I OSK 1558/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-06-22
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
zasiłek przedemerytalnystaż pracyzakład poprawczyresocjalizacjaprawo pracypostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie o zasiłek przedemerytalny, uznając, że okres pracy w zakładzie poprawczym nie stanowił zatrudnienia w rozumieniu przepisów prawa pracy.

Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku przedemerytalnego H. Ż., który domagał się zaliczenia do stażu pracy okresu wykonywania prac polowych w zakładzie poprawczym w ramach resocjalizacji. Organy administracji i sądy obu instancji uznały, że okres ten nie stanowił zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, a tym samym nie kwalifikował do zasiłku. Skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił brak podstaw do wznowienia postępowania i zaliczenia spornego okresu do stażu pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H. Ż. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego. Spór dotyczył zaliczenia do stażu pracy okresu od 11 kwietnia 1963 r. do 30 lipca 1964 r., kiedy H. Ż. jako wychowanek Zakładu Poprawczego w K. wykonywał prace polowe w Stacji Hodowli Roślin w S. w ramach praktycznej nauki zawodu. Organy administracji odmówiły zaliczenia tego okresu, wskazując, że nie były zawierane umowy o pracę ani odprowadzane składki do ZUS. Po wznowieniu postępowania i kolejnych decyzjach administracyjnych, WSA w Szczecinie stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji z powodu naruszenia przepisów kpa. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organy administracji ponownie odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej. WSA w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że mimo wadliwości uzasadnień decyzji, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, a okres pracy w zakładzie poprawczym nie stanowił zatrudnienia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów kpa przez WSA były chybione, a sąd prawidłowo ocenił zgodność z prawem decyzji administracyjnych, nie wyręczając organów w ich kompetencjach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki okres nie stanowi zatrudnienia w rozumieniu przepisów prawa pracy i nie może być zaliczony do stażu pracy wymaganego do przyznania zasiłku przedemerytalnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak formalnej umowy o pracę, odprowadzania składek ZUS oraz charakter prac wykonywanych w ramach resocjalizacji wykluczają uznanie tego okresu za okres zatrudnienia, mimo istnienia zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie prac.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Okres pracy w zakładzie poprawczym powinien być zaliczony do stażu pracy. WSA naruszył art. 1 P.u.s.a. dokonując oceny zamiast kontroli. WSA naruszył przepisy k.p.a. (art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 1) w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

praca w czasie pobytu w zakładzie poprawczym, a więc w warunkach przymusu, nie dawała mu "formalnie" pozycji pracownika w rozumieniu kodeksu pracy zaświadczenie spółki D. jest oświadczeniem wiedzy i jako takie może być prostowane lub zmieniane przez podmiot, który je wystawił organy administracji pomijając materiał dowodowy zebrany w sprawie i uchylając się od jego oceny, wydały decyzję na podstawie art.151 § 1 pkt. 1 kpa

Skład orzekający

Maria Wiśniewska

przewodniczący

Anna Lech

członek

Maria Werpachowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zatrudnienie' w kontekście prac wykonywanych w ramach resocjalizacji i ich wpływu na uprawnienia do świadczeń, a także zakres kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami administracyjnymi dotyczącymi wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu historycznego, a także interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne udokumentowanie stosunku pracy i jak sądy interpretują pojęcie 'zatrudnienia' w specyficznych okolicznościach. Dotyka również kwestii zakresu kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi.

Czy praca w zakładzie poprawczym to 'prawdziwa' praca? NSA rozstrzyga o zasiłku przedemerytalnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1558/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-06-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech
Maria Werpachowska /sprawozdawca/
Maria Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Bezrobocie
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
II SA/Sz 370/06 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2006-07-12
II OSK 1558/06 - Wyrok NSA z 2007-11-27
II SA/Lu 60/06 - Wyrok WSA w Lublinie z 2006-04-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Sygn. akt I OSK 1558/06 ODPIS WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia delegowany WSA Maria Werpachowska - spr., Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 370/06 w sprawie ze skargi H. Ż. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 12 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 370/06 oddalił skargę H. Ż. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 6 lutego 2006 r. nr PS.4.JW.9112/538/05/06
w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym sprawy.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił H. Ż. - noszącemu wówczas nazwisko "O." - prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 23 listopada 2000 r. Organ nie zaliczył wnioskodawcy do stażu pracy, uprawniającego do otrzymania zasiłku, okresu od 11 kwietnia 1963 r. do 30 lipca 1964 r., w którym H. O., będąc wychowankiem Zakładu Poprawczego w K., wykonywał prace polowe w Stacji Hodowli Roślin w S. w ramach praktycznej nauki zawodu rolnika. Praca ta była jedną z form resocjalizacji przebywających w placówce nieletnich a z wychowankami nie były zawierane umowy o pracę oraz nie były odprowadzane składki do ZUS. Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.
Na wniosek H. Ż. z dnia 28 października 2003 r. postępowanie
w tej sprawie zostało wznowione postanowieniem organu I instancji, który następnie decyzją z dnia [...] odmówił stronie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od 23 listopada 2000 r. Decyzja ta została uchylona przez organ II instancji, w wyniku odwołania wniesionego przez H. Ż.. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta Szczecina decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005 r. sygn. akt SA/Sz 442/04 stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu, że obie decyzje w sposób rażący naruszyły przepis art. 151 § 1 pkt 1 kpa, bowiem nie wyjaśniając należycie zaistnienia w sprawie przesłanek wznowienia postępowania, organy w uzasadnieniach swych decyzji zajęły się kwestiami merytorycznymi.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, orzekł o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] odmawiającej przyznania H. Ż. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 23 listopada 2000 r. W uzasadnieniu decyzji organ przytaczając brzmienie przepisu art. 151 § 1 pkt 1 kpa stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik H. Ż. zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów kpa oraz brak oceny, co do istnienia nowej okoliczności (i nowego dowodu) stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem odwołującego się, fakt zatrudnienia strony w spornym okresie, potwierdzony zaświadczeniem, jest wystarczającą podstawą do wznowienia postępowania, wobec czego organ - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa - powinien uchylić decyzję z [...] i wydać nową decyzję.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w którym organ II instancji dodatkowo ustalał datę doręczenia H. Ż. wyroku Sądu Okręgowego Wydziału Pracy w [...] w sprawie VI Pa 129/03 oraz datę otrzymania zaświadczenia spółki D. - dla ustalenia daty powzięcia wiadomości o nowej okoliczności będącej podstawą wznowienia postępowania - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie jest zasadne, bowiem organ I instancji zgodnie
z przepisem art. 149 § 2 kpa przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia
i uznał, że postępowanie w którym wydano decyzję ostateczną nie było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Organ odwoławczy wskazał dalej, że w wyniku wznowienia postępowania organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, będące podstawą decyzji z [...], a wobec faktu, że spółka D. unieważniła zaświadczenie z dnia 18 września 2003 r. dotyczące okresu zatrudnienia strony w SHR S. od 11 kwietnia 1963 r. do 30 lipca 1964 r., odmowa uchylenia decyzji z dnia [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa jest uzasadniona.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pełnomocnik H. Ż. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...], a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 136, 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy w zastępstwie organu I instancji dokonał oceny zaświadczenia spółki D. z dnia 18 września 2003 r., uznając je za unieważnione pismem tej spółki z dnia 12 listopada 2003 r. Zdaniem skarżącego, takie wyręczenie organu I instancji narusza przepis art. 136 kpa, a zarazem powoduje, że ustalenia i ocena dowodów nie podlegają kontroli w administracyjnym postępowaniu odwoławczym. Naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 skarżący upatruje w ustaleniu nieistnienia dowodu (jako unieważnionego), przy pominięciu faktu, że unieważnienie to podlega takiej samej ocenie wiarygodności, jak sam dowód, zwłaszcza w sytuacji, gdy tego unieważnienia dokonano nie ze względu na niezgodność zaświadczenia z rzeczywistością, lecz z uwagi na brak dokumentów dotyczących zatrudnienia H. Ż., wynikający z tego, że w 1977 r. spłonęło archiwum zakładowe i brak możliwości weryfikacji jego twierdzenia o zatrudnieniu. Z kolei naruszenie art. 151 § 1 i 2 kpa polega na powieleniu błędu, który stał się podstawą stwierdzenia nieważności poprzednich decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 czerwca 2005 r., tj. niewyjaśnieniu istnienia podstaw do wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącego, organ I instancji powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 kpa stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji, jednak ustalenia tego dokonał przez pominięcie nowej okoliczności i dowodu ją potwierdzającego, natomiast organ II instancji dostrzegł wprawdzie tę nową okoliczność, jednocześnie dyskwalifikując - bez merytorycznej oceny - przedstawiony dowód, a więc w sposób ułomny wkroczył w sferę oceny, która powinna być podstawą nowej decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna
z prawem.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego oświadczył, że H. O. w 2004 r. zmienił nazwisko na "Ż." - przedkładając Sądowi dotychczasowy (unieważniony) dowód osobisty skarżącego oraz wydany w dniu 6 stycznia 2005 r. przez Prezydenta Miasta [...] nowy dowód osobisty skarżącego na nazwisko "H. Ż.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając wyrokiem z dnia
12 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 370/06 skargę H. Ż. w uzasadnieniu stwierdził, że uznanie organu odwoławczego, iż nie istnieje nowa okoliczność stanowiąca przesłankę uchylenia ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa - jest zasadne oraz znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym. Sąd I instancji wskazał, że po wznowieniu postępowania organ administracji publicznej powinien - w myśl art. 149 § 2 kpa - przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, co do istnienia przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania.
W przedmiotowej sprawie przedłożenie przez skarżącego, wraz z podaniem
z dnia 30 października 2003 r. o wznowienie postępowania, zaświadczenia D. Sp. z o.o., następcy prawnego Zakładu Hodowli Roślin w S., potwierdzającego, że H. Ż. był pracownikiem w latach od kwietnia 1963 r. do 30 lipca 1964 r. Stacji Hodowli Roślin w S., uzasadniało stwierdzenie organu I instancji zawarte w postanowieniu o wznowieniu postępowania, że ujawniona została nowa okoliczność, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W decyzji ostatecznej z [...] nie zaliczono bowiem skarżącemu tego okresu do stażu pracy, właśnie z uwagi na brak udokumentowania faktu pozostawania skarżącego w stosunku pracy z ww. Stacją Hodowli Roślin.
W dalszym postępowaniu wyjaśniającym do akt administracyjnych dołączone zostało kolejne pismo spółki D. z dnia 12 listopada 2003 r., wyjaśniające,
że zaświadczenie z 18 września 2003 r. wystawione zostało na podstawie przedłożonego przez H. Ż. oświadczenia świadka K. F., stwierdzającego że H. Ż. pracował w Stacji Hodowli Roślin w S. w okresie od kwietnia 1963 r. do 30 lipca 1964 r., bez wskazania jednak na jakiej zasadzie był on zatrudniony, natomiast z uwagi na fakt, iż archiwum zakładowe spłonęło w grudniu 1977 r. spółka nie dysponuje żadnymi dokumentami sprzed tego okresu. Równocześnie spółka D. oświadczyła, że nie ma żadnych podstaw by stwierdzić, że H. Ż. był zatrudniony w ww. okresie w Stacji Hodowli Roślin w ramach stosunku pracy, a tym samym na podstawie umowy o pracę. Wobec tego spółka "unieważniła" swoje zaświadczenie z 18 września 2003 r. i stwierdziła,
że H. Ż. nie był pracownikiem Stacji Hodowli Roślin S., a jedynie wykonywał prace polowe w ramach resocjalizacji.
Sąd I instancji wskazał, że na podstawie takiego materiału dowodowego organ
I instancji w dniu [...] wydał decyzję o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia [...], odmawiającej skarżącemu przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 23 listopada 2000 r., stwierdzając w uzasadnieniu, że nie wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Sąd stwierdził jednocześnie, że uzasadnienie wymienionej decyzji jest bardzo lakoniczne i zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenia, dotyczące istoty tych przesłanek, powtórzone za uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 czerwca 2005 r. sygn. akt SA/Sz 442/04.
W postępowaniu odwoławczym organ II instancji uzupełnił materiał dowodowy sprawy o dowody dotyczące daty powzięcia przez skarżącego wiadomości o istnieniu nowej okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania, w tym o pismo spółki D. z 13 stycznia 2006 r., w którym spółka ponownie wyjaśniła okoliczności wystawienia zaświadczenia z 18 września 2003 r., stwierdzając, że zostało ono wystawione wyłącznie w oparciu o zeznanie świadka, który pamiętał H. O. jako wychowanka zakładu poprawczego, nie wiedział, że nie jest pracownikiem,
a jedynie odbywa resocjalizację. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, w uzasadnieniu swej decyzji przedstawił przebieg postępowania
w sprawie oraz powołał się na treść uzasadnienia decyzji organu I instancji. Organ ten stwierdził również, że wobec unieważnienia przez spółkę D. zaświadczenia z 18 września 2003 r., dotyczącego zatrudnienia H. Ż. w SHR S., odmowa uchylenia decyzji z dnia [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa jest uzasadniona.
Odnosząc się do uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie za zasadny uznał zarzut skarżącego, że uzasadnienie to nie odpowiada wymogom formalnym przewidzianym w art. 107 § 3 kpa. Sąd podkreślił, że uzasadnienie zaskarżonej - jak i poprzedzającej ją decyzji - jest bardzo lakoniczne i abstrakcyjne, nie zawiera szczegółowej oceny - w szczególności - zaświadczenia spółki D. (które stanowiło przyczynę wznowienia postępowania) oraz dwóch kolejnych pism tej spółki, zawierających wyjaśnienie przyczyn "unieważnienia" tego zaświadczenia.
Mimo dostrzeżonych wad formalnych uzasadnień decyzji organów obu instancji Sad I instancji uznał, że uchybienia te nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd wskazał, że wprawdzie w zaświadczeniu z dnia 18 września
2003 r., spółka D. stwierdziła, iż H. Ż. w wymienionym w nim okresie był pracownikiem Stacji Hodowli Roślin w S., zastrzegła jednak również, że nie może przedłożyć oryginalnych akt osobowych i świadectwa pracy, ponieważ dokumenty osobowe uległy spaleniu w archiwum zakładowym w grudniu 1977 r. Okoliczności wystawienia tego zaświadczenia spółka wyjaśniła pismami z dnia 12 listopada 2003 r. i dnia 13 stycznia 2006 r.
Zdaniem Sądu nowa okoliczność, stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, tj. fakt wykonywania pracy przez skarżącego
w Stacji Hodowli Roślin w S. w ramach stosunku pracy z tym zakładem, nie została we wznowionym postępowaniu potwierdzona. Wprawdzie w omawianym zaświadczeniu następcy prawnego wymienionego zakładu wpisano, że H. Ż. był pracownikiem Stacji Hodowli Roślin, jednak zarówno zawarte w tym zaświadczeniu zastrzeżenie, jak i dodatkowe dowody, tj. dalsze wyjaśnienia spółki D. oraz pismo Zakładu Poprawczego w K. z dnia 26 kwietnia 2001 r., a także inne pisma tego zakładu, pozwalają na stwierdzenie, że ten fakt nie istniał. Taki wniosek w ocenie Sądu I instancji potwierdza także treść dołączonego do akt sprawy uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego Wydziału Pracy w [...] z dnia 18 września 2003 r. sygn. akt VII P 894/03, oddalającego apelację H. Ż. od wyroku sądu I instancji, w którym stwierdzono, że również "sam powód w apelacji dostrzega fakt, iż praca w czasie pobytu w zakładzie poprawczym, a więc w warunkach przymusu, nie dawała mu "formalnie" pozycji pracownika w rozumieniu kodeksu pracy". Ponadto w wielu pismach skarżącego zawartych w aktach administracyjnych podkreśla on fakt, iż za pracę w SHR w S. nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia, co także uzasadnia stwierdzenie, że nie był on w tym czasie pracownikiem tego zakładu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził jednocześnie,
że zaświadczenie spółki D. z dnia 18 września 2003 r. jest oświadczeniem wiedzy i jako takie może być prostowane lub zmieniane przez podmiot, który je wystawił. Podmiot taki może również przedstawiać okoliczności wystawienia zaświadczenia,
w tym wskazywać na przyczyny zmiany lub negowania faktów stwierdzonych
w pierwotnym zaświadczeniu. Wszystkie takie oświadczenia wystawcy zaświadczenia, jako dowody w sprawie, podlegają ocenie organów prowadzących postępowanie administracyjne. Sąd podkreślił, że choć organy obu instancji nie przedstawiły
w uzasadnieniach swych decyzji przebiegu takiej oceny, to dokonana przez nie konkluzja była prawidłowa. W ocenie Sądu I instancji również zarzut naruszenia dwuinstancyjności postępowania nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza, że konkluzja organu odwoławczego była identyczna jak organu I instancji.
Skargę kasacyjną od wymienionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 370/06 wniósł H. Ż., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżając wyrok w całości pełnomocnik wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.
Wyrokowi Sądu I instancji autor skargi kasacyjnej zarzucił:
1. naruszenie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przez jego błędną wykładnię,
2. art. 107 § 3, art.145 §1 pkt.5 i art. 151 § pkt. 1 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego podniósł,
że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdzając, że decyzje organów obu instancji wydano z naruszeniem art. 107 § 3 kpa, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy - samodzielnie ocenił, że nie zachodzą warunki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji wykroczył poza zadanie sądu administracyjnego określone
w art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, bowiem zamiast skontrolować decyzje organów administracji, wyręczył te organy, tj. ocenił istnienie podstaw do wznowienia postępowania. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że wbrew ocenie organów oraz Sądu I instancji dokonanej w zaskarżonym wyroku, zaświadczenie z dnia 18 września 2003 r. stanowi nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa i jest podstawą do wznowienia postępowania. W ocenie autora skargi kasacyjnej stwierdzenie, że zaświadczenie zostało "unieważnione" powoduje konieczność oceny przyczyn unieważnienia, nie odbiera mu natomiast cech nowej okoliczności. Podkreślił, że we wznowionym postępowaniu należało merytorycznie ocenić przedstawione zaświadczenie i inne pisma oraz wydać decyzję na podstawie art.151 § 1 pkt 2 kpa. Mogłaby to być decyzja identyczna jak poprzednia, ale zapadłaby po wszechstronnym rozważeniu wszystkich racji i argumentów. Tymczasem organy administracji pomijając materiał dowodowy zebrany w sprawie i uchylając się od jego oceny, wydały decyzję na podstawie art.151 § 1 pkt. 1 kpa, pozbawiając skarżącego możliwości merytorycznej polemiki w przedmiocie wartości dowodowej zebranego materiału, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny taką wadliwą interpretację wskazanego przepisu podzielił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie pomogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej - art. 183 § 1 P.p.s.a. Z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Sąd II instancji nie jest właściwy do zastępowania stron i uzupełniania czy w inny sposób korygowania za nie podstaw kasacyjnych. Nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych wad niż wskazane przez autora skargi kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego jako podstawy skargi kasacyjnej wskazał rażące naruszenie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych przez jego błędną wykładnię i art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151§ pkt 1 kpa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania.
Adresatem zarzutu naruszenia prawa zarówno materialnego jak i procesowego może być tylko sąd I instancji, bowiem przedmiotem kontroli w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest zaskarżone orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Utrwalony jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem zarzut naruszenia przez sąd I instancji przepisów kpa - co do zasady- nie może być skuteczny, ponieważ przepisy te nie regulują postępowania przed sądami administracyjnymi. Z tego względu podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 5
i art. 151§ pkt 1 kpa musiał być uznany za chybiony.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Przepis ten w § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, zaś w § 2, że kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi dokonanie w miejsce organu oceny istnienia podstaw do wznowienia postępowania wskazał, że powyższe wykracza poza ramy kontroli działalności administracji publicznej.
Zarzut skarżącego nie jest trafny i nie może zostać uwzględniony. Wymieniony wyżej przepis, określający kompetencje sądu administracyjnego, został prawidłowo zastosowany przez Sąd I instancji. Przedmiotem oceny Sądu, w ramach kontroli działalności administracji publicznej - sprawowanej pod względem zgodności z prawem - była w niniejszej sprawie m.in. prawidłowość ustaleń dokonanych przez organ
w zakresie zaistnienia przesłanki stanowiącej podstawę uchylenia decyzji. Nie ma racji skarżący twierdząc, że oceny takiej Sąd dokonał w miejsce organu. Zarówno
w zaskarżonej decyzji jak i w decyzji organu I instancji stwierdzono, że nie została spełniona przesłanka dająca podstawę do uchylenia decyzji. Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, jak wymaga tego art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, nie zastosował przy tym innych kryteriów niż określone w art. 1 i nie wykroczył poza ramy tej kontroli.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, w związku z czym orzekł, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI