I OSK 1551/06

I OSK 1551/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III SA/Po 478/06 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2006-07-06
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 26 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Po 478/06 o odrzuceniu skargi L. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia, pismem z dnia 16 maja 2006 r. radca prawny K. N., działając w imieniu L. N. na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] dołączając do pisma znaki opłaty sądowej o łącznej wartości 200 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że powyższa skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 219 § 2 oraz art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) z następujących względów: zgodnie z przepisem art. 219 § 2 ustawy, a także utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem Sądów administracyjnych (por. post. NSA W-wa z dn. 31.05.04 FSK 212/04 M. Podat. 2004/7/2 oraz z dnia 7.04.2004 r. F 228/04 o NSA/WSA 2004/1/4) uiszczenie opłaty sądowej w postępowaniu sądowo-administracyjnym może nastąpić jedynie gotówką w kasie lub przelewem na rachunek bankowy właściwego sądu. Opłata uiszczona znakami opłaty sądowej nie spełnia powyższych warunków.
Wniesione zatem przez radcę prawnego pismo podlegające, jak w tym przypadku, opłacie stałej sąd odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, na podstawie art. 221 ustawy.
Wskazać bowiem należy, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. Sygn. akt SK 11/05 (Dz. U. 2006 Nr 45 poz. 322 ) został uznany za niekonstytucyjny przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221 poz. 2193). Przepis ten stanowił iż od pisma będącego skargą, wnoszonego przez adwokata lub radcy prawnego, opłatę stałą uiszcza się na wezwanie.
W świetle cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz art. 221 ustawy, Sąd stwierdził, iż w niniejszym przypadku wpis stały od skargi wniesionej przez L. N. reprezentowanego przez radcę prawnego, winien być uiszczony bez wezwania, a skoro opłaty tej nie uiszczono w sposób przewidziany w ustawie, skarga podlegała odrzuceniu.
Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2006 r. L. N. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił postanowieniu:
1/ naruszenie przepisu § 5 ust. 1 rozp. RM z dn. 16.12.200 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez uznanie że uiszczenie stałej opłaty sądowej od skargi na decyzję administracyjną może zostać dokonane bez wskazania sygnatury akt sprawy sądowoadministracyjnej,
2/ naruszenie przepisu art. 219 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez uznanie że uiszczenie stałej opłaty sądowej od skargi na decyzję administracyjną nie może zostać dokonane znakami opłaty sądowej,
Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skutkiem rozstrzygnięcia podjętego przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok z dn. 7.03.2006, SK 11/05) jest w istocie obowiązek uiszczenia przez adwokata lub radcę prawnego opłaty stałej od wnoszonej skargi - bez doręczenia wezwania sądu administracyjnego. Powyższa konkluzja nie oznacza jednak, że adwokat lub radca prawny zobowiązani są uregulować opłatę stałą bez otrzymania jakiejkolwiek informacji z sądu administracyjnego, rozpoznającego sprawę. W szczególności za uprawniony uznać należy pogląd, że pełnomocnik skarżącego winien otrzymać z sądu administracyjnego chociażby informację o wpływie sprawy z organu administracji i nadaniu jej sygnatury. Skoro ma on bowiem obowiązek dokonania wpłaty stałej opłaty sądowej w kasie sądu albo na rachunek bankowy sądu, to oczywistą wydaje się konieczność podania urzędowego oznaczenia konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej, którą winien on oznaczyć na dokumencie przelewu czy kwicie kasowym. Wynika to wprost z treści regulacji zawartej w przepisie § 5 ust. 1 rozp. RM z dn. 16.12.200 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (in fine). Jeżeli pierwszym doręczeniem pisma sądowego (ze wskazaniem sygnatury sprawy) do pełnomocnika skarżącego jest postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu (opłata stała), to w konsekwencji należy uznać, że adwokat lub radca prawny nie mógł spełnić nałożonego na niego obowiązku i to z przyczyn od niego niezależnych. Skarga do sądu administracyjnego wnoszona jest za pośrednictwem organu administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, i to ten właśnie organ realizuje przekazanie akt sprawy sądowi administracyjnemu. Skarżący i jego pełnomocnik nie mają zatem żadnego wpływu na przebieg i terminowość tych czynności.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego, powstaje także pytanie czy w państwie prawa, będącym członkiem Unii Europejskiej powinna mieć miejsce sytuacja, gdzie dokonana znakami opłaty sądowej płatność (200 zł.), stanowiąca niewątpliwy dochód publiczny budżetu Państwa (art. 212 § 2 uoppsa i art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych) - traktowana jest jako naruszenie prawa skutkujące zastosowaniem rygoru w postaci odrzucenia skargi. Przepis art. 219 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przesądza wprost o braku możliwości uznania opłacenia stałej opłaty sądowej znakami opłaty sądowej. Wykładnię taką utrwaliło dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, co wcale nie oznacza, że nie nadszedł czas na jej zmianę - uwzględniającą poglądy odpowiadające zasadom państwa demokratycznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 221 p.p.s.a. stanowi, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie, podlegająca takiej opłacie, nie została należycie opłacona. W myśl § 5 w/w rozporządzenia Rady Ministrów przy uiszczeniu wpisu należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych. Do dnia 17 marca 2006 r. wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszczało się na wezwanie Sądu, po przekazaniu skargi sądowej - § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów. Jednakże we wskazanej dacie powołany przepis rozporządzenia utracił swoją moc na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 marca 2006 r. sygn. akt SK 11/05, Dz.U. Nr 45, poz., 332, jako niezgodny z art. 221 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 2 Konstytucji. W tej sytuacji złożona pismem z dnia 16 maja 2006 r. skarga na decyzję Wojewody Wielkopolskiego podlegała wpisowi stałemu, który winien być wniesiony do kasy wojewódzkiego sądu administracyjnego w gotówce lub wpłacona na jego rachunek bez stosownego wezwania Sądu. W tym przypadku nie była jeszcze znana sygnatura akt sądowych. Tak więc wnoszony wpis winien zostać stosownie opisany: przez wskazanie skarżącego, organu administracji, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność oraz daty i nazwy owego aktu lub czynności. Tym samym zarzut naruszenia przez Sąd przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest nieuzasadniony. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż Sąd nie ma obowiązku zawiadamiania pełnomocnika o wpłynięciu skargi od organu. Zatem pełnomocnik skarżącego będący radcą prawnym miał w nowej sytuacji prawnej zaistniałej po w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego obowiązek uiszczenia wpisu stałego już przy wniesieniu skargi do organu administracji. Ponadto gdyby wnoszący skargę pełnomocnik oczekiwał na informację z sądu mogłoby okazać się, że uiszczenie wpisu w terminie określonym w art. 219 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi albo nawet w terminie przewidzianym na wniesienie skargi okazałoby się niemożliwe. Oczekiwanie na informację z sądu byłoby tym bardziej nieuzasadnione gdyż jak to wyżej zostało opisane wpis sądowy może zostać stosownie opisany.
Za nieuzasadniony należy uznać również zarzut naruszenia przepisu art. 219 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten wyraźnie stanowi, że opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego powstałym na tle tego przepisu, wyklucza on uiszczenie opłaty sadowej w jakiejkolwiek innej formie w tym na przykład przez naklejenie znaków opłaty sądowej. Sąd nie widzi natomiast uzasadnienia dla odejścia od dotychczasowego orzecznictwa w tym względzie.
Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.