I OSK 1492/19

I OSK 1492/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska /sprawozdawca/
Ewa Kręcichwost - Durchowska
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2050/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-03-07
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Czesława Nowak - Kolczyńska sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Samuła po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2020 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 2050/18 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Rektora Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie z dnia [...] 2017 r. w przedmiocie nie wyrażenia zgody na przeliczenie średniej 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dziekana Studium Magisterskiego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i decyzję z dnia [...] 2017 roku; 2. zasądza od Rektora Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie na rzecz M. P. kwotę 1617 (tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 marca 2019 r. oddalił skargę M. P. na decyzję Rektora Szkoły Głównej Handlowej z [...] 2017 r. w przedmiocie niewyrażenia zgody na przeliczenie średniej ze studiów absolwenta.
Wyrok ten został wydany wobec uprzedniego uzyskania wiążącej, na zasadzie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), oceny wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 października 2018 r., sygn. akt I OSK 3281/18, iż zaskarżony akt posiada elementy wymagane do poddania go kontroli jako decyzji administracyjnej: pochodzi od organu administracji i w sposób władczy rozstrzyga w sprawie indywidualnej o prawach osoby fizycznej niepodlegającej organowi służbowo czy organizacyjnie. Przedmiot niniejszej sprawy odnosi się do prawidłowości ustalenia przez organ administracyjny (organ uczelni wyższej) stanu faktycznego sprawy (średniej z toku studiów), a w konsekwencji osnowy treści decyzji w świetle przepisów prawa – a zatem ma wymiar wyłącznie legalnościowy, objęty kontrolą sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w zakresie uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd podkreślił, że z zawartego w aktach postępowania przed organem dokumentu wynika jednoznacznie niewyrażenie przezeń zgody na przeliczenie średniej, przy powołaniu się na opinię Zespołu radców prawnych z [...] 2018 r. Spór zatem, jak wskazał Sąd, sprowadza się do prawidłowego wyłożenia treści przepisów Regulaminu Studiów w brzmieniu obowiązującym na dzień rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy. Chodzi o zasadność zaokrąglenia średniej ocen z toku studiów absolwenta przed obroną pracy magisterskiej do części setnych, na etapie wprowadzania do wzoru, gdzie określono sposób wyliczenia średniej ocen z toku studiów (wedle § 38 ust. 1 Regulaminu Studiów). Uzyskany wynik z danego wyliczenia determinuje z kolei końcową ocenę ze studiów, wedle kryteriów wskazanych w § 38 ust. 3 tego Regulaminu. Uzyskanie średniej 4,61 uprawniałoby do wpisu oceny "bardzo dobry".
Sąd wskazał, że kwestię przyjętej metody zaokrąglania należy rozważać wobec jednoznacznego brzmienia § 38 ust. 2 Regulaminu: "Średnią ocen, o których mowa w ustępie 1, liczy się w zaokrągleniu do części setnych". Wykładnia gramatyczno-językowa tego przepisu wskazuje wyraźnie, że nie opisuje on czynności końcowej, lecz odnosi się do całego procesu wyliczeń, a więc także podstawiania poszczególnych zmiennych do wzoru. W innym przypadku użyto by odmiennego sformułowania – stosownych wyrażeń opisujących pojedyncze działanie na wyniku, nie proces obliczeniowy.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku M. P., reprezentowana przez adwokata, zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 38 ust. 1-3 Regulaminu studiów pierwszego i drugiego stopnia w Szkole Głównej Handlowej stanowiącego załącznik do uchwały nr 307 Senatu SGH z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie Regulaminu studiów pierwszego i drugiego stopnia w Szkole Głównej Handlowej poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że organ odwoławczy dokonał prawidłowego wyłożenia treści przepisów Regulaminu w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna skutkować uznaniem zasadności skargi, a tym samym uzyskaniu przez skarżącą wpisania na dyplomie ostatecznego wyniku studiów w postaci: "bardzo dobry".
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie, tj. uchylenie decyzji organu w całości oraz zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy, bądź uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Przepisem z którego błędną wykładnią skarga kasacyjna wiąże wadliwość zaskarżonego wyroku jest § 38 Regulaminu studiów pierwszego i drugiego stopnia w Szkole Głównej Handlowej, w myśl którego:
1. Ostateczny wynik studiów określa suma uzyskana przez dodanie:
1) 0,6 średniej z ocen uzyskanych w ciągu całego toku studiów danego stopnia, obliczanej według formuły określonej w § 26, z wyjątkiem oceny z seminarium
dyplomowego, obliczanej jako średnia ważona z wagami równymi punktom
ECTS przypisanymi do poszczególnych przedmiotów;
2) 0,3 ze średniej arytmetycznej oceny promotora i recenzenta pracy dyplomowej;
3) 0,1 końcowej oceny egzaminu dyplomowego, ustalonej jako średnia arytmetyczna ocen otrzymanych na egzaminie, z zastrzeżeniem § 37 ust. 10.
2. Średnią z ocen, o których mowa w ust. 1, liczy się z zaokrągleniem do części setnych.
3. W dyplomie ukończenia studiów wpisuje się ich ostateczny wynik określony zgodnie z zasadą:
do 3,30 – dostateczny,
powyżej 3,30 do 3,75 – dostateczny plus,
powyżej 3,75 do 4,20 – dobry,
powyżej 4,20 do 4,60 – dobry plus,
powyżej 4,60 – bardzo dobry.
Wątpliwość na gruncie tej sprawy wyraża się w prawidłowości zastosowania zaokrąglenia, o którym mowa w ust. 2, do wyrażania wartości ostatecznego wyniku studiów i przypisania mu odpowiedniej oceny ujawnionej w dyplomie ukończenia studiów.
Sąd I instancji przyjął, że zasadnym było zaokrąglenie średniej ocen z toku studiów przed obroną pracy magisterskiej do części setnych na etapie ich wprowadzenia do wzoru określonego postanowieniami § 38 ust. 1 Regulaminu studiów. Naczelny Sąd Administracyjny konstatację tą podziela. Stanowi ona bowiem wynik prawidłowej wykładni § 38 ust. 2 Regulaminu studiów, który odnosi się do zaokrąglania średniej z ocen opisanych w ust. 1. Istota jednak problemu wymaga przeprowadzenia analizy części wstępnej tego przepisu. We wprowadzeniu do wyliczenia w ust. 1 § 38 Regulaminu studiów mowa jest bowiem o "ostatecznym wyniku studiów", który na dalszym etapie determinuje określony w ust. 3 wpis w dyplomie ukończenia studiów. Ten istotny element jakim posłużył się normodawca w części wstępnej ust. 1 nie został przez Sąd I instancji dostrzeżony, choć wymagał odpowiedniej interpretacji przez pryzmat ustalonej w ust. 2 zasady oraz dalszych regulacji, a konkretnie § 38 ust. 3 Regulaminu studiów, który określa reguły przypisania oceny do ustalonego ostatecznego wyniku.
Zgodzić się zatem należy ze skargą kasacyjną, która uwypukla rzeczywistą oś sporu powstałego na tle przedmiotowej sprawy, związaną z możliwością zaokrąglenia do części setnych ostatecznego wyniku studiów. Poprzestając na analizie możliwości zaokrąglenia średnich z ocen, Sąd I instancji dokonał wadliwej oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji.
Z przytoczonych wyżej względów, z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, którą uwzględnił z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu w ten sposób, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił obie wydane w sprawie decyzje. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku, czyniąc przedmiotem szczególnej uwagi pełną treść § 38 ust. 1 Regulaminu studiów w kontekście ustalonej w ust. 2 zasady zaokrąglania.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. uwzględniając wkład pracy pełnomocnika w wyłożeniu zaistniałego w sprawie problemu.