I OSK 1501/24

I OSK 1501/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Jolanta Rudnicka
Marek Stojanowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1768/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-09-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 2, art. 3, art. 4, art. 11 ust. 2, art. 12, art. 39, art. 106 ust. 5, art. 107 ust. 4a, art. 107 ust. 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2024 poz 935
art. 188, art. 151 i art. 207 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1768/22 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 września 2022 r., nr SKO.PS/4110/604/2022 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 28 września 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1768/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi A.B. (dalej również: "wnioskodawca", "skarżący", "strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej również: "skarżący kasacyjnie", "organ odwoławczy", "organ II instancji", "SKO", "Kolegium") z 22 września 2022 r., nr SKO.PS/4110/604/2022 - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. (dalej również: "Burmistrz", "organ I instancji") z 3 sierpnia 2022 r., w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot kosztów pobytu w Hostelu ALF w Krakowie (dalej również: "hostel") w kwocie 1550 zł za miesiąc lipiec 2022 r.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy.
Wnioskiem z 5 lipca 2022 r. (data wpływu: 8 lipca 2022 r.), skarżący (w imieniu własnym oraz J.K.) zwrócił się o zwrot kosztów pobytu w hostelu w kwocie 1550 zł za miesiąc lipiec 2022 r. Wskazał na brak możliwości korzystania z zajmowanego uprzednio lokalu komunalnego, z uwagi na "(...) istniejące nadal zjawisko gryzącego odoru z pod paneli (...) brak możliwości normalnego przebywania w mieszkaniu i jego użytkowania..." (pismo z 5 lipca 2022 r.- k. 25 akt adm.) - co ma istotny wpływ na zdrowie i życie mieszkańców lokalu. Podał też, że: "(...) przebywanie w takim lokalu naraża nas na utratę zdrowia i życia czy też ciężkiego uszczerbku na zdrowiu." (wniosek - k. 25 akt adm.). Do wniosku dołączył fakturę VAT z 3 lipca 2022 r., na kwotę 1550 zł wystawioną na J.K., jako nabywcę. Faktura zawiera adnotację: "Forma płatności: gotówka".
Decyzją z 3 sierpnia 2022 r., Burmistrz odmówił uwzględnienia ww. żądania. Wskazał, że 24 czerwca 2022 r. skarżący – w trakcie wizyty pracowników socjalnych w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego - został poinformowany, że w ich ocenie prowadzi on wspólne gospodarstwo z J.K., gdyż ww. wspólnie zamieszkują, prowadzą gospodarstwo domowe i współdziałają w przezwyciężaniu problemów dnia codziennego. Skarżący wyraził stanowczy sprzeciw wobec takiego stanowiska organu i odmówił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W trakcie czynności podjętych 11 lipca 2022 r. (protokół spotkania z rodziną z 11 lipca 2022 r. – k. 30-31 akt adm.) strona ponownie odmówiła przeprowadzenia wywiadu (podpisu na druku, wobec ustaleń związanych z sytuacją rodzinną – jak 24 czerwca 2022 r.). Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej: "ups") brak współdziałania skarżącego z organami pomocy społecznej stanowi podstawę negatywnego rozpatrzenia wniosku, a zgodnie z art. 107 ust. 4a ustawy - niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Burmistrz przywołał sytuację majątkową strony (łączny dochód z miesiące poprzedzającego złożenie wniosku: 1215,50 zł - zasiłki) i podkreślił, że skarżący: opłaca gotówką pobyty w hostelach od października 2021 r. - (1550 zł/mies.), partycypując również w kosztach utrzymania lokalu przy os. Asnyka - (447,22 zł – po połowie z J.K.), wydatkując także środki na zakup leków, czy opłacenie telefonu - a zatem stwierdzono, zaistnienie dysproporcji pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodów, a rzeczywistą sytuacją majątkową strony (art. 12 ups). Pochodzenia "dodatkowych" kwot skarżący nie wyjaśnia w sposób konkretny, wskazując na zaciągane pożyczki od "innych osób", "znajomych". Burmistrz przyjął, że potrzeba mieszkaniowa skarżącego jest zaspokojona poprzez lokal komunalny, w którym wnioskodawca jest zameldowany. Skoro skarżący zaciąga pożyczki na sfinansowanie pobytów w hostelach od października 2021 r. to posiada on również środki na spłatę tych zobowiązań. Tym samym organ uznał, że wnioskujący o zasiłek jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuację, w jakiej się znajduje i zaspokajać swoje niezbędne potrzeby życiowe.
Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od ww. decyzji organu I instancji, aktem z 22 września 2022 r. utrzymało ją w mocy. W odpowiedzi na zarzut odwołania, że organ wskazał błędną kwotę wnioskowanej pomocy (1550 zł zamiast 775 zł) wyjaśniło, że skarżący złożył wniosek w imieniu własnym i J.K., a odmowne jego załatwienie nie wynika z wysokości żądania, a z innych przyczyn. Podało, że podstawa decyzji uznaniowej z art. 39 ups, nie obliguje organów do uwzględnienia każdego żądania strony i nawet spełnienie przesłanek określonych w ww. przepisie nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia. Podzieliło stanowisko Burmistrza w zakresie konsekwencji braku zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, jako podstawy odmowy przyznania zasiłku celowego. Zauważyło, że odmowę taką należy traktować, jako brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Zgodziło się także, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z J.K. (w rozumieniu art. 6 pkt 14 ups) oraz że o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego nie przesądza wyłącznie oświadczenie strony, a przede wszystkim ocena stanu faktycznego. Podkreśliło, że Burmistrz w sposób logiczny i wyczerpujący wyjaśnił wadliwość uprzedniego traktowania skarżącego, jako osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zasadnie również przyjął, że wnioskujący o pomoc posiada środki na samodzielne zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, ma również zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Organ odwoławczy wskazał na dysproporcję pomiędzy dochodami deklarowanymi przez stronę a realnie wydatkowanymi kwotami (art. 12 ups), których pochodzenia skarżący nie wyjaśnił (zaciągnięte pożyczki). SKO wyjaśniło także, że w toku postępowania nie potwierdzono stanowiska skarżącego o trudnych, zagrażających zdrowiu mieszkańców warunkach w zajmowanym przez niego lokalu komunalnym (pracownicy Zarządu Budynków Komunalnych w W. nie zostali do niego wpuszczeni). Kolegium stwierdziło również, że w tej sytuacji pokrycie kosztów pobytu w hostelu nie stanowi zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu art. 39 ups, gdyż strona ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w postaci pełnego dostępu do lokalu komunalnego. Końcowo organ wskazał, że pomoc społeczna nie może stanowić stałego źródła dochodu dla jej beneficjentów, nie służy ona bowiem spełnianiu wszystkich oczekiwań wnioskujących. W tej sprawie Burmistrz wykazał, że A.B. posiada środki pozwalające na zaspokojenie jego niezbędnych potrzeb bytowych we własnym zakresie. Podkreślił, że osoba korzystająca na stałe z pomocy ośrodka pomocy społecznej (dalej: "OPS") z dochodem nieprzekraczającym kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 ustawy, nie dysponuje kwotami pozwalającymi jej na jednoczesne pokrycie opłat lokalu komunalnego i wynajem pokoju w hostelu.
Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza uznając, że akty te nie zostały poprzedzone wszechstronną oceną okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Na wstępie przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz scharakteryzował specyfikę aktów o charakterze uznaniowym. Wyjaśnił, że w toku postępowania o przyznanie zasiłku celowego organ powinien ustalić, czy wnioskodawca spełnia kryterium majątkowe przyznania pomocy oraz czy wnosi o zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Powinien też wziąć pod uwagę, czy strona korzysta z pomocy społecznej i jakie są możliwości finansowe OPS. Sąd wojewódzki zauważył, że w przypadku osób systematycznie korzystających z pomocy społecznej, nie jest konieczne przeprowadzanie wywiadu środowiskowego w celu rozpoznania każdego wniosku pomocowego. Zgodnie bowiem z art. 107 ust. 4 ups, w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się, mimo braku zmiany danych, nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a w przypadku osób przebywających w domach pomocy społecznej - nie rzadziej niż co 12 miesięcy. WSA przywołując orzecznictwo stwierdził, że przeprowadzanie wywiadu co kilka, czy kilkanaście dni, w odniesieniu do kolejnych wniosków nie tylko przysporzyłoby obowiązków pracownikom OPS, a także byłoby niezrozumiałe dla wnioskodawców, którzy w ten sposób obligowani byliby do potwierdzania przekazanych już organowi administracji informacji, czy dowodów. Przypomniał, że w tej sprawie 24 maja 2022 r. został sporządzony wywiad środowiskowy, a zatem organ dysponował danymi pozwalającymi na ustalenie istotnych okoliczności faktycznych. Ocenił, że odmowa przeprowadzenia wywiadu, w sytuacji gdy był on sporządzony niecałe dwa miesiące przed złożeniem wniosku, a równocześnie brak było podstaw do twierdzenia, że nastąpiły zmiany w sytuacji życiowej strony, nie mogła stanowić samoistnej podstawy odmowy przyznania świadczenia. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że zagadnienia dotyczące tej formy gromadzenia przez organy materiału dowodowego w sprawie reguluje Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2021 poz. 893, dalej: "rozporządzenie z 8 kwietnia 2021 r."), które nie zawiera regulacji, która nakazywałyby sporządzenie wniosków w części "C" w obecności wnioskodawcy. W kwestionariuszu jest natomiast miejsce na uwagi i obserwacje sporządzającego, wobec czego organ mógł sporządzić wywiad ze skarżącym (bez udziału jego współlokatorki), a w uwagach wskazać swoją ocenę sytuacji, dotyczącą jego stanu rodzinnego. Sąd wojewódzki podał, że podstawę negatywnego rozstrzygnięcia organów, stanowiły dwie okoliczności: 1) odmowa przez skarżącego sporządzenia wywiadu środowiskowego oraz 2) "ustalenie przez organ, że wynajęcie pokoju w hostelu nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej skarżącego." (str. 8 uzasadnienia, str. 36 v. akt sąd.). Zwrócił uwagę, że zdaniem organów, w toku postępowania nie zostało wykazane, aby mieszkanie zajmowane przez skarżącego i J.K. nie nadawało się do użytkowania - jak podnosiła strona w złożonym wniosku. W tej zaś sytuacji Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem Burmistrza, że potrzeba bytowa strony w opisywanym zakresie jest zaspokojona. WSA wskazał, że skarżący podnosił posiadanie przez organy dowodów potwierdzających istnienie w lokalu pleśni, a nadto konsekwentnie twierdził, że z tego względu nie może tam na stałe przebywać (m. in. pismo z 28 czerwca 2022 r., k. 98 akt adm.). Zauważył, że w aktach administracyjnych brak jest jednak potwierdzenia takiego stanu rzeczy, a organy nie odniosły się do tej kwestii w uzasadnieniach wydanych aktów. Powyższe Sąd I instancji ocenił jako nieprawidłowe, gdyż - zdaniem tego Sądu - była to okoliczność istotna dla oceny całokształtu sprawy. W rezultacie, WSA nie miał możliwości weryfikacji twierdzenia, że opłata za hostel nie stanowi zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej skarżącego. Konkludując powyższe Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzający ją akt Burmistrza zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "kpa"), który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że organ nie dokonał wszechstronnych ustaleń, dotyczących jednej z kluczowych dla sprawy okoliczności - ustalenia, czy lokal na os. Asnyka, ze względu na jego stan techniczny nadaje się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego, w oparciu o całokształt dokumentów akt sprawy. Odnosząc się do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów, WSA twierdził, że zasadnie organy przyjęły, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i ma służyć przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, nie ma natomiast stanowić stałego źródła utrzymania osób o nią wnioskujących. Słusznie również, dokonując oceny możliwości przyznania skarżącemu pomocy społecznej, wzięto pod uwagę możliwości finansowe organu, dotychczasową pomoc przyznaną skarżącemu oraz potrzeby innych osób wnioskujących o wsparcie. WSA podkreślił, że współpraca skarżącego w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej, powinna polegać zarówno na przedłożeniu organom wszelkich dokumentów, jak i wyjaśnień pozwalających na ocenę spełnienia przez niego przesłanek przyznania świadczenia oraz na jego aktywnej postawie w tym zakresie. Przywołał art. 4, art. 11 ust. 2 i art. 12 ups. Wskazał też, że brak współpracy skarżącego z organem może stanowić podstawę odmowy udzielenia wnioskowanej pomocy. Zdaniem Sądu wojewódzkiego, organy dążąc do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i dochodowej skarżącego, powinny wezwać go do wykazania źródeł finansowania opłaty za pobyt w hostelu, ustalić, czy podejmuje on próby przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, ewentualnie zastosować art. 75 § 2 kpa, bądź dopuścić dowód z jego przesłuchania. Prawidłowe były ustalenia organów w kwestii stwierdzenia, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z J.K. i powinny być one wzięte pod uwagę przy ocenie spełnienia przez niego przesłanek przyznania wnioskowanego zasiłku. Zdaniem Sądu I instancji z zaskarżonej decyzji wynikało zaś, że organy z jednej strony uwzględniały kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, by następnie w dalszej części decyzji wskazywać, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo z ww. W konkluzji, Sąd wojewódzki nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy i zgromadzenie materiału dowodowego istotnego dla jej wyniku, przy wykorzystaniu możliwości przewidzianych w kpa oraz ups. Zwrócił też uwagę na konieczność uwzględnienia przez organy obowiązku współdziałania skarżącego z organem oraz zapewnienia stronie prawa określonego w art. 10 kpa. Sąd I instancji rozpoznając sprawę uwzględnił dokumenty złożone przez A.B. na rozprawie 28 września 2023 r. (zaświadczenie lekarskie z 5 września 2023 r., pismo z MOPS w W., kartę informacyjną leczenia szpitalnego, zaświadczenie lekarskie, pismo z PINB w W. z 24 października 2022 r., pismo skarżącego z 3 października 2022 r., adnotację urzędową z 23 września 2021 r., protokół z przyjęcia ustnej skargi, pismo z PPIS w W. z 23 lipca 2019 r., opinię mykologiczną z października 2019 r.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło SKO, kwestionując go w całości i zarzucając "naruszenie prawa materialnego":
1) art. 11 i art. 12 i art. 107 ust. 4a i 5 ups, "(...) przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, iż brak współpracy Skarżącego z organami pomocy społecznej oraz dysproporcja pomiędzy wykazywanymi dochodami a wydatkami ponoszonymi przez Skarżącego nie stanowiła wystarczającej przesłanki do odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku celowego";
2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, "(...) przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, iż nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w szczególności stanu technicznego lokalu nr 1 przy ul. Asnyka 7 w W., z którego Skarżący korzysta wraz z Panią J.K. jak również sytuacji życiowej Skarżącego."
Podnosząc jak powyżej wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi na decyzję SKO z 22 września 2022 r., nr SKO.PS/4110/604/2022 w przedmiocie przyznania A.B. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot kosztów zakwaterowania w hostelu za miesiąc lipiec 2022 r. i jej oddalenie; względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie 2) zasądzenie na rzecz Kolegium kosztów postępowania kasacyjnego. W środku zaskarżenia zawarto również oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie powyższych zarzutów.
W odpowiedzi na ww. środek zaskarżenia skarżący wniósł o jego oddalenie. Zażądał uznania go za osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, wskazując, że fakt ten był powszechnie znany organom (na potwierdzenie czego przedłożył m.in. kserokopie decyzji przyznających zasiłki) i Sądowi I instancji. Wniósł także o dopuszczenie przedłożonych z odpowiedzią na skargę kasacyjną dowodów, z których jego zdaniem wynika, że w "(...) sprawie zdrowotnej, materialnej i mieszkaniowej nic się nie zmieniło, na okoliczność ustaleń organu I instancji, oraz nowych okoliczności dotyczących stanu technicznego lokalu komunalnego."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "ppsa"), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają wskazane w środku zaskarżenia podstawy, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Zarzuty środka zaskarżenia, mimo częściowo nieprawidłowego ich określenia, jako "naruszenie prawa materialnego", oparte zostały na obu podstawach z art. 174 ppsa. Wskazano bowiem również na wadliwości o charakterze procesowym - tu np.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa - mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca również uwagę na brak powołania się przez sporządzającą środek zaskarżenia na przepisy prawa stosowane przez wojewódzki sąd administracyjny i obowiązek ich odniesienia do uregulowań postępowania administracyjnego. Mieć bowiem na uwadze należy, że skarga kasacyjna stanowi środek zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie zaś odwołanie od aktu organu. Jednak powyższe wadliwości nie dyskwalifikują skargi kasacyjnej SKO, gdyż analiza podstaw kasacyjnych i uzasadnienia środka zaskarżenia pozwalają na wystarczająco jasne odczytanie postulowanych naruszeń. Zważywszy, że pomimo częściowo błędnej konstrukcji zarzutów możliwe jest ustalenie granic wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie, wobec treści uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09.
Na wstępie podkreślić należy, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego (art. 39 ups), to akt organu o charakterze uznaniowym, co w sposób istotny determinuje zakres i kierunek badania sprawy przez sąd administracyjny. Uznanie administracyjne cechuje się tym, że nawet przy aktualizacji przesłanek określonych w przepisie prawa materialnego, skorzystanie z określonej instytucji, nie stanowi o obowiązku organu uwzględnienia wniosku strony. Sam zatem fakt spełnienia ustawowych kryteriów, nie oznacza automatycznego, czy każdorazowego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego, zgodnego z jej oczekiwaniami. Decyzja powinna jednak realizować określone wymagania, tak aby władcze działanie organu nie było dowolne - wówczas bowiem należałoby je uznać za nieuprawnione, czy przekraczające granice uznania administracyjnego. Organ zobligowany jest więc należycie ustalić stan faktyczny sprawy tj.: wyjaśnić wszelkie istotne dla końcowego rozstrzygnięcia okoliczności, w sposób wyczerpujący zebrać, poddać analizie i rozpatrzyć zgromadzony w trakcie postępowania materiał dowodowy. Winien też przy załatwieniu sprawy uwzględnić i należycie wyważyć interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa). Rola sądu kontrolującego zgodność z prawem tego typu aktu sprowadza się zatem do zbadania, czy organ zebrał w sprawie pełny materiał dowodowy, czy poddał go należytej analizie oraz czy efekt tego działania został w sposób dostatecznie szeroki przedstawiony i uargumentowany w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Sąd kontroluje tu prawidłowość przeprowadzonego przez organ wnioskowania, prowadzącego do stwierdzenia, że w danym stanie faktycznym było/bądź nie było możliwe uwzględnienie wniosku o udzielenie danego rodzaju pomocy, oraz czy decyzja w tym przedmiocie została prawidłowo umotywowana. Przy czym, argumentacja w opisywanym zakresie musi być wewnętrznie spójna, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Zadaniem Sądu I instancji było więc ustalenie, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie istotne dla wyniku sprawy okoliczności, a przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego nie została przekroczona zasada swobodnej oceny dowodów. WSA powinien również skontrolować, czy treść żądania mieści się w dyspozycji art. 39 ups (w zakresie realizacji przesłanek podmiotowych i przedmiotowych) oraz czy organ wziął pod uwagę treść żądania, odnosząc ją do hierarchii zgłaszanych potrzeb, także w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc i wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zebrany w sprawie materiał dowodowy bez wątpienia spełniał powyższe warunki i był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ups, który stanowił materialnoprawną podstawę decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanej formy wsparcia, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Prawo do większości świadczeń pieniężnych z ups uzależnione jest przy tym od spełnienia kryterium dochodowego, opisanego w art. 8 ust. 1 ustawy, które wyznacza trzy kategorie ewentualnych beneficjentów (osoby samotnie gospodarujące – 776 zł; osoby w rodzinie - 600 zł i dla rodzin, których dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie).
Odnosząc się do istoty sprawy, po pierwsze wskazać należy na rozbieżność rysującą się pomiędzy wyrażonym przez Sąd I instancji stanowiskiem, że podstawą nieuwzględnienia przez organy pomocowe wniosku strony, oprócz odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, było uznanie, że "ustalenie przez organ, że wynajęcie pokoju w hostelu nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej skarżącego." (str. 8 uzasadnienia, str. 36 v. akt sąd.) a treścią uzasadnienia aktu Kolegium i twierdzeniami środka zaskarżenia wyroku, z których wyraźnie wynika, że rozstrzygnięcie sprawy uzależnione było od odmowy przez stronę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (brak współdziałania skarżącego z organem) i stwierdzonej przez organ dysproporcji pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu beneficjenta świadczeń z ups a jego rzeczywistą sytuacją majątkową (jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe - art. 12 ups). Kolegium rzeczywiście wskazuje na realizację potrzeby mieszkaniowej strony poprzez pełny dostęp do lokalu komunalnego, który skarżący jednocześnie opłaca. Decyzje organów nie podają jednak takiego stanu rzeczy, jako bezpośredniej przyczyny negatywnego rozpatrzenia wniosku. Do wskazania WSA (art. 153 ppsa) w postaci zbadania przez organy pomocowe stanu technicznego ww. lokalu komunalnego, Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się końcowo.
Zdaniem Sądu kasacyjnego w tej sprawie, organy dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji osobistej i materialnej wnioskującego, zachowały przy tym wymagane prawem zasady postępowania. Prawidłowo ustaliły fakt wspólnego gospodarowania przez skarżącego z J.K., który został wyraźnie przesądzony w aktach organów. Stanowisko NSA w tej kwestii zostało szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu sprawy o sygn. akt I OSK 1497/24 (dot. zasiłku celowego na leki), wobec czego jego powielanie w tej sprawie jest niecelowe. Organy wzięły pod uwagę, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, schorowaną, leczącą się w wielu poradniach medycznych. Stan jego zdrowia pozostaje poza sporem w tej sprawie. Jedynym źródłem utrzymania strony są świadczenia z OPS, których jest on stałym beneficjentem (zasiłki: stały, okresowy oraz celowe). Organy podały łączny dochód strony zestawiając go z ujawnionymi wydatkami i odnosząc do określonego prawem progu dochodowego. Zasadnie przy tym powołały się na dysproporcję opisaną w art. 12 ups - już samoistnie stanowiącą o negatywnym dla skarżącego wyniku sprawy. Należy mieć na uwadze, że strona kilkakrotnie, kategorycznie odmówiła wskazania źródeł dodatkowych zasobów finansowych, przeznaczanych m.in. na: pobyt w hostelach w Krakowie od października 2021 r., zakup leków, czy opłaty dotyczące telefonu. WSA uznał, że organ powinien był rozważyć przeprowadzenie dodatkowych dowodów w tej kwestii, np. w postaci przesłuchania strony, czy oświadczenia z art. 75 § 2 kpa. W ocenie Sądu kasacyjnego jest to niecelowe, gdyż skarżący wprost oświadczał, że organ podejmował już próby uzyskania ww. informacji, co wynika np. z treści odpowiedzi strony na wezwanie wystosowane przez Burmistrza 14 lutego 2022 r. "do złożenia pisemnego wyjaśnienia z jakiego źródła Strona posiada zasoby finansowe w łącznej kwocie 7500 zł, które przeznaczono na zakwaterowanie w Hostelu..." (kopia wezwania k. 45 akt adm.), skarżący wskazuje, że wezwanie to jest bezzasadne i nie udziela na nie odpowiedzi (kopia pisma z 23 lutego 2022 r. - k. 46 akt adm.); treść oświadczenia złożonego w trybie art. 75 § 2 kpa z 24 maja 2022 r. (k. 9 akt adm.) - "(...) jestem zadłużony u wielu osób z uwagi na sytuację mieszkaniową..."; uzasadnienie wezwania z 17 czerwca 2022 r. (k. 66 akt adm.) skierowanego przez skarżącego do Dyrektora MGOPS w W., gdzie oświadcza on, że: "Pracownik socjalny nie skupiał się na udzielanych mu informacjach, ani na tym iż, w mieszkaniu czuć gryzący odór, a jedynie na tym skąd bierzemy środki na pokrycie kosztów Hostelu i opłat mieszkania, oraz na życie.". Organ podejmował już próby ustalenia przyczyny opisywanej rozbieżności, a strona informacji tych nie skonkretyzowała. Zgodzić się tu należało ze stanowiskiem Kolegium, że powyższe obrazuje negatywny stosunek skarżącego do współpracy z organem. Odnotować w tym miejscu należy, że informacji co do stanu faktycznego sprawy przedstawianych przez Burmistrza i SKO w uzasadnieniach zapadłych aktów administracyjnych, za wyjątkiem twierdzeń o wspólnym gospodarowaniu z J.K., skarżący w żaden sposób nie kwestionuje. W odpowiedzi na skargę kasacyjną stwierdza wprost, że dane te nie uległy zmianie i są organowi znane z urzędu. Z dokumentacji akt sprawy wynika również, że wnioskujący o zasiłek z przeznaczeniem na zwrot kosztów opłaty za zakwaterowanie w hostelu, po pierwsze: pobyt ten już opłacił (załącznik do wniosku z 5 lipca 2022 r. - faktura VAT z 3 lipca 2022 r., określająca jako nabywcę J.K., opłacona gotówką - k. 24 akt adm.) - a więc był w posiadaniu środków pieniężnych na ww. cel. Podkreślić w tym miejscu należy, że podstawą świadczeń zasiłkowych z ups jest wykazany uprzednio brak wystarczających środków pieniężnych i możliwości zaspokojenia przez wnioskującego niezbędnej potrzeby bytowej we własnym zakresie. Zgłoszona przez skarżącego potrzeba została jednak w rzeczywistości zaspokojona - w rozumieniu art. 2 ust. 1 ups. Zgodnie z tym przepisem, pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W tej sprawie nie zaistniała natomiast sytuacja, której strona nie byłaby w stanie przezwyciężyć samodzielnie, na co wprost wskazuje fakt, że samodzielnie dokonała opłaty za hostel. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przy tym, że większość włączonych w akta administracyjne sprawy (wspólnych dla spraw zasiłkowych skarżącego) wniosków o udzielenie wsparcia z OPS, posiada załączniki w formie opłaconych już gotówką faktur. Oczekiwanie w takim przypadku przez wnioskującego, że organy pomocy społecznej będą każdorazowo zaspokajać jego żądania nawet, jeśli jest on w stanie zaspokoić je we własnym zakresie, stoi w sprzeczności z celem tej instytucji. Organy nie są związane obowiązkiem uwzględnienia każdego kolejnego wniosku, a udzielana pomoc powinna być miarkowana w zależności od hierarchii potrzeb, ilości osób potrzebujących i zasobów organu na taki cel. Skarżący zaś zdaje się przyjmować, że rolą organu jest uwzględnianie każdego jego żądania, również w przypadku, gdy on sam nie respektuje konieczności podania niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy informacji. Słuszne jest w tym kontekście stanowisko organów, kładące nacisk na jedynie subsydiarny charakter świadczeń z ups. W tej sprawie skarżący domaga się bowiem zwrotu wydatkowanych już środków, po samodzielnym ich uregulowaniu. Po drugie zaś: strona, pomimo wezwania jej przez organ do złożenia wyjaśnień kwestii "dodatkowych" środków pieniężnych (kserokopia wezwania k. 45 akt adm.; czy zawiadomienie z 2 czerwca 2022 r. w trybie art. 79a kpa) oraz pouczona o treści art. 4, art. 11 ust. 2 i art. 12 ups - a więc o obowiązku współdziałania z organem i konsekwencjach braku przedstawienia stosownych wyjaśnień, co do źródła posiadanych środków ponad kwoty przyznane przez OPS - w żaden logiczny i skonkretyzowany sposób źródła ich pozyskiwania nie określa. Wyjaśnienia złożone przez stronę ograniczają się do oświadczeń o zaciąganych "pożyczkach od znajomych", czy "od wielu osób", a więc pozostają gołosłowne, wobec braku ich udokumentowania (np. umową pożyczki).
Odnotowana już powyżej kwestia odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jako braku współpracy strony z organem, również została oceniona przez Kolegium prawidłowo. Wypada przy tym częściowo zgodzić się z Sądem wojewódzkim, który przyjął, że wobec stałych beneficjentów świadczeń z ups nie jest konieczne przeprowadzanie odrębnego wywiadu środowiskowego dla każdego kolejnego wniosku (art. 107 ust. 4 ups). Sytuacja taka zachodzi w szczególności wtedy, gdy strona - jak w tej sprawie - składa na przestrzeni krótkich odstępów czasu wiele żądań o podobnym charakterze, a organ jest już w posiadaniu danych dotyczących jej sytuacji rodzinnej, majątkowej, zdrowotnej i życiowej, uzyskanych już w innych postępowaniach. Odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jako przesłanka wydania aktu o charakterze negatywnym dla strony jest - co do zasady - warunkiem wystarczającym dla rozpatrzenia sprawy. Istotnym w zakresie stwierdzenia sprzeciwu strony wobec przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (czy jego aktualizacji) w tej sprawie, nie było posiadanie przez organ ww. danych, a rzeczywista intencja, która kierowała skarżącym przy tym działaniu - czyli motywy, którymi kierował się artykułując odmowę. Pracownicy socjalni podjęli kilka prób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (24 czerwca 2022 r. – odmowa przeprowadzenia wywiadu; 30 czerwca 2022 r. - nie zastano; 11 lipca 2022 r. - strona odmówiła przeprowadzenia wywiadu składając oświadczenie na druku urzędowym - k. 29 akt adm.). Bezspornym jest więc, że skarżący skutecznie odmówił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (jego aktualizacji), co uznać należało za brak współpracy z pracownikami socjalnymi. Podkreślenia przy tym wymaga, że takie stanowisko strony nie było powodowane (ani też uzasadniane) jej obiektywną wiedzą o braku konieczności aktualizacji danych z wywiadu środowiskowego, wobec dysponowania przez organ informacjami zebranymi już na gruncie innych, podobnych postępowań (np. wywiadu z 22 maja 2022 r.). Odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w tym przypadku stanowiła bowiem umotywowany jedynie subiektywnymi odczuciami skarżącego, sposób manifestacji jego negatywnego stosunku do przyjętej przez organ oceny jego sytuacji osobistej (wspólne gospodarowanie z J.K.). Stanowisko skarżącego pozostawało więc bez związku z posiadaniem już przez organ informacji pochodzących z poprzedniego wywiadu. Taka zaś postawa strony nie powinna być akceptowana i nie można jej odczytywać na korzyść wnioskującego, sanując tym samym rzeczywisty brak jego współpracy z organem. O ile bowiem organ nie był w tej sprawie związany koniecznością przeprowadzenia wywiadu w związku z posiadaniem danych istotnych w sprawie, to wyartykułowana wprost odmowa strony nie miała oparcia w tej właśnie okoliczności. Stanowiła zatem wynik wyboru skarżącego i wyrażała w rzeczywistości jedynie kontestację działań i stanowiska organu. Fakt ten - jako istotny i przeważający w ocenie braku współdziałania skarżącego z organem - zdecydował, że Kolegium rozstrzygnęło omawianą kwestię prawidłowo.
W efekcie organ ustalił sytuację wnioskującego opierając się na dokumentacji akt sprawy i uwzględniając materiał dowodowy znany mu już z urzędu (na co również wskazano w uzasadnieniach wydanych aktów władczych).
Odnosząc się do wskazania przez Sąd I instancji na konieczność ponownego przeprowadzenia przez organy postępowania i zgromadzenia materiału dowodowego istotnego - zdaniem tego Sądu - dla ustalenia mających znaczenie w sprawie okoliczności faktycznych, "(...) w tym dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej, zdrowotnej, osobistej skarżącego, stanu technicznego mieszkania przy ulicy Asnyka", Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że są one niecelowe. Przy rozstrzyganiu sprawy uwzględniono już bowiem całokształt sytuacji strony: tak majątkowej - której wykazania skarżący wprost odmawia; zdrowotnej - bezspornej w sprawie; osobistej - która została w sprawie prawidłowo oceniona i nie stała u podstaw rozstrzygnięcia Kolegium. Słusznie również przyjęto, że pomoc społeczna ma charakter jedynie subsydiarny, wspierający jej beneficjentów w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych i nie może stanowić ich stałego źródła utrzymania. Organy wzięły pod uwagę możliwości finansowe jakimi dysponują oraz pomoc już przyznaną skarżącemu, a także potrzeby innych osób wnioskujących o tego typu wsparcie. W ww. zakresie organ wypowiedział się w sposób logiczny i spójny. Zebrał również całokształt dokumentacji istotnej dla wydania aktu - w postępowaniu prawidłowo stosując zasady określone w art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Trafnie także ocenił zebrany materiał dowodowy (art. 80 kpa) i uargumentował zasadność przesłanek, którymi kierował się odmawiając przyznania wnioskowanej formy pomocy (art. 107 § 3 kpa). Akt Kolegium nie wykraczał zatem poza dozwolone ramy, nie nosił również cech dowolności. Okoliczności istotne w sprawie zostały wyjaśnione i wzięte pod uwagę w procesie orzeczniczym. Nadto strona była na bieżąco informowana o stanie sprawy (w tym m.in. w trybie art. 79a kpa, art. 10 kpa), miała możliwość zapoznania się z aktami oraz wyrażenia swojego stanowiska - brała więc czynny udział w postępowaniu - co czyniła w formie rozmów telefonicznych z pracownikami organu (co wynika z notatek urzędowych w aktach sprawy i co strona przyznaje w przedkładanych pismach), wizyt w siedzibie organu, czy składając stanowiska w licznych wnioskach, pismach procesowych i odwołaniach.
Bez wpływu na wynik tej sprawy pozostaje również stan techniczny lokalu komunalnego, zajmowanego przez skarżącego i J.K. Po pierwsze: przedmiotem procedowanej sprawy jest przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot kosztów wynajmowanego przez ww. pokoju w hostelu - świadczenia tego organy odmówiły wobec jednoznacznej odmowy strony przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i dysproporcji pomiędzy wykazanymi dochodami skarżącego a wydatkowanymi przez niego środkami (m.in. na poczynienie ww. opłat). Skoro zatem nastąpiła aktualizacja dwóch ww. przesłanek negatywnych, przy czym materiał dowodowy w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za pełny oraz nie stwierdzono dowolności przy wydaniu aktu - przeprowadzanie dodatkowych ustaleń, dotyczących stanu technicznego lokalu już z tej przyczyny jest niecelowe. Po drugie: zasadnie organy przyjęły, że skarżący ma zaspokojoną potrzebę mieszkaniową - bez wątpienia dysponuje bowiem lokalem komunalnym, wynajętym J.K. przez miasto (oboje posiadają do niego swobodny, nieograniczony dostęp; trzymają tam rzeczy osobiste; opłacają rachunki). Samo twierdzenie strony, że lokal nie nadaje się do bezpiecznego dla zdrowia i życia zamieszkiwania, nie stanowi samoistnej podstawy do domagania się od organów zwrotu kosztów przeznaczonych na opłacenie pokoju w hostelu, wobec niezaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej z art. 39 ups. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skarżący decyzję o zamieszkaniu w hostelu podjął samodzielnie – nie wykazał przy tym, że został do tego obiektywnie "zmuszony" (jak twierdzi). Stałym miejscem jego zamieszkania (i zameldowania) jest nadal lokal komunalny, którego głównym najemcą jest J.K. Kwestie związane z ewentualnymi wadliwościami mieszkania powinny być w pierwszej kolejności odnoszone do zawartej umowy najmu. W tym miejscu odnotowania wymaga, że prawa i obowiązki właścicieli i lokatorów mieszkań komunalnych (w tym kwestie dotyczące ewentualnego remontu takiego mieszkania), wiązać należy z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (obecnie: Dz. U. z 2023 r., poz. 725, dalej: "ustawa z 21 czerwca 2001 r."), która wskazuje na obowiązki wynajmującego (gminy/miasta) i najemcy (tu: J.K.) - odpowiednio w art. 6a i 6b tej ustawy. Art. 10 ustawy z 21 czerwca 2001 r. określa zaś zagadnienia związane z awariami, przeglądami, czy remontem lokalu. Zasady wynajmowania lokali mieszkalnych, wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego gminy określa odpowiednia uchwała Rady Miasta (tu: uchwała Rady Miejskiej w W. z dnia 21 kwietnia 2022 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych, wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego Gminy W. - Dz. Urz. Woj. Małop. z 2022 r., poz. 3241). Po trzecie: ocena stanu technicznego mieszkania w tej sprawie pozostaje poza zakresem kompetencji organów pomocy społecznej. Pracownik socjalny, przeprowadzający wywiad środowiskowy nie posiada bowiem ani stosownej wiedzy, ani też uprawnień w takim zakresie. Sprawy związane z zagrzybieniem mieszkania, czy jego wadliwościami technicznymi podlegają ocenie właściwych organów nadzoru budowlanego, czy sanitarnego. Po czwarte: zaistnienie wad tego typu należy potwierdzić stosownymi dokumentami, pochodzącymi od uprawnionych podmiotów, czy organów nadzoru. Skarżący w składanych pismach wspomina jedynie, że sprawa jest procedowana przez organy nadzoru budowlanego i sanitarnego - wskazując, że stosowne informacje są w posiadaniu organu pomocowego (nie odwołuje się przy tym ani do numerów decyzji, czy ich dat; nie przedkłada również ich kopii). Nawet jednak przedłożenie tego typu dokumentacji, potwierdzającej wywodzone przez stronę tezy, nie powodowałyby obowiązku organu uwzględnienia żądania zwrotu środków wydatkowanych na hostel. Oprócz bowiem ziszczenia dwóch ww. negatywnych przesłanek w tej sprawie i niepodważonego skutecznie braku zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej, należy mieć na względzie, że akt organu w przedmiocie przyznania zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a więc organ "może", nie zaś automatycznie "przyznaje" żądany zasiłek, nawet przy wypełnieniu przewidzianych ustawą kryteriów.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o dopuszczenie dowodu z załączonych do tego pisma dokumentów, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na treść art. 106 § 3 ppsa, zgodnie z którym: "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie." Złożone przez stronę kopie dokumentów, pozostają w ocenie Sądu kasacyjnego bez istotnego wpływu na wynik tej sprawy – co zostało wyjaśnione już powyżej – wobec czego nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowego dowodu z ich treści.
Uwzględniając powyższe rozważania oraz uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 151 ppsa, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu skargi.
Na podstawie art. 207 § 2 ppsa odstąpiono od zasądzenia od A.B. na rzecz SKO zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że zachodzi szczególny przypadek o którym mowa w tym przepisie.