I OSK 1546/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-07-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznazasiłek celowykryterium dochodoweprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o pomocy społecznejprawo materialneprawo procesowe

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd niższej instancji nie rozważył wystarczająco przepisów dotyczących przyznawania zasiłku celowego osobom przekraczającym kryterium dochodowe.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku celowego na wyjazd wakacyjny dla syna skarżącej, mimo że dochód rodziny przekraczał kryterium ustawowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając świadczenie za uznaniowe i wskazując na możliwość pobytu dziecka na koloniach organizowanych przez pomoc społeczną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd niższej instancji pominął analizę art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który dopuszcza przyznanie zasiłku w szczególnie uzasadnionych przypadkach nawet przy dochodach przekraczających kryterium.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie przyznania zasiłku celowego w wysokości 2000 zł na pokrycie kosztów 14-dniowego wyjazdu wakacyjnego syna skarżącej nad morze. Sąd pierwszej instancji uznał zasiłek za świadczenie uznaniowe, a dochód na osobę w rodzinie skarżącej (473,07 zł) przekraczał kryterium dochodowe (316 zł), co wykluczało prawo do świadczeń pieniężnych, chyba że zachodziły przesłanki z art. 40 ustawy o pomocy społecznej (zdarzenie losowe, klęska żywiołowa). Skarżąca kasacyjna zarzuciła naruszenie prawa materialnego (niezastosowanie art. 41 ustawy o pomocy społecznej) oraz przepisów postępowania (art. 134 § 1 PPSA). Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną, wskazując, że WSA nie rozważył dostatecznie możliwości zastosowania art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten pozwala na przyznanie specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego (pod warunkiem zwrotu) w szczególnie uzasadnionych przypadkach, nawet gdy dochody przekraczają kryterium. Sąd pierwszej instancji skupił się na art. 40, pomijając art. 41, mimo że skarżąca powoływała się na względy zdrowotne syna. Wobec powyższego, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał sprawy w sposób prawidłowy, ponieważ pominął analizę art. 41 ustawy o pomocy społecznej, skupiając się jedynie na art. 40.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji powinien był ocenić wydane w sprawie decyzje z uwzględnieniem art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który pozwala na przyznanie zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom o dochodach przekraczających kryterium, nawet jeśli nie wystąpiły straty w wyniku zdarzenia losowego. Pominięcie tego przepisu stanowi naruszenie art. 134 § 1 PPSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej i ma obowiązek w granicach sprawy ocenić legalność zaskarżonej decyzji, w tym rozważyć zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego.

PPSA art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

u.p.s. art. 41

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Pozwala na przyznanie specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego (pod warunkiem zwrotu) w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom lub rodzinom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe.

Pomocnicze

u.p.s. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Określa warunek zachowania kryterium dochodowego do przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem innych przepisów.

u.p.s. art. 40 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Dopuszcza przyznanie zasiłku celowego niezależnie od dochodu i bez obowiązku zwrotu w razie poniesienia strat w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 PPSA poprzez niezastosowanie lub niedostateczne rozważenie art. 41 ustawy o pomocy społecznej.

Godne uwagi sformułowania

sąd powinien był uwzględnić art. 41 ustawy o pomocy społecznej, pozwalający przyznać świadczenie również osobom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe sąd odniósł się tylko do art. 40, pominął zaś art. 41 w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany [...] zasiłek celowy

Skład orzekający

Małgorzata Borowiec

przewodniczący

Małgorzata Pocztarek

członek

Leszek Włoskiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 41 ustawy o pomocy społecznej i obowiązek sądu administracyjnego do wszechstronnego rozważenia zastosowania przepisów prawa materialnego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych okoliczności sprawy i interpretacji przepisów o pomocy społecznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne rozważenie wszystkich przepisów prawa materialnego przez sąd, nawet tych mniej oczywistych, a także jak można walczyć o świadczenia socjalne w sytuacjach przekraczających standardowe kryteria.

Czy można dostać zasiłek na wakacje, nawet jeśli przekracza się kryterium dochodowe? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1546/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec /przewodniczący/
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2102/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-03-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2102/05 w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 marca 2006 r. I SA/Wa 2102/05, oddalił skargę I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] Nr [...], którą odmówiono skarżącej przyznania zasiłku celowego w wysokości 2000 zł, na pokrycie kosztów 14-dniowego wyjazdu wakacyjnego nad morze jej syna wraz z nią.
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, wyjaśniając, ze zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, a skarżącej proponowano pobyt jej dziecka na koloniach letnich organizowanych przez pomoc społeczną, zarazem dochód na osobę w rodzinie skarżącej (tj. 473,07 zł) przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), tj. 316 zł, nie przysługuje jej więc prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w tym do zasiłku celowego, chyba, że na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 tej ustawy, tj. niezależnie od dochodu i bez obowiązku zwrotu, jednak tylko w razie poniesienia strat w wyniku zdarzenia losowego, czy też klęski żywiołowej lub ekologicznej.
Wnosząc skargę kasacyjną I. M., reprezentowana przez adwokata ustanowionego z urzędu, jako jej podstawy przytoczyła:
" 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowania art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej,
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj. naruszenia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – sąd powinien był uwzględnić art. 41 ustawy o pomocy społecznej, pozwalający przyznać świadczenie również osobom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, który nie został zastosowany przez orzekające w sprawie organy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwiona podstawę, kiedy zarzuca naruszenie art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż trafnie podnosi, że w granicach tej sprawy mieści się również zagadnienie, czy orzekające w sprawie organy w ogóle, lub przynajmniej dostatecznie wnikliwie, rozpatrzyły możliwości zastosowania art. 41 ustawy o pomocy społecznej.
Jak o tym mowa w art. 8 ust. 1, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje pod warunkiem zachowania kryterium dochodowego, jednak z zastrzeżeniem m.in. art. 40 i 41, natomiast sąd odniósł się tylko do art. 40, pominął zaś art. 41, chociaż skarżąca nie występowała o pomoc w związku ze zdarzeniem losowym lub klęską, lecz potrzebę zapewnienia synowi wypoczynku nad morzem przedstawiała względami zdrowotnymi.
Stosownie do art. 41, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (pkt 1), albo zasiłek celowy, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (pkt 2).
Wprawdzie organ pierwszej instancji powołał w swej decyzji "art. 41 ust. 2" (tj. art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej), lecz z jej treści nie wynika, czy uznał, że nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu tego przepisu, czy też, że skarżąca oczekuje tylko pomocy bezzwrotnej, natomiast organ odwoławczy już nie zajmował się tym zagadnieniem, podobnie jak sąd, który z kolei rozważał zastosowanie art. 40 ustawy, podczas gdy powinien ocenić wydane w sprawie decyzje z uwzględnieniem art. 41.
Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach udzielonej z urzędu pomocy prawnej nie orzeczono, gdyż pełnomocnik nie złożył oświadczenia, że nie zostały opłacone.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI