I OSK 1536/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. F. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu w przedmiocie zasiłku stałego. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku stałego w zwiększonej kwocie 485,16 zł za lipiec 2021 r. J. F. utracił dodatek mieszkaniowy z końcem czerwca 2021 r., a jego jedynym dochodem od lipca 2021 r. był zasiłek pielęgnacyjny. Organy administracyjne i WSA uznały, że zasiłek stały w zwiększonej wysokości może być przyznany dopiero od sierpnia 2021 r., ponieważ dochód należy ustalać z miesiąca poprzedzającego wszczęcie postępowania (czerwiec 2021 r.), w którym skarżący posiadał jeszcze dodatek mieszkaniowy. NSA uznał jednak, że w przypadku utraty dochodu (dodatku mieszkaniowego) można zastosować art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i ustalić dochód z miesiąca złożenia wniosku (lipiec 2021 r.). Ponadto, NSA podkreślił, że decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej może mieć moc wsteczną, co oznacza, że zasiłek stały w zwiększonej wysokości mógł być przyznany od 1 lipca 2021 r. Sąd kasacyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję SKO, wskazując na naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących ustalania dochodu i przyznawania zasiłku stałego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, NSA uznał go za niedokładnie sformułowany i nie mógł go uwzględnić, wskazując jednocześnie, że decyzja w przedmiocie zasiłku stałego nie jest decyzją uznaniową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania dochodu przy utracie jego źródła w kontekście świadczeń z pomocy społecznej oraz możliwość nadania decyzji zmieniającej świadczenie mocy wstecznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji utraty dochodu w postaci dodatku mieszkaniowego i jego wpływu na przyznanie zasiłku stałego. Interpretacja art. 106 ust. 5 u.p.s. w kontekście mocy wstecznej decyzji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku utraty dochodu (dodatku mieszkaniowego) przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego należy stosować dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, czy z miesiąca, w którym wniosek został złożony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku utraty dochodu, można ustalić dochód z miesiąca, w którym wniosek został złożony, co może skutkować przyznaniem zasiłku stałego w zwiększonej wysokości od tego miesiąca.
Uzasadnienie
NSA uznał, że utrata dodatku mieszkaniowego stanowi utratę dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, co pozwala na ustalenie dochodu z miesiąca złożenia wniosku, a nie tylko z miesiąca poprzedzającego. Ponadto, decyzja zmieniająca wysokość zasiłku stałego na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej może mieć moc wsteczną.
Czy decyzja zmieniająca wysokość zasiłku stałego na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej może mieć moc wsteczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja konstytutywna wydana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej może mieć moc wsteczną, tj. może zmieniać lub uchylać decyzję o przyznaniu świadczenia od daty wcześniejszej niż data wydania decyzji zmieniającej.
Uzasadnienie
NSA powołując się na dominujący pogląd doktryny i judykatury, stwierdził, że o temporalnej skuteczności decyzji konstytutywnej nie przesądza jej charakter, lecz właściwość stosunku materialnoprawnego i stan faktyczny sprawy. W konsekwencji, decyzja na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. może działać z mocą wsteczną.
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania przez uchybienie nakazowi całościowego zbadania istoty sprawy i pominięcie trudnej sytuacji osobistej i majątkowej strony jest zasadny w sprawie dotyczącej zasiłku stałego?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten nie mógł być uwzględniony, ponieważ decyzja w przedmiocie zasiłku stałego nie jest decyzją uznaniową, a jej przyznanie zależy od spełnienia ściśle określonych kryteriów dochodowych.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że zasiłek stały jest świadczeniem obligatoryjnym, a jego przyznanie zależy od spełnienia przesłanek ustawowych i kryteriów dochodowych, a nie od uznania administracyjnego czy ogólnego badania sytuacji strony.
Przepisy (14)
Główne
u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Definicja kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
u.p.s. art. 8 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sposób ustalania dochodu, w tym możliwość ustalenia dochodu z miesiąca złożenia wniosku w przypadku utraty dochodu.
u.p.s. art. 37 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przesłanki przyznania zasiłku stałego.
u.p.s. art. 106 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przyznawanie i wypłata świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
u.p.s. art. 106 § ust. 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej na niekorzyść lub korzyść strony, w tym z mocą wsteczną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie nakazu całościowego zbadania istoty sprawy, z uwzględnieniem interesu strony i interesu społecznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA.
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA.
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej przez organy i WSA, które nie uwzględniły możliwości ustalenia dochodu z miesiąca złożenia wniosku w przypadku utraty dochodu. • Możliwość nadania decyzji zmieniającej wysokość zasiłku stałego mocy wstecznej na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez uchybienie nakazowi całościowego zbadania istoty sprawy i pominięcie trudnej sytuacji osobistej i majątkowej strony, uznany za niedokładnie sformułowany i nieadekwatny do charakteru sprawy (brak uznania administracyjnego).
Godne uwagi sformułowania
Utrata dochodu powinna być utożsamiana ze stanem, w którym odpadło jakieś źródło przychodu. • Decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. • Decyzja w przedmiocie zasiłku stałego nie jest decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego.
Skład orzekający
Agnieszka Miernik
sprawozdawca
Karol Kiczka
przewodniczący
Maciej Dybowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania dochodu przy utracie jego źródła w kontekście świadczeń z pomocy społecznej oraz możliwość nadania decyzji zmieniającej świadczenie mocy wstecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty dochodu w postaci dodatku mieszkaniowego i jego wpływu na przyznanie zasiłku stałego. Interpretacja art. 106 ust. 5 u.p.s. w kontekście mocy wstecznej decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów dotyczących dochodu w kontekście świadczeń socjalnych i jak ważne jest uwzględnienie utraty źródła dochodu. Pokazuje również, że decyzje administracyjne mogą mieć moc wsteczną, co ma istotne znaczenie praktyczne.
“Czy utrata dodatku mieszkaniowego oznaczała prawo do wyższego zasiłku stałego od razu? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.