I OSK 154/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy zmiany danych w ewidencji gruntów, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania z powodu rzekomego fałszu dowodów.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. F. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju. A. F. domagał się zmiany powierzchni swojej działki w ewidencji gruntów, twierdząc, że dane zostały ustalone na podstawie sfałszowanych dokumentów. Sąd administracyjny pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ rzekomy fałsz dowodów nie został stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu ani innego organu, a zarzuty dotyczące 'fałszu intelektualnego' nie spełniają wymogów ustawowych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Głównego Geodety Kraju. Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji odmawiającej dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni działki należącej do A. F. Skarżący twierdził, że dane dotyczące powierzchni jego działki zostały ustalone na podstawie sfałszowanych dowodów, w tym rzekomo sfałszowanego podpisu jego ojca na protokole z 1974 r. Zarzucał 'fałsz intelektualny' dokumentów, który doprowadził do pomniejszenia powierzchni jego działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując, że postępowanie administracyjne można wznowić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. tylko po stwierdzeniu fałszerstwa prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał spełnienia tej przesłanki, ani przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a. dotyczącej oczywistości fałszu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego były chybione, ponieważ przepisy k.p.a. są przepisami procesowymi, a nie materialnymi. Ponadto, sąd nie był związany zarzutami skargi kasacyjnej w zakresie wykraczającym poza przedmiot zaskarżonej decyzji. NSA podkreślił, że organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie i nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu. Zmiany w ewidencji gruntów dokonane w 1974 r. miały charakter techniczno-deklaratoryjny i nie mogły naruszać praw właścicielskich.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie administracyjne można wznowić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. tylko po stwierdzeniu fałszerstwa dowodów prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Zarzuty dotyczące 'fałszu intelektualnego' nie spełniają wymogów ustawowych, jeśli nie wynikają z oczywistego zestawienia dowodu ze stanem faktycznym lub nie zostały stwierdzone w odrębnym postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawa wymaga stwierdzenia fałszerstwa przez sąd lub inny organ, aby móc wznowić postępowanie administracyjne. Organy administracji nie są właściwe do orzekania o przestępstwie fałszu dowodów. W przypadku braku takiego stwierdzenia, nie ma podstaw do wznowienia postępowania, a tym bardziej do kwestionowania decyzji na tej podstawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (28)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 150 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.g.k. art. 7a § pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne
k.k. art. 101 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.a. art. 151 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 150 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.g.k. art. 7a § pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne
k.k. art. 101 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. oraz niezastosowanie art. 145 § 3 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nierozważenie przez Sąd I instancji wszystkich naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego z urzędu. Twierdzenie o 'fałszu intelektualnym' dowodów jako podstawie do wznowienia postępowania administracyjnego. Argument, że zmiany w ewidencji gruntów dokonane w 1974 r. były oparte na nieprecyzyjnych mapach i doprowadziły do pomniejszenia działki skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym wynika, że np. bez potrzeby prowadzenia ekspertyzy cechy zewnętrzne dokumentu wskazują, że został on przerobiony fałsz może przybrać formę 'fałszu materialnego', a więc co do formy dokumentu, jak i intelektualnego co do treści dokumentu, gdy jego forma jest autentyczna zmiany dokonane w ewidencji nie mogą naruszać ani pozbawiać praw właścicielskich, mając wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny
Skład orzekający
Jolanta Rajewska
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Włoskiewicz
członek
Małgorzata Borowiec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych dla wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku zarzutów fałszu dowodów, zwłaszcza 'fałszu intelektualnego'. Interpretacja zakresu kognicji sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ewidencją gruntów i procedurą wznowienia postępowania administracyjnego. Wymaga stwierdzenia fałszerstwa przez odpowiedni organ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności dowodowe i proceduralne w sporach dotyczących stanu prawnego nieruchomości i danych ewidencyjnych. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formalnych wymogów w postępowaniu administracyjnym.
“Fałsz intelektualny w ewidencji gruntów: kiedy sąd uzna dowody za niewiarygodne?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 154/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-12-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-02-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jolanta Rajewska /przewodniczący sprawozdawca/ Leszek Włoskiewicz Małgorzata Borowiec Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Hasła tematyczne Geodezja i kartografia Sygn. powiązane IV SA/Wa 322/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-09-26 Skarżony organ Główny Geodeta Kraju Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie Małgorzata Borowiec NSA Leszek Włoskiewicz Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 322/05 w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Głównego Godety Kraju z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 września 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 322/05 oddalił skargę A. F. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z dnia 16 marca 2004 r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gorzowie Wielkopolskim utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia 16 stycznia 2004 r. o odmowie dokonania w ewidencji gruntów i budynków miasta [...], w części dotyczącej działki nr 46, stanowiącej własność A. F., zmiany polegającej na zmianie powierzchni tej działki z 0,2901 ha na 0,30 ha. Po wznowieniu na wniosek A. F., postanowieniem z dnia 20 lipca 2004 r., postępowania zakończonego powyższą decyzją z dnia 16 marca 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gorzowie Wielkopolskim decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. – dalej kpa), odmówił jej uchylenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że S. F., ojciec A. F., aktem nadania nr 45/66 z dnia 24 lutego 1966 r. otrzymał od Państwowej Komisji Ziemskiej niezabudowaną działkę nr 49/4 o powierzchni 0,26 ha, położoną w [...]. Natomiast Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w S. decyzją nr 6884 z dnia 3 stycznia 1968 r. o wykonaniu aktu nadania orzekło, że nabył on prawo własności działki nr 49/4 o pow. 0,30 ha. W 1974 r. Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w [...] wykonało prace geodezyjne związane z modernizacją ewidencji gruntów miasta [...], w wyniku których działka S. F. otrzymała nowy numer 46, a jej powierzchnię ustalono na 0,2901 ha. W sporządzonym na tę okoliczność protokóle stanu władania S. F. własnoręcznym podpisem potwierdził przyjęcie ustalonych granic. Nowy numer działki oraz jej powierzchnia zostały wprowadzone do rejestru gruntów i do księgi wieczystej. S. i M. małż. F. aktem notarialnym Rep. A nr 664/1984 z dnia 15 marca 1984 r. sporządzonym w Państwowym Biurze Notarialnym w C. darowali synowi A. F. nieruchomość oznaczoną jako działka nr 46, o powierzchni 0,2901 ha, dla której prowadzono Księgę Wieczystą nr 16953 B. A. F. nabył więc nieruchomość ujawnioną w księdze wieczystej w określonych granicach i o określonej powierzchni. Na skutek podejmowanych przez niego interwencji, w maju 1985 r. w trybie przepisów o rozgraniczeniu nieruchomości ustalono granicę pomiędzy omawianą działką nr 46 i działką nr 45 stanowiącą własność M. O. Po odmowie podpisania przez A./ F. protokołu granicznego Urząd Miasta i Gminy w [...] skierował do Sądu Rejonowego w C. wniosek w sprawie rozgraniczenia powyższych nieruchomości. Wniosek ten z uwagi na braki formalne został jednak zwrócony w lipcu 1985 r. W listopadzie 1999 r. podczas wznowienia granic, przeprowadzonego na zlecenie pełnomocnika właściciela działki nr 45, geodeta w sprawozdaniu stwierdził, że A. F. naruszył granice i powiększył swoją działkę nr 46 kosztem działki nr 45. A. F. nie podpisał protokółu także i z tej czynności. Sprawą ustalenia przebiegu granic omawianych nieruchomości, na skutek powództwa złożonego przez M. O., właścicielkę działki nr 45, ponownie zajął się Sąd Rejonowy w C., który w postanowieniu sygn. akt I Ns 73/04 z dnia 28 września 2004 r. stwierdził między innymi, iż przed rozpoznaniem sprawy przez sąd strony powinny wystąpić do organu administracji publicznej z wnioskiem o zakończenie postępowania rozgraniczeniowego, co umożliwi im w konsekwencji ustalenie powierzchni spornych działek. A. F., domagając się wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 marca 2004 r., we wniosku z dnia 15 lipca 2004 r. wskazał oparcie tego rozstrzygnięcia na sfałszowanych dowodach oraz bezprawne działania organu administracyjnego, w tym sfałszowanie podpisu jego ojca na protokole granicznym z 1974 r., które w konsekwencji doprowadziły do pomniejszenia powierzchni jego działki nr 46. Organ nie stwierdził jednak istnienia w obrocie prawnym orzeczenia sądu lub innego organu, wydanego w sprawie sfałszowania dokumentów lub jakiegokolwiek innego przestępstwa popełnionego w związku z kwestionowaną przez wnioskodawcę decyzją. Po rozpoznaniu odwołania A. F. Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] utrzymał w mocy. Uznał, że rozstrzygnięcie to prawa nie narusza, gdyż w sprawie brak dowodów potwierdzających sfałszowanie jakichkolwiek dokumentów przez organy gminne, powiatowe i wojewódzkie lub inne podmioty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. F. domagał się uchylenia powyższej decyzji Głównego Geodety Kraju, gdyż została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Zażądał ponadto wydania decyzji określającej, iż powierzchnia jego działki nr 46 wynosi 0, 30 ha, zgodnie z decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w S. nr 6884 z dnia 3 stycznia 1968 r. Zgłosił też zastrzeżenia do treści księgi wieczystej Nr KW 20334, wydanego w dniu 15 grudnia 1983 r. przez Urząd Miasta [...] wypisu z ewidencji gruntów, a ponadto postanowienia z dnia 15 maja 1985 r. w sprawie rozgraniczenia działek nr 45 i 46 oraz decyzji z dnia 29 maja 1985 r. zatwierdzające granice działki nr 45. Organ wniósł o oddalenie skargi, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym złożonym w Sądzie w dniu 23 września 2005 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż w sprawie doszło do "fałszu intelektualnego", w wyniku którego, pomimo braku stwierdzenia dokonania "fałszu materialnego", nastąpiła falsyfikacja istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Dokonane bowiem w 1985 r. rozgraniczenie działki nr 46 oraz działki nr 45 położonych przy ulicy [...] w [...] przez Urząd Miasta i Gminy [...] nastąpiło na podstawie nierzetelnych ustaleń, niezgodnych z istniejącymi dokumentami. Stosownych pomiarów tych działek dokonano bowiem na podstawie ich użytkowania określonego w nieprecyzyjnych mapach geodezyjnych z 1974 r. Ustalone w wyniku przeprowadzonego rozgraniczenia pomiary spowodowały zaś, iż działka nr 46 stanowiąca własność skarżącego została pomniejszona z 0,3 ha do 0,29 ha, co jest sprzeczne z wielkością działki nadanej ojcu skarżącego zgodnie z decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa z dnia 3 stycznia 1968 r. W konsekwencji działka nr 45 uległa powiększeniu kosztem działki skarżącego, co wskazuje, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego, określone w art. 145 § 2 kpa, poprzez naruszenie prawa własności skarżącego a w konsekwencji interesu społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym wyrokiem z dnia 26 września 2005 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), oddalił skargę A. F. na decyzję Głównego Geodety Kraju. W uzasadnieniu podał między innymi, że skarżący, żądając wznowienia postępowania, powołał się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Stosownie do treści tego przepisu postępowanie wznawia się, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Przez istotne okoliczności faktyczne, o których mowa w tym przepisie, należy rozumieć fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Z tych przyczyn zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki NSA z dnia 22 czerwca 1999 r. sygn. akt I SA 1924/98 i z dnia 7 września 1998 r., sygn. akt II SA 89/98) postępowanie można wznowić w zasadzie dopiero po stwierdzeniu fałszerstwa orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania przez organy administracji publicznej, właściwe w sprawie wznowienia postępowania, o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów. Naruszenie tego warunku stanowi rażące naruszenie prawa będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 1982 r. sygn. II SA 911/91 ONSA 1982, Nr 1, poz. 4). W rozpoznawanej sprawie, zdaniem WSA w Warszawie, organ odwoławczy słusznie wskazał, że nie zostały spełnione kryteria uzasadniające konieczność wznowienia postępowania w świetle art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Zarzuty skarżącego dotyczące sfałszowania dokumentów przez organy administracyjne w zakresie powierzchni działki nr 46 nie zostały bowiem stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, nie został również stwierdzony fakt popełnienia innego przestępstwa, w wyniku którego była wydana decyzja w sprawie odmowy wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie brak jest również podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 2 kpa, wobec naruszenia prawa własności skarżącego w wyniku "dokonanego przez organ fałszu intelektualnego". Wznowienie postępowania przez organ na tej podstawie jest, bowiem możliwe, gdy wystąpią łącznie dwie przesłanki, tj.: fałsz dowodu jest oczywisty i wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Przy czym przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym wynika, że np. bez potrzeby prowadzenia ekspertyzy cechy zewnętrzne dokumentu wskazują, że został on przerobiony. Chodzi tu o przypadki, gdy fałsz dowodu "rzuca się w oczy" bez prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego (por. str. 638 Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof. dr hab. Janusz Borkowski, wydanie 7, wydawnictwo C.H. Beck z 2005 r.). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie wykazał oczywistości fałszu dowodu, zaś jego twierdzenie, iż pomniejszenie działki nr 46, nastąpiło podczas przeprowadzonego w 1985 r. rozgraniczenia działki nr 45, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym przez organ materiale dowodowym. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem bezspornie, iż pomniejszenia powierzchni działki nr 46 dokonano w 1974 r. za zgodą jej ówczesnego właściciela, podczas przeprowadzanych z urzędu prac geodezyjnych związanych z modernizacją gruntów miasta [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za niezasadny uznał również zarzut skarżącego wydania w sprawie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Stosownie bowiem do treści art. 150 § 1 kpa, organem administracji publicznej właściwym do rozpoznania postępowania wznowieniowego jest organ, który orzekał w ostatniej instancji. W rozpoznawanej sprawie decyzję taką wydał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gorzowie Wielkopolskim (decyzja z dnia 16 marca 2004 r. znak [...]), a zatem był on właściwy do rozpoznania jako organ I instancji wniosku skarżącego dotyczącego wznowienia postępowania. Organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji wydanych przez ten organ był zaś, zgodnie z art. 7a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), Główny Geodeta Kraju. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. F. reprezentowany przez radcę prawnego, pełnomocnika z urzędu. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 kpa, polegające na błędnej wykładni przepisu poprzez przyjęcie, że przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym wynika, że np. bez potrzeby przeprowadzania ekspertyzy cechy zewnętrzne dokumentu wskazują, że został on przerobiony, oraz niezastosowaniu art. 145 § 3 kpa, co stanowi jednocześnie naruszenie przepisów postępowania, 2) naruszenie. art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a polegające na tym, że Sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice. Sąd nie wziął pod uwagę z urzędu wszystkich naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że fałsz może przybrać formę "fałszu materialnego", a więc co do formy dokumentu, jak i intelektualnego co do treści dokumentu, gdy jego forma jest autentyczna (por. B. Graczyk, postępowanie administracyjne, Warszawa 1953, s. 113). W niniejszej sprawie, zdaniem autora skargi kasacyjnej, miał miejsce "fałsz intelektualny", pomimo braku "fałszu materialnego". Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w [...] dokonało stosownych pomiarów działek na podstawie ich użytkowania określonego w nieprecyzyjnych mapach geodezyjnych z 1974 r. Ustalone w wyniku przeprowadzonego rozgraniczenia pomiary spowodowały, że działka nr 46 stanowiąca własność skarżącego została pomniejszona z 0.3 ha do 0.29 ha, co jest sprzeczne z wielkością działki nadanej ojcu skarżącego zgodnie z decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w S. z dnia 3 stycznia 1968 r. Sąd I instancji rozpatrzył sprawę wyłącznie pod katem "fałszu materialnego", nie odnosząc się w ogóle do zarzutu "fałszu intelektualnego" i nie badając czy organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie co do ustalenia tej okoliczności. W ocenie pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego określone w art. 145 § 2 kpa, ponieważ sfałszowanie dowodów, na podstawie których były wydawane decyzje administracyjne dotyczące działki skarżącego, było niewątpliwe i powinno być stwierdzone przez właściwe organy jeszcze przed podjęciem stosownych decyzji. W postępowaniu sądowym (jak też w decyzjach obu instancji) nie zwrócono ponadto uwagi na charakter sporu między stronami postępowania administracyjnego, polegającego na ujawnieniu w ewidencji gruntów faktów opartych na dokumentach obarczonych "fałszem intelektualnym", odzwierciedlających nieprawdziwe informacje co do stanu posiadania w 1974 r. działki nr 46 przez ojca skarżącego. Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, iż z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że pomniejszenia powierzchni działki nr 46 dokonano w 1974 r. za zgodą ówczesnego właściciela podczas prowadzonych z urzędu prac geodezyjnych związanych z modernizacją gruntów miasta [...]. Twierdzenia te są sprzeczne z obowiązującą wykładnią prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie II S.A. 1231/97 stwierdził, że zmiany dokonane w ewidencji nie mogą naruszać ani pozbawiać praw właścicielskich, mając wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano nadto, że sfałszowanie podpisu ojca skarżącego miało miejsce w 1974 r., na protokóle stanu władania. Stosownie do art. 101 § 1 Kodeksu karnego, co do tego przestępstwa nastąpiło przedawnienie. Niesłusznie zatem Sąd I instancji nie zastosował art. 145 § 3 kpa, jak również nie zbadał zarówno "fałszu materialnego", jak i intelektualnego, jako przesłanki prawidłowości decyzji o wznowieniu. Skarżący nie może bowiem dostarczyć orzeczenia sądu lub innego organu o popełnieniu przestępstwa "fałszu materialnego", jak również intelektualnego. Zgodnie bowiem z art. 17 § 1 Kodeksu postępowania karnego, nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza m.in., gdy nastąpiło przedawnienie przestępstwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej ustawa P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 183 § 2 cyt. ustawy, a zatem mógł orzekać wyłącznie w granicach wyznaczonych przez przyjęte w skardze kasacyjnej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzuconego zaskarżonemu wyrokowi naruszenia prawa, jak i jego zakres. Nie był natomiast uprawniony do samodzielnego korygowania zarzutów kasacyjnych i rozpatrywania sprawy pod kątem ewentualnego naruszenia innych przepisów, niepowołanych przez autora skargi. A. F. skargę kasacyjną oparł na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 ustawy P.p.s.a. Formułując zarzut naruszenia prawa materialnego powołał się wyłącznie na przepisy art. 145 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 145 § 2 kpa oraz art. 145 § 3 kpa. Tymczasem Kodeks postępowania administracyjnego jest aktem prawa procesowego, regulującym zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie można zatem określać i traktować przepisów tego kodeksu jako przepisów prawa materialnego. Przytoczenie wyłącznie powołanych przepisów kpa jako przepisów prawa materialnego czyni chybionym zarzut postawiony w ramach art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Do tak postawionego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odnieść się merytorycznie. Dodatkowo zauważyć należy, że art. 174 pkt 1 ustawy P.p.s.a. zawiera regulacje wyczerpującą i ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego Z unormowania tego bezspornie wynika, że Sądowi I instancji można zarzucić naruszenie prawa materialnego tylko przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Nie jest zatem możliwe formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa przez jego niezastosowanie czy też pominięcie. Zarzut naruszenia prawa materialnego może dotyczyć wyłącznie przepisu, który Sąd I instancji zastosował w sprawie. Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był zastosowany w sprawie, czyni nieskutecznym zarzut błędnej jego wykładni lub niewłaściwego zastosowania (por. wyroki NSA z 1 czerwca 2004 r. sygn. akt OSK 284/04 oraz z 14 kwietnia 2004 r. sygn. OSK 121/04). Niezasadny jest też zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd administracyjny rozstrzyga tylko w granicach danej sprawy. Granice te wyznacza zaś przedmiot zaskarżonego orzeczenia organu administracji publicznej. Przedmiotem skargi wniesionej do WSA w Warszawie była zaś decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] o odmowie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji tego ostatniego organu z dnia 16 marca 2004 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Sąd I instancji był zatem uprawniony do badania legalności wyłącznie powołanej decyzji Głównego Geodety Kraju. Nie mógł natomiast w tej sprawie rozważać wszystkich nurtujących skarżącego problemów związanych z jego działką, tj. między innymi zarzutów dotyczących odrębnego postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, czy też spraw związanych z wypisami z ewidencji gruntów dotyczących działek nr 45 i nr 46, księgi wieczystej, czy nawet przeprowadzonej w 1974 r. modernizacji ewidencji gruntów i dokonanych po jej zakończeniu w tym samym roku zmian w ewidencji gruntów. Kwestie te, podobnie jak podniesiona w skardze kasacyjnej sprawa podpisu ojca skarżącego na protokole stanu władania z 1974 r. nie pozostawały w żadnym związku z przedmiotem podlegającej kontroli sądu decyzji. Powyższy protokół (i inne dokumenty związane z modernizacją ewidencji gruntów 1974 r.) poprzedzał zmiany w ewidencji dokonane w 1974 r., a nie stanowił przesłanki wydania decyzji Starosty dnia 16 stycznia 2004 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 marca 2004 r. Z treści tych decyzji jednoznacznie wynika, że wnioskowanych przez skarżącego zmian nie wprowadzono z uwagi na brak jakichkolwiek nowych dokumentów obligujących organ do dokonania takiej zmiany w ewidencji gruntów. Skoro organy geodezyjne, wydając powyższe rozstrzygnięcia, nie dysponowały żadnymi dokumentami, na podstawie których mogłyby wprowadzić postulowaną przez skarżącego zmianę w ewidencji gruntów, to nie można uznać by zachodziły jakiekolwiek podstawy do wzruszenia tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, a w konsekwencji do stawiania zarzutu nierozważenia sprawy pod katem przesłanki przewidzianej w art. 145 § 3 kpa, czy innych bliżej nieokreślonych w skardze kasacyjnej "przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia". Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI