I OSK 1489/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną żołnierza zawodowego domagającego się uposażenia po zwolnieniu ze służby, uznając, że stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu z służby od początku czyniło go nadal żołnierzem, co wykluczało prawo do tego świadczenia.
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego M. P., który po zwolnieniu ze służby w 2004 r. domagał się przyznania uposażenia przez okres roku po zwolnieniu. Kluczowe było stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, co oznaczało, że żołnierz formalnie nigdy nie został zwolniony. Sądy administracyjne uznały, że skoro żołnierz formalnie nie został zwolniony, nie mógł nabyć prawa do uposażenia po zwolnieniu. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że organy miały prawo wydać decyzję administracyjną w tej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. P. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę żołnierza na decyzję Szefa WSzW odmawiającą przyznania prawa do uposażenia po zwolnieniu ze służby zawodowej. M. P. został pierwotnie zwolniony ze służby w 2004 r., a następnie przyznano mu świadczenie po zwolnieniu. Jednak decyzją z 2006 r. stwierdzono nieważność decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, co skutkowało przywróceniem do służby, a następnie ponownym zwolnieniem z powodu niezdolności do służby. W międzyczasie decyzją z 2004 r. przyznano mu świadczenie po zwolnieniu, ale później stwierdzono nieważność tej decyzji. Żołnierz wnioskował o przyznanie uposażenia za okres od lutego 2004 r. do stycznia 2005 r. Organy administracji odmówiły, argumentując, że stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu oznacza, iż żołnierz formalnie nie został zwolniony i tym samym nie spełnił przesłanek do otrzymania świadczenia po zwolnieniu. WSA w Lublinie oddalił skargę, a NSA w wyroku z 27 kwietnia 2010 r. oddalił skargę kasacyjną. NSA uznał, że organy miały prawo wydać decyzję administracyjną w sprawie świadczeń po zwolnieniu, a stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu od początku czyniło je bezskutecznymi, co wykluczało prawo do uposażenia po zwolnieniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu od początku oznacza, że żołnierz formalnie nigdy nie został zwolniony ze służby, co wyklucza spełnienie przesłanki do otrzymania świadczenia po zwolnieniu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego skutkuje tym, że zwolnienie było bezskuteczne od samego początku. W konsekwencji żołnierz zachował status żołnierza zawodowego aż do momentu ponownego zwolnienia, co uniemożliwiło mu nabycie prawa do świadczenia przysługującego po zwolnieniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
ustawa o uposażeniu żołnierzy art. 18 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy
Świadczenie pieniężne (tzw. "dwunastka") przysługuje żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej przez okres roku po zwolnieniu, niezależnie od odprawy.
Pomocnicze
ustawa o uposażeniu żołnierzy art. 9 § ust. 4
Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy
Przepis wskazujący na możliwość zaskarżenia decyzji dotyczących należności pieniężnych.
ustawa o uposażeniu żołnierzy art. 2 § ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy
Do innych należności zalicza się należności w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej.
ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 169
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Przepis intertemporalny, zgodnie z którym sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r., prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych.
ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 96 § ust. 9
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Wypłaty należności pieniężnych przysługujących żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza, na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 2 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w zw. z § 6 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
rozporządzenie MON art. 13 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie MON z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy
rozporządzenie MON art. 13 § ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie MON z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby od początku czyniło żołnierza nadal pozostającym w służbie, co wykluczało prawo do świadczenia po zwolnieniu. Organy administracji miały obowiązek wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania świadczenia po zwolnieniu ze służby.
Odrzucone argumenty
Organy administracyjne nie były uprawnione do wydania decyzji administracyjnych w sprawie prawa do uposażenia po zwolnieniu ze służby, gdyż świadczenie to wypłacano z urzędu. Art. 169 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie miał zastosowania w sprawie, gdyż dotyczy spraw, w których wydaje się decyzje administracyjne, a w przedmiocie prawa do tzw. "dwunastki" nie wydaje się takich rozstrzygnięć. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu, skutkujące uznaniem, że świadczenie nie przysługuje, mimo spełnienia przesłanek. Błędna wykładnia art. 156 k.p.a. i nieprawidłowe ustalenie konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
skoro wniosek skarżącego jest związany ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2004 r., należy go rozpatrywać w oparciu o przepisy prawne obowiązujące w tej dacie ponieważ decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 31 stycznia 2006 r. stwierdzona została nieważność decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej, na mocy której nastąpiło zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2004 r., to w konsekwencji powstała sytuacja, w której z prawnego punktu widzenia na chwilę orzekania w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2004 r. pierwsze zwolnienie z zawodowej służby wojskowej było bezskuteczne od samego początku. Wobec tego skarżący zachował status żołnierza pozostającego w zawodowej służbie wojskowej aż do momentu ponownego zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. W konsekwencji nie spełniał podstawowego warunku uzyskania świadczenia o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Irena Kamińska
sprawozdawca
Wiesław Morys
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej oraz kwestia wydawania decyzji administracyjnych w sprawach świadczeń po zwolnieniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i przepisów obowiązujących w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność skutków prawnych stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, szczególnie w kontekście świadczeń pieniężnych. Jest to ciekawy przykład zawiłości proceduralnych i interpretacyjnych w prawie administracyjnym.
“Nieważna decyzja o zwolnieniu z wojska: czy żołnierz nadal służył i czy należy mu się uposażenie?”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1489/09 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2010-04-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-10-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/ Irena Kamińska /sprawozdawca/ Wiesław Morys Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Sygn. powiązane III SA/Lu 176/09 - Wyrok WSA w Lublinie z 2009-06-30 Skarżony organ Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 141 § 4, 174, 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2002 nr 76 poz 693 art. 9 ust. 4 w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 6 Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) sędzia del. NSA Wiesław Morys Protokolant Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 176/09 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Lublinie z dnia (...) marca 2009 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia po zwolnieniu ze służby zawodowej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 176/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. P. na decyzję Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Lublinie z dnia (...) marca 2009 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia po zwolnieniu ze służby zawodowej. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zaskarżoną decyzją z dnia (...) marca 2009 r., Nr (...), Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Lublinie, po rozpoznaniu odwołania M. P. od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Puławach, (...), z dnia (...) stycznia 2009 r., w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach sprawy: Skarżący M. P. pełnił zawodową służbę wojskową w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w Puławach. Decyzją z dnia (...) marca 2003 r., Nr (...), Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego wypowiedział skarżącemu stosunek służbowy. Skarżący został zwolniony ze służby z datą 31 stycznia 2004 r. (rozkaz personalny Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia (...) maja 2003 r., znak (...)). W związku ze zwolnieniem ze służby decyzją Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Lublinie z dnia 23 lutego 2004 r., nr 379, przyznano skarżącemu świadczenie określone w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (w obowiązującym wówczas brzmieniu; Dz. U. z 2002 r., Nr 76, poz. 693 z późn. zm.; dalej także jako: ustawa o uposażeniu żołnierzy z 1974 r.). Świadczenie zostało wypłacone. Decyzją z dnia (...) stycznia 2006 r., nr (...), Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia (...) marca 2003 r. o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego. W efekcie tej decyzji skarżący został przywrócony do służby z dniem z niej zwolnienia. Skarżący nie ponowił jednak pełnienia służby, ze względu na stwierdzoną w międzyczasie niezdolność do służby. W konsekwencji skarżący został ponownie zwolniony ze służby rozkazem personalnym Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia (...) marca 2006 r., Nr (...), z datą uprawomocnienia się orzeczenia komisji lekarskiej ((...) lutego 2005 r.). Decyzją z dnia 17 września 2008 r., nr (...), Minister Obrony Narodowej stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Lublinie z dnia (...)lutego 2004 r. oraz decyzji tego samego organu z dnia (...)maja 2004 r., uzupełniającej decyzję z 23 lutego 2004 r., ze względu na wydanie ich z naruszeniem właściwości rzeczowej. W związku z powyższym pismem z dnia 21 października 2008 r. skarżący wystąpił do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Puławach z wnioskiem o wydanie decyzji o przyznaniu prawa do uposażenia należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej za okres od 1 lutego 2004 r. do 31 stycznia 2005 r. Decyzją z dnia 15 stycznia 2009 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w Puławach odmówił skarżącemu przyznania prawa do uposażenia, argumentując, iż we wskazanym we wniosku okresie skarżący był żołnierzem pełniącym służbę zawodową, co wynika z następstw stwierdzenia nieważności decyzji stanowiących podstawę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (z dnia 11 marca 2003 r. i 16 maja 2003 r.). W ocenie organu stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, że jest ona nieważna od chwili jej wydania i tym samym nie wywołuje skutków prawnych w niej wyrażonych - w przedmiotowej sprawie skutku w postaci zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej z dniem określonym w rozkazie personalnym, a tym samym niemożliwe jest przyznanie prawa do uposażenia przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Lublinie decyzją z dnia (...) marca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wywiódł, że skoro wniosek skarżącego jest związany ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2004 r., należy go rozpatrywać w oparciu o przepisy prawne obowiązujące w tej dacie, co wynika z treści art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892, z późn. zm.). W związku z tym podstawą prawnej oceny wniosku powinny być przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r., Nr 76, poz. 693) i wydanych na jej podstawie rozporządzeń wykonawczych. W dalszych wywodach uzasadnienia stwierdzono, że ponieważ decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 31 stycznia 2006 r. stwierdzona została nieważność decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej, na mocy której nastąpiło zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2004 r., to w konsekwencji powstała sytuacja, w której z prawnego punktu widzenia na chwilę orzekania w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2004 r. Wobec powyższego brak jest przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy z 1974 r., co uniemożliwia przyznanie żądanego uposażenia. Na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podnosząc zarzuty naruszenia: - art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy z 1974 r., poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, które skutkowało uznaniem, iż świadczenie o którym mowa w tym przepisie nie przysługuje skarżącemu, podczas gdy spełnił on przesłanki jego nabycia, co potwierdziło Wojskowe Biuro Emerytalne w Siedlcach wypłacając świadczenie, - § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MON z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. 2000 r. Nr 62 poz. 729), poprzez: nieuzasadnione jego zastosowanie, albowiem dotyczy on innych świadczeń niż będące przedmiotem sprawy, jak również poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż stanowi on podstawę wydania decyzji administracyjnej o prawie do świadczenia, podczas gdy upoważnia on jedynie do wypłaty świadczenia, - § 13 ust. 1 pkt 3 wspomnianego rozporządzenia MON z 2000 r., poprzez jego niezastosowanie w sprawie, a zamiast tego oparcie rozstrzygnięcia o przepis dotyczący innych świadczeń zwolnieniowych, - art. 169 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 2003 r. (poprzez jego zastosowanie w sprawie, w której nie ma on zastosowania, albowiem dotyczy on spraw w których wydaje się decyzje administracyjne, tymczasem w przedmiocie prawa do tzw. 12-stki z tytułu zwolnienia nie wydaje się takich rozstrzygnięć, - art. 138 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., polegające na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz nieprawidłowym ustaleniom następstw prawnych, - art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nie zbadanie w sposób wystarczający sprawy i nie podjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób praworządny i z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, który wyraża się w zapewnieniu realizacji przyznanego mu przez przepisy prawne prawa do świadczeń finansowych z tytułu pełnienia służby i zwolnienia z niej, - art. 156 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe ustalenie konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu i wpływu tejże okoliczności na prawo skarżącego do świadczeń z tytułu zwolnienia ze służby w 2004 r., w konsekwencji czego błędnie odmówiono przyznania prawa do tego świadczenia, - art. 156 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w sprawie w której przepisy nie wymagają takiej formy. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji podniósł, iż w niniejszej sprawie organy prawidłowo przyjęły, że wniosek skarżącego powinien być rozpatrywany w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu 31 stycznia 2004 r., tj. dacie zwolnienia skarżącego ze służby. Kwestia późniejszych skutków usunięcia z obrotu prawnego aktów stanowiących podstawę zwolnienia nie ma znaczenia z uwagi na to, że roszczenie skarżącego jednoznacznie zostało określone jako dotyczące jednego roku po tejże dacie. Zasadności stosowania przepisów obowiązujących w dacie 31 stycznia 2004 r. nie kwestionuje także skarżący. Jego zarzut dotyczący bezzasadnego zastosowania w sprawie przepisu przejściowego - art. 169 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 2003 r. dotyczy nie podstaw prawnych oceny żądania skarżącego, lecz istnienia podstaw prawnych do orzekania w formie decyzji. W świetle tego przepisu sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r., prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych. W ocenie Sądu pierwszej instancji art. 169 ustawy z 2003 r. miał zastosowanie jako norma intertemporalna w przedmiotowej sprawie, gdyż wbrew twierdzeniom skarżącego istniały podstawy do orzekania o roszczeniach skarżącego w formie decyzji administracyjnej. Za taką interpretacją przemawiają także inne niż gramatyczne reguły wykładni - w szczególności systemowa i celowościowa. Art. 9 ust. 4 ustawy z 1974 r. przewiduje możliwość zaskarżenia decyzji poprzez wniesienie odwołania oraz skargi do sądu administracyjnego. Możliwość wniesienia odwołania zakłada istnienie aktu, od którego będzie się odwoływać. Twierdzenie, że art. 9 ustawy nie upoważnia do rozstrzygania o uposażeniu i innych należnościach pieniężnych prowadzi do konkluzji o stworzeniu pustej normy prawnej w postaci ust. 4 tego artykułu, czemu sprzeciwia się podstawowej dla wszelkiej wykładni prawnej założenia o racjonalności ustawodawcy. Ponadto uznanie istnienia podstaw prawnych do orzekania o prawach i obowiązkach jednostki w drodze decyzji jest korzystne z punktu widzenia jej interesów, gdyż taka forma rozstrzygnięcia pozwala na względnie łatwą obronę praw poprzez zaskarżenie konkretnego aktu najpierw w toku instancji administracyjnych, a później do sądu administracyjnego. Możliwość wniesienia skargi do sadu administracyjnego istnieje wprawdzie również w przypadku innych niż decyzja form działania organów administracji publicznej, jest jednak bardziej skomplikowana z uwagi na mogące pojawić się wątpliwości odnośnie charakteru prawnego aktu. Sąd pierwszej instancji podniósł, iż skoro akty, na podstawie których skarżący został zwolniony ze służby z dniem 1 lutego 2004 r. zostały wyeliminowane z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia ich nieważności, należy przyjąć, że w okresie od 1 lutego 2004 do 31 stycznia 2005 r., za jaki domaga się świadczeń skarżący, pozostawał on żołnierzem służby zawodowej, to zaś wyklucza przyznanie świadczenia przysługującego po zwolnieniu ze służby. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. P. zarzucając mu naruszenie: 1. art. 9 ust. 4 w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy tekst jednolity: Dz. U. 2002 r. Nr 76 poz. 693 z późn. zm. w brzmieniu sprzed 01.07.2004 dalej jako "ustawa o uposażeniu"), poprzez błędną jego wykładnię i nieuzasadnione zastosowanie w niniejszej sprawie, skutkujące uznaniem, iż organy administracyjne I i II instancji uprawnione były do wydania w sprawie decyzji administracyjnych w oparciu o w/w przepisy, podczas gdy nie stanowią one podstawy prawnej do rozstrzygania o prawie żołnierza zawodowego do uposażenia należnego na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu (tzw. dwunastki), którą w stanie prawnym obowiązującym w niniejszej sprawie – wypłacało się z urzędu na podstawie zaświadczenia o wysokości uposażenia na ostatnio zajmowanym przed zwolnieniem stanowisku służbowym, bez konieczności wydawania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, 2. art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego zastosowanie w sprawie, w której nie ma on zastosowania, albowiem dotyczy on spraw w których wydaje się decyzje administracyjne, tymczasem w przedmiocie prawa do tzw. dwunastki z tytułu zwolnienia nie wydaje się takich rozstrzygnięć, 3. art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu, poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, które skutkowało uznaniem, iż świadczenie o którym mowa w tym przepisie nie przysługuje skarżącemu, podczas gdy spełnił on przesłanki jego nabycia, co potwierdziło Wojskowe Biuro Emerytalne w Siedlcach wypłacając świadczenie, 4. art. 156 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe ustalenie konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu, która to okoliczność nie ma automatycznego wypływu na potraktowanie świadczeń wypłaconych po takim zwolnieniu za nienależne lub nienależnie pobrane (nawet mimo uznania iż do zwolnienia nie doszło), tymczasem Sąd pierwszej instancji uznał, iż skoro do zwolnienia nie doszło, to nie przysługuje dwunastka z tego tytułu. oraz przepisów postępowania 1. art. 151 P.p.s.a. . w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. , art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. oraz art 134 § 1 P.p.s.a., polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że organy administracji nie naruszyły prawa (materialnego i procesowego, w szczególności art. 6, 7, 77 i 156 K.p.a.) wydając decyzje w niniejszej sprawie i niedostrzeżenie nieprawidłowości w działaniu organu administracyjnego II instancji, który będąc do tego zobowiązanym nie naprawił przeoczenia organu administracyjnego I instancji polegającego na braku oparcia działań Sądu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz błędnym ustaleniu konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu i wpływu tejże okoliczności na prawo skarżącego do świadczeń z tytułu zwolnienia ze służby w 2004 r., a także wydaniu decyzji w sprawie w której przepisy nie wymagają takiej formy, 2. art. 141 § 4 P.p.s.a. ., poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu skarżonego wyroku do istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności prawnych, podniesionych w zarzutach przez skarżącego. Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji oraz rozpoznanie skargi i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez: 1. stwierdzenie nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Lublinie nr (...) z dnia 06.03.2009 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Puławach nr (...) z dnia (...).01.2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, jako wydanych bez podstawy prawnej, a więc z rażącym naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 kpa). 2. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie w całości - na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. . - zaskarżanego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, 3. zasądzenie - na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. . i § 14 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349) na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. . Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. . zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 P.p.s.a. ., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie kasator zarzuca wyrokowi Sądu pierwszej instancji przede wszystkim błędne przyjęcie, iż organ w niniejszej sprawie na podstawie art. 9 ust. 4 w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy o uposażeniu żołnierzy w zw. z art. 169 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych upoważniony był do wydawania decyzji administracyjnych. Powyższy zarzut nie może zostać uznany za słuszny, gdyż dla ustalenia formy prawnej działania organu, istotne jest, z jakiego stosunku prawnego skarżący wywodzi swoje roszczenie. Żołnierze zawodowi pełnią służbę i pracę wykonują na podstawie stosunku służbowego, który nie jest stosunkiem cywilnoprawnym ( stosunkiem pracy) w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, lecz niepracowniczym, administracyjnym stosunkiem zatrudnienia. W myśl powołanego przez kasatora art. 2 ust. 2 pkt. 6 ustawy o uposażeniu, do innych należności należy zaliczyć należności w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej. Z kolei zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu, żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, niezależnie od odprawy, przysługują następujące należności pieniężne: co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Mając na uwadze powyższe należy przyjąć, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo podniósł, iż organ rozstrzygając o należnościach w związku ze zwolnieniem ze służby (w tym tzw. "dwunastki") miał obowiązek wydania decyzji. W sytuacji gdy ustawodawca nie określi wyraźnie, w jakiej formie prawnej sprawa powinna być załatwiona, rozstrzygające znaczenie ma charakter sprawy oraz treść przepisów będących podstawą działania organu administracji publicznej, do którego właściwości należy załatwienie sprawy. Jeżeli z tych przepisów wynika, że w sprawie wymagane jest jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnego stosunku administracyjnoprawnego, to oznacza to, że sprawa wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2006 r., II SA/Ol 119/06, Lex nr 205607). Przy ustalaniu obowiązku wydania decyzji w niniejszej sprawie, pomocnicze znaczenie może mieć treść obowiązującego od 1 stycznia 2008 r. art. 96 ust. 9 ustawy o służbie, który został dodany na mocy ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 176, poz. 12 42). Zgodnie z tym przepisem, wypłaty należności, o których mowa w ust. 7 ( należności pieniężne przysługujące żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby ) dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego, na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego właściwego dla adresu zameldowania żołnierza. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wypłaty dwunastomiesięcznego uposażenia dokonuje się na podstawie decyzji właściwego organu. Warto wskazać na przesłankę ww. zmiany ustawy; jak wynika z uzasadnienia projektu, "zasadniczym celem dodania ust. 8-10 jest jednoznaczne wskazanie, że organami właściwymi w sprawach określania uprawnień i wysokości należności wymienionych w art. 95 pkt 1 i 6 ustawy (...) są organa emerytalne właściwe dla adresu zameldowania żołnierza." Tak więc ustawodawca przesądził, iż w tym zakresie potrzebne jest wydanie decyzji, z tym, że wskazał na inny organ, kompetentny do rozstrzygania w tych sprawach (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lutego 2008 r., IV SAB 24/07). Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 18 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy w powiązaniu z art. 156 K.p.a. również nie mógł zostać uwzględniony. Nie można bowiem nie brać pod uwagę okoliczności, że po wydaniu decyzji z 11 marca 2003 r. o wypowiedzeniu stosunku służbowego Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził jej nieważność. Jako że decyzja stwierdzająca nieważność rozkazu personalnego wywołała skutki ex tunc, tym samym uprawnione jest twierdzenie, że pierwsze zwolnienie z zawodowej służby wojskowej było bezskuteczne od samego początku. Wobec tego skarżący zachował status żołnierza pozostającego w zawodowej służbie wojskowej aż do momentu ponownego zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. W konsekwencji nie spełniał podstawowego warunku uzyskania świadczenia o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy. Skoro organy administracyjne rozstrzygając przedmiotową sprawę nie uchybiły przepisom ustawy o uposażeniu żołnierzy ani przepisom K.p.a. Sąd pierwszej instancji nie miał powodu aby uchylać, bądź stwierdzając nieważność decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Lublinie, a zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w tym względzie są nieuzasadnione. Również uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom określonym w art. 141 §4 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji poddał prawidłowej ocenie niezbędne aspekty sprawy, co do których podniesione zostały wątpliwości. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji również prawidłowo przeanalizował zasadnicze zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami organu i materiałem dowodowym sprawy. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI