I OSK 150/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wykreślenia z ewidencji gruntów osób zmarłych. Sąd I instancji uznał, że w sytuacji, gdy wniosek dotyczy wykreślenia wpisu ewidencyjnego dotyczącego zmarłej osoby, a jej następcy prawni nie są znani, konieczne jest ustalenie tych spadkobierców, co stanowi zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia przez sąd. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA. NSA podkreślił, że aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych jest czynnością materialno-techniczną, a nie postępowaniem administracyjnym. W związku z tym, organ ewidencyjny dysponując dokumentami pozwalającymi na aktualizację wpisu (np. postanowieniem o zasiedzeniu czy postanowieniami spadkowymi), dokonuje jej w drodze czynności materialno-technicznej, a nie wszczyna postępowania administracyjnego, które można by zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. NSA uznał zarzut naruszenia tego przepisu za usprawiedliwiony i w konsekwencji uchylił zaskarżony wyrok, oddalając skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych jest czynnością materialno-techniczną, a nie postępowaniem administracyjnym, które można by zawiesić.
Dotyczy sytuacji, gdy organ ewidencyjny dysponuje dokumentami pozwalającymi na aktualizację wpisu w drodze czynności materialno-technicznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych jest postępowaniem administracyjnym, które może być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych jest czynnością materialno-techniczną, a nie postępowaniem administracyjnym, które można by zawiesić.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i wtórny. Aktualizacja danych na podstawie dokumentów, w tym prawomocnych orzeczeń sądowych, odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, a nie decyzji administracyjnej. W związku z tym, nie ma podstaw do stosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczącego zawieszenia postępowania administracyjnego.
Czy wniosek o wykreślenie zmarłej osoby z ewidencji gruntów i budynków oraz ujawnienie następców prawnych wymaga wszczęcia postępowania administracyjnego i może być zawieszony z powodu konieczności ustalenia spadkobierców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ ewidencyjny dysponuje dokumentami (np. prawomocnymi orzeczeniami sądowymi) pozwalającymi na aktualizację wpisu w drodze czynności materialno-technicznej, nie wszczyna się postępowania administracyjnego, które można by zawiesić.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że jeśli organ ewidencyjny posiada dokumenty umożliwiające aktualizację danych podmiotowych (np. postanowienie o zasiedzeniu czy postanowienia spadkowe), dokonuje tej aktualizacji w drodze czynności materialno-technicznej. Nie ma wówczas potrzeby wszczynania postępowania administracyjnego ani rozstrzygania zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten nie ma zastosowania do czynności materialno-technicznej aktualizacji danych w ewidencji gruntów.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
p.g.k. art. 16
Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1
Prawo geodezyjne i kartograficzne
Gdy umiera osoba będąca dotąd ujawniona w ewidencji jako współwłaściciel nieruchomości, w jej prawa jako strona wstępuje następca prawny.
p.g.k. art. 24 § ust. 2b pkt 1 lit. c
Prawo geodezyjne i kartograficzne
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej, jeżeli jej podstawę stanowi prawomocne orzeczenie sądu.
p.g.k. art. 24 § ust. 2a
Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 24 § ust. 2c
Prawo geodezyjne i kartograficzne
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Aktualizacja ewidencji gruntów na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych jest czynnością materialno-techniczną, a nie postępowaniem administracyjnym. • Nie ma podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy organ dysponuje dokumentami pozwalającymi na aktualizację wpisu w drodze czynności materialno-technicznej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że ustalenie spadkobierców H. K. stanowi zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia przez sąd i uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Wpis w ewidencji ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. • Techniczny charakter ewidencji powoduje natomiast, że to nie ewidencja kształtuje określony stan prawny, lecz dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie znajduje swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. • Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. • Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. • Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą więc tworzyć stanu prawnego, lecz jedynie odzwierciedlają w prowadzonych ewidencjach stan prawny.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
członek
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych jest czynnością materialno-techniczną, a nie postępowaniem administracyjnym, które można by zawiesić."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ ewidencyjny dysponuje dokumentami pozwalającymi na aktualizację wpisu w drodze czynności materialno-technicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą charakteru czynności związanych z ewidencją gruntów, co jest ważne dla praktyków prawa administracyjnego i geodezyjnego.
“Ewidencja gruntów to nie postępowanie administracyjne – NSA wyjaśnia kluczową różnicę.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.