I OSK 1543/19

I OSK 1543/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Jolanta Rudnicka /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Bk 828/18 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2019-03-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1769
art. 11 ust. 2, art. 107 ust. 4, art. 107 ust 3a i 3b
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 828/18 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 828/18, oddalił skargę J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 27 sierpnia 2018 r. i 6 września 2018 r. J. G. złożył dwa identyczne wnioski zwracając się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na: naprawę uszkodzeń powstałych w czasie gradobicia w dniu 1 maja 2018 r., pokrycie kosztów dojazdu do gabinetu rehabilitacji w W., zakup węgla, ocieplenie i remont częściowo spróchniałego i załamanego sufitu, wymianę dwóch nieszczelnych i spróchniałych okien, zakup ubrań i butów na zimę, wymianę starej aluminiowej instalacji elektrycznej, wykup leków oraz dojazdy do lekarzy specjalistów. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną i zdrowotną, której obecnie nie jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć.
Decyzjami z dnia [...] września 2018 r. nr [...] oraz nr [...], Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W. nie przyznał J. G. prawa do zasiłku celowego na naprawę uszkodzeń powstałych po gradobiciu, pokrycie kosztów dojazdu do gabinetu rehabilitacji w W., zakup węgla, ocieplenie i remont częściowo spróchniałego i załamanego sufitu, wymianę dwóch nieszczelnych i spróchniałych okien, zakup ubrań i butów na zimę, wymianę starej aluminiowej instalacji elektrycznej, wykup leków oraz dojazdy do lekarzy specjalistów.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 7 września 2018 r. w związku ze złożonymi wnioskami z dnia 27 sierpnia 2018 r. i 6 września 2018 r. pracownik socjalny udał się w asyście funkcjonariusza Policji do miejsca zamieszkania wnioskodawcy w celu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, jednakże wnioskodawca nie wyraził zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w asyście policji, w związku z czym zaniechano przeprowadzenia tego wywiadu z obawy o bezpieczeństwo pracownika socjalnego. W tym względzie organ powołał się na art. 107 ust. 3, 3a i 3b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm. – dalej "u.p.s.") wskazując, że brak współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, na podstawie art. 11 ust. 2 u.p.s. Organ podkreślił, że wywiad środowiskowy stanowi swoiste postępowanie dowodowe, które ma na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy. Obowiązek współdziałania z organem dotyczy również sporządzenia tego wywiadu i powinien polegać na udzieleniu organowi niezbędnych, dla oceny wniosku, informacji. Ponadto organ podkreślił, że w maju 2018 r. przyznał wnioskodawcy specjalny zasiłek celowy z powodu uszkodzeń dachu budynku mieszkalnego po gradobiciu w wysokości 1.977 zł.
W wyniku złożonych odwołań decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży utrzymało w mocy obydwie decyzje organu I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na powyższą decyzję wniósł J. G., wskazując w jej treści, że posiada orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, w związku z czym konstytucyjnym obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie mu szczególnej opieki zdrowotnej oraz zabezpieczenie egzystencji. Wskazał, że nigdy nie odmówił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a jedynie nie zgadza się na wejście Policji na jego posesję, bowiem nie jest przestępcą.
Obszerne uzasadnienie skargi zawiera opis różnych czynności i postępowań organów, nie stroniąc od inwektyw pod adresem urzędników samorządowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 21 marca 2019 r. oddalił skargę.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.s,. brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (...) może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że skarżący swoją postawą uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Sąd zauważył, że dodany do art. 107 u.p.s., z mocą obowiązującą od 5 października 2015 r., ustęp 3a i 3b stanowią, że przeprowadzaniu rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz świadczeniu pracy socjalnej w środowisku, może uczestniczyć drugi pracownik socjalny a także, że rodzinny wywiad środowiskowy oraz świadczenie pracy socjalnej w środowisku, może odbywać się w asyście funkcjonariusza Policji (ust. 3a) oraz, że kierownik ośrodka pomocy społecznej, na wniosek pracownika socjalnego lub z własnej inicjatywy, może wystąpić do właściwego miejscowo komendanta Policji o asystę w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego lub świadczenia pracy socjalnej w środowisku a właściwy miejscowo komendant Policji jest obowiązany do zapewnienia pracownikowi socjalnemu asysty Policji przy przeprowadzaniu rodzinnego wywiadu środowiskowego lub świadczeniu pracy socjalnej w środowisku (ust. 3b). Jak wskazuje zaś art. 107 ust. 4a u.p.s., niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację, stanowi między innymi podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej.
Zdaniem Sądu, z uwagi na to, że w tekście ustawy, decyzja kierownika ośrodka pomocy społecznej w przedmiocie wystąpienia do komendanta Policji o wytypowanie asysty funkcjonariuszy Policji przy przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego, nie została obwarowana przesłankami, stwierdzić należy, iż dostrzeżenie w danej sprawie przez kierownika ośrodka pomocy społecznej potrzeby asysty Policji przy przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego (podstawy ku temu daje sam skarżący formułując obraźliwe epitety pod adresem pracowników organów pomocy społecznej) i nałożony na Policję obowiązek uwzględnienia wniosku o zapewnienie asysty funkcjonariusza Policji przy przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego, oznacza, że skarżący wnioskując o pomoc społeczną miał obowiązek znoszenia obecności policjanta przy czynności przeprowadzania wywiadu niezależnie od tego, jak osobiście odbiera obecność policjanta.
Wobec tego, w ocenie Sądu nie sposób uznać, że został naruszony przepis art. 107 ust. 3a w zw. z ust. 3b u.p.s. oraz art. 7 K.p.a. w sytuacji, gdy udział Policji podczas wywiadu nie jest obwarowany żadnymi przesłankami ustawowymi. Wystarczy sama obawa pracownika socjalnego o naruszenie jego bezpieczeństwa.
Odrębnie należało odnieść się, zdaniem Sądu, do żądania przyznania skarżącemu odszkodowania z powodu strat poniesionych w wyniku gradobicia.
Sąd wskazał, że znana mu jest z urzędu okoliczność, że decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], skarżącemu na jego wniosek z dnia 2 maja 2018 r. przyznano zasiłek celowy w wysokości 1.977 zł z przeznaczeniem na naprawę uszkodzeń budynku mieszkalnego spowodowanych gradobiciem w dniu 1 maja 2018 r. Zatem brak jest podstaw do przyznania na ten sam cel kolejnego zasiłku celowego. Sąd podał, że decyzja o przyznaniu zasiłku w kwocie 1.977 zł na naprawę szkód po gradobiciu, była poddana kontroli sądowej. Skarga J. G. na decyzję SKO w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] maja 2018 r. została oddalona wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 502/18. Wobec tego Sąd stwierdził, że podnoszony na obecnym etapie postępowania zarzut skarżącego, że przyznana kwota na naprawę szkód po gradobiciu nie pokryła w całości poniesionych strat, a inni rolnicy otrzymali wyższe kwoty, nie mógł być uwzględniony.
Sąd wskazał ponadto, że merytorycznemu rozpatrzeniu nie podlegały pozostałe żądania skarżącego, wymienione we wnioskach z dnia 27 sierpnia 2018 r. i z 6 września 2018 r., bo jak wyżej wskazano, podstawą odmowy przyznania zasiłku celowego był brak współpracy z pracownikami socjalnymi, przejawiający się w uniemożliwieniu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez skarżącego w dniu 7 września 2018 r. w miejscu jego zamieszkania.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył skarżący, reprezentowany przez adwokata z urzędu, zaskarżając wyrok w całości. Wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz adwokata kosztów zastępstwa udzielonego na zasadzie prawa pomocy, które to koszty nie zostały opłacone przez skarżącego w całości, ani w części. Złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. Naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 11 ust. 2 u.p.s., poprzez jego błędną interpretację, a mianowicie potraktowanie skutku przewidzianego w przepisie jako obligatoryjnego, podczas gdy użycie przez ustawodawcę stwierdzenia "może stanowić" oznacza o jego fakultatywności – a więc brak współdziałania skarżącego winien być oceniany indywidualnie, w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy,
2. art. 107 ust. 4a u.p.s., poprzez jego błędną interpretację, polegającą jedynie na weryfikacji, czy doszło, czy też nie doszło do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, z pominięciem motywów tejże odmowy po stronie skarżącego.
2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, a polegającymi na naruszeniu:
1.art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na błędnym ustaleniu, że brak współdziałania skarżącego poprzez niewpuszczenie pracownika socjalnego celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w asyście Policji, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, był w tym wypadku wystarczającym powodem odmowy przyznania świadczenia;
2. art. 8 K.p.a. i art 11 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów Państwa i podważający świadomość prawną obywateli, poprzez niewyjaśnienie w postępowaniu administracyjnym powodów rozstrzygnięcia, przyczyn, dla których nie uwzględniono żądań skarżącego, oraz przesłanek, które kierowały organem przy wydawaniu rozstrzygnięcia.
2. art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy odmienne rozstrzygnięcie polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji było uzasadnione.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w orzecznictwie wskazuje się, iż analiza przepisu art. 11 ust. 2 u.p.s. prowadzi do wniosku, że ma on zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy u podstaw zachowania osoby ubiegającej się o pomoc, leży jej zła wola. Nadto wskazuje się, iż dla wykazania faktu braku współpracy z pracownikiem socjalnym nie jest wystarczające samo stwierdzenie organu. Obowiązek współdziałania musi być bowiem dostosowany do konkretnej sytuacji i osoby. Wskazano także, iż wywiad środowiskowy nie jest jedynym możliwym dowodem, a w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej należy dopuścić także inne dowody z odpowiednim zastosowaniem Kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza gdy występują przeszkody w przeprowadzeniu wywiadu. Zaznaczono, że w niniejszej sprawie, organ nie poczynił innych kroków, celem ustalenia sytuacji finansowej wnioskodawcy, a decyzję i swoje ustalenia oparł jedynie o chęć przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Podniesiono, że w niniejszej sprawie w ogóle nie wzięto pod uwagę motywów, dla których skarżący nie wpuścił pracownika socjalnego celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego – przy czym nie odmawiał on przeprowadzenia samego wywiadu, ale nie godził się na dokonanie powyższego w asyście Policji. Nie wzięto też pod uwagę indywidualnych cech skarżącego, w szczególności jego stopnia niepełnosprawności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Na wstępie zauważyć należy, że zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna nie jest jednak przyznawana automatycznie każdej osobie, która się o nią zwróci. W zależności od formy wnioskowanego świadczenia, ustawa o pomocy społecznej precyzuje kryteria, od których spełnienia uzależnia przyznanie wnioskowanej pomocy. Ich brak, skutkujący decyzją odmowną organu, może prowadzić do sytuacji, że nawet najbardziej uzasadnione potrzeby bytowe nie będą uwzględnione. Okoliczności te muszą więc zostać szczegółowo ustalone przez organ administracji rozpatrujący sprawę, przy czym istotną rolę w gromadzeniu materiału dowodowego odgrywa wywiad środowiskowy.
Rodzinny wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja jest nieodzownym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej, lub odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Niemożność jego przeprowadzenia uniemożliwia organowi pomocowemu dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się o świadczenie. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi. Waga tego dowodu wyraża się w treści art. 11 ust. 2 oraz 107 ust. 4a u.p.s., które zawierają sankcję w postaci odmowy udzielenia pomocy lub uchylenia decyzji przyznającej pomoc w przypadku braku wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego wymaga współpracy strony z organem, a odmowa tej współpracy z mocy ustawy o pomocy społecznej jest traktowana jako naruszenie przez nią obowiązku współdziałania z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Aby więc otrzymać pomoc społeczną, należy w tym kierunku powziąć pewne wysiłki. Zaś pierwszym wysiłkiem, jaki powinien uczynić ubiegający się o pomoc społeczną jest udzielenie organowi pomocy w ustaleniu sytuacji faktycznej. Jednoznaczna odmowa zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, obliguje organ do odmownego załatwienia wniosku, zgodnie z art. 107 ust. 4a u.p.s.
Stosownie do art. 107 ust. 3a i 3b u.p.s., przy przeprowadzaniu rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz świadczeniu pracy socjalnej w środowisku może uczestniczyć drugi pracownik socjalny. Rodzinny wywiad środowiskowy oraz świadczenie pracy socjalnej w środowisku może się odbywać w asyście funkcjonariusza Policji (ust. 3a). Kierownik ośrodka pomocy społecznej, na wniosek pracownika socjalnego ośrodka pomocy społecznej lub z własnej inicjatywy, może wystąpić z wnioskiem do właściwego miejscowo komendanta Policji o asystę w trakcie przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego lub świadczenia pracy socjalnej w środowisku. Właściwy miejscowo komendant Policji jest obowiązany do zapewnienia pracownikowi socjalnemu asysty Policji przy przeprowadzaniu rodzinnego wywiadu środowiskowego lub świadczeniu pracy socjalnej w środowisku (ust. 3b).
Trafnie wywiódł Sąd I instancji, że okoliczność, iż w tekście w/w przepisów, decyzja kierownika ośrodka pomocy społecznej w przedmiocie wystąpienia do komendanta Policji o wytypowanie asysty funkcjonariuszy Policji przy przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego, nie została obwarowana żadnymi przesłankami, ma ten skutek, iż dostrzeżenie w danej sprawie przez kierownika ośrodka pomocy społecznej potrzeby asysty Policji przy przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego i nałożony na Policję obowiązek uwzględnienia wniosku o zapewnienie asysty funkcjonariusza Policji przy przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego, oznacza, że wnioskujący o pomoc społeczną ma obowiązek znoszenia obecności policjanta przy czynności przeprowadzania wywiadu niezależnie od tego, jak osobiście odbiera obecność policjanta. Natomiast funkcjonariusz Policji wytypowany przez właściwego komendanta do asystowania przy przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego, ma obowiązek wypełnienia polecenia (rozkazu), gdyż jego złamanie będzie traktowane jako przewinienie służbowe.
Niewyrażenie zaś przez stronę postępowania ubiegającą się o świadczenie z pomocy społecznej zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez pracowników socjalnych w asyście funkcjonariusza Policji, jest równoznaczne z niewyrażeniem zgody na wywiad w ogóle.
Jak wynika z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, na całym etapie postępowania, bo zarówno już we wniosku z dnia 27 sierpnia 2018 r. o przyznanie zasiłku celowego, jak i w innych pismach i wnioskach składanych w sprawie, skarżący w sposób obraźliwy i obelżywy wypowiada się zarówno o pracownikach pomocy społecznej, jak i o Policji, wykazuje postawę agresywną i wulgarną.
Z notatki służbowej pracownika socjalnego z dnia 7 września 2018 r. wynika, że w tej właśnie dacie, po godz. 12.00, w asyście funkcjonariusza Policji, pracownik socjalny udał się do miejsca zamieszkania skarżącego, celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Podano, że skarżący podchodząc do bramy robił zdjęcia pracownikowi socjalnemu i funkcjonariuszowi Policji oraz krzyczał, żeby policja jeździła do pracownika do domu i jego rodziny, a nie do niego, bo on nie jest przestępcą, złodziejem, czy bandytą. Potem odwrócił się i poszedł do domu. Wywiad środowiskowy nie został przeprowadzony.
Uznać zatem należy, że zachowanie skarżącego kasacyjnie wobec przeprowadzenia próby wywiadu przez pracownika socjalnego, jako kluczowego materiału dowodowego dla oceny przyznania świadczeń z pomocy społecznej (zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s.), prawidłowo zostało ocenione, przez organy orzekające i Sąd I instancji, jako brak zgody na przeprowadzenie tego wywiadu. O ile bowiem organy orzekające zobowiązane są do wnikliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnie z art. 7 k.p.a., o tyle na osobie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej również spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, zgodnie z art. 4, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1, 4a, 5 i 5b u.p.s., mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego może przejawiać się bowiem nie tylko w jednoznacznym formułowaniu odmowy udziału w jego przeprowadzeniu, ale także w unikaniu ustalenia terminu jego przeprowadzenia, czy też uniemożliwiania pracownikowi socjalnemu bezpiecznego kontaktu ze stroną w jej miejscu zamieszkania, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie. W niniejszej sprawie skarżący swoją postawą uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.
W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, że uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu w asyście funkcjonariusza Policji nie jest równoznaczne z uniemożliwieniem przeprowadzenia wywiadu przez upoważnionego pracownika socjalnego, nie zasługuje na uwzględnienie. W istocie jednak znaczenie dla wydanych w niniejszej sprawie decyzji miały nie tyle przyczyny niesporządzenia w/w wywiadu, ale fakt, że taka czynność, pomimo starań pracowników socjalnych organu, nie została dokonana.
Powyższe rozważania oraz stan faktyczny niniejszej sprawy wskazują na niezasadność zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 11 ust. 2 u.p.s. oraz art. 107 ust. 4a tej ustawy. Nieusprawiedliwiony w tym kontekście okazał się też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 8 i art. 11 K.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie organy orzekające nie dopuściły się naruszeń przepisów postępowania, które to naruszenia mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny i jego ocena wskazuje, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla oceny zasadności odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej podjęły należyte działania zmierzające do sporządzenia wywiadu środowiskowego, co znalazło odzwierciedlenie w aktach sprawy. Nie ma zatem podstaw do uznania, że Sąd I instancji naruszył owe przepisy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego nie może być natomiast utożsamiane z uchybieniem powołanym normom.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W związku z żądaniem pełnomocnika z urzędu działającego w ramach prawa pomocy o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego wyjaśnić należy, że zgodnie z art.254 §1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.