I OSK 1488/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-09-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznazasiłek celowysuszagospodarstwo rolnestratypostępowanie administracyjneNSAWSAKPA

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewłaściwego ustalenia przez organy administracji szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania K. S. dodatkowego zasiłku celowego w kwocie 392 zł z tytułu szkód w użytkach zielonych spowodowanych suszą. WSA uchylił decyzje organów administracji, uznając naruszenie przepisów K.p.a. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że Sąd pierwszej instancji nie wykazał w sposób wystarczający naruszeń przepisów ani nie sformułował jasnych wytycznych do dalszego postępowania, a także nie uwzględnił prawidłowo sporządzonego protokołu komisji szacującej szkody.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Kielcach, który uchylił decyzje organów administracji dotyczące odmowy przyznania K. S. dodatkowego zasiłku celowego w kwocie 392 zł. K. S. domagał się tego zasiłku z tytułu szkód w użytkach zielonych spowodowanych suszą w 2006 r., twierdząc, że straty te wyniosły 75% na powierzchni 2,30 ha. Organy administracji, opierając się na protokole komisji szacującej szkody, odmówiły przyznania dodatkowej kwoty, wskazując, że protokół nie stwierdził strat w użytkach zielonych, mimo że K. S. utrzymywał bydło. WSA uchylił decyzje, uznając naruszenie przepisów K.p.a. (art. 7 i 77 § 1) przez organy administracji, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. NSA uchylił jednak wyrok WSA, stwierdzając, że Sąd pierwszej instancji nie wykazał w sposób wystarczający naruszeń przepisów ani nie sformułował jasnych wytycznych do dalszego postępowania (naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 K.p.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a.). NSA podkreślił, że protokół komisji, podpisany przez K. S. i członków komisji, stanowił podstawę do ustalenia szkód, a wątpliwości Sądu co do rzetelności tego protokołu nie zostały należycie uzasadnione. Sąd wskazał na trudności w ponownym szacowaniu szkód po upływie czasu i zaprzestaniu działalności komisji, a także na brak konkretnych wytycznych w wyroku WSA dotyczących dalszego postępowania dowodowego. W związku z tym sprawa została przekazana WSA do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Protokół komisji stanowi podstawę ustalenia wielkości szkód. Wątpliwości co do jego rzetelności muszą być wykazane w sposób konkretny, a wyrok uchylający decyzję powinien zawierać jasne wytyczne do dalszego postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie wykazał w sposób wystarczający naruszeń przepisów K.p.a. przez organy administracji. Podkreślono, że protokół komisji, podpisany przez stronę, jest podstawą ustalenia szkód. Wątpliwości co do jego rzetelności nie zostały należycie uzasadnione, a wyrok WSA nie zawierał jasnych wytycznych do dalszego postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy art. § 2 pkt 1 i 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy art. § 5 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy art. § 5 ust. 2

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy art. § 4 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy art. § 4 ust. 3

u.p.s. art. 24 ust. 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji art. § 20 ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 K.p.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. Brak wykazania przez WSA w sposób wystarczający naruszeń przepisów K.p.a. przez organy administracji. Brak sformułowania przez WSA jasnych wytycznych do dalszego postępowania. Protokół komisji szacującej szkody stanowił podstawę ustalenia szkód, a wątpliwości co do jego rzetelności nie zostały należycie uzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

Wyrok uchylający zaskarżoną decyzję powinien zawierać prawidłowo sformułowane wytyczne co do dalszego postępowania. Protokół ustalenia szkód sporządzony przez komisję stanowi wyłączną podstawę (dowód) ustalenia wielkości szkód w danym gospodarstwie. Wątpliwości co do rzetelności protokołu muszą być wykazane w sposób konkretny.

Skład orzekający

Jan Kacprzak

przewodniczący

Joanna Banasiewicz

sprawozdawca

Leszek Kiermaszek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy suszowej, obowiązki sądu administracyjnego w zakresie wytycznych do dalszego postępowania, znaczenie protokołu komisji szacującej szkody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia o pomocy suszowej z 2006 r. i procedur administracyjnych z tamtego okresu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje złożoność procedur administracyjnych i sądowych w kontekście pomocy publicznej dla rolników, a także podkreśla znaczenie prawidłowego dokumentowania dowodów.

Rolnik walczył o dopłatę do suszy, ale sąd wskazał na błędy proceduralne. Kluczowy protokół czy nowe dowody?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1488/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-09-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Kacprzak /przewodniczący/
Joanna Banasiewicz /sprawozdawca/
Leszek Kiermaszek
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Ke 228/07 - Wyrok WSA w Kielcach z 2007-05-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7 i 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.  145 § 1 pkt 1 lit c, 141 § 4, 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2006 nr 155 poz 1109
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych  w celu złagodzenia skutków suszy
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Jan Kacprzak Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Leszek Kiermaszek Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 228/07 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia od skarżącego na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 30 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 228/07, po rozpoznaniu skargi K. S., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2007 r., nr SKO [...] i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wydane w przedmiocie zasiłku celowego – w części odmawiającej przyznania dodatkowej pomocy w kwocie 392 zł.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy w Sobkowie decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. w sprawie udzielenia K. S. pomocy w postaci zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla gospodarstw rolnych, w celu złagodzenie skutków suszy w wysokości 1000,00 zł jednorazowo i odmowy przyznania zwiększenia o 392,00 zł zasiłku celowego.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 15 września 2006 r. K. S. zwrócił się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Sobkowie o przyznanie zasiłku celowego w kwocie 1000,00 zł, zwiększonego o 392,00 zł z racji utrzymywania bydła i poniesienia szkód w uprawach rolnych i w użytkach zielonych spowodowanych suszą w 2006 r., które przekroczyły średnio 30 %. Organ pierwszej instancji uznał, iż K. S. spełnia wymogi określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109) i decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. udzielił mu pomocy w kwocie 1000,00 zł, odmawiając dodatkowej pomocy w kwocie 392,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że ze względu na spełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w § 2 pkt 1 i 2 powołanego rozporządzenia przyznano pomoc w kwocie 1000 zł, jednocześnie z powodu niewystąpienia strat w użytkach zielonych nie przysługuje zwiększenie zasiłku celowego o 392,00 zł. Kolegium uznało decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. za zgodną z § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia, zwróciło uwagę na treść protokołu z 4 sierpnia 2006 r., w którym Komisja i K. S. stwierdzili zgodnie, że nie było zniszczeń upraw na użytkach zielonych spowodowanych suszą.
Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł K. S. podnosząc, że w jego gospodarstwie rolnym wystąpiły straty w użytkach zielonych, czego potwierdzeniem było złożenie przez niego "materiału źródłowego" w dniu 4 sierpnia 2006 r. Skarżący podniósł ponadto, iż protokół z oceny gospodarstwa rolnego dotkniętego suszą podpisał jeszcze przed jego wypełnieniem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa procesowego, które stanowi podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ ustawy P.p.s.a.
Sąd wskazał, że kwestię udzielania i wysokości pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w 2006 r. reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109), zwane dalej rozporządzeniem, wydane z upoważnienia zawartego w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Pomoc przyznaje się na wniosek osoby zainteresowanej złożony w ośrodku pomocy społecznej właściwej gminy (§ 4 ust. 1 rozporządzenia) sporządzony według wzoru określonego w załączniku do rozporządzenia (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).
Zgodnie z § 2 rozporządzenia, pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy (ust. 1), w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20, ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82 ze zm.), wynoszą średnio powyżej 30% (ust. 2). Pomocy tej udziela się w kwotach określonych w § 5 ust. 1 rozporządzenia.
Pomoc zwiększa się o 392 zł w przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne, w którym utrzymuje się bydło, owce, kozy lub konie, jeżeli szkody w użytkach zielonych tego gospodarstwa spowodowane suszą wynoszą powyżej 30% (§ 5 ust. 2).
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że z przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia wynika, że zasiłek celowy ma charakter pomocy doraźnej ukierunkowanej na zrekompensowanie straty, która musi być przez wnioskodawcę szczegółowo wykazana. We wniosku z dnia 15 września 2006 r. skarżący określił wielkość strat w uprawach rolnych, którą miałaby zrekompensować pomoc, o którą się zwrócił do organu pomocy społecznej, wskazał również w tym wniosku, iż w związku z suszą w 2006 r. straty w użytkach zielonych na powierzchni 2.30 ha w jego gospodarstwie rolnym wyniosły 75%. Skarżący dokonał na piśmie zgłoszenia szkód, ale zgłoszenie to nie spełniało wymogu wniosku według cyt. rozporządzenia. Sąd zauważył, że skarżący konsekwentnie twierdzi w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz w skardze, iż w jego gospodarstwie rolnym skutki suszy w 2006 r. dotknęły: użytki zielone na powierzchni 2.30 ha w wysokości 75%, pszenżyto na powierzchni 4,50 ha w wysokości 75%, pszenicę na powierzchni 1 ha w wysokości 50%, jęczmień na powierzchni 7,70 ha w wysokości 50%, ziemniaki na powierzchni 0,50 ha w wysokości 50%. Podczas gdy w protokole z dnia 4 sierpnia 2006 r. komisja, wykorzystując dane zawarte w zgłoszeniu, wpisała tylko rodzaj i powierzchnię upraw rolnych dotkniętych skutkami suszy, pomijając użytki zielone.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że użytki zielone nie były przedmiotem szacowania przez komisję. Wobec tego dodatkowego ustalenia wymagać będzie wielkość strat w użytkach zielonych w gospodarstwie rolnym K. S., skoro fakt, iż takie straty wystąpiły wykazał dowodem w postaci dokumentu zawierającego zgłoszenie szkód. Jak wynika z adnotacji z dnia 5 marca 2007 r. dokonanej przez organ pierwszej instancji na kserokopii zgłoszenia (k. 4 akt sądowych), oryginał tego dokumentu powinien znajdować się przy protokole z oceny stanu gospodarstwa rolnego. Akta administracyjne przedstawione Sądowi wraz ze skargą nie zawierają co prawda tego dokumentu, jednakże zważywszy na treść ww. adnotacji należy przyjąć, iż powinien być on znany zarówno komisji jak i organowi pierwszej instancji przed wydaniem decyzji. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, sprawa wymaga przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w istotnym dla jej rozstrzygnięcia zakresie, dotyczącym przede wszystkim ustalenia rzeczywistej powierzchni użytków zielonych i wielkości strat w tych użytkach spowodowanych suszą w 2006 r. Mimo bowiem zgodnego stwierdzenia przez komisję i skarżącego, że szkody powstałe w jego gospodarstwie rolnym dotknęły tylko uprawy rolne, należy przyjąć, iż w świetle zarzutów skargi oraz zebranego materiału dowodowego istnieją uzasadnione wątpliwości wymagające wyjaśnienia, czy rzeczywiście wszystkie szkody zgłoszone przez skarżącego zostały ujęte przez komisję. W konsekwencji Sąd przyjął, że w niniejszej sprawie organ dopuścił się istotnych naruszeń podstawowych i bezwzględnie obowiązujących go zasad postępowania, (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.) a naruszenia te miały istotny wpływ na sytuację skarżącego, dlatego zaskarżane decyzje nie powinny funkcjonować w obrocie. Stan sprawy nie został należycie wyjaśniony, wskazanym byłoby w ocenie Sądu rozważenie możliwości odniesienia wielkości szkód w uprawach rolnych i użytkach zielonych w gospodarstwie rolnym, podanych przez skarżącego w zgłoszeniu, do wielkości strat ujętych w protokole komisji, a następnie dokonanie ponownej oceny stanu faktycznego sprawy. Skarżący twierdzi, że w gospodarstwie rolnym w 2006 r. posiadał bydło, a zatem w przypadku ustalenia, iż w użytkach zielonych wystąpiły straty i przekroczyły 30% obowiązkiem organu będzie również ustalenie pozostałych koniecznych przesłanek do przyznania skarżącemu pomocy zwiększonej o 392 zł.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przez uchylenie decyzji Kolegium oraz uznanie, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do istotnego naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, czy rzeczywiście wszystkie szkody zgłoszone przez skarżącego zostały ujęte przez komisję i czy faktycznie strat w użytkach zielonych nie stwierdzono, podczas gdy z jedynego stanowiącego w myśl przepisów prawa podstawę ustalenia średniej wielkości szkód w gospodarstwie dokumentu protokołu oszacowania szkód wynika jednoznacznie, iż szkody w gospodarstwie rolnym zainteresowanego, w użytkach zielonych faktycznie nie wystąpiły; oraz 2) obrazę art. 141 § 4 powołanej ustawy poprzez wskazanie przez Sąd konieczności ponownego postępowania w sprawie dotyczącej przedmiotu (strat w użytkach zielonych w roku 2006), którego brak.
Wskazując na powyższe Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przepisy § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. normując kwestię zwiększenia pomocy w celu złagodzenia skutków suszy o kwotę 392 zł formułują kryteria, od spełnienia których uzależniona jest ta pomoc, a mianowicie – warunek utrzymywania bydła w gospodarstwie rolnym oraz wystąpienie szkód w użytkach zielonych. Jeżeli jednak gospodarstwo rolne nie posiada użytków zielonych, w których komisja odnotowała straty, to, mimo utrzymywania bydła, powyższe przepisy nie mogą mieć zastosowania. W aktach sprawy znajduje się kserokopia protokołu z dnia 4 sierpnia 2006 r. komisji powołanej przez Wojewodę ds. oszacowania skutków suszy na terenie gospodarstwa rolnego K. S., w którym, w części dotyczącej użytków zielonych, tj. łąk i pastwisk nie stwierdzono zniszczeń upraw spowodowanych suszą, (k.1-2), Kolegium nie może wiec zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, iż organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się istotnych naruszeń podstawowych i bezwzględnie obowiązujących zasad postępowania, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepisy powołanego wyżej rozporządzenia (§ 4 ust. 2) wyraźnie stanowią, iż szkody w uprawach gospodarstw rolnych szacowane są z udziałem strony, protokolarnie przez specjalnie powołane do tego celu komisje. Zatem protokół ustalenia szkód sporządzony przez komisję stanowi wyłączną podstawę (dowód) ustalenia wielkości szkód w danym gospodarstwie jako weryfikacja zgłoszenia strat przez zainteresowanego. Akta sprawy zawierały wymagany przez przepisy prawa, prawidłowo sporządzony i opieczętowany dokument, jakim jest protokół z oszacowania strat w gospodarstwie K. S., w którym zarówno Komisja, jak i K. S. zgodnie stwierdzili, że nie było zniszczeń upraw użytków zielonych spowodowanych suszą, dlatego Kolegium nie mogło tego dokumentu kwestionować i podważać jego wiarygodności.
Dokument zgłoszenia szkód, nawet gdyby znajdował się w aktach sprawy organu odwoławczego i tak nie miałby żadnego wpływu na wynik sprawy, bowiem podstawą ustalenia wielkości szkód w danym gospodarstwie jest tylko i wyłącznie protokół oszacowania sporządzony w obecności zainteresowanego, przez Komisję powołaną w trybie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 2006 r.
Zdaniem Kolegium wykonanie wyroku Sądu w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, poprzez ustalenie jakiej wielkości i czy w ogóle szkody w użytkach zielonych w gospodarstwie rolnym K. S. wystąpiły, w sytuacji gdy komisja ds. oszacowania szkód zaprzestała swojej działalności, a wszelkie szkody które miały miejsce w roku 2006 ustąpiły, jest niewykonalne, zatem uzasadnienie wyroku w tej części jest pozbawione mocy prawnej.
K. S. w odpowiedzi na skargę kasacyjną podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Do pisma dołączył sporządzone przez siebie pisma z wyszczególnieniem "zniszczonych upraw" i "listę rachunków" oraz sporządzony przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa załącznik graficzny działek producenta rolnego K. S.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki – określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. – w sprawie nie występowały.
Odnosząc się w powyższym zakresie do skargi kasacyjnej uznać należało, że postawiony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 141 § 4 powołanej ustawy – w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy – jest uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części odmawiającej przyznania K. S. dodatkowej pomocy w kwocie 392 zł stwierdził, że w świetle zebranego materiału dowodowego istnieją wątpliwości wymagające wyjaśnienia, czy rzeczywiście wszystkie szkody zgłoszone przez skarżącego zostały ujęte przez komisję czy też faktycznie nie stwierdzono strat w użytkach zielonych, co wymaga przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w istotnym zakresie, dotyczącym ustalenia rzeczywistej powierzchni użytków zielonych i wielkości strat w tych użytkach spowodowanych suszą w roku 2006. Powołując się na treść przedstawionego przez skarżącego w postępowaniu sądowym pisma, które to zgłoszenie szkód nie spełniało – co zaznaczył Sąd – wymogu wniosku, według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109) i którego nie zawierały akta administracyjne, a które było podstawą podjęcia prac przez komisję, Sąd pierwszej instancji uznał, że mimo zgodnego stwierdzenia przez komisję i skarżącego, że szkody powstałe w jego gospodarstwie rolnym dotknęły tylko uprawy rolne, należy przyjąć, że istnieją uzasadnione wątpliwości wymagające wyjaśnienia, czy rzeczywiście wszystkie szkody zgłoszone przez skarżącego zostały ujęte przez komisję. Podnosząc tę wątpliwość Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie skonkretyzował na czym polegało zarzucone organom naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., które zdaniem Sądu uzasadniało uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a., ani nie zawarł w motywach zaskarżonego wyroku konkretnych wskazań co do dalszego postępowania, czym naruszony został również art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd wyrażając wątpliwość czy rzeczywiście wszystkie szkody zgłoszone przez skarżącego zostały ujęte przez komisję zasygnalizował jednocześnie, że dalsze postępowanie dowodowe może napotkać trudności, ponieważ powołana przez Wojewodę Świętokrzyskiego komisja do oszacowania szkód zaprzestała swojej działalności, a na gruntach gospodarstwa rolnego istnieje obecnie zupełnie inny stan niż w okresie letnim 2006 r., kiedy szkody były szacowane. Ponadto w protokole z dnia 4 sierpnia 2006 r. komisji szacującej skutki suszy w gospodarstwie rolnym skarżącego zgodność umieszczonych w nim informacji ze stanem faktycznym potwierdził skarżący własnoręcznym podpisem obok podpisów członków komisji powołanej przez Wojewodę.
Motywy zaskarżonego wyroku nie zawierają właściwych wytycznych, w których wyrażone byłyby wskazówki co do dalszego postępowania organów. Wobec związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającego z art. 153 P.p.s.a. oczywistą staje się niezbędność, by wyrok uchylający zaskarżoną decyzję zawierał prawidłowo sformułowane wytyczne. Z treści motywów takiego orzeczenia w sposób niebudzący wątpliwości powinno wynikać w jakim zakresie i przy użyciu jakich środków dowodowych konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego. Jeżeli ponowne postępowanie służyć miało weryfikacji sporządzonego w sprawie protokołu komisji, to można byłoby rozważyć celowość przesłuchania osób biorących udział w tej czynności. Zauważyć przy tym trzeba, że sygnalizowane zarówno w zaskarżonym wyroku, jak i w skardze kasacyjnej problemy związane z zaprzestaniem działalności komisji szacujących szkody, mogą być w dalszym postępowaniu usunięte poprzez zastosowanie w niezbędnym zakresie na ogólnych zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wskazane wyżej względy spowodowały, że koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku w celu dokonania przez Sąd pierwszej instancji ponownej oceny pod względem legalności zaskarżonej decyzji, zaś jej wynik powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w konkretnych, jednoznacznych motywach, które w razie uchylenia decyzji powinny zawierać prawidłowo sformułowane wskazania co do dalszego postępowania. Wspomnieć należy, że przy piśmie z dnia 25 sierpnia 2008 r. zawierającym odpowiedź na skargę, K. S. przedstawił dodatkowe dokumenty, których przydatność dla wyjaśnienia okoliczności sprawy winna również zostać oceniona, o ile Sąd pierwszej instancji podzieli stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach, na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 207 § 2 powołanej ustawy, uznając, że z uwagi na charakter dochodzonego przez skarżącego świadczenia i jego wysokość wystąpiły w sprawie okoliczności, o których mowa w tym przepisie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI