacji, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się chybione, skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt. 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI