II SA/Go 202/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2005-08-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowykryterium dochodoweprawo administracyjnedecyzja administracyjnaskarżącyorgan administracjialimentygospodarstwo domowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego, uznając, że skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego.

Skarżąca D.B. wniosła o przyznanie specjalnego zasiłku celowego, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o odmowie. Kolegium uznało, że skarżąca, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe z dochodem 461 zł miesięcznie, korzysta już z innych form pomocy społecznej, co powinno zaspokajać jej potrzeby. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że choć Kolegium błędnie skupiło się na "szczególnie uzasadnionym przypadku" zamiast na kryterium dochodowym, to skarżąca i tak nie kwalifikuje się do zasiłku, ponieważ jej dochód nie przekracza ustawowego kryterium.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego. Skarżąca, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskiwała miesięczny dochód w wysokości 461,00 zł, na który składały się zasiłek stały i pielęgnacyjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że specjalny zasiłek celowy ma charakter fakultatywny i powinien być przyznawany w wyjątkowych sytuacjach, a korzystanie przez skarżącą z innych form wsparcia świadczy o zaspokojeniu jej podstawowych potrzeb. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej, wskazał, że przyznanie specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 pkt 1 tej ustawy wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek: zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" oraz przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego. Sąd zauważył, że Kolegium błędnie skupiło się na pierwszej przesłance, nie badając wystarczająco drugiej. Jednakże, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł. Ponieważ dochód skarżącej wynosił dokładnie 461 zł, nie przekraczał on kryterium dochodowego. Sąd stwierdził, że fakt nieprzekroczenia kryterium dochodowego automatycznie wyklucza możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego, nawet jeśli wystąpiłby "szczególnie uzasadniony przypadek". Mimo naruszenia prawa materialnego przez organ odwoławczy (pominięcie analizy kryterium dochodowego), sąd uznał, że nie miało ono wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżąca i tak nie kwalifikowała się do świadczenia. W związku z tym skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przyznanie specjalnego zasiłku celowego wymaga łącznego spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" oraz przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego. Osoba, której dochód nie przekracza kryterium, nie kwalifikuje się do tego świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przepis art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej należy interpretować w ten sposób, że najpierw bada się dochody, a dopiero potem, czy występuje szczególnie uzasadniony przypadek. Przekroczenie kryterium dochodowego jest warunkiem koniecznym do rozpatrywania wniosku o specjalny zasiłek celowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.s. art. 3 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 3 § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 41 § pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

Pomocnicze

u.s.g. art. 39 § ust. 5

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.k.o. art. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dochód skarżącej nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, co wyklucza przyznanie specjalnego zasiłku celowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez organ odwoławczy (pominięcie analizy kryterium dochodowego) nie miało wpływu na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Specjalny zasiłek celowy jest przeznaczony jedynie dla osób o dochodach przekraczających ustawowe kryterium dochodowe. Fakt osiągania przez D.B. miesięcznego dochodu na poziomie nie przekraczającym określonego ustawą kryterium dochodowego sprawia, że nie przysługuje jej prawo do otrzymania specjalnego zasiłku celowego. Naruszenie prawa nie wywierające wpływu na wynik sprawy nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania specjalnego zasiłku celowego, w szczególności znaczenia kryterium dochodowego oraz wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby samotnie gospodarującej i konkretnego przepisu ustawy o pomocy społecznej. Orzeczenie z 2005 roku, prawo mogło ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy podstawowych zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej i interpretacji przepisów, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów prawa administracyjnego, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 202/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2005-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.), , Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi D.B. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Zasiłek celowy Oddalono skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje działającego z upoważnienia Prezydenta Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...], o odmowie przyznania D.B. zasiłku celowego specjalnego.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji D.B. wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia i wniosła o przyznanie jej świadczenia w postaci zasiłku celowego specjalnego.
U podstaw zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego legły następujące ustalenia. D.B. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie pracuje zawodowo, jej łączny miesięczny dochód wynosi 461,00 zł, na który składa się zasiłek stały oraz zasiłek pielęgnacyjny Korzysta również systematycznie z różnych form wsparcia z pomocy społecznej.
Motywując swoje rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż specjalny zasiłek celowy jest szczególną formą wsparcia z pomocy społecznej, tak wiec przyznanie go powinno mieć uzasadnienie w wyjątkowej sytuacji osoby zainteresowanej. Zasiłek ten ma fakultatywny charakter co oznacza, że organ administracyjny może przyznać lub odmówić udzielenia tej formy pomocy. Zdaniem Kolegium korzystanie przez skarżącą z różnych form wsparcia z pomocy społecznej daje podstawę do przyjęcia, iż jej potrzeby zostały w niezbędnym zakresie zaspokojone.
Na powyższą decyzję D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Decyzji organu II instancji zarzuciła naruszenie prawa, nie wyjaśniła jednakże, na czym to naruszenie miałoby polegać. Z uzasadnienia skargi wynika, iż wielkość otrzymanej dotychczas pomocy nie uwzględnia potrzeb skarżącej. Ponadto organy pomocy społecznej faworyzują jej kosztem innych beneficjentów pomocy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało oddalić.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142. poz. 1591 z późn. zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 3 usl. 3 i 4, art. 41 pkt l ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm. - dalej w skrócie u.p.s.) rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Z treści art. 3 ust. 4 u.p.s. wynika z kolei, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Przepis art. 41 pkt l u.p.s. stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczajacej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, przy czym zasiłek ten nie podlega zwrotowi.
Wykładnia gramatyczna ostatniego z przytoczonych przepisów prowadzi do konkluzji, iż przyznanie specjalnego zasiłku celowego jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek:
* zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, w którym wskazane jest przyznanie zasiłku.
* przekroczenia określonego ustawą kryterium dochodowego odpowiednio osoby samotnie gospodarującej lub rodziny.
Przy takiej więc kolejności przesłanek stosowania art. 41 pkt l u.p.s. celowym jest uprzednie zbadanie wysokości dochodów osoby ubiegającej się o pomoc, a dopiero później analizowanie, czy w odniesieniu do tej osoby występuje szczególnie uzasadniony przypadek. Specjalny zasiłek celowy jest bowiem przeznaczony jedynie dla osób o dochodach przekraczających ustawowe kryterium dochodowe. Dlatego ewentualne stwierdzenie, że dochody osoby ubiegającej się o pomoc nie przekraczają właściwego dla niej kryterium dochodowego, powoduje automatyczne wykluczenie jej z kręgu osób uprawnionych do otrzymania specjalnego zasiłku celowego. Natomiast potrzeba analizy, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, pojawia się w razie stwierdzenia, że dochody osoby przekraczają ustawowe kryterium dochodowe, tj. gdy spełniona jest podstawowa przesłanka przyznania specjalnego zasiłku celowego.
Z art. 8 ust. l pkt l u.p.s. wynika, iż kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł. Kryterium to jest zatem spełnione wówczas, gdy osoba taka osiąga miesięczny dochód mniejszy lub równy kwocie 461 zł. Kryterium dochodowe jest natomiast przekroczone, gdy osoba samotnie gospodarująca osiąga dochód wyższy niż 461 zł.
Ustalenia faktyczne niniejszej sprawy wskazują, że D.B. osiąga miesięczny dochód w wysokości 461 zł. Dochód skarżącej mieści się więc w granicach kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. l pkt l u.p.s.
Przy rozpoznaniu niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze skupiło się- podobnie zresztą jak organ I instancji — na badaniu, czy w odniesieniu do D.B. zachodzi szczególny przypadek uzasadniający przyznanie zasiłku, w wyniku czego nie stwierdziło istnienia takiego przypadku. Kolegium nie dokonało jednak analizy przesłanki kryterium dochodowego, poprzestając jedynie na ustaleniu wysokości dochodu skarżącej.
Pomijając zbadanie istnienia jednej z przesłanek przyznania zasiłku przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Kolegium naruszyło prawo materialne. Nie jest to jednak naruszenie prawa na tyle istotne, aby pociągnąć za sobą uchylenie zaskarżonej decyzji. W wyniku prawidłowego zastosowania art. 41 pkt 1 u.p.s. treść rozstrzygnięcia byłaby taka sama. Fakt osiągania przez D.B. miesięcznego dochodu na poziomie nie przekraczającym określonego ustawą kryterium dochodowego sprawia, że nie przysługuje jej prawo do otrzymania specjalnego zasiłku celowego. Innymi słowy skarżąca nie należy do kręgu potencjalnych beneficjentów świadczenia przyznawanego na podstawie z art. 41 pkt l u.p.s. Osiągając dochód miesięczny na poziomie nie przekraczającym określonego w art. 8 ust. 1 pkt l u.p.s. kryterium dochodowego, może się ona ubiegać o przyznanie pomocy w innych formach.
Art. 145 § l pkt la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - dalej w skrócie p.p.s.a.) przewiduje jako jedną z podstaw uchylenia przez Sąd decyzji administracyjnej naruszenie prawa materialnego, o ile Sąd ten stwierdzi, że naruszenie prawa miało wpływ na wynik sprawy. Z przepisu tego wynika zatem a contrario, że naruszenie prawa nie wywierające wpływu na wynik sprawy nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej
decyzji organu administracji publicznej. W związku z tym skarga D.B. nie zasługiwała na uwzględnienie.
Rozstrzygniecie Sądu znajduje oparcie w art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI