I OSK 1583/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.P. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. Skarżąca domagała się przyznania zasiłku na żywność, naprawę oświetlenia, karty telefoniczne, środki dezynfekujące, pościel, energię, gaz, czynsz, leki oraz leczenie kanałowe. Organ pierwszej instancji przyznał jedynie zasiłek celowy na żywność w kwocie 210 zł za luty 2022 r. Skarżąca kwestionowała tę kwotę, a także odmowę przyznania zasiłku stałego i okresowego. W skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej (u.p.s.), twierdząc, że błędnie doliczono jej dochód z gospodarstwa rolnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, art. 8 ust. 9 u.p.s. nakazuje przyjmowanie ryczałtowego dochodu z gospodarstwa rolnego (345 zł za hektar przeliczeniowy), niezależnie od faktycznego jego wykorzystania czy uzyskiwanych dochodów. Sąd podkreślił, że skarżąca od 2000 roku jest samoistnym posiadaczem 1,64 ha gruntów rolnych i podatnikiem podatku rolnego, co uzasadnia przyjęcie tego dochodu. Sąd wskazał również, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych i zaspokojenie niezbędnych potrzeb, a nie podnoszenie standardu życia czy zaspokajanie wszystkich oczekiwań beneficjentów. Organy muszą brać pod uwagę zarówno potrzeby wnioskodawców, jak i możliwości finansowe oraz potrzeby innych osób. Sąd zauważył, że skarżąca otrzymywała znaczną pomoc finansową w poprzednim roku (ponad 12 tys. zł).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej dotycząca ryczałtowego ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego dla celów świadczeń pomocy społecznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji posiadania gospodarstwa rolnego i jego ryczałtowego rozliczania. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie dochód z gospodarstwa jest faktycznie uzyskiwany i udokumentowany w inny sposób.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dochód z gospodarstwa rolnego, którego osoba jest samoistnym posiadaczem, ale którego faktycznie nie wykorzystuje, powinien być doliczany do dochodów przy ustalaniu prawa do zasiłku celowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dochód z gospodarstwa rolnego jest przyjmowany ryczałtowo na podstawie art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, niezależnie od faktycznego jego wykorzystania.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym art. 8 ust. 9 u.p.s. ma charakter imperatywny i stanowi fikcję prawną, zgodnie z którą posiadanie gruntu rolnego oznacza uzyskiwanie dochodu w określonej wysokości (345 zł za ha przeliczeniowy), bez obowiązku ustalania rzeczywistych dochodów.
Czy pomoc społeczna ma na celu zaspokojenie wszystkich potrzeb wnioskodawcy, czy jedynie niezbędnych potrzeb umożliwiających godne życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych i zaspokojenie niezbędnych potrzeb, a nie podnoszenie standardu życia czy zaspokajanie wszystkich oczekiwań beneficjentów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że rolą pomocy społecznej jest wspieranie w celu usamodzielnienia i integracji, a nie stałe dostarczanie środków w wysokości satysfakcjonującej wnioskodawców. Organy muszą brać pod uwagę cele pomocy oraz możliwości finansowe.
Przepisy (23)
Główne
u.p.s. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § ust. 9
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 39
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Uchwała XCV/1425/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 15 stycznia 2014 r. art. § 7
Wieloletni rządowy program "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 250 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 210
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 254 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 258-261
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 107 § ust. 5b pkt 11
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doliczanie ryczałtowego dochodu z gospodarstwa rolnego na podstawie art. 8 ust. 9 u.p.s. jest obligatoryjne i nie zależy od faktycznego wykorzystania gruntu. • Pomoc społeczna ma na celu zaspokojenie niezbędnych potrzeb, a nie podnoszenie standardu życia. • Organy pomocy społecznej muszą brać pod uwagę możliwości finansowe i potrzeby innych osób. • Skarżąca otrzymywała znaczną pomoc finansową w poprzednim roku.
Odrzucone argumenty
Błędne ustalenie sytuacji osobistej i finansowej skarżącej poprzez doliczenie dochodu z gospodarstwa rolnego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 K.p.a. i art. 2, 3, 8 u.p.s. • Przekroczenie granic kontroli legalności działań organów administracji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
ustawa o pomocy społecznej nie określa, czy wówczas dochód z gospodarstwa nadal należy przypisywać jego właścicielowi. Wykształcona linia orzecznictwa opowiedziała się jednak za takim rozwiązaniem. Ustawodawca przyjął tu fikcję prawną, zgodnie z którą posiadanie gruntu rolnego oznacza jednoczesne uzyskiwanie dochodu. • zwrot "przyjmuje się" z art. 8 ust. 9 u.p.s. sprawia, że organ pozbawiony jest w oznaczonym zakresie swobodnej oceny dowodów, gdyż ma obowiązek przy ustalaniu stanu faktycznego przyjąć, iż z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w określonej wysokości. • Funkcji tej nie można jednak utożsamiać z obowiązkiem stałego dostarczania środków pieniężnych w wysokości satysfakcjonującej wnioskodawców oraz zaspokajania wszystkich ich oczekiwań zmierzających do podwyższenia standardu codziennego funkcjonowania beneficjentów pomocy społecznej.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący
Monika Nowicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej dotycząca ryczałtowego ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego dla celów świadczeń pomocy społecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji posiadania gospodarstwa rolnego i jego ryczałtowego rozliczania. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie dochód z gospodarstwa jest faktycznie uzyskiwany i udokumentowany w inny sposób.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy społecznej i interpretacji przepisów dotyczących dochodu, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem socjalnym oraz dla osób potrzebujących pomocy.
“Czy posiadanie ziemi, nawet nieużywanej, pozbawia Cię prawa do pomocy społecznej? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.