I OSK 1582/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-08

NSAAdministracyjnensa

świadczenie pielęgnacyjneopieka nad osobą niepełnosprawnąrezygnacja z zatrudnieniazwiązek przyczynowo-skutkowyustawa o świadczeniach rodzinnychpostępowanie administracyjneNSAprawo rodzinnepomoc społeczna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, potwierdzając, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wymaga dokładnego ustalenia zakresu i intensywności opieki nad osobą niepełnosprawną, a nie tylko powierzchownych ustaleń.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego R. S. z powodu braku związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a opieką nad matką. WSA uchylił decyzje organów, uznając, że nieprawidłowo oceniono zakres opieki. SKO wniosło skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych oraz naruszenie przepisów postępowania. NSA oddalił skargę, podzielając stanowisko WSA, że organy nie ustaliły wystarczająco dokładnie, czy zakres sprawowanej opieki faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzje organów administracji odmawiające przyznania świadczenia pielęgnacyjnego R. S. Spór koncentrował się na interpretacji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a konkretnie na przesłance rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i istnienia związku przyczynowo-skutkowego między tymi okolicznościami. SKO zarzuciło WSA błędną wykładnię przepisu, twierdząc, że opieka nie musi być stała i długotrwała, a także niewłaściwe zastosowanie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nietrafne. Sąd podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, gdy rezygnacja z pracy jest bezpośrednio spowodowana koniecznością sprawowania opieki, a jej wymiar obiektywnie wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia. Sąd I instancji zasadnie wskazał, że organy administracji nie ustaliły wystarczająco dokładnie zakresu i intensywności opieki sprawowanej przez R. S., w tym czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które również mogą być zaliczone do opieki. NSA podzielił stanowisko WSA, że organy nie wykazały, iż czas poświęcony na opiekę nie pozwala na podjęcie zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, uznając, że WSA prawidłowo zastosował art. 135 p.p.s.a. i że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, a także pozostawanie w dyspozycji podopiecznego, mogą być zaliczone do zakresu opieki, jeśli są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osoby niepełnosprawnej i wpisują się w całokształt sprawowanej opieki.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ustawa nie zawęża charakteru opieki, a czynności dnia codziennego, choć rutynowe, mogą być czasochłonne i absorbujące dla opiekuna, wypełniając cały dzień i uzasadniając rezygnację z pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w przypadku rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Kluczowy jest wymiar opieki sprawowanej przez osobę wnioskującą, który musi obiektywnie wymuszać rezygnację z zatrudnienia lub wykluczać możliwość jego podjęcia. Do zakresu opieki zalicza się czynności dnia codziennego, w tym prowadzenie gospodarstwa domowego, oraz pozostawanie w dyspozycji podopiecznego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1