I OSK 1527/11

I OSK 1527/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Kosińska
Izabella Kulig - Maciszewska
Maria Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2312/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-04-14
Skarżony organ
Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 8 ust. 2, art. 64 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 190 ust. 1, 3, 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23.10.2012 r. sygn. akt SK 11/12
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2312/10 w sprawie ze skargi M. K. i M. N. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2312/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K. i M. N. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...].
2. W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Wnioskami z dnia 10 marca i 6 maja 2008 r. M.N. zwrócił się do Wojewody Małopolskiego o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] odmówił potwierdzenia na rzecz M. K. i M. N. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez I. i S. N. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w L., przy ul. S. [...].
Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania M. K. i M. N., decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że S. i I. N. w dniu 1 września 1939 r. nie zamieszkiwali na byłym obszarze RP, lecz w G. (obecnie G.). Miasto L. opuścili natomiast w 1934 r. w związku z objęciem przez S. N. stanowiska kierowniczego w rafinerii w G.
Organ podkreślił, że wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie nie tylko ze względu na niespełnienie przesłanki zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. przez właścicieli nieruchomości na byłym obszarze państwa Polskiego, ale również z powodu nieopuszczenia byłego terytorium RP z przyczyn określonych w art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm, zwanej dalej ustawą) bądź z uwagi na inne okoliczności związane z wojną w rozumieniu ust. 2 tego artykułu. Ustalił też, że małżonkowie N. opuścili byłe terytorium RP dobrowolnie z przyczyn niezwiązanych z wybuchem II wojny światowej, wyjeżdżając już w 1934 r. do miejscowości J. koło K.
Na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2010 r. M. K. i M.N. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 i 2 ustawy przez jego błędną wykładnię w sytuacji ustalenia przez organ statusu repatrianta właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Polski; art. 7, 77 K.p.a. przez nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całego materiału dowodowego w zakresie ustalenia miejsca zamieszkania w dniu 1 września 1939 r. S. N. i I. N. oraz błędne ustalenie, wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, że właściciele nieruchomości nie zamieszkiwali w L.; art. 10 § 1 i 81 K.p.a. przez zaniechanie zapewnienia czynnego udziału stronom w postępowaniu, w tym w szczególności uznanie przez organ za udowodnione okoliczności faktycznych dotyczących miejsca zamieszkania S. N. w oparciu o dowody zgromadzone przez organ z urzędu oraz art. 80 w zw. z 76 § 1 i 3, 75 § 1 K.p.a. przez błędne ustalenie miejsca zamieszkania poprzedników prawnych stron w dniu 1 września 1939 r. w oparciu o okoliczności mające miejsce przed zakupem w 1938 r. nieruchomości w L. oraz błędne ustalenie tego miejsca zamieszkania wbrew dowodom i przesłuchaniu stron postępowania z pominięciem wzruszalności domniemania z dokumentu urzędowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Sąd uznał, że ustalenia faktyczne dokonane przez organy pozostają ze sobą w sprzeczności i się wzajemnie wykluczają. Minister stwierdził, że I. i S. N. opuścili byłe terytorium RP dobrowolnie, z przyczyn niezwiązanych z wybuchem II wojny światowej, wyjeżdżając już w 1934 r. do miejscowości J. koło K. w celu podjęcia przez S. N. pracy w tamtejszej rafinerii. Wojewoda natomiast, z jednej strony ustala niezamieszkiwanie w dacie 1 września 1939 r. przez I. i S. N. na terytorium byłej RP, a jednocześnie nie kwestionuje faktu repatriacji ww do powiatu g. z L. Zatem organ odwoławczy, aprobując powyższe, czyni jednocześnie inne ustalenia faktyczne dotyczące braku repatriacji.
Organy obu instancji, ustalając, że poprzednicy prawni skarżących nie zamieszkiwali na byłym terytorium RP w dacie 1 września 1939 r. oparły się na dowodach z daty wcześniejszej niż data zakupu nieruchomości w L., tj. sprzed 4 stycznia 1938 r. Uchybia to zasadom logiki skoro, jak wynika z oświadczeń skarżącej, od tej daty jej rodzice zaczęli tworzyć swój ośrodek życia w domu w L., rozpoczęli przeprowadzkę i organizację domu rodzinnego. Dowodem, w ocenie skarżących, na stworzenie w L. w nowo zakupionym domu, ośrodka życiowego rodziny N. jest fakt urodzenia się tam [...] grudnia 1938 r. syna M. i przenosin na stałe z J. do L., po tym zdarzeniu. Organy w ogóle nie odniosły się do tych okoliczności. Fakt niezamieszkiwania w L. w dacie 1 września 1939 r. przez rodzinę N. wynika też, zdaniem organów, z dokumentów z lat 1952 – 1953, w których I. N. i S. N. wpisali, że przed 1939 r. ich miejscem zamieszkania były J. Wyjaśniając tę sprzeczność, skarżąca podniosła, że rodzice nie chcieli podawać wówczas swego miejsca zamieszkania w L. i przyznawać się do posiadanych tam nieruchomości, gdyż S. N. był w tym okresie wielokrotnie zatrzymywany, przesłuchiwany przez Urząd Bezpieczeństwa i poruszanie tematu kresów wschodnich było niebezpieczne. Jednocześnie fakt inwigilacji S. N. przez SB i nazwania go "wrogiem partii" wynika też z informacji zawartych w "Słowniku [...]", a więc niewątpliwie dowodu z dokumentu, który organy uznały za wiarygodny. W oparciu o ten dokument ustalono również, że centrum życiowe I. i S. N. w dacie 1 września 1939 r. mieściło się w G., obecnie G.. Przywołana notatka biograficzna nie zawiera informacji dotyczących miejsca zamieszkania w 1939 r., stąd nieuprawnionym jest czynienie na tej podstawie ustaleń o miejscu zamieszkania rodziny, jej centrum życiowym.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że organy przeprowadziły postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów – art. 80 K.p.a. Sąd podkreślił, że pominięcie oceny określonych dowodów musi budzić uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, gdyż może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny.
3. Od powyższego wyroku Minister Skarbu Państwa wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości, jako podstawę kasacyjną wskazał na naruszenie:
- przepisów prawa procesowego, a to:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. oraz w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej błędnie uznał, iż organy administracji przeprowadziły postępowanie dowodowe z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, a w konsekwencji Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował w przedmiotowej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. pomimo, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 145 § 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. oraz w związku z art. 107 § 3 K.p.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej błędnie uznał, iż organy administracji publicznej pominęły ocenę określonych dowodów, a w konsekwencji Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że mogło to prowadzić do wadliwej oceny tych dowodów;
- przepisów prawa materialnego, a to: art. 7 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 1 ustawy w związku z art. 80 K.p.a. przez bezzasadne zarzucenie organom administracji publicznej popełnienia błędu polegającego na uznaniu, że I. i S. N. w dniu 1 września 1939 r. nie zamieszkiwali na byłym terytorium RP, a w konsekwencji bezzasadne uchylenie decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty pomimo ustalenia przez organy administracji braku przesłanki warunkującej potwierdzenie prawa do rekompensaty.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. W analizowanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził nieważności postępowania.
5. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, jakie skutki prawne dla analizowanej sprawy wywarło wejście w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt SK 11/12. Wyrokiem tym TK stwierdził, że art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty w zakresie, w jakim uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkiwania 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji (prawo do równej ochrony praw majątkowych w związku z zasadą proporcjonalności w ograniczaniu ochrony konstytucyjnych wolności i praw). Jednocześnie Trybunał orzekł, że ww. przepis we wskazanym zakresie utraci moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji, wyrok TK wszedł w życie w dniu jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. 30 października 2012 r. (zob. Dz.U. z 2012 r., poz. 1195).
Problem skutków prawnych powyższego wyroku TK ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jeżeli bowiem po wniesieniu skargi kasacyjnej Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie, NSA powinien – stosując bezpośrednio art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji – uwzględnić wyrok TK, nie będąc związanym granicami skargi kasacyjnej (zob. uchwała NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 9/09). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Norma prawna, której niekonstytucyjność stwierdził TK w wyroku o sygn. akt SK 11/12, była elementem podstawy prawnej zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie. Ponadto przepis, który TK uznał za niekonstytucyjny (w zakresie wskazanym w sentencji), stał się jedną z podstaw kasacyjnych powołanych w skardze kasacyjnej Ministra Skarbu.
Dodatkowo należy odnotować, że powyższy wyrok TK został wydany już po wniesieniu skargi kasacyjnej przez Ministra Skarbu, lecz przed terminem rozprawy, której przedmiotem było rozpoznanie tej skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast ogłoszenie wyroku TK w Dzienniku Ustaw – a tym samym jego wejście w życie – nastąpiło w dniu rozprawy przed NSA. Termin odroczenia utraty mocy obowiązującej normy zakwestionowanej przez TK upłynie zaś w dniu 30 kwietnia 2014 r., chyba że wcześniej dojdzie do nowelizacji art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się stanowiskiem zajętym w przywołanej wcześniej uchwale NSA o sygn. akt I OPS 9/09, był zobowiązany – z urzędu, niezależnie od podstaw kasacyjnych wskazanych przez Ministra Skarbu i ich uzasadnienia – do dokonania oceny zaskarżonego wyroku z uwzględnieniem skutków prawnych wyroku TK o sygn. akt SK 11/12.
6. Wyrokiem o sygn. akt SK 11/12 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że norma prawna, zgodnie z którą uzyskanie prawa do rekompensaty zależało od zamieszkiwania właściciela nieruchomości na byłym terytorium Polski w dniu 1 września 1939 r., jest niezgodna z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zasadniczym skutkiem prawnym ogłoszenia tego wyroku było obalenie domniemania zgodności normy o powyższej treści z Konstytucją. Wymieniony skutek nastąpił w dniu ogłoszenia wyroku TK – niezależnie od tego, iż w pkt II sentencji Trybunał zawarł tzw. klauzulę odraczającą utratę mocy obowiązującej niekonstytucyjnej normy (por. wyrok TK z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt P 1/05).
W konsekwencji – niezależnie od tego, że TK odroczył utratę mocy art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty (w zakresie wskazanym w sentencji wyroku) – norma wyrażona w tym przepisie, uwarunkowująca przyznanie rekompensaty od zamieszkiwania na terytorium RP w dniu 1 września 1939 r., jest pozbawiona domniemania konstytucyjności. Okoliczność tę powinny uwzględnić w swojej działalności organy władzy publicznej stosujące prawo, w tym sądy administracyjne i organy administracji publicznej. Obowiązek taki wynika z zasady bezpośredniego stosowania Konstytucji, zawartej w art. 8 ust. 2 Konstytucji (zob. wyrok TK z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt K 8/07).
Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że jeżeli TK stwierdził niekonstytucyjność normy prawnej i jednocześnie, działając na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji, odroczył utratę jej mocy obowiązującej, to sądy administracyjne – w zależności od okoliczności konkretnej sprawy – mają kompetencję do odmowy zastosowania takiej normy, niezależnie od tego, że przepis, który był przedmiotem wyroku Trybunału, formalnie pozostaje elementem systemu prawa. Dotyczy to również sytuacji, gdy przedmiotem kontroli TK był przepis ustawy. Określenie przez TK innego terminu utraty mocy obowiązującej normy uznanej za niekonstytucyjną nie modyfikuje bowiem podstawowego skutku prawnego wyroku, polegającego na obaleniu domniemania konstytucyjności takiej normy. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji, odroczenie odnosi się wyłącznie do utraty mocy obowiązującej przepisu prawnego, natomiast nie odnosi się do obalenia domniemania konstytucyjności normy prawnej, która była przedmiotem kontroli TK. Ten ostatni skutek następuje zaś – jak już powiedziano – w dniu ogłoszenia orzeczenia Trybunału.
W takiej sytuacji po stronie sądów administracyjnych istnieje obowiązek dokonania oceny, na tle okoliczności konkretnej sprawy, czy konieczność ochrony wartości konstytucyjnych (w szczególności zasad wynikających z klauzuli demokratycznego państwa prawnego, a także wolności lub praw człowieka i obywatela) przemawia za zastosowaniem, czy też za odmową zastosowania w danej sprawie przepisu, którego domniemanie konstytucyjności zostało obalone.
7. Należy nadmienić, że w świetle art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie przez TK o niezgodności z Konstytucją RP przepisu, który był podstawą prawną (elementem podstawy prawnej) decyzji administracyjnej wydanej po wejściu w życie ustawy zasadniczej, umożliwia wzruszenie takiej decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją. W takiej sytuacji uzasadnione jest odstąpienie od reguły ogólnej międzyczasowego prawa administracyjnego, tj. zasady tempus regit actum, która stanowi, że legalność decyzji administracyjnej powinna być badana na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania. Zmiana w stanie prawnym wynikająca z orzeczenia TK uzasadnia konieczność przełamania zasady tempus regit actum i w konsekwencji rodzi potrzebę ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem niekonstytucyjnej regulacji – mimo że regulacja taka była objęta domniemaniem konstytucyjności w dniu wydania decyzji.
8. Mając na względzie przedstawione wyżej argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie, której przedmiotem jest potwierdzenie prawa do rekompensaty M. K. i M. N., nie ma zastosowania art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty w zakresie, w jakim przepis ten uzależnia przyznanie rekompensaty od zamieszkiwania na byłym terytorium RP w dniu 1 września 1939 r. Dla ustalenia, czy stronom przysługuje prawo do rekompensaty jest zatem bez znaczenia, gdzie zamieszkiwał właściciel nieruchomości w chwili wybuchu II wojny światowej. Wniosek o przyznanie M. K. i M. N. prawa do rekompensaty powinien być rozpoznany ponownie, z pominięciem normy uznanej za niekonstytucyjną wyrokiem TK o sygn. akt SK 11/12.
Naczelny Sąd Administracyjny ma na uwadze to, że w sentencji wyroku o sygn. akt SK 11/12 Trybunał zamieścił klauzulę odraczającą. NSA stoi natomiast na stanowisku, że w badanej sprawie nie istnieją istotne powody, dla których zachodziłaby konieczność zastosowania w badanej sprawie niekonstytucyjnej normy, wynikającej z art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.
Należy odnotować, że jakkolwiek wyrok TK, o którym mowa, nie ma mocy wstecznej, to płynie z niego wniosek, iż norma o treści wskazanej w sentencji tego wyroku była już od momentu jej wejścia w życie niezgodna z prawem do równej ochrony praw majątkowych (art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji). W konsekwencji, stosowanie tej normy w sprawach indywidualnych prowadziło – od samego początku jej obowiązywania – do wydawania decyzji naruszających Konstytucję. Zasadności takiego wniosku w żadnym razie nie przekreśla to, że Trybunał stwierdził niekonstytucyjność normy po kilku latach jej obowiązywania i ponadto zdecydował się na skorzystanie z kompetencji do oznaczenia innego terminu utraty jej mocy prawnej. Wydaje się bowiem oczywiste, że niezgodność przepisu z Konstytucją – skutkująca wydawaniem na podstawie takiego przepisu niekonstytucyjnych aktów indywidualnych (np. decyzji administracyjnych) – jest pewnym stanem obiektywnym, istniejącym od chwili wejścia w życie przepisu lub, gdy chodzi o przepisy wydane przed 17 października 1997 r. – od chwili wejścia w życie Konstytucji.
Z tej perspektywy nie powinno więc budzić wątpliwości, że decyzje, którymi odmówiono M. K. i M. N. prawa do rekompensaty, już w chwili ich wydania naruszały prawa podmiotowe tych osób, wynikające z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Na prawdziwość tego stwierdzenia nie ma wpływu fakt, że przepis, który doprowadził do naruszenia praw ww. osób w ich indywidualnej sprawie, nie utracił mocy obowiązującej. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega wartości konstytucyjnych, których ochrona uzasadniałaby konieczność zastosowania w sprawie skarżących przepisu ustawowego naruszającego ich prawa podmiotowe.
9. Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że – mimo tego, iż w zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie zastosował art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty w zakresie, który został oceniony przez TK jako niezgodny z Konstytucją – treść rozstrzygnięcia zawartego w tym wyroku, niezależnie od jego uzasadnienia, odpowiada prawu. Uchylenie zaskarżonych decyzji, odmawiających przyznania prawa do rekompensaty, prowadzące do konieczności ponownego rozpoznania sprawy potwierdzenia prawa do rekompensaty, jest bowiem uzasadnione w świetle nowych okoliczności, jakie powstały na skutek wydania przez TK wyroku o sygn. akt SK 11/12.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zainicjowanej wnioskiem o przyznanie prawa do rekompensaty organy administracji powinny przyjąć, że norma wynikająca z art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty nie wymaga, aby właściciel nieruchomości zamieszkiwał w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP.
Skoro, jak powiedziano, ogłoszenie wyroku TK o sygn. akt SK 11/12 uzasadnia konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez organy administracji – co oznacza, że zaskarżony wyrok WSA w Warszawie, niezależnie od treści jego uzasadnienia, odpowiada prawu – to zbędne stało się badanie zasadności podstaw kasacyjnych wskazanych w skardze kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa.
10. Kierując się przedstawionymi wyżej względami, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji.