I OSK 1583/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z.B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które odrzuciło skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie określenia minimalnych stawek czynszu za dzierżawę nieruchomości gruntowych stanowiących zasób Gminy Miasta Gdańska. Sąd I instancji uznał, że zarządzenie to nie jest aktem prawa miejscowego ani aktem z zakresu administracji publicznej, a zatem nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że WSA nietrafnie odrzucił skargę. NSA podkreślił, że zarządzenie organu gminy, nawet jeśli ma charakter wewnętrzny, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 ppsa, jako akt organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowany w sprawach z zakresu administracji publicznej. Sąd uznał, że ustalanie stawek czynszu za dzierżawę nieruchomości komunalnych mieści się w pojęciu gospodarowania mieniem komunalnym, a Prezydent Miasta Gdańska był uprawniony do wydania zaskarżonego zarządzenia. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zarządzenia organów wykonawczych gmin dotyczące stawek czynszu za dzierżawę nieruchomości komunalnych podlegają kontroli sądów administracyjnych, nawet jeśli nie są aktami prawa miejscowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania stawek czynszu przez prezydenta miasta, ale jego zasady dotyczące kognicji sądów administracyjnych mogą mieć szersze zastosowanie do innych aktów wewnętrznych organów samorządowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarządzenie prezydenta miasta ustalające minimalne stawki czynszu za dzierżawę nieruchomości komunalnych, niebędące aktem prawa miejscowego, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie takie, choć nie jest aktem prawa miejscowego, jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 ppsa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarządzenie organu wykonawczego gminy, nawet o charakterze wewnętrznym, jest objęte kognicją sądu administracyjnego, gdyż dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej i jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego.
Czy ustalanie minimalnych stawek czynszu za dzierżawę nieruchomości komunalnych mieści się w kompetencjach organu wykonawczego gminy (prezydenta miasta) na podstawie przepisów o gospodarowaniu mieniem komunalnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalanie stawek czynszu za dzierżawę nieruchomości komunalnych mieści się w pojęciu gospodarowania mieniem komunalnym, a prezydent miasta był uprawniony do wydania takiego zarządzenia.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że gospodarowanie mieniem komunalnym, w tym ustalanie stawek czynszu, jest kompetencją organu wykonawczego gminy, wynikającą z przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie wyłączną kompetencją rady gminy.
Czy zarządzenie prezydenta miasta wydane bez upoważnienia ustawowego lub z naruszeniem przepisów o ogłaszaniu aktów prawnych jest nieważne?
Odpowiedź sądu
Sąd I instancji nietrafnie odrzucił skargę z powodu braku kognicji. Kwestia nieważności zarządzenia z powodu naruszeń proceduralnych lub materialnych będzie badana w dalszym postępowaniu.
Uzasadnienie
NSA uznał zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa za zasadny, wskazując, że rozstrzygnięcie WSA o niedopuszczalności skargi było przedwczesne. Pozostałe zarzuty dotyczące nieważności zarządzenia będą rozpatrywane w dalszym toku postępowania.
Przepisy (30)
Główne
ppsa art. 3 § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
usg art. 30 § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Pomocnicze
ppsa art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 3 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
usg art. 18 § 2 pkt 9 lit. a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
usg art. 30 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
usg art. 40 § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
usg art. 43
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
usg art. 46 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
usg art. 85
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
usg art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
usg art. 91 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
usg art. 91 § 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
ugn art. 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 13
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 18 § 2 pkt 9 lit. a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 23 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 23 § 1 pkt 7a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 24 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 25 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 25 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 41 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 41 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.d.j.s.t. art. 4 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
uoan art. 13 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Konstytucja RP art. 171
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 44
Kodeks cywilny
k.c. art. 45
Kodeks cywilny
k.c. art. 46 § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa przez niezastosowanie i przyjęcie, że zaskarżone Zarządzenie nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, podczas gdy ma ono charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny. • Zarzut naruszenia art. 147 § 1 ppsa przez niestwierdzenie nieważności Zarządzenia, mimo że zostało wydane bez upoważnienia ustawowego lub z naruszeniem przepisów o ogłaszaniu aktów prawnych.
Godne uwagi sformułowania
Zarządzenie nie będące aktem prawa miejscowego, nie podlega publikacji w dzienniku urzędowym województwa. • Gmina jest wówczas podmiotem stosunku cywilnoprawnego, którego przedmiotem jest dzierżawa/najem nieruchomości. • Rada nie może więc ze skutkiem wobec osób trzecich wiązać organu wykonawczego w zakresie spraw łączących się z zawieraniem umów [w tym najmu] przez gminę, jeżeli ustawa takich uprawnień radzie nie przyznaje. • Zarządzenie, jako akt prawa wewnętrznego, nie może zostać zaliczone do aktów z zakresu administracji podlegającego kontroli sądu administracyjnego. • Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza pełną możliwość kontroli zarządzenia organu gminy na podstawie art. 91 ust. 1 usg. • Oznacza to, że podlega ono kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 ppsa. • Ustalanie stawek czynszu za dzierżawę nieruchomości komunalnych mieści się w pojęciu gospodarowaniem mieniem komunalnym. • Prezydent był uprawniony do wydania skarżonego Zarządzenia, gdyż wynika to z jego ustrojowych i materialnoprawnych kompetencji zawartych w ustawie o samorządzie gminnym i ustawie o gospodarce nieruchomościami. • Sąd I instancji nietrafnie odrzucił skargę na Zarządzenie z powodu braku kognicji sądu administracyjnego.
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zarządzenia organów wykonawczych gmin dotyczące stawek czynszu za dzierżawę nieruchomości komunalnych podlegają kontroli sądów administracyjnych, nawet jeśli nie są aktami prawa miejscowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania stawek czynszu przez prezydenta miasta, ale jego zasady dotyczące kognicji sądów administracyjnych mogą mieć szersze zastosowanie do innych aktów wewnętrznych organów samorządowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji sądów administracyjnych w odniesieniu do aktów wewnętrznych organów samorządowych, co ma znaczenie praktyczne dla prawników i jednostek samorządu terytorialnego.
“Czy zarządzenie prezydenta miasta o czynszu za dzierżawę nieruchomości podlega kontroli sądu? NSA wyjaśnia!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.